الهمزية في المدائح النبوية

أم القرى في مدح خير الورى — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)

من عيون المدائح النبوية، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله في سيرة النبي ﷺ وشمائله ومعجزاته، ومطلعها المشهور: «كيف ترقى رقيك الأنبياء». تُدرَّس وتُنشد في مجالس العلم والذكر شرقًا وغربًا.

አል-ሀምዚያ — ኢማም ሸረፈዲን አል-ቡሲሪ

ከእጅግ ውብ የነቢዩ ﷺ ውዳሴ ግጥሞች አንዱ ሲሆን፣ በኢማም አል-ቡሲሪ (አላህ ይዘንላቸው) የተደረሰ ነው። ይህም የነቢዩን ﷺ የህይወት ታሪክ፣ የከበሩ ባህሪያቶቻቸውንና ተአምራቶቻቸውን ይዘረዝራል። የታወቀው የመክፈቻ ስንኝ 'ነቢያት እንዴት ወደ እርስዎ ከፍታ ሊደርሱ ይችላሉ?' የሚለው ነው። በምስራቅም ሆነ በምዕራብ በሚገኙ የእውቀትና የዚክር ስብሰባዎች ላይ ይማራል እንዲሁም ይነበባል።

كيف ترقَى رُقِيَّك الأَنبياءُ
يا سماءً ما طاوَلَتْها سماءُ

ነቢያት እንዴት የእርስዎን ከፍታ ሊደርሱ ይችላሉ? ከፍታዋን ሌላ ሰማይ ያልተስተካከለላት ሰማይ ሆይ!

لَمْ يُساوُوك في عُلاكَ وَقَدْ حا
لَ سناً مِنك دونَهم وسَناءُ

በክብርዎ ሊተካከሉዎት አልቻሉም፤ ምክንያቱም ከእርስዎ የሚወጣው ብርሃንና ግርማ ሞገስ በመካከላችሁ እንደ መጋረጃ ሆኖ ስለለያያችሁ።

إنّما مَثَّلُوا صِفاتِك للنا
س كما مثَّلَ النجومَ الماءُ

እነርሱ ለሰዎች የእርስዎን ባህሪያት የገለጹት ብቻ ናቸው፤ ውሃ ከዋክብትን እንደሚያንጸባርቅ፣ እውነተኛውን ሳይሆን መልክ ብቻ እንደሚያሳይ ሁሉ።

أنتَ مِصباحُ كلِّ فضلٍ فما تَص
دُرُ إلا عن ضوئِكَ الأَضواءُ

የእያንዳንዱ በጎነት መብራት እርስዎ ነዎት፤ ምክንያቱም ሌሎች ብርሃኖች ሁሉ ከእርስዎ ደማቅ ብርሃን ብቻ የሚመነጩና የሚገኙ ናቸው።

لكَ ذاتُ العلومِ من عالِمِ الغَي
بِ ومنها لآدمَ الأَسماءُ

ከሩቅ አዋቂው ዘንድ የእውቀት ምንጭ የእርስዎ ነው፤ አዳም የስሞችን እውቀት ያገኘውም ከዚሁ ምንጭ ነው።

لم تَزَلْ في ضمائرِ الكونِ تُختَا
رُ لك الأُمهاتُ الأَباءُ

በፍጥረት ስውር ጥልቀቶች ውስጥ ሁልጊዜም ነበሩ፤ ንጹህ በሆነ የዘር ሐረግ እናቶችና አባቶች ለእርስዎ የተመረጡበት።

ما مضتْ فَترةٌ من الرُّسْلِ إِلّا
بَشَّرَتْ قومَها بِكَ الأَنبياءُ

በመልእክተኞች መካከል ያለ ዘመን አላለፈም፤ ነቢያት ለየሕዝቦቻቸው የእርስዎን መምጣት ሳይነግሩ።

تتباهَى بِكَ العصورُ وَتَسْمو
بِكَ علْياءٌ بعدَها علياءُ

ዘመናት በመምጣትዎ ይኩራራሉ፤ በእርስዎም አማካኝነት አንድ የክብር ከፍታ ከሌላው በኋላ ያለማቋረጥ ይከበራል።

وَبَدا للوُجُودِ منك كريمٌ
من كريمٍ آبَاؤُه كُرماءُ

ከእርስዎም አንድ ክቡር ሰው ለዓለም ታየ፤ አባቶቻቸው ሁሉ ክቡራን ከሆኑ ክቡር ዘር የተወለደ።

نَسَبٌ تَحسِبُ العُلا بِحُلاهُ
قَلَّدَتْهَا نجومهَا الْجَوزاءُ

ውበቱ እውነተኛውን ክብር የሚለካበት የዘር ሐረግ፤ የጀሚኒ ህብረ ከዋክብት ከዋክብትም በግርማ ሞገሱ ራሳቸውን አስውበዋል።

حبذا عِقْدُ سُؤْدُدٍ وَفَخَارٍ
أنتَ فيه اليتيمةُ العصماءُ

ያ የክብርና የኩራት የአንገት ሐብል እንዴት ግሩም ነው፤ በእርሱም ውስጥ እርስዎ ﷺ ልዩና እጅግ ውድ ዕንቁ የሆኑበት።

وُمُحَيّاً كالشَّمس منكَ مُضِيءٌ
أسْفَرَت عنه ليلةٌ غَرّاءُ

ከእርስዎም እንደ ፀሐይ የሚያበራ ፊት በክብርና በደማቅ ሌሊት ተገለጠ።

ليلةُ المولدِ الذي كَان للدِّي
نِ سرورٌ بيومِهِ وازْدِهاءُ

እርሳቸው ﷺ የተወለዱበት ሌሊት ነበር፤ ቀኑም ለሃይማኖት ታላቅ ደስታና ግርማ ያመጣ።

وتوالَتْ بُشْرَى الهواتفِ أن قدْ
وُلِدَ المصطفى وحُقّ الهَناءُ

ከማይታዩ ድምፆች የተሰሙ የምስራች ዜናዎች ተከታትለው መጡ፤ የተመረጡት ﷺ እንደተወለዱ እየገለጹ፣ ስለዚህም ደስታ በእውነት የተገባ ነበር።

وتَدَاعَى إيوانُ كِسْرَى ولَوْلا
آيةٌ مِنكَ ما تَدَاعَى البناءُ

የኪስራ ኢዋን ፈረሰ፤ ምክንያቱም ከእርስዎ ﷺ የተገኘ ተአምራዊ ምልክት ባይኖር ኖሮ፣ ያ ታላቅ ሕንፃ ፈጽሞ ባልፈረሰ ነበር።

وغَدَا كلُّ بيتِ نارٍ وفيهِ
كُرْبَةٌ مِنْ خُمودِها وَبلاءُ

እያንዳንዱ የእሳት ቤት ጠፋ፤ ድንገተኛ መጥፋቱ ለአምላኪዎቹ ጭንቀትና መከራን አመጣ።

وعيونٌ لِلْفُرسِ غارَتْ فهل كا
نَ لنِيرانِهِم بها إطفاءُ

የፋርሳውያን ምንጮች ደረቁ፤ የተቀደሱ እሳቶቻቸው የጠፉት በዚህ ድርጊት አልነበረምን?

مَوْلِدٌ كان منهُ في طالعِ الكُفْ
رِ وبالٌ عليهِمُ ووباءُ

ከእርሱም የተነሳ፣ በክህደት ዕጣ ፈንታ ጥፋትና መቅሰፍት በተከታዮቹ ላይ መጣ።

فَهنيئاً به لآمِنَةَ الفَض
لُ الذي شُرِّفَتْ به حوَّاءُ

ለአሚና በእርሳቸው ﷺ እንኳን ደስ አለሽ፤ ምክንያቱም ሔዋን ራሷ የተከበረችበትን በጎነት አግኝታለች።

مَنْ لِحَوَّاءَ أنها حملَتْ أحْ
مدَ أو أنها به نُفَسَاءُ

ከሴቶች መካከል፣ ሔዋንን ጨምሮ፣ አሕመድን ﷺ የመሸከም ክብርን ማን ሊናገር ይችላል፤ ወይም ከልደታቸው በኋላ የተባረከውን የወሊድ ጊዜ ማን ሊያገኝ ይችላል?

يوْمَ نَالت بِوَضْعِهِ ابنَةُ وَهْبٍ
مِنْ فَخَارٍ ما لم تَنَلْهُ النِّساءُ

የወህብ ልጅ (አሚና) በልደታቸው አማካኝነት ባገኘችበት ቀን ሌላ ሴት ፈጽሞ ያላገኘችውን ክብር አገኘች።

وَأَتَتْ قومَها بأفضلَ مما
حَمَلَتْ قبلُ مريمُ العذراءُ

ለሕዝቦቿም ይዛ መጣች፣ ድንግል ማርያም ከዚህ በፊት ከያዘችው ከበለጠ ነገር ጋር።

شمَّتته الأَملاكُ إذ وضَعَتْهُ
وشَفَتْنَا بِقَوْلِهَا الشَّفّاءُ

መላእክት በልደታቸው እንኳን ደስ አለሽ አሏት፤ በሚያጽናኑ ቃሎቻቸውም እኛን አጽናኑን።

رافعاً رأسَه وفي ذلك الرف
ع إلى كل سُؤْدُدٍ إيماءُ

እርሳቸው ﷺ ራሳቸውን ቀና አድርገው ተወለዱ፤ በዚያም ምልክት የወደፊት ክብርና ከፍታ ሁሉ ፍንጭ ነበር።

رامقاً طَرْفه السَّماءَ ومَرْمَى
عينِ مَنْ شَأْنُهُ العُلُوُّ العَلاءُ

እይታቸው በሰማያት ላይ ተተክሎ ነበር፤ እጣ ፈንታው ከፍተኛ ከፍታና ክብር የሆነ ሰው ግብ።

وتَدَلَّتْ زُهْرُ النُّجومِ إليهِ
فأضاءت بِضوئها الأَرجاءُ

ደማቅ ከዋክብትም ወደ እርሳቸው ወረዱ፤ በአካባቢው ያሉትን አካባቢዎች ሁሉ በብርሃናቸው እያበሩ።

وتراءت قصورُ قَيصَر بالرُّو
مِ يَرَاهَا مَنْ دَارُهُ البطحاءُ

የቄሳር ቤተ መንግሥቶች በሮም ታዩ፤ ቤቱ የመካ አሸዋማ ሸለቆ በሆነ ሰው የታዩ።

وبَدَتْ فِي رَضَاعِهِ مُعْجِزَاتٌ
لَيْس فيها عنِ العيون خَفَاءُ

ጡት በማጥባት ጊዜያቸውም ተአምራት ተገለጡ፤ ለሁሉም ዓይኖች ግልጽና የማይካዱ።

إذْ أَبَتْهُ لِيُتْمِهِ مُرْضِعاتٌ
قُلْنَ ما في اليتيمِ عنا غَنَاءُ

ምክንያቱም አጥቢ እናቶች በየቲምነታቸው ምክንያት እምቢ ብለው ነበር፤ "የቲም ለእኛ ምንም ጥቅም አይሰጠንም" በማለት።

فأتتهُ من آلِ سعدٍ فتاةٌ
قد أبَتْهَا لِفَقْرِهَا الرُّضَعاءُ

ከዚያም ከሰዕድ ነገድ አንዲት ወጣት ሴት ወደ እርሳቸው መጣች፤ ሌሎች ሕፃናት በድህነቷ ምክንያት እምቢ ያሏት።

أرْضَعتْهُ لِبَانَهَا فَسَقَتْهَا
وَبنِيها أَلْبَانَهُنَّ الشَّاءُ

በጡቷ ወተት አጠባችው፤ በምላሹም በጎቿ ለእሷና ለልጆቿ ብዙ ወተት ሰጡ።

أَصْبَحَتْ شُوَّلاً عِجافا وأمْسَتْ
ما بِها شائلٌ ولا عَجْفاءُ

ጠዋት ደረቅና የከሱ የነበሩት በጎቿ ምሽት ላይ ደረቆችም የከሱም አልነበሩም።

أخْصَبَ العَيْشُ عِنْدَهَا بعدَ مَحْلٍ
إذ غَدا للنبيِّ منها غِذاءُ

ከድርቅ ጊዜ በኋላ ሕይወት ለእሷ በዛ፤ ነቢዩ ﷺ ከእሷ ምግብ ሲያገኙ።

يا لَها مِنَّةً لقدْ ضُوعِفَ الأَجْ
رُ عليها من جِنْسِها والجزَاءُ

ወይ ምንኛ ታላቅ በረከት ነው፤ ምክንያቱም ለድርጊቷ የተሰጠው ምንዳና ዋጋ በብዙ እጥፍ ተባዝቷል፣ በዓይነትም ከዛ በላይ።

وإذا سخَّرَ الإِلهُ أُناساً
لسعيدٍ فإِنهم سُعَداءُ

አላህ ሰዎችን ለአንድ የተባረከ ግለሰብ ሲያስገዛ፣ ያኔ እነዚያ ሰዎች ራሳቸው የተባረኩ ይሆናሉ።

حَبَّة أَنْبَتَتْ سَنَابِلَ والعَص
فُ لَدَيْهِ يَسْتَشْرِفُ الضُّعَفَاءُ

እርሳቸው ﷺ ብዙ እሾህ ያበቀለ አንድ ዘር ነበሩ፤ ከእርሱም ደካሞች እንኳ ከገለባው ምግብ ይፈልጉ ነበር።

وَأَتَتْ جَدَّهُ وقد فَصَلَتْهُ
وبِهَا مِنْ فِصَالِهِ البُرَحَاءُ

ከጡት ካስወጣችው በኋላ ወደ አያቱ መጣች፤ በመለያየቱ ጭንቀት ተውጣ።

إذ أحاطتْ به ملائكةُ الل
هِ فظنَّتْ بأنهم قُرَنَاءُ

የአላህ መላእክት እርሳቸውን ከበው ነበርና፤ እነርሱም የእርሳቸው ጓደኞች እንደሆኑ እንድታስብ አደረጓት።

ورأى وَجْدَها به ومِنَ الوَج
دِ لهيبٌ تَصْلَى بهِ الأَحْشاءُ

እርሳቸውም ﷺ ለእርሳቸው ያላትን ጥልቅ ፍቅር አዩ፤ በልቧ ውስጥ እንደ እሳት የሚነድድ ያህል የሞቀ ፍቅር።

فَارَقَتْهُ كُرْهَاً وكان لَدَيْهَا
ثاوِياً لا يُمَلُّ مِنْهُ الثّواءُ

በግድ ከእርሳቸው ተለየች፤ ምክንያቱም ከእሷ ጋር መቆየታቸው ፈጽሞ የማትሰለችበት መኖሪያ ነበር።

شُقَّ عَنْ قَلْبِهِ وأُخْرِجَ مِنْهُ
مُضْغَةٌ عِنْدَ غَسْلِهِ سوداءُ

ልቡ ከተከፈተ በኋላ፣ በሚታጠብበት ጊዜ ጥቁር ደም ከልቡ ተወገደ።

خَتَمَتْهُ يُمْنَى الأَمينِ وقد أُو
دِعَ ما لم تُذَع له أَنْبَاءُ

የታማኙ መልአክ ቀኝ እጅ ልቡን አተመው፤ ከዚያም ዜናቸው ገና ያልተነገረላቸው ምስጢሮች ተሰጡት።

صانَ أَسْرَارَه الخِتَامُ فلا الفَضْ
ضُ مُلِمٌّ بِهِ وَلا الإِفضاءُ

ማኅተሙ ምስጢሮቹን ጠበቀ፤ ስለዚህም ሊሰበርም ሆነ ይዘቱ ሊገለጥ አልቻለም።

أَلِفَ النُّسْكَ والعبادةَ والخَل
وةَ طِفلاً وهكذا النُّجَبَاءُ

ገና ልጅ እያለ ለአምልኮ፣ ለአምልኮተ እግዚአብሔር እና ለብቸኝነት ተለማመደ፤ የከበሩ ሰዎች መንገድ እንዲህ ነውና።

وإذا حَلَّتِ الْهِدَايَةُ قَلْبَاً
نَشِطَتْ في العبادة الأَعضاءُ

መመሪያ በልብ ውስጥ ሲሰፍር፣ የአካል ክፍሎች በአምልኮ ውስጥ ንቁ እና ቀናተኞች ይሆናሉ።

بَعَثَ اللَّهُ عندَ مبعثهِ الشُّه
بَ حِراساً وضاقَ عنها الفضاءُ

በተወለደ ጊዜ አላህ ሜትሮዎችን እንደ ጠባቂዎች ላከ፤ ሰፊው የሰማይ ክፍልም በእነርሱ ተጨናነቀ።

تَطْرُدُ الجِنَّ عن مقاعدَ للسَّمْ
عِ كما تَطْرُدُ الذِّئابَ الرِّعاءُ

እነዚህ ሜትሮዎች ጅኖችን ከማዳመጫ ቦታቸው አባረሯቸው፣ እረኞች ተኩላዎችን እንደሚያባርሩት ሁሉ።

فَمَحَتْ آيةُ الكَهَانَةِ آيا
تٌ مِنَ الوحْيِ ما لَهنَّ امِّحاءُ

ስለዚህም የጥንቆላ ምልክቶች በመለኮታዊ ራዕይ አንቀጾች ተሰረዙ፤ እነርሱም ፈጽሞ ሊጠፉ አይችሉም።

ورأَتْهُ خديجةٌ والتُّقَى وال
زُّهْدُ فيه سجيَّةٌ والحياءُ

ኸዲጃ እርሱን ﷺ ተመለከተችው፣ እሷም ሃይማኖተኝነት፣ ዝህድና እና ትህትና ተፈጥሮአዊ ባህሪያቱ እንደሆኑ አየች።

وأتاها أن الغمامةَ والسر
حَ أَظَلَّتْهُ منهما أفياءُ

ደመናውና ዛፉ ጥላ እንደሰጡት ዜና ደረሳት።

وأحاديث أنَّ وَعْدَ رسولِ ال
له بالبعثِ حانَ منه الوفاءُ

የአላህ መልእክተኛ ﷺ መምጣት በተመለከተ የገቡት ቃል ፍጻሜው እየቀረበ እንደሆነ ወሬዎች ተሰራጩ።

فدَعَتْهُ إلى الزواجِ وما أَحْ
سَنَ ما يبلغُ المُنَى الأَذكياءُ

ስለዚህም ለጋብቻ ጋበዘችው፤ ብልህ ሰዎች ምኞታቸውን በእንደዚህ ባለ ጥበብ ማሳካታቸው ምንኛ መልካም ነው!

وأتاهُ في بيتها جَبْرَئيلٌ
ولِذي اللُّبِّ في الأُمورِ ارْتياءُ

ገብርኤልም በቤቷ ወደ እርሱ ﷺ መጣ፤ ምክንያቱም አስተዋይ ሰው በእንደዚህ ባሉ ታላላቅ ጉዳዮች ላይ ማስተዋል አለው።

فأماطت عنها الخِمَارَ لتَدْري
أهُوَ الوحْيُ أم هو الإِغماءُ

ስለዚህም ራዕይ ነው ወይስ ራስን መሳት መሆኑን ለማወቅ የራስ መሸፈኛዋን አነሳች።

فاختفى عند كشفِها الرأْسَ جِبْري
لُ فما عادَ أو أُعيدَ الغِطاءُ

ራሷን ስትገልጥ ገብርኤል ጠፋ፤ መሸፈኛው እስኪመለስ ድረስም አልተመለሰም።

فاستبانت خديجةٌ أنه الكنْ
زُ الذي حَاوَلَتْهُ والكِيميَاءُ

ኸዲጃም እርሱ ﷺ የፈለገችው ሀብትና የለውጥ ኪሚያ መሆኑን እርግጠኛ ሆነች።

ثم قام النبيُّ يدعو إلى الل
هِ وفي الكُفرِ نَجْدَةٌ وإباءُ

ከዚያም ነቢዩ ﷺ ወደ አላህ መጥራት ጀመሩ፣ ምንም እንኳን ክህደት ጠንካራና እምቢተኛ ቢሆንም።

أُمَمَاً أُشرِبَتُ قلوبُهُم الكُف
رَ فَدَاءُ الضَّلالِ فيهم عَيَاءُ

ልባቸው በክህደት የሰከረባቸውን ህዝቦች ጠራ፤ የስህተታቸው ፈውስም የማይቻል ሆነ።

ورأينا آياتِه فاهتدَيْنَا
وإذا الحقُّ جاء زالَ المِراءُ

ምልክቶቹንም ﷺ አይተን ተመራን፤ እውነት ሲመጣ ጥርጣሬ ሁሉ ይጠፋልና።

رَبِّ إِنَّ الهُدى هُداك وَآيا
تُكَ نورٌ تَهْدِي بها من تشاءُ

ጌታዬ ሆይ፣ በእርግጥ መመሪያህ የአንተ መመሪያ ነው፣ ምልክቶችህም የምትፈልገውን ሁሉ የምትመራበት ብርሃን ናቸው።

كم رأَيْنَا ما ليس يَعْقِلُ قد أُلْ
هم ما ليْس يُلْهَمُ العُقلاءُ

አእምሮ የሌለው ነገር ለብልሆች የተከለከሉ ግንዛቤዎችን ሲቀበል ስንት ጊዜ አይተናል!

إذ أبى الفيلُ ما أتى صاحبُ الفي
لِ ولم ينفعِ الحِجا والذكاءُ

ዝሆኑ የዝሆኖች ባለቤት የሆነውን ጌታውን ለመታዘዝ ፈቃደኛ ባልሆነ ጊዜ ይህ ግልጽ ነበር፤ ጥበቡም ሆነ ብልህነቱ ሊያሸንፍ አልቻለም።

والجماداتُ أفصحت بالذي أُخ
رِسَ عنه لأَحمدَ الفُصحاءُ

ግዑዛን ነገሮች እንኳን ለአህመድ ﷺ እውነቶችን በግልጽ ተናገሩ፣ ስለእነሱም በጣም አንደበተ ርቱዕ የሆኑ ተናጋሪዎች ዝም ተባሉ።

ويْحَ قومٍ جَفَوا نَبِيَّاً بأرضٍ
أَلِفَتْهُ ضِبَابُها والظِّبَاءُ

በምድራቸው ውስጥ ያሉ ጅቦችና ሚዳቆዎች እንኳን መገኘቱን የለመዱበትን ነቢይ ﷺ ለናቁ ህዝቦች ወዮላቸው።

وَسَلَوْهُ وَحَنَّ جِذعٌ إِليه
وَقَلَوْهُ وَوَدَّهٌ الغُرَباءُ

እርሱን ተዉት፣ ነገር ግን የዛፍ ግንድ ናፈቀው፤ ጠሉት፣ ነገር ግን እንግዶች ወደዱት።

أخرَجوه منها وآوَاهُ غارٌ
وَحَمَتْهُ حَمامَةٌ وَرقاءُ

ከቤቱ አባረሩት፣ ነገር ግን ዋሻ መጠለያ ሰጠው፣ ግራጫ ርግብም ጥበቃ አደረገችለት።

وَكَفَتْهُ بِنَسْجِها عنكبوتٌ
ما كَفَتْهُ الحمامةُ الحَصْداءُ

ሸረሪት በስስ ድሯ ጥበቃ ሰጠችው፣ ጠንካራ ርግብ እንኳን ልትሰጠው የማትችለውን።

وَاختفى منهمُ على قُرْبٍ مَرْآ
هُ ومن شِدَّةِ الظهورِ الخَفَاءُ

ሊያዩት በሚችሉበት ቅርበት ውስጥ እንኳን ከእነርሱ ተሰውሮ ቆየ፤ ይህ መደበቅ የመጣው ከመገኘቱ ጥንካሬ የተነሳ ነው።

وَنَحا المصطفى المدينةَ وَاشتا
قتْ إليه من مكةَ الأَنحاءُ

የተመረጠው ﷺ ከዚያም ወደ መዲና ተጓዘ፣ የመካ አካባቢዎች ግን መመለሱን ናፈቁ።

وَتغنّتْ بِمَدْحِهِ الْجِنُّ حتَّى
أطرَبَ الإِنسَ منه ذاك الغِناءُ

ጅኖች እርሱን ﷺ እያመሰገኑ ዘመሩ፣ ዜማዎቻቸውም በጣም ማራኪ ከመሆናቸው የተነሳ ለሰው ልጆችም ደስታን አመጡ።

وَاقتفى إثْرَهُ سُراقَةُ فاستَهْ
وَتهُ في الأَرْضِ صافنٌ جَرْداءُ

ሱራቃ ፈለጉን ተከተለ፣ ነገር ግን ፈጣኑና ኃይለኛው ፈረሱ ወደ ምድር ሰመጠ፣ እሱን ምርኮኛ አደረገው።

ثم ناداهُ بعدَما سِيمَتِ الخَس
فَ العُلا وَقَد يُنْجِدُ الغريقَ النِّداءُ

ከዚያም ሱራቃ ክቡር ፈረሱ ከተዋረደ በኋላ ወደ እርሱ ﷺ ጮኸ፣ በእርግጥም ጩኸት ሰምጦ ያለን ሰው ሊያድን ይችላልና።

فطوى الأَرضَ سائرا وَالسموا
تِ العُلا فوقَها له إِسراءُ

ምድርን በእግሩ ተሻገረ፣ ነገር ግን ከላይ ያሉት ከፍ ያሉ ሰማያትም በተአምራዊው የሌሊት ጉዞው መድረሻው ነበሩ።

فصِفِ الليلةَ التي كان للمُخ
تارِ فيها على البُراقِ استواءُ

ስለዚህም የተመረጠው ﷺ በቡራቅ ላይ የተሳፈረበትን ያንን አስደናቂ ሌሊት ግለጽ።

وترقى به إلى قابِ قَوْسَيْ
نِ وَتِلكَ السيادةُ القَعْساءُ

በእርሱም ወደ ሁለት ቀስት ርዝመት ከፍ አለ፣ ይህም ለላቀና የማይናወጥ ሉዓላዊነቱ ማረጋገጫ ነው።

رُتَبٌ تَسْقُط الأَمانيُّ حَسْرَى
دونَها ما وراءهن وَرَاءُ

እነዚህ ምኞቶች ሁሉ በጸጸት ከፊታቸው የሚወድቁባቸው ከፍ ያሉ ደረጃዎች ናቸው፣ ከእነርሱም በላይ ሌላ ከፍታ የለምና።

ثم وافَى يحدِّثُ الناسَ شُكْرَاً
إذ أتته من ربِّه النَّعْماءُ

ከዚያም ተመለሰ፣ ጌታው የሰጠውን ታላቅ በረከቶች በምስጋና ለሰዎች እየነገረ።

وتَحَدَّى فارتابَ كلُّ مُريبٍ
أَوَ يَبْقَى مع السُّيُولِ الغُثاءُ

ፈተናውን አቀረበ፣ እያንዳንዱን ተጠራጣሪ እንዲወላውል አደረገ፣ ምክንያቱም ቀላል አረፋ በኃይለኛ ጎርፍ መካከል እንዴት ሊቆይ ይችላል?

وَهْوَ يدعو إلى الإِلهِ وَإن شق
قَ عليه كفرٌ به وَازدِراءُ

እርሱ ﷺ የሰውን ልጅ ወደ እግዚአብሔር መጥራቱን ቀጠለ፣ ምንም እንኳን ክህደታቸውና ንቀታቸው ታላቅ ችግር ቢያስከትልበትም።

وَيَدُلُّ الورَى على اللَّهِ بالتَّوْ
حيدِ وَهْوَ المَحَجَّةُ البَيْضاءُ

እርሱ ﷺ ፍጥረታትን ሁሉ ወደ እግዚአብሔር የሚመራው በመለኮታዊ አንድነት መርህ ነው፣ ይህም በእርግጥ ግልጽና ብሩህ መንገድ ነው።

فَبِمَا رحمةٍ مِنَ اللَّهِ لانَتْ
صَخْرةٌ مِنْ إبائِهم صَمَّاءُ

በአላህ እዝነት የዓመፃቸው ደንቆሮ ድንጋይ ለዘበ።

وَاستجابَتْ له بنصرٍ وَفَتْحٍ
بعد ذاكَ الخضراء والغبراءُ

ከዚያም በኋላ አረንጓዴዋና አቧራማዋ ምድር በድልና በወረራ ለእርሱ ምላሽ ሰጠች።

وَأَطاعَتْ لأَمْرِهِ العَرَبُ العَرْ
باء وَالْجَاهِلِيَّةُ الْجَهْلاءُ

ንፁሃን ዓረቦችና እጅግ አላዋቂዎቹ የጃሂሊያ ሰዎች ትዕዛዙን ታዘዙ።

وَتَوالَتْ للمصطفى الآيةُ الكبْ
رَى عليهمْ وَالغارةُ الشَّعْواءُ

ለተመረጡት ﷺ ታላላቅ ምልክቶችና የተበታተኑ ወረራዎች በተከታታይ በእነርሱ ላይ መጡ።

فإذا ما تلا كتابا من الل
هِ تَلَتْهُ كَتِيبَةٌ خضراءُ

ከአላህ የሆነን መጽሐፍ ባነበበ ጊዜ፣ አረንጓዴ ጦር ተከተለው።

وَكفاهُ المستهزئينَ وَكم سا
ءَ نبِيَّاً من قومِه استهزاءُ

አላህ ከፌዘኞች ጠበቀው፤ ከሕዝቡ የሚመጣው ፌዝ ነብይን ስንት ጊዜ ጎድቷልና።

وَرَماهم بِدَعْوَةٍ من فِناءِ ال
بَيتِ فيهَا للظالمين فَنَاءُ

እርሳቸውም ﷺ ከካዕባ አደባባይ ሆነው ለበደለኞች ጥፋትን የያዘ ዱዓ አደረጉባቸው።

خمسةٌ كُلُّهم أُصيبوا بداءٍ
والرَّدَى من جنودِهِ الأَدوَاءُ

አምስት ሰዎች በበሽታ ተመቱ፤ በሽታዎችም ከሞት ወታደሮች ናቸውና።

فدَهَى الأَسودَ بنَ مُطَّلِبٍ أَي
يُ عمىً مَيِّتٌ به الأَحياءُ

አል-አስወድ ኢብኑ ሙጠሊብን በከባድ ዓይነ ስውርነት መታው፤ በእርሱም ሕያዋን እንደሞቱ ሆኑ።

وَدَهَى الأَسودَ بنَ عبدِ يغوثٍ
أن سَقَاهُ كأسَ الرَّدَى اسْتِسْقَاءُ

አል-አስወድ ኢብኑ አብድ ያጉስንም የሞትን ጽዋ ጥማትን እንደሚያረካ አድርጎ በማጠጣት መታው።

وأَصابَ الوليدَ خَدْشَةُ سَهْمٍ
قَصَّرَتْ عنها الْحَيَّةُ الرَّقْطاءُ

አል-ወሊድም በቀስት ጭረት ተመታ፤ ነገር ግን መርዙ በጣም ኃይለኛ ስለነበር ነጠብጣብ ያለበት እባብ ንክሻ እንኳን ከእርሱ ያንስ ነበር።

وَقَضَتْ شَوْكَةٌ على مَهْجَةِ العا
صِي فللّهِ النَّقْمَة الشَّوْكاءُ

እሾህም የዓመፀኛውን ነፍስ አጠፋ፤ መውጊያ የበቀል ኃይልም ለአላህ ነውና።

وَعَلا الحارثَ القُيُوحُ وَقد سا
لَ بِها رأسُه وَساء الوِعاءُ

አል-ሀሪስንም መግል ሸፈነው፤ ከራሱም ፈሰሰ፤ ራሱም መጥፎ ዕቃ ሆነ።

خمسةٌ طُهِّرَتْ بِقَطْعِهِم الأَر
ضُ فَكَفُّ الأَذى بهم شَلَّاءُ

እነዚህ አምስት ሰዎች በመሞታቸው ምድር ነጻ ወጣች፤ በእነርሱም የመጎዳት እጅ ሽባ ሆነች።

فُدِيَتْ خمسةُ الصَّحيفةِ بالخَم
سةِ إن كان بالكرام فِدَاءُ

የመኳንንት ሕይወት ቤዛ ሊሆን የሚችል ከሆነ፣ የጽሑፉ አምስት ሰዎች በእነዚህ አምስት ሰዎች ቤዛ ተደረጉ።

فِتْيَةٌ بَيَّتُوا على فِعلِ خَيْرٍ
حَمِد الصبحُ أمرَهم وَالمَساءُ

መልካም ለማድረግ የወሰኑ ወጣቶች ነበሩ፤ ጥዋትና ማታም ተግባራቸውን አደነቁ።

يَا لأَمر أَتاهُ بعدَ هِشامٍ
زَمْعَةٌ إنه الفتَى الأَتَّاءُ

ከሂሻም በኋላ ወደ እርሱ የመጣው ነገር ምንኛ ድንቅ ነው! ዘምዓህ፣ እርሱ ወደፊት የመጣው ወጣት ነበር።

وَزُهَيْرٌ وَالْمُطْعِمُ بنُ عَدِيٍّ
وَأبو البَخْتَرِيِّ مِنْ حيث شاؤوا

ዙሀይር፣ አል-ሙጥዒም ኢብኑ ዓዲይ እና አቡ አል-በኽተሪም ከፈለጉበት ቦታ ተቀላቀሏቸው።

نَقَضُوا مُبْرَمَ الصَّحيفةِ إذ شد
دَت عليهم من العِدا الأَنداءُ

የጠላቶች ጭቆና በላያቸው ላይ ሲበረታ፣ በጥብቅ የታሸገውን ጽሑፍ ሰበሩት።

أذْكَرَتْنَا بِأَكْلِهَا أكلَ مِنْسَا
ةِ سُلَيْمانَ الأَرْضَةُ الخَرساءُ

በበላችው ነገር፣ ዝምተኛዋ ምስጥ የሱለይማንን በትር መብላቷን አስታወሰችን።

وَبهَا أخبَر النبيُّ وكم أخ
رَجَ خَبْئاً له الغُيُوبُ خِبَاءُ

በእርሱም ነብዩ ﷺ ምሥራች ነገሩ፤ የማይታዩት ዓለማት መጋረጃ የሆኑባቸውን ብዙ የተደበቁ እውነቶችን ገለጡ።

لا تَخَلْ جانِبَ النبيِّ مُضَاماً
حينَ مَسَّتْهُ منهمُ الأَسْواءُ

ከጠላቶቹ ክፉ ነገሮች በደረሱበት ጊዜ ነብዩ ﷺ ተበድለዋል ብለህ አታስብ።

كلُّ أمرٍ نَابَ النبيِّينَ فالشد
دَةُ فيه محمودةٌ وَالرّخاءُ

በነብያት ላይ የደረሰ ማንኛውም ነገር፣ ችግርም ሆነ ምቾት፣ የተመሰገነ ነበር።

لو يَمسُّ النُّضَارَ هُونٌ مِنَ النا
رِ لما اختيرَ للنُّضَارِ الصِّلاءُ

ወርቅ በእሳት ከሚመጣ ውርደት ቢነካ ኖሮ፣ እሳት ለንጽህናው አይመረጥም ነበር።

كم يَدٍ عن نَبِيِّهِ كَفَّهَا الل
هُ وَفي الخَلْقِ كَثْرَةٌ وَاجتراءُ

አላህ ከነብዩ ﷺ ስንት እጆችን ከለከለ፤ ፍጥረታት ብዙና ደፋር ቢሆኑም እንኳ።

إذ دعا وَحْدَهُ العبادَ وَأَمْسَتْ
مِنه في كلِّ مُقلَةٍ أَقْذاءُ

እርሳቸው ﷺ ብቻቸውን ሰዎችን ወደ አላህ በጠሩ ጊዜ፣ ነገር ግን በየዓይኑ ለእርሳቸው የጥላቻ ፍንጣቂዎች ነበሩ።

هَمَّ قومٌ بِقَتْلِهِ فأَبى السَّيْ
فُ وَفاءً وَفاءتِ الصَّفْواءُ

አንድ ሕዝብ እርሳቸውን ﷺ ለመግደል አስቦ ነበር፣ ነገር ግን ሰይፉ ከታማኝነት የተነሳ እምቢ አለ፣ ንፁህ ድንጋይም ተገዛ።

وَأبو جهلٍ إذ رأى عُنُقَ الفح
لِ إليه كأنه العنقَاءُ

አቡ ጀህልም የወንዱን ግመል አንገት ወደ እርሱ ሲመጣ ባየ ጊዜ፣ ልክ እንደ አፈ ታሪካዊው አንቃ ነበር።

وَاقتضَاهُ النبيُّ دَيْنُ الإِراشي
يِ وَقد سَاء بيعُهُ وَالشِّرَاءُ

ነብዩም ﷺ የኢራሺውን ሰው ዕዳ ከፈሉለት፣ ምንም እንኳን ግዢውና ሽያጩ መጥፎ ቢሆንም።

وَرأى المصطفى أَتَاهُ بما لَمْ
يُنْجِ منه دونَ الوفاء النَّجَاءُ

የተመረጡትም ﷺ ቃል ኪዳኑን ከመፈጸም ውጭ ማምለጫ የሌለበትን ጥያቄ ይዞ ሲመጣ አዩት።

هوَ ما قد رآهُ مِن قبلُ لكنْ
ما عَلَى مِثْلِهِ يُعَدُّ الخَطَاءُ

እርሳቸው ﷺ ከዚህ በፊት ያዩት ነገር ነው፣ ነገር ግን በእርሳቸው መሰል ሰው ላይ ስህተት አይቆጠርም።

وَأَعَدَّتْ حَمَّالَةُ الحَطَبِ الفِه
رَ وَجَاءَتْ كأَنها الوَرْقاءُ

የማገዶ እንጨት ተሸካሚዋም ድንጋዩን አዘጋጀችና እንደ ተቆጣች ርግብ መጣች።

يومَ جاءَت غَضْبَى تقولُ أفي مِث
لِيَ مِنْ أحمدٍ يُقالُ الهِجَاءُ

በተቆጣችበት ቀን መጣችና፣ "እንደ እኔ ያለች ሴት በአህመድ ﷺ ትሰደባለች?" አለች።

وَتَولَّتْ وَمَا رأته وَمِنْ أَيْ
نَ تَرَى الشمسَ مُقْلَةٌ عمياءُ

እርሳቸውንም ﷺ ሳታይ ዞረች፤ ዓይነ ስውር ዓይን ፀሐይን እንዴት ሊያይ ይችላልና?

ثم سَمّتْ له اليهوديَّةُ الشَا
ةَ وَكم سَامَ الشِّقْوَةَ الأَشقِيَاءُ

ከዚያም አይሁዳዊቷ ሴት ለእርሳቸው ﷺ በግ መረዘች፤ ክፉዎችም በሌሎች ላይ ስንት መከራ ያደርሳሉ!

فأَذاعَ الذِّراعُ مَا فيه مَن شر
رٍ بِنُطْقٍ إخفاؤُهُ إبداءُ

የፊት እግሩም በውስጡ ያለውን ክፋት ገለጠ፤ መደበቁ መገለጥ በሆነ ንግግር።

وَبِخُلقٍ مِنَ النبيِّ كريمٍ
لَمْ تُقَاصَصْ بِجرحهَا العَجْماءُ

ከነብዩ ﷺ በሆነው ክቡር ባህሪ ምክንያት፣ ጉዳት ያደረሰችው ሴት አልተበቀለችም።

مَنَّ فَضْلاً عَلَى هَوَازِنَ إذْ كا
نَ له قبلَ ذَاكَ فيهِمِ رِبَاءُ

እርሳቸውም ﷺ በሀዋዚን ላይ ውለታ አደረጉላቸው፣ ምንም እንኳን ከዚህ በፊት በእነርሱ ዘንድ የዝምድና መብት ቢኖራቸውም።

وَأتى السَّبيُ فيه أُختُ رَضَاعٍ
وَضَعَ الكُفْرُ قَدْرَهَا وَالسِّبَاءُ

ከምርኮኞችም መካከል የአጥቢ እህት መጣች፤ ክህደትና ምርኮ ደረጃዋን ዝቅ አድርገውት ነበር።

فَحَبَاهَا بِرّاً تَوَهَّمَتِ النَّا
سُ به أنَّما السِّبَاء هِداءُ

እርሳቸውም ﷺ በእርሷ ላይ እንዲህ ያለ በጎነት አደረጉላት፤ ሰዎችም ምርኮ ራሱ ስጦታ እንደሆነ አሰቡ።

بَسَطَ المصطفى لها مِن رِداءٍ
أيُّ فضل حَوَاهُ ذاكَ الرِّداءُ

የተመረጡት ﷺ መጎናጸፊያቸውን ዘረጉላት፤ ያ መጎናጸፊያ ምንኛ ታላቅ ክብርን ይዟል!

فَغَدَتْ فيه وَهْيَ سيِّدةُ النِّسْ
وَةِ وَالسيِّدَاتُ فيه إمَاءُ

በዚህም እርሷ የሴቶች ሁሉ እመቤት ሆነች፤ ሌሎች የተከበሩ ሴቶች ሁሉ ግን ከእርሷ ጋር ሲነጻጸሩ ገረዶች ነበሩ።

فتَنَزَّهْ في ذاتِه وَمَعَانيهِ
استماعاً إنْ عَزَّ مِنهَا اجتِلاءُ

ስለዚህ ማንነቱንና ትርጉሞቹን በማዳመጥ ተደሰት፤ በቀጥታ መመልከት ከባድ ከሆነ።

وَاملأ السّمْعَ مِن محَاسِنَ يُمْلِي
هَا عليك الإنشَادُ وَالإِنْشَاءُ

ጆሮዎችህንም በዜማና በጽሑፍ በሚነገሩህ መልካም ባሕርያት ሙላ።

كلُّ وَصْفٍ له ابْتَدَأتَ به استَوْ
عَبَ أخبَارَ الفضلِ مِنه ابتداءُ

ስለ እርሱ የምትጀምረው እያንዳንዱ መግለጫ፣ የክብርን ታሪኮች ሁሉ ከመጀመሪያው ጀምሮ ያጠቃልላል።

سَيِّدٌ ضِحْكُهُ التَّبَسُّمُ وَالْمَش
يُ الهَوَيْنَا وَنَومُهُ الإِغفاءُ

ሳቁ ፈገግታ ብቻ የሆነ፣ አካሄዱ የዋህ የሆነ፣ እንቅልፉም ቀላል እንቅልፍ የሆነ ጌታ ነው።

مَا سِوَى خُلْقِهِ النسيمُ وَلا غَيْ
رَ مُحَيَّاهُ الرَّوْضَةُ الغَنَّاءُ

ከባሕርዩ ውጪ የዋህ ነፋስ የለም፤ ከፊቱ ውጪም ለምለም የአትክልት ስፍራ የለም።

رحمةٌ كلُّهُ وَحَزْمٌ وَعَزْمٌ
وَوَقَارٌ وَعِصْمَةٌ وَحَيَاءُ

እርሱ ሙሉ በሙሉ እዝነት፣ ጽናት፣ ቁርጠኝነት፣ ክብር፣ ከስህተት የጸዳ እና ሃፍረት ነው።

لا تَحُلُّ البأْسَاء مِنه عُرَا الصَّبْ
رِ وَلا تَسْتَخِفُّهُ السَّرَّاءُ

ችግር የትዕግስቱን ገመድ አይፈታበትም፤ ብልጽግናም አያቀለውም።

كَرُمَتْ نَفْسُهُ فما يخْطُرُ السُّو
ء عَلَى قَلْبِهِ وَلا الفحشَاءُ

ነፍሱ እጅግ የተከበረች ስለሆነች ክፋትም ሆነ ነውረኝነት ልቡን አያልፍም።

عَظُمَتْ نِعْمَةُ الإِله عليه
فاستَقَلَّتْ لِذِكْرِهِ العُظَمَاءُ

የአላህ ጸጋ በእርሱ ላይ ታላቅ ነበርና፣ እርሱን ሲታወስ ታላላቆች ሁሉ ትንሽ ይመስሉ ነበር።

جَهِلَتْ قومُهُ عليه فأَغْضَى
وَأخو الحِلْم دَأبُهُ الإِغْضَاءُ

ህዝቦቹ በእርሱ ላይ በድንቁርና ቢሰሩም፣ እርሱ ግን ችላ አለ፤ ምክንያቱም የታጋሽ ሰው ልማድ ችላ ማለት ነው።

وَسِعَ العَالَمِين عِلْمَاً وَحِلْمَاً
فهْوَ بحرٌ لم تُعْيِهِ الأَعبَاءُ

ዓለማትን ሁሉ በእውቀትና በትዕግስት አዳረሰ፤ እርሱ ሸክሞች የማያደክሙት ውቅያኖስ ነውና።

مُسْتَقِلٌّ دُنْيَاكَ أن يُنْسَبَ الإِم
ساكُ منها إليه والإِعطاءُ

ከእርሱ ጋር ከዚህ ዓለም ንብረት መስጠትም ሆነ መከልከል እንዲያያዝ፣ ያንተ ዓለማዊ ንብረት እጅግ ትንሽ ነው።

شمسُ فضلٍ تَحَقَّقَ الظنُّ فيه
أنه الشمسُ رِفْعَةً والضِّياءُ

እርሱ የክብር ፀሐይ ነው፤ በእርሱም ውስጥ በከፍታና በብርሃን ፀሐይ እንደሆነ ግምቱ ተረጋገጠ።

فإذا ما ضحا محا نورُه الظِّل
لَ وقد أثْبَتَ الظِّلالَ الضَّحَاءُ

ስለዚህ እርሱ ሲያበራ፣ ብርሃኑ ጥላን አጠፋ፤ የጠዋት ብርሃን ግን ብዙውን ጊዜ ጥላዎችን ያጸናል።

فكأنَّ الغمامةَ استَوْدَعَتْهُ
مَنْ أظَلَّتْ مَنْ ظِلِّهِ الدُّفَفَاءُ

ደመናው የጣለውን የጥላ ቅዝቃዜ ለእርሱ አደራ የሰጠው ይመስላል፤ ያ ጥላ ራሱ ከእርሱ ጥላ የተገኘ ነው።

خَفِيَتْ عِنْدَهُ الفضائلُ وانجا
بَتْ به عن عقولِنَا الأهواءُ

በእርሱ ፊት ሌሎች መልካም ባሕርያት ሁሉ ተሰወሩ፤ በእርሱም አማካኝነት ምኞቶችና ፍላጎቶች ከአእምሮአችን ተወገዱ።

أمَعَ الصُّبحِ للنجومِ تَجَلٍّ
أمْ مع الشمسِ للظلامِ بَقاءُ

ከንጋት ጋር ከዋክብት ሊያበሩ ይችላሉን? ወይስ ከፀሐይ ጋር ጨለማ ሊኖር ይችላልን?

مُعجزُ القَوْلِ والفِعَالِ كريمُ ال
خلقِ وَالخُلْقِ مُقْسِطٌ مِعْطاءُ

በንግግርና በድርጊት ተአምራዊ ነው፤ በአካል ቅርጽና በባሕርይ የተከበረ፣ ፍትሃዊና ለጋስ ነው።

لا تَقِسْ بالنبيِّ في الفضل خَلْقَاً
فهو البحر والأنامُ إضاءُ

ማንኛውንም ፍጥረት በክብር ከነቢዩ ﷺ ጋር አታወዳድር፤ እርሱ ውቅያኖስ ነውና፣ ፍጥረታት ሁሉ ግን የእርሱ ነጸብራቅ ናቸው።

كلُّ فضل في العالَمين فمن فَض
لِ النبيِّ استعارَهُ الفُضَلاءُ

በዓለማት ሁሉ ውስጥ የሚገኝ እያንዳንዱ ክብር፣ በላጮች ከነቢዩ ﷺ ክብር የተዋሱት ነው።

شُقَّ عَنْ صَدْرِهِ وشُقَّ لَهُ البَدْ
رُ وَمِنْ شَرْطِ كلِّ شَرْطٍ جَزاءُ

ደረቱ ተከፈተለት፣ ሙሉ ጨረቃም ተከፈለችለት፤ እያንዳንዱ እንደዚህ ያለ ምልክት መለኮታዊ ውሳኔ ነውና።

ورَمَى بالحَصَى فأَقْصَدَ جَيشاً
ما العَصَا عِنْدَه وَمَا الإِلقاءُ

ጠጠሮችን ወረወረና ሠራዊትን አጠፋ፤ በዚህም የሙሳ በትርና መወርወሯ ከእርሱ ጋር ሲነጻጸሩ ኢምንት ሆኑ።

ودعا للأنامِ إذ دَهَمَتْهُم
سَنَةٌ مِنْ مُحولِها شَهْباءُ

ህዝቡም በከባድ፣ ደረቅ ድርቅ ዓመት በተመታ ጊዜ ለእነርሱ ጸለየ።

فاسْتَهَلّتْ بالغَيْثِ سَبْعَةَ أَيَّا
مٍ عليهم سحابةٌ وَطْفاءُ

ስለዚህ ከባድ፣ ጥቁር ደመና ለሰባት ቀናት በእነርሱ ላይ ዘነበ።

تَتَحَرّى مَواضِعَ الرَّعْيِ وَالسَّقْ
يِ وحيث العِطاشُ تُوهَى السِّقاءُ

የግጦሽና የውሃ ቦታዎችን ፈለገ፤ የተጠሙም ባሉበት ቦታ ውሃን በብዛት አፈሰሰ።

وأتى الناسُ يَشْتَكُونَ أذاها
وَرَخَاءٌ يُؤْذِي الأنام غلاءُ

ሰዎችም ጉዳቱን እያማረሩ መጡ፤ ምክንያቱም ብዛትም ቢሆን በትርፉ ሰውን ሊጎዳ ይችላል።

فدعا فانجلى الغمام فقلت في
وصف غيث إِقْلاعَه استسقاءُ

ስለዚህ ጸለየ፣ ደመናውም ተገለጠ፤ እንዲህ ያለው ዝናብ መቆሙ ራሱ ለዝናብ መጸለይ ነው እንድል አደረገኝ።

ثم أَثْرى الثَّرَى فقرَّتْ عُيونٌ
بقُراهَا وَأُحْيِيَتْ أَحْيَاءُ

ከዚያም ምድር ለምለም ሆነች፣ በአበቡት ሰፈሮቿ አይኖችን አስደሰተች፣ ህይወት ያላቸው ፍጥረታትም ታደሱ።

فترى الأرضَ غِبَّهُ كسماءٍ
أشْرَقَتْ مِنْ نُجومِهَا الظَّلْمَاءُ

ከዚያ በኋላ ምድርን እንደ ሰማይ ታያት ነበር፤ ጨለማዋ በከዋክብቶቿ የበራ።

تُخْجِلُ الدُّرَّ واليواقيتَ من نَوْ
رِ رُباها البَيْضَاءُ والحَمراءُ

የኮረብታዎቿ ነጭና ቀይ አበባዎች ዕንቁዎችንና ዕንቁዎችን አሳፈሩ።

لَيْتَهُ خَصَّنِي بِرُؤْيَةِ وَجْهٍ
زَالَ عن كلِّ من رآه الشّقاءُ

እርሱን ያየ ሁሉ መከራው ከእርሱ የራቀበትን ፊት በማየት ﷺ እኔን ባስደሰተኝ!

مُسْفِرٌ يَلْتَقِي الكَتِيبَةَ بَسَّا
ماً إذا أسْهَمَ الوُجُوهَ اللِّقاءُ

ብሩህ ሆኖ ﷺ ጦር ሠራዊቱን በፈገግታ ይገናኝ ነበር፤ ግጥሚያው የሌሎችን ፊቶች ቢያጨልምም እንኳ።

جُعِلَتْ مَسْجِدَاً له الأرضُ فاهْتز
زَ به للصلاةِ فيها حِرَاءُ

ምድር ለእርሱ ﷺ መስጊድ ተደረገችለት፤ ስለዚህ ሒራ ራሱ በእርሷ ላይ ለመጸለይ በደስታ ተንቀጠቀጠ።

مُظْهِرٍ شَجّةَ الْجَبِينِ عَلَى البُرْ
ءِ كما أَظهرَ الهلالَ البَرَاءُ

የግንባሩን ጠባሳ ﷺ ከፈወሰ በኋላም አሳይቷል፤ አዲስ ጨረቃ ቀጭን ቅርጿን እንደምትገልጥ ሁሉ።

سُتِرَ الحُسْنُ منه بالحسنِ فاعجَبْ
لِجَمِالٍ له الْجَمالُ وِقاءُ

ውበቱ ﷺ በውበት ተሸፍኖ ነበር፤ ስለዚህ ውበት ራሱ ጋሻ ሆኖ በሚያገለግልለት ውበት ተደነቅ።

فهْوَ كالزّهْرِ لاحَ من سَجَفِ الأك
مام والعودِ شُقَّ عنه اللّحاءُ

እርሱ ﷺ ከቡቃያዎቹ ሽፋን እንደወጣ አበባ ነው፤ ቅርፊቱ እንደተገፈፈ ቅርንጫፍም ነው።

كَادَ أَنْ يُغشِيَ العُيونَ سناً مِنْ
هُ لِسِرٍّ فيه حَكَتْهُ ذُكاءُ

ብርሃኑ ﷺ ዓይኖችን ሊያሳውር ተቃርቦ ነበር፤ በውስጡ ባለው ፀሐይ ራሱ በገለጸው ምስጢር ምክንያት።

صانَهُ الحُسْنُ وَالسّكِينَةُ أَنْ تُظ
هِرَ فيه آثارها البأساءُ

ውበትና መረጋጋት ﷺ የመከራ ምልክቶች በእርሱ ላይ እንዳይታዩ ጠበቁት።

وتَخَالُ الوجوهَ إنْ قابَلَتْه
أَلْبَسَتْهَا ألوانَهَا الحِرْبَاءُ

ፊቶች እርሱን ﷺ ሲያዩ፣ ቀለማቸውን እንደ እንሽላሊት የቀየሩ ይመስልሃል።

فإذا شِمْتَ بِشْرَهُ وَنَدَاهُ
أذْهَلَتْكَ الأنوارُ والأنواءُ

የእርሱን ﷺ ደስታና ልግስና ብታይ፣ ብርሃናትና በረከቶች እጅግ ያስደንቁሃል።

أَوْ بتقبيلِ راحةٍ كانَ لل
هِ وباللَّه أخذها والعطاءُ

ወይም እያንዳንዱ አሰጣጡና አቀባበሉ ለአላህና በእርሱ ፈቃድ የነበረውን መዳፍ ﷺ በመሳም።

تَتَّقِي بأْسَها الملوكُ وَتحْظَى
بالغِنَى من نَوَالِهَا الفُقَراءُ

ነገሥታት የዚያን እጅ ﷺ ኃይል ይፈሩ ነበር፤ ድሆች ደግሞ ከልግስናው ሀብትን ያገኙ ነበር።

لا تَسَلْ سَيْلَ جُودِها إنما يَك
فِيك مِنْ وكْفِ سُحْبها الأنداءُ

የልግስናውን ﷺ ጎርፍ አትጠይቅ፤ ከደመናው የሚወርደው የጤዛ ጠብታ ብቻ ይበቃሃል።

دَرَّتِ الشاةُ حينَ مرَّتْ عَلَيها
فلها ثَرْوَةٌ بها وَنَماءُ

እርሱ ﷺ ሲያልፍባት በግ ወተት ሰጠች፤ በእርሱም ብልጽግናና ዕድገት አገኘች።

نَبَعَ الماءُ أَثْمَرَ النخلُ في عا
مٍ بها سَبَّحَتْ بها الحصباءُ

ውሃ ፈለቀ፣ የተምር ዛፎች በአንድ ዓመት ውስጥ በእርሱ ﷺ ፍሬ አፈሩ፣ ጠጠሮችም እንኳ በእርሱ መገኘት አላህን አወደሱ።

أحْيَتِ المُرْمِلِينَ مِنْ مِوْتِ جَهْدٍ
أَعْوَزَ القَوْمَ فيه زادٌ وماءُ

እርሱ ﷺ ችግር ከገደላቸው ድሆች፣ ሕዝቡ ምግብና ውሃ በሌለበት ሁኔታ ውስጥ፣ ሕይወትን መልሶ ሰጣቸው።

فتغَدَّى بالصَّاعِ أَلْفٌ جِياعٌ
وتَرَوَّى بالصَّاعِ ألفٌ ظِمَاءُ

በዚህም አንድ ሺህ የተራቡ ሰዎች በአንድ ሳዕ ምግብ ጠገቡ፣ አንድ ሺህ የተጠሙ ሰዎችም በአንድ ሳዕ ውሃ ረኩ።

وَوَفَى قدرُ بَيْضَةٍ مِنْ نُضَارٍ
دَيْنَ سَلْمَانَ حِينَ حانَ الوفاءُ

እናም የእንቁላል ክብደት የሚያክል ንጹህ ወርቅ፣ የሰልማንን ዕዳ የመክፈያ ጊዜው ሲደርስ ከፈለ።

كانَ يُدْعَى قِنّاً فأُعْتِقَ لَمَّا
أيْنَعَتْ مِنْ نَخيلِه الأَقْنَاءُ

እርሱ (ሰልማን) ባሪያ ተብሎ ይጠራ ነበር፣ ነገር ግን ከዘንባባ ዛፎቹ የተምር ዘለላዎች ሲበስሉ ነጻ ወጣ።

أفلا تَعْذُرُونَ سَلْمَانَ لَمَّا
أَنْ عَرَتْهُ مِنْ ذِكْرِهِ العُروَاءُ

ታዲያ ሰልማንን፣ እርሱን ﷺ በመጥቀስ ብቻ የፍርሃት መንቀጥቀጥ ሲይዘው፣ አትቅርቡትም?

وَأَزالَت بِلَمْسِهَا كلَّ دَاءٍ
أكْبَرَتْهُ أطِبَّةٌ وَإِسَاءُ

እናም በመንካቱ፣ ሐኪሞችና ፈዋሾች ሊድን አይችልም ያሉትን እያንዳንዱን በሽታ አስወገደ።

وعُيُونٌ مَرَّتْ بها وَهْي رُمْدٌ
فأَرَتْهَا مَا لَمْ تَرَ الزَّرْقَاءُ

እናም አይኖች በእርሱ ﷺ ሲያልፉ ታመው ነበር፣ ነገር ግን ሹል እይታ ያላቸውም እንኳ ሊያዩት ያልቻሉትን እንዲያዩ አደረጋቸው።

وأَعادَتْ عَلَى قَتَادَةَ عَيْنَاً
فَهْيَ حتى مماتِه النَّجْلاءُ

እናም ለቀታዳህ አንድ አይን መለሰለት፣ ይህም እስከሞተበት ጊዜ ድረስ ሰፊና ውብ ሆኖ ቆየ።

أَوْ بِلَثْمِ التُّرَابِ مِنْ قَدَمٍ لا
نَتْ حَياءً من مَشْيِهَا الصَّفْواءُ

ወይም ከእግሩ ﷺ አፈርን በመሳም፣ የእርሱ መራመድ ብቻ ጠንካራውን ድንጋይ ከኀፍረት የተነሳ እንዲለሰልስ አደረገ።

مَوْطِئُ الأخمَصِ الَّذِي منه للقل
لبِ إذا مَضْجَعي أَقَضَّ وِطاءُ

የእግሩ ﷺ ጫማ የረገጠበት ቦታ፣ የራሴ አልጋ ሲያስቸግረኝ ለልብ ለስላሳ ማረፊያ ይሰጣል።

حَظيَ المسجدُ الحرامُ بمَمْشا
ها ولم يَنْس حَظه إِيلِيَاءُ

ቅዱስ መስጊድ በእርሱ ﷺ እርምጃዎች ተባርኮ ነበር፣ እየሩሳሌምም ከበረከቱ ድርሻዋን አልረሳችም።

وَرَمَتْ إذْ رَمَى بها ظُلَمَ اللي
لِ إلى اللَّه خوفُه والرَّجاءُ

እናም እግሩ ﷺ የሌሊቱን ጨለማ አስወገደ፣ እርሱም በእርሱ ፍርሃቱንና ተስፋውን ወደ አላህ አቀና።

دَمِيَتْ في الوَغَى لِتَكْسِبَ طِيباً
ما أراقتْ من الدَّمِ الشُّهداءُ

እግሩ ﷺ በጦርነት ደም ፈሰሰ፣ ሰማዕታት ባፈሰሱት ደም ሊገኝ የማይችል መዓዛ ለማግኘት።

فَهْيَ قُطْبُ المحرابِ وَالْحَرْبِ كم دا
رت عليها في طاعة أَرحاءُ

እርሷም የጸሎት ቦታና የጦርነት ምሰሶ ናት፣ በዙሪያዋም ብዙ ወፍጮዎች በታዛዥነት ተሽከረከሩ።

وَأُرَاهُ لو لم يُسَكِّنْ بها قب
لُ حِراءً ماجَتْ بِهِ الدَّأْمَاءُ

እናም እርሱ ﷺ ከሂራ በፊት በእርሷ (በዓለም) ውስጥ ባይኖር ኖሮ፣ የህልውናው ስፋት በግርግር ይናወጥ ነበር ብዬ አምናለሁ።

عَجَباً للكُفّارِ زادوا ضلالاً
بالذي فيه للعقول اهتداءُ

ለአእምሮዎች ሁሉ ግልጽ መመሪያ ባለው ነገር አማካኝነት በስህተት የጨመሩት ከሓዲዎች እንዴት ይገርማሉ!

والذي يسألون منه كتابٌ
مُنْزَلٌ قد أتاهم وارتقاءُ

እናም የሚጠይቁት ነገር፣ ቀድሞውኑ ወደ እነርሱ የመጣ፣ ከፍታንና ዕድገትን የሚሰጥ የወረደ መጽሐፍ ነው።

أَوَ لم يَكْفِهِمْ من اللَّهِ ذِكْرٌ
فيه للناس رحمةٌ وشفاءُ

ለሰው ልጆች ሁሉ ምሕረትና ፈውስ ያለበት ከአላህ ዘንድ የሆነ መታሰቢያ አይበቃቸውም ነበርን?

أَعجزَ الإِنسَ آية منه والجن
نَ فَهَلَّا يأتي بها البُلَغاءُ

ከእርሱ አንድ አንቀጽ ሰውንና ጂንን አቅም አሳጥቷል፣ ታዲያ ከእነርሱ ውስጥ አንደበተ ርቱዕ የሆኑት ለምን መሰሉን አያመጡም?

كلّ يومٍ تُهدَى إلى سامِعِيه
مُعجِزاتٍ من لفظِه القُرَّاءُ

በየቀኑ፣ አንባቢዎች ከቃላቱ የተገኙ ተአምራትን ለሚያዳምጡት ያቀርባሉ።

تَتَحَلَّى به المسامِعُ والأف
واه فَهْو الحُلِيُّ وَالحَلْوَاءُ

ጆሮዎችና አፎች በእርሱ ይጌጣሉ፣ እርሱ ጌጥም ጣፋጭም ነውና።

رَقَّ لَفْظاً وراق معنىً فجاءَتْ
في حُلاها وحَلْيِها الخَنْسَاءُ

በቃላት ረቂቅ፣ በትርጉምም የላቀ ነውና፣ በውበቱና በጌጡ እንደ አል-ኸንሳ ግጥም መጣ።

وأرَتْنَا فيه غوامضَ فضلٍ
رِقَّةٌ مِنْ زُلالِهَا وَصَفاءُ

እናም በእርሱ ውስጥ ጥልቅ የሆኑ መልካም ነገሮችን አሳየን፣ ከንጹህ፣ ግልጽ ማንነቱና ንጽህናው የሚመነጭ ረቂቅነት።

إنما تُجْتَلَى الوُجُوهُ إذَا ما
جُلِيَتْ عِنْ مِرْآتِهَا الأصْداءُ

ፊቶች በትክክል የሚገለጡት ከመስታወቶቻቸው ላይ ዝገት ሲጸዳ ብቻ ነው።

سُوَرٌ منه أشْبَهَتْ صُوَراً مِن
نَا ومِثْلُ النَّظَائِر النُّظَراءُ

ከእርሱ የተገኙ ምዕራፎች ከእኛ የተገኙ ቅርጾችን ይመስላሉ፣ በእርግጥም እኩዮች ከእኩዮች ጋር ይነጻጸራሉ።

والأقاويل عندَهمْ كالتماثي
لِ فلا يُوهِمَنَّكَ الخطباءُ

እናም ንግግራቸው ሕይወት እንደሌላቸው ምስሎች ነው፣ ስለዚህ ሰባኪዎች አያታልሉህ።

كم أبانَتْ آياتُهُ من علومٍ
عن حُروفٍ أبانَ عنها الهجاءُ

አንቀጾቹ ከቀላል ፊደላት ስንት ሳይንሶችን ገለጡ፣ ይህም አነባበብ ግልጽ አደረገው።

فهْي كالحَبِّ والنَّوَى أعجبَ الزُّر
راعَ منهُ سنابلٌ وَزَكاءُ

ስለዚህ እርሱ እንደ እህልና የተምር ፍሬ ነው፣ ከእርሱም የበቆሎ ዛላዎችና የተትረፈረፈ ዕድገት ገበሬዎችን አስገርሟል።

فأطالوا فيه التردُّدَ وَالرَّي
بَ فقالوا سِحْرٌ وقالوا افتراءُ

ስለዚህ በእርሱ ላይ ማመንታታቸውንና ጥርጣሬያቸውን አራዘሙ፣ "ይህ ድግምት ነው" እና "ይህ ፈጠራ ነው" አሉ።

وإذا البيِّنَاتُ لَمْ تُغْنِ شيئاً
فَالتماسُ الهُدَى بِهِنَّ عَناءُ

እናም ግልጽ ማስረጃዎች ምንም ካልረዱ፣ በእነርሱ አማካኝነት መመሪያን መፈለግ ከንቱ ጥረት ነው።

وإذا ضلَّتِ العُقول على عِلْ
مٍ فماذا تقوله الفُّصَحاءُ

እናም አእምሮዎች እውቀት እያላቸው ቢሳሳቱ፣ ታዲያ አንደበተ ርቱዕ የሆኑት ምን ሊሉ ይችላሉ?

قومَ عيسى عاملْتم قومَ موسى
بالذي عامَلَتْكُم الحُنفاءُ

እናንተ የዒሳ ሕዝቦች ሆይ፣ የሙሳን ሕዝቦች የያዛችሁት፣ እውነተኛ አንድ አምላክ አምላኪዎች እናንተን በያዙበት መንገድ ነው።

صَدَّقوا كُتْبَكُمُ وكذَبْتُمْ
كُتبَهُمُ إنّ ذا لَبِئْسَ البَواءُ

እነርሱ (እውነተኛ አንድ አምላክ አምላኪዎች) መጽሐፎቻችሁን አምነዋል፣ እናንተ ግን የእነርሱን መጽሐፎች አስተባብላችኋል፤ በእርግጥም ይህ እጅግ የከፋ ምትክ ነው።

لو جحدنا جُحُودَكم لاستويْنَا
أوَ للحقِّ بالضَّلالِ استواءُ

እኛም እንደናንተ ብንክድ ኖሮ እኩል እንሆን ነበር፤ ግን በእውነትና በስህተት መካከል እኩልነት ሊኖር ይችላልን?

مَا لَكُم إِخْوَةَ الكِتابِ أُناساً
ليس يُرْعَى للحقِّ منكم إخاءُ

እናንተ የመጽሐፉ ሰዎች ሆይ፣ በእውነት ምክንያት ወንድማማችነት የማይከበርላችሁ ሕዝቦች የሆናችሁት ምን ነካችሁ?

يَحْسُدُ الأولُ الأخيرَ وما زا
لَ كذا المُحْدَثُونَ وَالقُدَمَاءُ

የቀደመው የኋለኛውን ይቀናል፤ በአዲስና በድሮ ትውልዶች ዘንድም ሁልጊዜ እንዲህ ሆኖ ቆይቷል።

قد عَلِمْتُم بِظلمِ قابيل هابي
لَ ومظلومُ الإِخْوَةِ الأَتْقِيَاءُ

የቃየልን በአቤል ላይ ያደረገውን ግፍ፣ እንዲሁም በቅዱሳን ወንድማማቾች መካከል የደረሰውን ጭቆና በእርግጥ ታውቃላችሁ።

وسمِعْتم بكَيْدِ أَبناءِ يعقو
بَ أَخَاهم وكلُّهم صُلَحَاءُ

የያዕቆብ ልጆች በወንድማቸው ላይ ያሴሩትንም ሰምታችኋል፤ ሁሉም ጻድቃን ቢሆኑም እንኳ።

حِينَ أَلْقَوْهُ في غَيابَةِ جُبٍّ
وَرَمَوْهُ بالإفْكِ وَهْوَ بَراءُ

ወደ ጉድጓድ ጥልቀት በጣሉትና ንጹሕ ሆኖ ሳለ በሐሰት በከሰሱት ጊዜ።

فتأَسَّوْا بِمَن مَضَى إذْ ظَلَمتمْ
فالتَّأَسِّي لِلنَّفْسِ فيه عَزَاءُ

እናንተ ግፍ ስለፈጸማችሁ፣ ከእናንተ በፊት በነበሩት ሰዎች ተጽናኑ፤ እንዲህ ባለው መጽናናት ነፍስ እረፍት ታገኛለችና።

أتُرَاكُم وَفَّيْتُم حينَ خَانُوا
أم تُرَاكُمْ أَحْسَنْتُمُ إذْ أساؤُوا

እነሱ በከዱ ጊዜ እናንተ ታማኝ እንደነበራችሁ፣ ወይስ እነሱ ክፉ በሠሩ ጊዜ እናንተ ጻድቅ እንደነበራችሁ ታስባላችሁን?

بَلْ تَمَادَتْ عَلَى التَّجَاهُلِ آبَا
ءٌ تَقَفَّتْ آثَارِهَا الأَبناءُ

ይልቁንም አባቶች በድንቁርና ቀጠሉ፣ ልጆቻቸውም ፈለጋቸውን ተከተሉ።

بَيَّنَتْهُ تَوْراتُهُمْ وَالأَناجِي
لُ وَهم في جُحُودِهِ شُرَكاءُ

ቶራዎቻቸውና ወንጌሎቻቸው እርሱን ﷺ ግልጽ አድርገውታል፣ ሆኖም ግን እርሱን በመካድ ተባባሪዎች ናቸው።

إنْ تقولوا ما بَيَّنَتْهُ فما زَا
لَتْ بها عن عيونهم غشوَاءُ

እርሱን ﷺ ግልጽ አላደረጉትም ብትሉ፣ እንግዲያውስ መጋረጃ ሁልጊዜ ከዓይኖቻቸው ሰውሮታል።

أو تقولوا قد بَيَّنَتْهُ فما لِلْ
أُذْنِ عما تقوله صَمَّاءُ

ወይስ እርሱን ﷺ ግልጽ አድርገውታል ብትሉ፣ ታዲያ ጆሮ ለሚናገረው ነገር ለምን ደንቆሮ ሆነ?

عَرَفُوهُ وَأنْكَرَوهُ وَظُلمَاً
كَتَمَتْهُ الشَّهَادَةَ الشُّهَدَاءُ

እርሱን ﷺ አወቁት ከዚያም ካዱት፤ ምስክሮችም ምስክርነቱን በግፍ ደበቁ።

أوَ نُورُ الإِلهِ تُطْفِئُهُ الأَفْ
واهُ وَهْوَ الذي به يُسْتَضاءُ

የአላህ ብርሃን በከንፈር ብቻ ሊጠፋ ይችላልን፣ ሁሉም የሚበራው በዚህ ብርሃን እያለ?

أوَلا يُنْكِرُونَ مَن طَحَنَتْهُم
بِرَحاها عِنْ أمْرِهِ الْهَيجاءُ

በጦርነት ወፍጮ በእርሱ ትእዛዝ የደቀቃቸውን እርሱን ﷺ አይክዱምን?

وَكَساهم ثَوْبَ الصَّغارِ وقد
طُلَّت دِماً منهم وصِينَتْ دِمَاءُ

የውርደትን ልብስም አለበሳቸው፣ ደም ከእነርሱ ሲፈስ ሌላ ደም ግን ሲተርፍ።

كيف يَهدِي الإِله منهم قلوباً
حَشْوُها من حَبِيبِهِ الْبَغْضاءُ

ልባቸው ለወዳጁ ﷺ በጥላቻ የተሞላውን በእነርሱ መካከል ያሉትን ልቦች አላህ እንዴት ሊመራ ይችላል?

خَبِّرونَا أهلَ الكِتَابَيْنِ من أَيْ
نَ أَتَاكُم تَثْليثكم والبَداءُ

እናንተ የሁለቱ መጻሕፍት ሰዎች ሆይ፣ ሥላሴያችሁና "በዳእ" (መለኮታዊ ፈቃድ መለወጥ) የሚለው ጽንሰ ሐሳብ ከየት መጣላችሁ ንገሩን?

مَا أتى بالعقِيدَتَيْنِ كتابٌ
واعتقادٌ لا نَصَّ فيه ادِّعاءُ

እነዚህን ሁለት ትምህርቶች ያመጣ መለኮታዊ መጽሐፍ የለም፣ ያለ ቅዱስ ጽሑፍ ያለ ማንኛውም እምነት ከንቱ የይገባኛል ጥያቄ ነው።

والدَّعاوَى ما لم تُقيموا عليها
بَيِّنَاتٍ أبناؤُها أَدْعِياءُ

የይገባኛል ጥያቄዎችም፣ ግልጽ በሆኑ ማስረጃዎች ካላረጋገጣችኋቸው፣ ልጆቻቸው ሕገወጦች ናቸው።

ليت شعري ذِكرُ الثلاثةِ وَالوا
حِدِ نَقْصٌ في عَدِّكم أمْ نَماءُ

የሦስቱና የአንዱ መጥቀስ በቁጥራችሁ ውስጥ ጉድለት ነው ወይስ ጭማሪ ይሆን ብዬ አስባለሁ።

كيف وَحَّدْتُم إِلهاً نَفَى التَّو
حِيدَ عنه الآباءُ والأَبناءُ

አባቶችም ልጆችም የአንድነትን ጽንሰ ሐሳብ የካዱትን አምላክ እንዴት አንድ አደረጋችሁት?

أإِلهٌ مُرَكَّبٌ ما سَمِعْنَا
بإِلهٍ لذاتِهِ أَجْزَاءُ

እርሱ የተዋቀረ አምላክ ነውን? ማንነቱ የተለዩ ክፍሎችን ያቀፈ አምላክ ሰምተን አናውቅምና።

أَلِكُلٍّ منهم نَصِيبٌ مِنَ المُل
كِ فَهَلَّا تَمَيَّزُ الأَنْصِبَاءُ

እያንዳንዳቸው በመንግሥቱ ድርሻ አላቸውን? ከሆነስ እነዚህ ድርሻዎች ለምን በግልጽ አይለዩም?

أم هُمُ حَلّلوُا بها شِرْكَةَ الأب
دَانِ أمْ هُمْ لبعضِهم كُفَلاءُ

ወይስ በእርሱ አማካኝነት የአካላት ሽርክና ፈቅደዋል፣ ወይስ እርስ በእርሳቸው ዋስ ሆነው ይቆማሉ?

أتراهم لحاجةٍ واضطرارٍ
خَلَطُوهَا ومَا بَغَى الخُلَطَاءُ

ከፍላጎትና ከግዴታ የተነሳ ቀላቅለውታል፣ ቀላቃዮቹም ምንም ጥፋት አልፈጸሙም ብላችሁ ታስባላችሁን?

أهُوَ الرَّاكِبُ الحمارَ فيا عَجْ
زَ إِلهٍ يَمَسُّهُ الإِعْيَاءُ

አህያውን የጋለበው እርሱ ነውን? ድካም ሊነካው የሚችል አምላክ ምንኛ ደካማ ነው!

أمْ جميعٌ عَلَى الحمار لقد جَل
لَ حِمَارٌ بِجَمْعِهِم مَشَّاءُ

ወይስ ሁሉም በአህያው ላይ ናቸው? በእርግጥም ሁሉንም ተሸክሞ የሚሄድ አህያ በእውነት ታላቅ ነው!

أم سِواهم هُو الإِلهُ فما نِسْ
بَةُ عيسى إليه والإِنْتِمَاءُ

ወይስ ከእነርሱ ሌላ እውነተኛው አምላክ ነው? ከሆነስ የኢየሱስ ከእርሱ ጋር ያለው ግንኙነትና ዝምድና ምንድን ነው?

أم أردتُم بها الصفاتِ فلمْ خُص
صَتْ ثُلاثٌ بِوصفِه وَثُناءُ

ወይስ በእርሱ መለኮታዊ ባህሪያትን አስባችሁ ነበር? ከሆነስ ለምን ሦስት ብቻ ለባህሪውና ለምስጋናው ተለዩ?

أم هُو ابنٌ للَّه ما شاركته
في معاني النُّبُوَّةِ الأَنبياءُ

ወይስ እርሱ የአላህ ልጅ ነው፣ ነቢያት በነቢይነት ጥልቅ ትርጉሞች ያልተካፈሉት?

قتلَتْهُ اليهودُ فيما زَعَمْتُم
وَلأَمْواتِكم به إحياءُ

አይሁዶች እርሱን ገደሉት ትላላችሁ፣ ሆኖም በእርሱ በኩል ለሞቱት ሰዎች ትንሣኤ አለ።

إنَّ قَوْلاً أَطْلَقْتُمُوهُ عَلَى الل
هِ تعالى ذِكْرا لقَوْلٌ هُراءُ

በእርግጥም ስለ አላህ፣ ስሙ ከፍ ከፍ ይበል፣ የተናገራችሁት ቃል ከንቱ ከንቱነት እንጂ ሌላ አይደለም።

مِثْلَ مَا قَالَت اليهودُ وكلٌّ
لَزِمَتْهُ مقالَةٌ شَنعاءُ

አይሁዶች እንደተናገሩት ነው፣ እያንዳንዳቸውም በአስጸያፊ ንግግር የታሰሩ ናቸው።

إذْ همُ اسْتَقْرَؤُوا البَداءَ وكم سا
قَ وَبَالاً إِليهم اسْتِقْرَاءُ

እነርሱ የአላህን ፈቃድ መለወጥ ገመቱና፣ እንዲህ ያለው ግምት ምን ያህል መከራ አመጣባቸው!

وَأَرَاهم لم يجعلُوا الواحِدَ القَه
هارَ في الخَلْقِ فاعلاً ما يشاءُ

እኔም አያለሁ፣ እርሱ አንድና ሁሉን ቻይ የሆነውን፣ በፍጥረት ውስጥ የሚፈልገውን ሁሉ የሚያደርግ አድርገው አልቆጠሩትም።

جَوَّزُوا النَّسْخَ مِثْلَما جوَّزُوا المس
خَ عَلَيْهِم لو أنهم فُقهاءُ

እነርሱ እውነተኛ የሕግ ሊቃውንት ቢሆኑ ኖሮ፣ በራሳቸው ላይ መለወጥን እንደፈቀዱ ሁሉ፣ መሰረዝንም ፈቅደዋል።

هُوَ إِلَّا أَن يُرْفَعَ الحكمُ بالحك
مِ وخَلْقٌ فيه وأمرٌ سَواءُ

አንድ ፍርድ በሌላ ፍርድ መነሳት እንጂ ሌላ አይደለም፣ በዚህም ፍጥረትና ትእዛዝ ለፈቃዱ እኩል ተገዢ ናቸው።

ولحُكمٍ من الزمانِ انتهاءٌ
ولحُكم من الزمانِ ابتداءُ

ከጊዜ ጋር ለተያያዘ ፍርድ መጨረሻ አለው፣ ከጊዜ ጋር ለተያያዘ ፍርድም መጀመሪያ አለው።

فَسَلُوهم أكان في مسخِهِم نَسْ
خٌ لآيات اللَّه أم إنشاءُ

ስለዚህ ጠይቋቸው፡ ለውጣቸው የአላህ አንቀጾች መሰረዝ ነበር ወይስ አዲስ ፍጥረት?

وَبَدَاءٌ في قَوْلِهمْ نَدِمَ الل
هُ عَلَى خَلْقِ آدمٍ أمْ خَطاءُ

አዳምን በመፍጠሩ አምላክ ተጸጽቷል በሚለው አባባላቸው ውስጥ የሃሳብ ለውጥ ነው ወይስ ስህተት ብቻ ነው?

أم مَحَا اللَّهُ آية الليل ذكراً
بعدَ سَهْوٍ ليوجَدَ الإِمْساءُ

ወይስ አምላክ ከስህተት በኋላ የሌሊቱን ምልክት ከትዝታ አጥፍቶት ነው፣ ምሽት እንዲፈጠር?

أم بدا للإِلهِ في ذَبْحِ إِسْحَا
قَ وقد كان الأمر فيه مَضاءُ

ወይስ ይስሐቅን ስለማረድ ለአምላክ ግልጽ ሆነ፣ ትዕዛዙ አስቀድሞ በቆራጥነት ተሰጥቶ እያለ?

أوَ ما حَرَّمَ الإِلهُ نِكَاحَ ال
أُختِ بعدَ التحليلِ فَهْوَ الزِّناءُ

ወይስ አምላክ እህትን ማግባት ከተፈቀደ በኋላ ከልክሎት ነው፣ በዚህም ዝሙት እንዲሆን ያደረገው?

لا تُكَذِّبْ إنَّ اليَهُودَ وقد زا
غُوا عن الحقِّ مَعْشَرٌ لُؤَماءُ

አትጠራጠሩ፣ አይሁዶች እውነትን ትተው የጠፉ፣ በእርግጥም የተናቁ ሰዎች ናቸው።

جَحَدُوا المصطفى وآمن بالطا
غُوتِ قومٌ همْ عندهمْ شُرَفاءُ

የተመረጡትን ﷺ ክደው፣ ጣዖታትን ሲያመልኩ፣ እነሱ ራሳቸው የተከበሩ አድርገው የሚቆጥሯቸው ሰዎች ናቸው።

قتَلوا الأَنبياءَ وَاتَّخَذُوا العِج
لَ أَلا إنهم هم السُّفَهاءُ

ነቢያትን ገድለው ጥጃውን (ለአምልኮ) ተቀበሉ፤ በእርግጥም እነሱ እውነተኛ ሞኞች ናቸው።

وسَفيهٌ من ساءَه المنُّ والسَّلْ
وَى وأَرضاهُ الفُومُ وَالقِثَّاءُ

መናና ድርጭት ያላስደሰተው፣ ነጭ ሽንኩርትና ዱባ ግን እርካታን ያመጣለት ሰው ሞኝ ነው።

مُلِئَتْ بالخبيثِ منهم بُطُونٌ
فَهْيَ نَارٌ طِباقُها الأمعاءُ

ሆዳቸው በክፋት ተሞልቷልና፣ እነሱም ሽፋኖቻቸው አንጀቶቻቸው የሆኑ እሳት ናቸው።

لو أُرِيدُوا في حال سَبْتٍ بخيرٍ
كان سَبْتَاً لديهمُ الأَربِعاءُ

በሰንበት ቀን መልካም ነገር እንዲሆንላቸው ተፈልጎ ቢሆን ኖሮ፣ ረቡዕ የሰንበት ቀናቸው በሆነ ነበር።

هُوَ يومٌ مُبارَكٌ قيلَ للتص
ريفِ فيه من اليهود اعتداءُ

የተባረከ ቀን ነው፣ ሆኖም አይሁዶች በአከባበሩ ጥፋት ፈጽመዋል ተብሏል።

فَبِظُلْمٍ منهمُ وكفْرٍ عَدَتْهُم
طَيِّبَاتٌ في تَرْكِهنَّ ابْتِلاءُ

ስለዚህ፣ በግፍና በክህደታቸው ምክንያት መልካም ነገሮች ተከለከሉባቸው፣ መተዋቸውም ከባድ ፈተና ነበር።

خُدِعوا بالمنافقين وهل يَنْ
فُقُ إلَّا على السفيهِ الشَّقاءُ

በግብዞች ተታለሉ፣ መከራ ከሞኞች በቀር በማንም ላይ ይደርሳልና?

واطمأنوا بقَوْلِ الَاحزاب إِخوا
نِهِمُ إِننا لكم أولياءُ

ወንድሞቻቸው፣ አጋሮቻቸው፣ "እኛ በእርግጥም አጋሮቻችሁ ነን" ብለው ባወጁት ቃል መጽናናትን አገኙ።

حالَفوهم وخالفوهم ولمْ أَدْ
رِ لماذا تخالَفَ الحُلفاءُ

ከእነርሱ ጋር ጥምረት ፈጠሩ ከዚያም ተቃወሟቸው፣ አጋሮቹ ራሳቸው ለምን እንደተጣሉ አላውቅም።

أسلَمُوهم لأَوَّلِ الحَشْرِ لا مِي
عادُهم صادقٌ ولا الإِيلاءُ

በመጀመሪያው ስብሰባ ላይ ትተዋቸው ሄዱ፣ ምክንያቱም ቃላቸው እውነት አልነበረም፣ መሐላቸውም አስገዳጅ አልነበረም።

سكَنَ الرُّعْبُ والخَرابُ قلوباً
وبُيُوتاً منهمُ نعاها الجَلاءُ

ሽብርና ጥፋት በልባቸውና በቤቶቻቸው ሰፈረ፣ ይህም መባረራቸው ራሱ ያዘነለት ነበር።

وَبِيَوْمِ الأحزابِ إِذْ زاغتِ الأَب
صَارُ فيهم وضلتِ الآراءُ

እናም በአጋሮቹ ቀን፣ ዓይኖች በመካከላቸው ሲዞሩና ሁሉም አስተያየቶች ሲሳሳቱ።

وتَعَدَّوْا إلى النبيّ حدوداً
كان فيها عليهم العُدَوَاءُ

እናም በነቢዩ ﷺ ላይ ወሰን አልፈው፣ በራሳቸው ላይ ጥላቻን ያመጡ ድንበሮችን ተሻገሩ።

وَنَهَتْهُم وما انتهت عنه قوم
فأُبيدَ الأَمَّارُ والنَّهاءُ

እርሱም ከለከላቸው፣ ሆኖም ሕዝብ ከእርሱ አልተመለሰም፣ ስለዚህ ያዘዘውም የታዘዘውም ሙሉ በሙሉ ጠፉ።

وتعاطَوْا في أحمدٍ مُنْكَرَ القَوْ
لِ وَنُطقُ الأَراذِلِ العَوْراءُ

በአሕመድ ﷺ ላይ ክፉ ንግግር አደረጉ፣ የክፉዎች ንግግር በተፈጥሮው የተበላሸና ዕውር ነውና።

كلُّ رِجْسٍ يَزِيدُه الخُلُقُ السُّو
ءُ سِفاهاً والمِلَّةُ العَوْجاءُ

እያንዳንዱ ክፉ ሰው በክፉ ጠባዩና በተጣመመ ሃይማኖቱ ሞኝነት ብቻ ይጨመርበታል።

فانظروا كيف كان عاقبة القوْ
مِ وَما ساق لِلْبَذِيِّ البَذَاءُ

እንግዲህ የዚያ ሕዝብ መጨረሻ ምን እንደሆነና ጸያፍነታቸው ጸያፍ ተናጋሪዎችን ወደ ምን እንዳመራ ተመልከቱ።

وجَد السَّبَّ فيه سُمَّاً وَلم يَدْ
رِ إِذْ المِيمُ في مواضِعَ بَاءُ

በእርሱ ﷺ ላይ የተሰነዘረውን ስድብ መርዝ ሆኖ አገኘው፣ በዐረብኛ 'ሱሙን' (መርዝ) የሚለው ቃል 'ሚም' ፊደል በአንዳንድ አውዶች ወደ 'ባ' (በ'ሰቡን' - ስድብ) እንደሚለወጥ ባለማወቁ፣ በዚህም ስድቡ ራሱ ለተናጋሪው መርዝ ሆነ።

كانَ مِن فيه قتلُه بِيَدَيْهِ
فهو في سوء فِعله الزَّبَّاءُ

የራሱ አፍ በራሱ እጅ ለጥፋቱ መሳሪያ ሆነ፣ በዚህም በክፉ ተግባሩ እንደ አዝ-ዘባዕ አደረገው።

أوْ هُوَ النحلُ قَرْصُهَا يَجْلُبُ الحَت
فَ إليها وما له إنْكَاءُ

ወይም ንብ ይመስላል፣ ንክሻዋ ለራሷ ሞትን ያመጣል፣ ሆኖም በዒላማዋ ላይ ዘላቂ ጉዳት አያስከትልም።

صَرَعَتْ قومَهُ حبائِلُ بَغْيٍ
مَدَّها المكرُ منهم والدَّهاءُ

የራሳቸው ተንኮልና ማታለል የዘረጋው የፍትሕ መጓደል ወጥመዶች ሕዝቡን አጠፉ።

فأتتهم خيلٌ إلى الحرب تختا
لُ وللخيْلِ في الوغَى خُيَلاءُ

ከዚያም ፈረሶች ለጦርነት ወደ እነርሱ መጡ፣ በኩራት እየተራመዱ፣ ፈረሶች በጦርነት ውስጥ ተፈጥሮአዊ ኩራት አላቸውና።

قَصَدَتْ فيهم القنا فقَوافِي ال
طعْنِ منها ما شأنها الإيطاءُ

ጦሮቹ እነርሱን አነጣጠሩ፣ የወጋጋታቸውም 'ግጥሞች' ድግግሞሽን አልተመለከቱም፣ በቆራጥነት ወጉ።

وأثَارَتْ بأرضِ مكةَ نَقْعَاً
ظُنَّ أن الغُدُوَّ منها عِشاءُ

እናም በመካ ምድር ላይ እንዲህ ያለ የአቧራ ደመና አስነሱ፣ ጠዋት ለምሽት እስኪሳሳት ድረስ።

أحْجَمَتْ عندهُ الحجُون وأكْدى
عِنْد إعطائه القليلَ كَدَاءُ

በእርሱ ﷺ ፊት፣ ሸካራ ተራሮችም እንኳ ወደ ኋላ የሚመለሱ ይመስሉ ነበር፣ እርሱ ﷺ ትንሽ ነገር እንኳ ሲሰጥ መካንነት ራሱ ፍሬ ያፈራ ነበር።

وَدَهَتْ أَوْجُهاً بها وبيوتاً
مُلّ منها الإكفاءُ والإقواءُ

እናም እዚያ ያሉ ፊቶችንና ቤቶችን መታ፣ በጣም ያለማቋረጥ የ'ኢክፋ' እና 'ኢቅዋ' የግጥም ጉድለቶችም እንኳ በገለጻው የሚደክሙበት ደረጃ ደረሰ።

فَدَعَوْا أحْلَمَ البريَّةِ والعفْ
وُ جوابُ الحليمِ والإغْضاءُ

ስለዚህ ከፍጥረታት ሁሉ እጅግ ታጋሽ የሆኑትን ﷺ ጠሩ፣ ይቅርታና ችላ ማለት የእውነተኛ ታጋሾች ተፈጥሮአዊ ምላሾች ናቸውና።

ناشدوه القُرْبَى التي من قُرَيْش
قطعَتْهَا التِّراتُ والشَّحْناءُ

በቁረይሽ ዝምድና ﷺ ለመኑት፣ ይህ ዝምድና ጠብና ጥላቻ ከረጅም ጊዜ በፊት ያቋረጠው ነበር።

فعَفا عَفْوَ قَادرٍ لم يُنَغِّصْ
هُ عليهم بما مضى إغراءُ

ስለዚህ በሥልጣን ላይ እንዳለ ሰው ይቅር አለ ﷺ፣ ይህ ይቅርታም ያለፉ ቅሬታዎች በእነርሱ ላይ ባስነሱት ምንም ዓይነት ቅስቀሳ ያልተበከለ ነበር።

وإذا كان القطْع وَالوصلُ لل
هِ تَسَاوَى التَّقْرِيبُ وَالإِقْصاءُ

እናም ግንኙነቶችን ማቋረጥም ሆነ ማገናኘት ለአምላክ ሲባል ብቻ ሲደረግ፣ ያን ጊዜ መቅረብና መራቅ እኩል ትርጉም ይኖራቸዋል።

وسواءٌ عليه فيما أتاهُ
مِنْ سِواهُ المَلامُ وَالإطْراءُ

እናም ከሌሎች ዘንድ ወደ እርሱ ﷺ የመጣው ነገር ሁሉ፣ ነቀፋም ሆነ ምስጋና፣ ለእርሱ ﷺ አንድ ነበር።

وَلَو انَّ انتقامَهُ لِهَوَى النَّف
سِ لَدَامَتْ قطيعةٌ وَجَفَاءُ

እናም የእርሱ ﷺ በቀል በግል ፍላጎት የተመራ ቢሆን ኖሮ፣ መራራቅና ጭካኔ ያለገደብ በዘለቀ ነበር።

قام للَّه في الأُمورِ فأَرْضَى ال
لهَ منه تَبايُنٌ وَوَفاءُ

እርሱ ﷺ በሁሉም ጉዳዮች ለአምላክ ቆመ፣ ስለዚህም አምላክ በእርሱ ﷺ ልዩ ክብርና የማይናወጥ ታማኝነት ተደስቶ ነበር።

فِعْلُهُ كلُّهُ جَمِيلٌ وَهل يَنْ
صَحُ إلّا بمَا حَوَاهُ الإناءُ

ሁሉም ተግባሮቹ ﷺ ውብ ናቸው፣ ዕቃ የያዘውን እንጂ ሌላ ነገር ያፈሳልና?

أطْربَ السامعينَ ذِكْرُ عُلاهُ
يا لَرَاحٍ مَالَتْ بهَا النُّدَماءُ

የርሳቸው ﷺ ታላቅነት መታሰቢያ አድማጮችን ያስፈነድቃል፣ ልክ እንደሚያሰክር መጠጥ ጓደኞችን እንደሚያወዛውዝ።

النبيُّ الأميُّ أعلمُ مَنْ أس
نَدَ عنه الرُّوَاةُ وَالحكَماءُ

ያልተማሩት ነቢይ ﷺ፣ ታሪክ አውራዎችና ጠቢባን እውቀትን ከርሳቸው ካስተላለፉት ሁሉ እጅግ በጣም አዋቂ ናቸው።

وَعَدَتْنِي ازْدِيَارَهُ العامَ وَجْنا
ءٌ وَمَنَّتْ بِوَعْدِها الوجْناءُ

ፈጣን ግመል በዚህ ዓመት እርሳቸውን ﷺ ለመጎብኘት ቃል ገባልኝ፣ ያችም ጠንካራ ግመል ቃሏን ጠበቀች።

أفلا أنْطَوِي لها في اقْتضائِي
ه لِتُطْوَى ما بَيْنَنا الأَفْلاءُ

ታዲያ እኔ ለሷ ያንን ጉዞ ለመፈጸም መቸኮር የለብኝም እንዴ፣ በእኛ መካከል ያሉት ሰፊ በረሃዎች በፍጥነት እንዲሻገሩ?

بألُوفِ البَطْحاءِ يُجْفِلُهَا النِّي
لُ وقد شَفَّ جَوْفَهَا الإِظْماءُ

በሺዎች የሚቆጠሩ የሸለቆ ግመሎች፣ በናይል እየተነዱ፣ ሆዳቸው በጥም ደርቋል።

أنْكَرَتْ مِصْرَ فَهيَ تَنْفِرُ ما لا
حَ بِنَاءٌ لِعَيْنِهَا أوْ خَلاءُ

እሷ (ግመሏ) ግብጽን አልወደደችም፣ በዓይኗ ፊት ከታየ ማንኛውም ህንጻ ወይም ክፍት ቦታ ትሸሻለች።

فأَقَضّتْ عَلَى مبَارِكها بِرْ
كَتهَا فالبُّوَيْبُ فالخَضْراءُ

ስለዚህ፣ ማረፊያዎቿን በቢርከት፣ ከዚያም በቡዋይብ፣ ከዚያም በአል-ኸድራ አለፈች።

فالقِبَابُ التي تَلِيها فبِئْرُ ال
نخْلِ وَالرَّكْبُ قائِلُونَ رِوَاءُ

ከዚያም ተከታይ የሆኑት ጉልላቶች፣ ከዚያም ቢር አል-ነኽል፣ እዚያም ጋላቢዎቹ ጥማቸውን አርክተው ያርፋሉ።

وَغَدَتْ أَيْلَةُ وَحِقْلٌ وَقُرٌّ
خَلْفَها فَالمَغَارَةُ الفَيْحَاءُ

አይላ፣ ሂቅል እና ቁር ከኋላዋ ቀሩ፣ ከዚያም ሰፊው ዋሻ ተከተለ።

فعيونُ الأَقْصَابِ يَتبعُها النَّب
كُ وَيتْلو كُفَافَةَ العَوْجاءُ

ከዚያም የአል-አቅሳብ ምንጮች፣ ከዚያም አል-ነብክ፣ ከዚያም ከፋፋት አል-አውጃ ተከተሉ።

حاوَرَتْهَا الحوراءُ شَوْقاً فينبو
عٌ فَرَقَّ اليَنْبُوعُ وَالْحَوْراءُ

ቆንጆዋ ሴት በናፍቆት ከሷ (ከግመሏ) ጋር ተነጋገረች፣ ከዚያም ያንቡዕ፣ እዚያም ምንጩም ቆንጆዋም ሴት ለስላሳ ሆኑ።

لاحَ بالدَّهْنَوَيْنِ بَدْرٌ لها بَع
دَ حُنَيْنٍ وَحَنَّتِ الصَّفْرَاءُ

ከሁነይን በኋላ በአል-ደህናአይን ሙሉ ጨረቃ ታየቻት፣ አል-ሳፍራእም ናፈቀች።

ونَضَتْ بَزْوَةٌ فرابغُ فالجُحْ
فَةُ عنها ما حاكه الإِنضاءُ

ባዝዋ፣ ከዚያም ራቢግ፣ ከዚያም አል-ጁህፋ ከኋላዋ ቀሩ፣ ከሷ ላይ ከደረሰው ድካም ጋር።

وأرَتْهَا الخَلاصَ بئْرُ عَليٍّ
فَعِقَابُ السَّوِيقِ فالخَلصاءُ

ቢር አሊ የጉዞውን መጨረሻ አሳያት፣ ከዚያም ኢቃብ አል-ሳዊቅ፣ ከዚያም አል-ኸልሳእ።

فهْيَ من ماء بئْرِ عُسفَانَ أو مِنْ
بَطْنِ مَرٍّ ظمآنةٌ خَمْصَاءُ

ስለዚህ፣ እሷ ከቢር ኡስፋን ውሃ ወይም ከመረር ሸለቆ ናት፣ አሁንም የተጠማችና የከሳች።

قَرَّبَ الزَّاهِرَ المساجِدُ منها
بخُطاها فالبُطءُ منها وَحاءُ

መስጊዶቹ አል-ዛሂርን በእርምጃዎቿ ወደሷ አቀረቡት፣ ከሷ የሚመጣ ማንኛውም ዝግመት ሸክም ሆነ።

هذه عِدَّةُ المنازلِ لا ما
عدَّ فيه السّماكُ وَالعَوَّاءُ

እነዚህ የጉዞው ማረፊያዎች ትክክለኛ ቁጥር ናቸው፣ በአል-ሲማክ እና በአል-አውዋእ (የሰማይ አካላት) የተቆጠሩት አይደሉም።

فكأَني بها أُرَحِّلُ منْ مَك
كَةَ شمساً سماؤُها البَيْداءُ

ከሷ ጋር ከመካ የምወጣ ይመስል፣ ሰማዩ ሰፊ በረሃ የሆነ ፀሐይ።

مَوْضِعُ البَيْتِ مَهْبِطُ الوَحْي مأْوى ال
رسلِ حيثُ الأنوارُ حيثُ البَهاءُ

የቤቱ ቦታ፣ የራዕይ መውረጃ፣ የመልእክተኞች መጠጊያ፣ ብርሃናትና ግርማ ሞገስ የበዙበት።

حيثُ فرضُ الطَّوَافِ والسَّعْيُ وَالحل
قُ وَرَمْيُ الجِمار وَالإِهداءُ

የካዕባ ዙሪያ መዞር፣ የሰዒይ ሩጫ፣ ፀጉር መላጨት፣ ጀመራዎችን መወርወር እና መስዋዕት ማቅረብ ግዴታ የሆኑበት።

حَبَّذا حَبَّذَا معاهِدُ منها
لم يُغَيِّرْ آياتِهِنَّ البِلاءُ

እንዴት ድንቅ ናቸው፣ እንዴት ድንቅ ናቸው መከራ ምልክቶቻቸውን ያልለወጣቸው እነዚያ ቅዱስ ስፍራዎች።

حَرَمٌ آمِن وَبَيْتٌ حَرامٌ
وَمَقَامٌ فيه المُقامُ تَلاءُ

እርሱ አስተማማኝ ቅዱስ ስፍራና የተከበረ ቤት ነው፣ እንዲሁም መኖር ራሱ ክብር የሆነበት ስፍራ።

فَقَضَيْنَا بها مَناسِكَ لا يُح
مَدُ إلّا في فِعْلِهِنَّ القضاءُ

ስለዚህ እዚያ የአምልኮ ሥርዓቶችን ፈጸምን፣ መለኮታዊ ውሳኔያቸው የሚመሰገነው በተግባር ሲፈጸሙ ብቻ ነው።

وَرَمَيْنَا بها الفِجَاجَ إلَى طَيْ
بَةَ والسَّيْرُ بالمطايا رِماءُ

ከነሱ ጋር ሰፊ መንገዶችን ወደ ጠይባ ተሻገርን፣ በግመሎች የነበረው ጉዟችን እንደ ተወረወረ ቀስት ፈጣን ነበር።

فأصَبْنا عَنْ قَوْسِها غَرضَ القُر
بِ وَنِعْمَ الخَبِيئَةُ الكَوْمَاءُ

ስለዚህ ከቀስቷ የቅርበትን ኢላማ መታን፣ ለጉዞአችን የተደበቀችው ውድ ሀብታችን፣ ያች ወፍራም ግመል እንዴት ድንቅ ነበረች።

فرأينا أرضَ الحَبيبِ يَغُضُّ ال
طرفَ منها الضياءُ وَالْلأْلاءُ

ከዚያም የውዱን ﷺ ምድር አየን፣ ከሷም ብርሃንና ደምቀት ራሳቸው በአክብሮት ዓይኖቻቸውን ዝቅ ያደርጋሉ።

فكأنَّ البَيْدَاءَ مِنْ حيثُما قا
بَلَتِ العَينَ رَوْضَة غَنَّاءُ

ስለዚህ በረሃው፣ ዓይን ባየው ቦታ ሁሉ፣ ወደ ለምለምና ሕያው የአትክልት ስፍራ የተቀየረ ይመስል ነበር።

وكأَنَّ البِقاعَ زَرَّتْ عليها
طَرَفَيْها مُلاءَةٌ حَمْرَاءُ

እናም ክልሎቹ ያጌጡ ይመስል ነበር፣ ሁለቱም ጫፎቻቸው በቀይ ካባ የታሰሩ።

وكأَنَّ الأَرجاء تَنشُر نَشْر ال
مِسْكِ فيها الجَنُوبُ وَالجِرْبِياءُ

እናም አካባቢው፣ ከደቡብና ከሰሜን ምዕራብ ነፋሳት ጋር፣ የከርቤ ሽታን በውስጣቸው ሁሉ ያሰራጩ ይመስል ነበር።

فإذا شِمتَ أو شَمِمْتَ رُبَاها
لاحَ منها برقٌ وفاحَ كِباءُ

ስለዚህ ከፍታ ቦታዎቿን ብትመለከት ወይም ብትሸት፣ ከሷ መብረቅ ይፈነጥቃል እና ጣፋጭ መዓዛ ይወጣል።

أيَّ نُورٍ وَأيَّ نَوْرٍ شَهِدْنا
يَوْمَ أَبْدَت لَنا القِبَابَ قُباءُ

ቁባ ጉልላቶቿን ባሳየችን ቀን ምን አይነት ብርሃንና ምን አይነት አበባ አየን!

قَرَّ منها دَمْعِي وفَرَّ اصْطبَارِي
فدُمُوعي سَيْلٌ وصَبْرِي جُفاءُ

እንባዬ ከሷ በነጻ ፈሰሰ እና ትዕግስቴም ሸሸ፣ ስለዚህ እንባዬ ጎርፍ ሆነ ትዕግስቴም እንደ አረፋ ጠፋ።

فترى الرَّكْبَ طائرِينَ من الشَّوْ
قِ إِلى طَيْبَةٍ لَهُمْ ضَوْضاءُ

ስለዚህ ተጓዦቹ በናፍቆት ወደ ጠይባ ሲበሩ፣ ጩኸት ሲያሰሙ ታያለህ።

وكأَنَّ الزُّوَّارَ مَا مَسَّتِ البَأْ
ساءُ منهم خَلْقاً ولا الضَّرَّاءُ

እናም ጎብኚዎቹን ምንም አይነት ችግር ወይም መከራ ነክቷቸው የማያውቅ ይመስል ነበር።

كلُّ نفسٍ منها ابتهال وسؤْلٌ
ودُعاءٌ وَرَغْبَة وَابْتِغَاءُ

ከነሱ መካከል ያለ እያንዳንዱ ነፍስ በልመናና በጥያቄ፣ በጸሎት፣ በፍላጎትና በብርቱ ፍለጋ ተሞልቶ ነበር።

وَزَفيرٌ تَظُنُّ منه صُدوراً
صادحاتٍ يَعْتادُهُنَّ زُقاءُ

እናም ከሱ ደረቶች ዘወትር የሚጮሁ ዘማሪ ወፎች እንደሆኑ የምታስብበት ትንፋሽ።

وَبُكَاءٌ يُغْرِيِهِ بالعين مَدّ
وَنجيبٌ يَحُثُّه اسْتِعلاءُ

እናም ዓይንን እንዲፈስ የሚያበረታታ ለቅሶ፣ እና በመንፈሳዊ ከፍታ የሚገፋፋ ክቡር ዋይታ።

وجُسومٌ كَأَنَّمَا رَحَضَتْهَا
منْ عظيم المَهَابَةِ الرُّحَضاءُ

እናም ሰውነቶች፣ በታላቅ ፍርሃት ላብ የታጠቡ ይመስል ነበር።

وَوجُوهٌ كأَنَّما ألْبَسَتْها
منْ حياءٍ ألوانَها الحرْباءُ

እናም ፊቶች፣ እንደ እፍረት፣ እንሽላሊት በቀለሞቹ የለበሳቸው ይመስል ነበር።

ودموعٌ كأنّما أرسلتها
من جفونٍ سحابةٌ وطفاءُ

እናም እንባዎች፣ ከዐይን ሽፋሽፍት በከባድ ደመና የተላኩ ይመስል ነበር።

فَحَطَطْنا الرِّحالَ حيثُ يحَطُّ ال
وِزْرُ عنّا وترفع الحوجاءُ

ሸክማችንን አውርደናል፣ ኃጢአታችን ከእኛ የሚነሳበትና ፍላጎታችን የሚሟላበት ቦታ ላይ።

وَقَرَأْنا السلامَ أكْرَمَ خلق ال
لَه مِنْ حيثُ يُسمَعُ الإقْراءُ

ለአላህ ፍጥረታት ሁሉ እጅግ ክቡር ለሆኑት ሰላምታ አቅርበናል፣ እንዲህ ያሉ ሰላምታዎች ከሚሰሙበትና ከሚቀበሉበት ስፍራ።

وذهلنا عند اللقاء وكم أَذْ
هَلَ صَبَّاً من الحَبيبِ لِقاءُ

በመገናኘቱ ተደንቀናል፣ ፍቅረኛ ከውዱ ጋር ሲገናኝ ምን ያህል ጊዜ ነው ሙሉ በሙሉ የሚማረከው?

وَوَجمنَا مِنَ المَهَابَةِ حتَّى
لا كلامٌ منا ولا إيماءُ

በዚያ ታላቅ ክብር የተነሳ ዝም ብለናል፣ ከእኛ ምንም ንግግርም ሆነ ምልክት ሊወጣ አልቻለም።

وَرَجَعْنا وَللقلُوبِ التفاتا
تٌ إليه وللجُسوم انْثِناءُ

ተመልሰናል፣ ልባችን ግን በናፍቆት እይታ ወደ እርሱ ይመለስ ነበር፣ ሰውነታችንም ወደ እርሱ ያዘነብል ነበር።

وَسَمحْنا بما نُحِبُّ وقد يَس
مَحُ عند الضرورةِ البُخلاءُ

ውድ የሆኑብንን ነገሮች በልግስና ሰጥተናል፣ ምክንያቱም እጅግ በጣም ስስታሞችም ቢሆኑ አስፈላጊነት ሲያስገድዳቸው ውድ ሀብታቸውን ሊሰጡ ይችላሉና።

يا أبا القاسمِ الذي ضِمنَ إِقسا
مِي عليه مَدْحٌ لهُ وَثَنَاءُ

አንተ አቡል ቃሲም ﷺ፣ የእኔ ከባድ መሐላዎች ለአንተ ውዳሴና ምስጋና የተሰጡ ናቸው።

بالعلومِ التي عَليكَ مِن الل
هِ بلا كاتِبٍ لها إِمْلاءُ

በአላህ ዘንድ በአንተ ላይ በተሰጠህ መለኮታዊ እውቀት፣ ያለ ምንም ጸሐፊ እርዳታ በአንተ ላይ በተነበበው።

ومسير الصَّبا بنصْرِك شَهْرا
فكأَنَّ الصَّبا لَدَيكَ رُخاءُ

ለአንድ ወር ያህል አንተን ለመርዳት በተጓዘው የምስራቅ ነፋስ፣ ነፋሱ ራሱ በትእዛዝህ የዋህና ታዛዥ የሆነ ይመስል ነበር።

وَعَلِيٍّ لمَّا تَفَلْتَ بِعَيْنَيْ
هِ وكلتاهما مَعاً رمْداءُ

በአሊም፣ አንተ ﷺ በሁለቱም ዓይኖቹ ላይ ስትነፍስ፣ ሁለቱም በአንድ ጊዜ በአይን ህመም ተይዘው ነበር።

فَغَدا ناظراً بِعَيْنَيْ عُقَابٍ
في غَزاةٍ لها العُقَابُ لِواءُ

ስለዚህ በንስር ዓይኖች ጥርትነት ማየት ቻለ፣ ንስር ራሱ የአሸናፊነት ባንዲራ በሆነበት ጦርነት ውስጥ።

وَبِرَيْحانَتَيْنِ طيبُهُما مِن
كَ الذي أودعتهُما الزَّهْراءُ

ከእርስዎ መዓዛቸው በሚወጣውና አዝ-ዘህራ ለፍቅራዊ እንክብካቤዎ በአደራ በሰጠችዎት በሁለቱ ጣፋጭ ሬይሃን (ባሲል) ተክሎች።

كُنْتَ تُؤْوِيهِمَا إليك كما آ
وَتْ من الخَطِّ نُقْطَتَيْهَا اليَاءُ

ልክ የያ ፊደል ሁለት ነጥቦቿን ከመስመሯ በታች እንደምትጠብቅ፣ እርስዎም እነርሱን ወደ እርስዎ አቅፈው ይይዟቸው ነበር።

مِنْ شهيدَيْنِ ليس يُنْسِيَني الطَّف
فُ مُصابَيْهِما وَلا كَرْبَلاءُ

ከአት-ጠፍ ምድርም ሆነ ከከርበላ የደረሰባቸው መከራ ሊያስረሳኝ ከማይችላቸው ከሁለት ሰማዕታት።

مَا رَعَى فيهما ذِمامَك مرؤو
سٌ وَقد خانَ عَهْدَكَ الرُّؤساءُ

በእነርሱ ጉዳይ ቅዱስ አደራህን የጠበቀ መሪ አልነበረም፣ በእርግጥም ገዥዎቹ ከአንተ ጋር የገቡትን ቃል ኪዳን አፍርሰዋል።

أبْدَلوا الودَّ وَالحَفيظَةَ في القُرْ
بَى وَأَبدَتْ ضِبَابها النَّافِقاءُ

ለዝምድና የነበረውን ፍቅርና ጥበቃ በጠላትነት ለወጡት፣ የግብዝነት የተደበቀ ክፋትም እውነተኛ ማንነቱን ገለጠ።

وَقَسَتْ منهم قلوبٌ عَلَى مَنْ
بَكَتِ الأرضُ فقدَهم والسماءُ

ምድርና ሰማይ እንኳ በእነርሱ መጥፋት ያለቀሱላቸውን ሰዎች ልባቸው ደነደነ።

فابْكِهِمْ ما اسْتَطَعْتَ إنَّ قليلاً
في عَظيمٍ مِن المُصابِ البُكاءُ

ስለዚህ በቻላችሁት መጠን አልቅሱላቸው፣ ምክንያቱም እንዲህ ባለ ታላቅ መከራ ፊት ማንኛውም እንባ ትንሽ ነው።

كلَّ يوْمٍ وَكلُّ أَرْضٍ لِكَرْبي
منهمُ كَرْبَلا وَعاشورَاءُ

በእነርሱ ላይ ለደረሰብኝ ሀዘን፣ እያንዳንዱ ቀን አሹራ ይመስለኛል፣ እያንዳንዱ ምድርም ከርበላ ይሆናል።

آلَ بَيْتِ النبيِّ إِنَّ فُؤادِي
ليسَ يُسْلِيهِ عَنْكم التَّأْسَاءُ

የነቢዩ ﷺ ቤተሰቦች ሆይ፣ በእርግጥ ልቤ ስለ እናንተ መከራ ምንም መጽናኛ ወይም እፎይታ አያገኝም።

غيرَ أَنِّي فَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَى الل
هِ وَتَفْوِيضِيَ الأُمورَ بَراءُ

ጉዳዬን ለአላህ አሳልፌ ከመስጠቴ በቀር፣ ሁሉንም ጉዳዮች አሳልፌ መስጠቴ ከሁሉም ነቀፋ ነጻ ያደርገኛል።

رُبَّ يومٍ بِكَربَلاءَ مُسيئٍ
خَفَّفَتْ بعض وِزْرِهِ الزَّوْراءُ

በከርበላ ስንት ቀን ነው፣ ለበደለኛ፣ ዘውራእ የኃጢአቱን ሸክም የተወሰነውን ያቀለለለት።

وَالأَعادِي كَأَنَّ كلَّ طَرِيحٍ
منهمُ الزَّقُّ حُلَّ عَنْه الوِكاءُ

ጠላቶችም፣ ከእነርሱ የወደቀ ሁሉ መክፈቻው እንደተነሳ ወይን ጠጅ መያዣ፣ ሙሉ በሙሉ ህይወቱ እንደተሟጠጠ ነበር።

آلَ بيتِ النبيِّ طبتُم فطابَ الْ
مَدْحُ لِي فيكُمُ وَطابَ الرّثاءُ

የነቢዩ ﷺ ቤተሰቦች ሆይ፣ እናንተ ንጹህና ምርጥ ናችሁ፣ ስለዚህ የእኔ ውዳሴም ሆነ ልቅሶዬ መልካም እና ተገቢ ናቸው።

أنا حَسَّانُ مَدْحِكم فإذَا نُحْ
تُ عليكمْ فإنَّنِي الخنساءُ

እኔ የውዳሴያችሁ ሀሳን ነኝ፣ እናንተን ካለቀስኩላችሁ ደግሞ አል-ኸንሳእ ነኝ።

سُدْتُمُ النّاسَ بالتُّقَى وَسِواكم
سَوَّدَتْهُ البَيْضاءُ والصَّفْراءُ

ሰዎችን በሃይማኖታዊነት መርታችኋል፣ ሌሎች ግን በብርና በወርቅ መሪዎች ሆኑ።

وَبِأصحابك الذين همُ بَعْ
دَكَ فينا الهُداةُ وَالأوْصِياءُ

እናም በአንተ ባልደረቦች፣ ከአንተ በኋላ በእኛ ዘንድ መሪዎችና ተተኪዎች በሆኑት።

أَحْسَنُوا بعدكَ الخِلافَةَ فِي الدي
نِ وَكلٌّ لِما تَوَلَّى إزَاءُ

ከአንተ በኋላ በሃይማኖት ውስጥ ኸሊፋነትን በሚገባ አስተዳድረዋል፣ እያንዳንዱም ለተቀበለው ተግባር ፍጹም ተስማሚ ነበር።

أَغْنياءٌ نزاهَةً فُقَرَاء
عُلَمَاءٌ أَئمَّةٌ أُمَرَاءُ

በታማኝነት የበለጸጉ ግን በዓለማዊ ንብረት ድሆች ነበሩ፣ ምሁራን፣ መሪዎችና አዛዦች።

زَهِدُوا في الدُّنَا فما عُرِفَ المَي
لُ إلَيْهَا منهم وَلا الرَّغْبَاءُ

ዓለማዊ ህይወትን ትተዋል፣ ስለዚህ ለእርሷ ምንም ዝንባሌ ወይም ጠንካራ ፍላጎት ከእነርሱ ዘንድ አልታወቀም።

أَرْخَصُوا في الوغَى نُفُوسَ مُلُوكٍ
حارَبُوها أسلابُها إغْلاءُ

በጦርነት ውስጥ፣ የተዋጉዋቸውን ነገሥታት ሕይወት ርካሽ አደረጉ፣ ምንም እንኳን ምርኮዎቻቸው ውድ ቢሆኑም።

كلُّهُمْ في أحكامه ذو اجتهادٍ
وَصَوابٍ وَكُلُّهمْ أَكفاءُ

ሁሉም፣ በፍርዳቸው፣ ትጋትና ትክክለኛነት ነበራቸው፣ ሁሉም እኩል ብቃት ያላቸው ነበሩ።

رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمُ وَرَضُوا عَنْ
هُ فأنَّى يَخطو إليهم خَطَاءُ

አላህ በእነርሱ ተደስቷል፣ እነርሱም በእርሱ ተደስተዋል፣ ታዲያ ስህተት እንዴት ወደ እነርሱ ሊቀርብ ይችላል?

جاء قَوْمٌ مِنْ بَعْدِ قَوْمٍ بحَقٍّ
وَعَلَى المَنْهَجِ الحَنِيفِيِّ جاؤوا

ትውልዶች፣ አንዱ ከሌላው በኋላ፣ እውነትን እየጠበቁ መጡ፣ ቀጥተኛውን የአብርሃም መንገድ ተከተሉ።

ما لموسى وَلا لعِيسى حَوارِي
يُونَ في فَضْلِهم وَلا نُقَبَاءُ

ሙሳም ሆነ ኢሳ፣ የባልደረቦችን በጎነት የሚመጥን ደቀ መዝሙር ወይም አለቃ አልነበራቸውም።

بأَبي بَكْرٍ اِلذي صَحَّ لِلنَّا
سِ به في حياتك الإِقتِداءُ

በአቡበክር፣ ሰዎች በእርስዎ ﷺ ህይወት ዘመን በትክክል የተከተሉት።

والمُهَدِّي يَوْمَ السَّقِيفَةِ لَما
أرْجَفَ الناسُ أنه الدَّأْدَاءُ

እናም በሰቂፋ ቀን የመራው፣ ሰዎች ታላቅ መከራ ነው ብለው ወሬ ባሰራጩ ጊዜ።

أَنقذَ الدينَ بعدَ ما كان للد
دينِ عَلَى كلِّ كُرْبَةٍ إشْفَاءُ

ሃይማኖትን ከማንኛውም ጭንቀት አፋፍ ላይ ከደረሰ በኋላ አዳነው።

أَنْفَقَ المالَ في رِضَاكَ وَلا مَن
نٌ وَأَعْطَى جَمَّاً وَلا إكْداءُ

ለደስታዎ ሲል ሀብቱን አውጥቷል፣ ለጋስነቱን ሳይመካ፣ በብዛትም ሰጥቷል፣ በፍጹም ሳይቆጥብ።

وأبي حَفْصٍ الذي أظهر الل
هُ به الدينَ فارعَوى الرُّقباءُ

እናም በአቡ ሀፍስ (ዑመር)፣ በእርሱ አማካኝነት አላህ ሃይማኖትን ግልጽ አደረገ፣ በዚህም ተጠባባቂ ጠላቶችን አስቆመ።

والذي تَقْرُبُ الأباعِدُ في الل
هِ إليه وَتَبْعُدُ القُرَباءُ

በእርሱ አማካኝነት ሩቅ የሆኑት ወደ አላህ የሚቀርቡበት፣ ቅርብ የሆኑት ደግሞ የሚርቁበት።

عُمَر بن الخطابِ مَنْ قَوْلُهُ الفَص
لُ ومَنْ حُكْمُهُ السَّوِيُّ السّواءُ

ቃሉ ወሳኝ የሆነው እና ፍርዱ ፍጹም ፍትሃዊ የሆነው ዑመር ኢብኑል ኸጣብ።

فَرَّ منه الشيطانُ إذْ كانَ فارو
قاً فلِلنَّارِ مِنْ سَنَاهُ انْبِراءُ

ሰይጣን ከእርሱ ሸሸ፣ እርሱ አል-ፋሩቅ ስለነበር፣ ከሚያበራው ብርሃኑም የጀሃነም እሳት ይርቃል።

وَابْن عفَّانَ ذِي الأيادي التي طا
لَ إلى المصطفى بها الإِسْدَاءُ

እናም ኢብኑ አፋን፣ ለተመረጡት ﷺ የረዥም ጊዜ በጎነት የነበራቸው ተግባራት ባለቤት።

حَفَر البِئْرَ جَهَّزَ الجَيْشَ أهْدَى الْ
هَدْيَ لما أنْ صَدَّهُ الأعْداءُ

ጉድጓድ ቆፈረ፣ ጦር አዘጋጀ፣ ጠላቶች ሲከለክሉትም የመስዋዕት እንስሳትን አቀረበ።

وَأبَى أنْ يَطُوفَ بالبيتِ إذْ لمْ
يَدْنُ منه إلى النبيِّ فِناءُ

ከነቢዩ ﷺ ተከታዮች ማንም ቅርብ ሳይሆንለት ካዕባን መዞርን እምቢ አለ።

فَجَزَتْهُ عنها بِبِيعَةِ رِضْوا
نٍ يَدٌ مِنْ نَبِيِّهِ بَيْضَاءُ

ስለዚህም ከነቢዩ ﷺ የተባረከ እጅ በሪድዋን ቃል ኪዳን ያንን ከፈለለት።

أدَبٌ عنده تَضَاعَفَتِ الأع
مالُ بالترْكِ حَبَّذَا الأُدَباءُ

እንዲህ ነበር ስነ ምግባሩ፣ በተው በጎ ተግባራት የተባዙበት፤ ምንኛ ያማሩ ናቸው መልካም ስነ ምግባር ያላቸው!

وَعَلِيٍّ صِنْوِ النبيّ وَمَنْ دِي
نُ فُؤادِي وِدادُهُ وَالوَلاءُ

እናም አሊ፣ የነቢዩ ﷺ ዘመድ፣ ፍቅሩና ታማኝነቱ የልቤ እምነት የሆኑ።

وَوَزيرِ ابن عَمِّه في المعالي
ومِنَ الأهلِ تُسْعَدُ الوُزَراءُ

እናም የአጎቱ ልጅ በመልካም ተግባራት ሚኒስትር፣ ምክንያቱም ከቤተሰብ የሆኑ ሚኒስትሮች የተባረኩ ናቸው።

لم يَزِدْهُ كَشْفُ الغِطاءِ يَقِيناً
بَل هُوَ الشمْسُ ما عليه غِطاءُ

መጋረጃው መነሳቱ እርግጠኝነቱን አልጨመረውም፣ እርሱ መጋረጃ የሌለበት ፀሐይ ይመስላልና።

وبباقِي أصحابِكَ المُظْهِرِ التَّرْ
تيبِ فينا تَفْضِيلُهم والولاءُ

እናም በቀሪዎቹ ባልደረቦችህ፣ የበላይነታቸውና ታማኝነታቸው በእኛ ዘንድ በደረጃቸው ግልጽ የሆኑ።

طَلْحَةِ الخَيْرِ المُرْتَضِيهِ رَفيقاً
وَاحداً يومَ فَرَّت الرُّفَقَاءُ

ጠልሃ መልካሙ፣ ሌሎች ባልደረቦች በሸሹበት ቀን እርሱ ﷺ ብቸኛ ባልደረባ አድርጎ የመረጠው።

وَحَوارِيِّكَ الزُّبَيْرِ أبي القَرْ
مِ الذي أَنْجَبَتْ بِهِ أسماءُ

እናም ደቀ መዝሙርህ አል-ዙበይር፣ አስማ የወለደችው የክቡሩ አባት።

وَالصَّفِيَّيْنِ تَوْأَمِ الفضل سَعْدٍ
وسَعِيدٍ إنْ عُدَّتِ الأصْفياءُ

እናም ሁለቱ የተመረጡት፣ የበጎነት መንትዮች፣ ሳዕድ እና ሰዒድ፣ ንጹሃን ከተቆጠሩ።

وابْنِ عَوْفٍ مَنْ هَوَّنَتْ نفسُه الدُّن
يَا بِبَذْلٍ يُمِدُّهُ إثْراءُ

እናም ኢብኑ አውፍ፣ ነፍሱ ዓለምን በልግስና የናቀች፣ ሀብቱ ያቆየው።

والمُكَنَّى أبا عُبيْدَةَ إذْ يَعْ
زِي إليه الأمانةَ الأُمَناءُ

እናም አቡ ዑበይዳህ በመባል የሚታወቀው፣ ታማኞች ታማኝነትን የሚሰጡት።

وَبِعَمَّيْكَ نَيِّرَي فَلَكِ المَج
دِ وكلٌّ أتَاهُ منك إتاءُ

እናም በሁለቱ አጎቶችህ፣ የክብር ጋላክሲ ሁለት ብርሃናት፣ እና ከእርስዎ ለእያንዳንዳቸው በረከት መጣ።

وبأمِّ السِّبْطَيْنِ زَوْجِ عَلِيٍّ
وَبَنِيها وَمَنْ حَوَتْهُ العَبَاءُ

እናም በሁለቱ የልጅ ልጆች እናት፣ የአሊ ሚስት፣ እና በልጆቿ፣ እና መጎናጸፊያው ባቀፋቸው ሁሉ ላይ።

وَبِأَزواجكَ اللَّواتي تَشَرَّفْ
ن بأنْ صانَهُنَّ منك بِناءُ

እናም በሚስቶችህ፣ ከአንተ በተገኘ ጥበቃ የተከበሩ።

الأمانَ الأمانَ إنَّ فُؤادِي
من ذُنوبٍ أَتَيْتُهُنَّ هَواءُ

መጠጊያ፣ መጠጊያ! ልቤ በሰራኋቸው ወንጀሎች የተነሳ ሙሉ በሙሉ የተጋለጠና የሚንቀጠቀጥ ነውና።

قد تَمَسَّكْتُ مِنْ وِدَادِكَ بالحَب
لِ الذي اسْتَمْسَكَتْ به الشفَعاءُ

በፍቅርህ ገመድ ላይ ተጣብቄያለሁ፣ ሁሉም አማላጆች የያዙት ያው ገመድ።

وَأبى اللَّهُ أنْ يَمَسَّنِيَ السُّو
ءُ بحالٍ وَلِي إليك الْتِجاءُ

አላህ ምንም ጉዳት እንዳይነካኝ ከልክሏል፣ በአንተ መጠጊያ አግኝቻለሁና።

قد رَجَوْناكَ للأُمورِ الّتي أب
رَدُها فِي فُؤَادِنا رَمْضاءُ

በሁሉም ጉዳዮች ላይ ተስፋችንን በአንተ ላይ ጥለናል፣ ከእነዚህም ውስጥ ትንሹ እንኳን በልባችን ውስጥ እንደሚያቃጥል አሸዋ ይሰማናል።

وَأَتَيْنا إليكَ أَنْضاءَ فَقْرٍ
حَمَلَتْنا إلى الغِنَى أَنْضاءُ

በድህነት ደክመን ወደ አንተ መጥተናል፣ ምክንያቱም ይህ የድካም ሁኔታ ወደ እውነተኛ ሀብት አድርሶናልና።

وانْطَوَتْ في الصُّدُورِ حاجاتُ نفسٍ
ما لها عَنْ نَدَى يَدَيْكَ انْطِوَاءُ

እናም በልባችን ውስጥ የተደበቁ የነፍስ ፍላጎቶች አሉ፣ በእጆችህ ልግስና ካልሆነ በስተቀር ሊፈቱ ወይም ሊረኩ የማይችሉ።

فأَغِثْنَا يَا مَنْ هُوَ الغَوثُ والغَيْ
ثُ إذا أَجْهَدَ الورَى اللّأْوَاءُ

ስለዚህ እርዳን፣ አንተ እርዳታና የዝናብ እፎይታ የሆንክ፣ የሰው ልጅ በችግር ሲደክም ﷺ።

وَالجَوَادُ الذِي به تُفْرَجُ الغُم
مَةُ عَنا وتُكْشَفُ الحَوْباءُ

እናም ጭንቀት ከእኛ የሚወገድበት፣ መከራም የሚገለጥበት ለጋስ።

يا رحيماً بالمؤمنين إذا ما
ذَهِلَت عن أبنائها الرُّحَماءُ

አንተ ለምእመናን የምትራራ፣ ሰዎች ከልጆቻቸው ሲዘነጉ እንኳን።

يا شفيعاً في المُذنبين إذا أش
فقَ مِنْ خَوفِ ذَنْبِهِ البُرَآءُ

አንተ ለኃጢአተኞች አማላጅ፣ ንጹሃን የራሳቸውን ኃጢአት በመፍራት ሲንቀጠቀጡ እንኳን።

جُدْ لعاصٍ ومَا سِوايَ هُوَ العا
صِي وَلكنْ تَنَكُّرِي اسْتِحْياءُ

ለኃጢአተኛ ለጋስ ሁን፣ እኔ ኃጢአተኛ ብሆንም፣ መካዴ ግን የትህትና መጋረጃ ነው።

وتَدَارَكْهُ بالعناية ما دا
مَ له بالذِّمامِ منك ذماءُ

እናም ከጥበቃህና ከቃል ኪዳንህ ምንም ቅሪት እስካለው ድረስ በእንክብካቤህ አድርስለት።

أخَّرَتْهُ الأعمالُ والمالُ عَمَّا
قدَّمَ الصَّالحُونَ والأغنياءُ

ተግባራቱና ሀብቱ ጻድቃንና ሀብታሞች ካቀረቡት መልካም ነገር ከልከውታል።

كل يومٍ ذُنُوبُهُ صاعداتٌ
وعليها أنفاسُهُ صُعَدَاءُ

በየቀኑ ኃጢአቶቹ እየጨመሩ ነው፣ እስትንፋሱም በክብደታቸው የተነሳ ከባድ ትንፋሽ ነው።

أَلِفَ البِطْنَةَ المُبَطِّئَة السَّيْ
رِ بدار بها البِطانُ بِطَاءُ

ጉዞውን በሚያዘገየው ሆዳምነት ተለማመደ፣ ሆዳሞች በተፈጥሯቸው ቀርፋፋ በሆኑበት መኖሪያ ውስጥ።

فَبَكَى ذَنْبَهُ بِقَسْوَةِ قَلْبٍ
نَهَتِ الدَّمْعَ فالبُكاءُ مُكاءُ

ስለዚህ በኃጢአቱ አለቀሰ፣ እንባን በከለከለ ደረቅ ልብ፣ ለቅሶውም ባዶ ድምጽ ብቻ ሆነ።

وغَدَا يَعْتِبُ القَضَاءُ ولا عذ
ر لعاص فيما يسوق القضاءُ

እናም መለኮታዊ ውሳኔን መውቀስ ጀመረ፣ ሆኖም ዕጣ ፈንታ በሚያመጣው ነገር ለኃጢአተኛ ምንም ሰበብ የለም።

أوثقته من الذنوب دُيُونٌ
شَدَّدَتْ فِي اقْتِضائِها الغُرَماءُ

የኃጢአት ዕዳዎች አስረውታል፣ አበዳሪዎቹም ክፍያቸውን ያለማቋረጥ እየጠየቁ ነው።

ما لَهُ حِيلَةٌ سِوَى حِيلَةِ المُو
ثَقِ إِمَّا تَوَسُّلٌ أَوْ دُعَاءُ

የታሰረ ሰው ካለው ውጭ ሌላ መፍትሄ የለውም፡ ወይ ምልጃ መፈለግ ወይም ጸሎት።

رَاجِياً أَنْ تعودَ أعمالُه السُّو
ءُ بِغُفْرَانِ اللَّهِ وَهْيَ هَباءُ

ክፉ ተግባራቱ በአላህ ምህረት ወደ ከንቱነት እንደሚለወጡ ተስፋ በማድረግ።

أَوْ تُرَى سَيِّئاتُهُ حَسَناتٍ
فيقَالُ اسْتحالتِ الصَّهْباءُ

ወይስ የእሱ መጥፎ ድርጊቶች እንደ መልካም ስራዎች ይታያሉ፣ ቀይ ወይን ራሱ ተለውጧል ተብሎ እስኪታወጅ ድረስ?

كلُّ أمْرٍ تُعنَى به تُقْلَبُ الأعْ
يانُ فيه وتَعْجَبُ البُصَراءُ

እርስዎ የሚመለከቱት እያንዳንዱ ጉዳይ ምንነቱ ሲለወጥ ይታያል፣ ይህም ጥልቅ አስተዋይ የሆኑትን ያስደንቃል።

رُبَّ عَيْنٍ تَفَلْتَ في مائها المِلْ
حِ فأضْحَى وَهْوَ الفُراتُ الرَّوَاءُ

ስንት የጨው ውሃ ምንጭ ነበር፣ እርስዎ ﷺ ምራቅዎን የጣሉበት፣ ከዚያ በኋላ ጣፋጭ፣ የሚፈስ ኤፍራጥስ የሆነው።

آهِ مِما جَنَيْتُ إنْ كانَ يُغْنِي
ألِفٌ مِنْ عَظيمِ ذنْبٍ وهاءُ

ኦህ፣ ከሰራሁት ነገር፣ የታላቅ ኃጢአት ትንሽ ክፍል እንኳን በቂ ቢሆን ኖሮ!

أرْتَجِي التَّوْبَةَ النَّصُوحَ وفِي القَلْ
بِ نفَاقٌ وفي اللسانِ رِياءُ

ከልብ ንስሐን እመኛለሁ፣ ነገር ግን በልቤ ውስጥ ግብዝነት፣ በምላሴም ላይ ግብዝነት አለ።

ومتى يَسْتَقيمُ قَلْبِي ولِلْجِسْ
مِ اعْوِجَاجٌ مِنْ كَبْرتي وانْحِناءُ

እና ልቤ መቼ ነው ቀጥ የሚሆነው፣ ሰውነቴ በእርጅናዬ እና በድካሜ የተነሳ ጎባጣ እና ጠማማ ሆኖ ሳለ?

كُنْتُ في نَوْمَةِ الشَّبابِ فما اسْتَيْ
قَظْتُ إِلَّا ولِمَّتي شَمْطاءُ

በወጣትነት እንቅልፍ ውስጥ ጠፍቼ ነበር፣ እናም የፊቴ ፀጉር እስኪሸብት ድረስ አልነቃሁም።

وتمادَيْتُ أَقْتَفي أَثَرَ القَوْ
مِ فطالَتْ مَسَافَةٌ واقْتِفَاءُ

እናም የሌሎችን ፈለግ በመከተል ቀጠልኩ፣ ስለዚህ ጉዞው እና ፍለጋው እጅግ ረጅም ሆነ።

فوَرا السائرينَ وهْوَ أمامِي
سُبُلٌ وَعْرَةٌ وأرضٌ عَراءُ

ከጻድቃን ተጓዦች ኋላ፣ ግን አሁንም ከፊቴ፣ አስቸጋሪ መንገዶች እና ባዶ፣ ምድረ በዳ መሬቶች አሉ።

حَمِدَ المُدلِجونَ غِبَّ سُرَاهُم
وكَفَى مَنْ تَخَلَّف الإِبْطاءُ

ሌሊቱን ሙሉ በትጋት የተጓዙት ከጉዟቸው በኋላ ምስጋናን አገኙ፣ ወደ ኋላ ለቀሩት ደግሞ መዘግየቱ በራሱ በቂ ቅጣት ነበር።

رِحلةٌ لَمْ يَزَلْ يُفنِّدني الصَّي
فُ إِذَا مَا نَوَيْتُها والشِّتاءُ

ይህ ጉዞ በጋም ሆነ ክረምት፣ ልጓዝበት ባሰብኩ ቁጥር ሁልጊዜ የሚያግደኝ ነው።

يَتَّقِي حُرُّ وجْهِي الحَرَّ والبَرْ
دَ وَقَدْ عَزَّ مِنْ لَظى الاتِّقاءُ

የከበረ ፊቴ ሙቀትንም ሆነ ቅዝቃዜን ለማስወገድ ይፈልጋል፣ ነገር ግን ከሚነደው እሳት መከላከል እጅግ ከባድ ሆኗል።

ضِقْتُ ذَرْعاً مِمَّا جَنَيْتُ فَيوْمِي
قَمْطَرِيرٌ وليلَتي دَرْعاءُ

በሰራሁት ነገር እጅግ ተጨንቄአለሁ፣ ስለዚህ ቀኔ ጨለማማ፣ ሌሊቴም የጠቆረ ነው።

وَتَذَكَّرْتُ رَحْمَةَ اللَّهِ فالبِش
رُ لِوَجْهِي أنّى انْتَحَى تِلْقاءُ

ከዚያም የአላህን ምህረት አስታወስኩ፣ እናም ፊቴ ወደ የትም ቢዞር ደስታ አበራው።

فألحَّ الرَّجاء والخوفُ بالقَلْ
بِ ولِلْخَوفِ والرَّجا إِخْفاءُ

ስለዚህ ተስፋና ፍርሃት በልቤ ውስጥ ጸንተው ኖሩ፣ ምክንያቱም ፍርሃትም ሆነ ተስፋ ስውር መደበቂያ አላቸው።

صَاحِ لا تأسَ إنْ ضَعُفْتَ عَنِ الطَّا
عةِ واسْتَأْثَرَتْ بها الأقوياءُ

ወዳጄ ሆይ፣ በመታዘዝ ደካማ ከሆንክ እና ብርቱዎች ብቻውን ከያዙት ተስፋ አትቁረጥ።

إنَّ للَّهِ رَحمةً وأحَقُّ ال
ناسِ منه بالرَّحمةِ الضُّعَفَاءُ

በእርግጥ አላህ ምህረት አለው፣ እናም ከምህረቱ እጅግ የሚገባቸው ደካሞች ናቸው።

فابقَ في العُرْجِ عندَ مُنْقَلَبِ الذَّوْ
دِ ففِي العَوْدِ تَسْبِقُ العَرْجاءُ

ስለዚህ መንጋው በሚዞርበት ቦታ ከኮሳሶች ጋር ቆይ፣ ምክንያቱም በመመለሻው ላይ ኮሳሳው ሊቀድም ይችላል።

لا تَقُلْ حاسداً لِغَيْرِك هذَا
أثْمَرَتْ نَخْلَهُ ونَخْلِي عَفاءُ

በሌላ ሰው ቅናት የተነሳ፣ "የእሱ ዘንባባ ፍሬ አፍርቷል፣ የእኔ ግን ባዶ ነው" አትበል።

وائْتِ بالمَسْتَطاع مِنْ عَمَل البر
ر فقدْ يُسْقِطُ الثِّمارَ الإِتاءُ

እናም የምትችለውን መልካም ስራ ስራ፣ ምክንያቱም ብዙ ፍሬዎች እንኳን አንዳንዶቹ እንዲወድቁ ሊያደርግ ይችላል።

وبِحُبِّ النبيِّ فابْغِ رِضَى الل
هِ فَفِي حُبِّهِ الرِّضا والحِبَاءُ

ስለዚህ፣ ነቢዩን ﷺ በመውደድ የአላህን ውዴታ ፈልግ፣ ምክንያቱም በእሳቸው ፍቅር ውስጥ መለኮታዊ እርካታና ብዙ ሽልማት ይገኛል።

يا نبيَّ الهُدَى اسْتِغَاثَةَ مَلْهو
فٍ أَضَرَّتْ بحالِه الحوْبَاءُ

የሂዳያ ነቢይ ﷺ ሆይ፣ ይህ በኃጢአት ክፉኛ የተጎዳ፣ በከፍተኛ ጭንቀት ውስጥ ያለ ሰው ልባዊ ልመና ነው።

يَدَّعِي الحُبَّ وهْوَ يأْمُرُ بالسُّو
ءِ ومَنْ لِي أنْ تَصْدُقَ الرَّغْبَاءُ

ፍቅርን ይናገራል፣ ነገር ግን ክፉን ያዛል፣ እናም የእኔ የቅንነት ፍላጎት እውነት ይሆናል ብዬ እንዴት እጠብቃለሁ?

أَيُّ حُبٍّ يَصِحُّ منه وطَرْفِي
لِلْكَرَى واصِلٌ وطَيْفُكَ رَاءُ

አይኑ ሁልጊዜ ወደ እንቅልፍ ከሚሳበው ሰው ምን እውነተኛ ፍቅር ሊመነጭ ይችላል፣ የእርስዎ የተባረከ ምስል ﷺ ሁልጊዜ የሚታይ ሆኖ ሳለ?

ليت شِعرِي أَذَاكَ مِنْ عُظمِ ذَنْبٍ
أمْ حُظُوظُ المُتَيَّمِينَ حُظَاءُ

ይህ ሁኔታ በኃጢአቴ ታላቅነት የተነሳ ነው ወይስ በስሜት የተጠመቁ ሰዎች የተወሰነላቸው ድርሻ ነው ብዬ ባውቅ ኖሮ።

إنْ يكُنْ عُظْمُ زَلَّتي حَجْبَ رُؤْيَا
كَ فقدْ عَزَّ داءَ قلبي الدَّواءُ

የጥፋቴ ታላቅነት የእርስዎን ﷺ እይታ ከእኔ ከጋረደው፣ እንግዲያውስ ለልቤ ህመም መድኃኒቱ ፈጽሞ የማይገኝ ሆኗል።

كيف يَصدا بالذَّنْبِ قلبُ مُحِبٍّ
وله ذِكْرُكَ الجميلُ جِلاءُ

የአፍቃሪ ልብ በኃጢአት እንዴት ሊበከል ይችላል፣ የእርስዎ ውብ መታሰቢያ ﷺ እንደሚያብረቀርቅ ማጥሪያ ሆኖ ሳለ?

هذه عِلَّتي وأنت طبيبي
ليسَ يَخفَى عليك في القلبِ داءُ

ይህ የእኔ ህመም ነው፣ እና እርስዎ ﷺ ሀኪሜ ነዎት፣ ምክንያቱም የልብ ህመም ከእርስዎ እውቀት የተሰወረ የለም።

ومِنَ الفَوْزِ أنْ أبُثَّكَ شكوَى
هِيَ شكوَى إليكَ وهْيَ اقْتضاءُ

ቅሬታዬን ለእርስዎ ﷺ ማፍሰስ መቻሌ በእርግጥም ድል ነው፣ ይህ ቅሬታ ወደ እርስዎ የሚመራ እና ትክክለኛ ጥያቄም ነው።

ضُمِّنتها مَدَائح مُستطابٌ
فيك منها المَديحُ والإصغاءُ

በውስጡ ምስጋናዎችን አካትቻለሁ፣ ከእነዚህም ውስጥ ውዳሴውም ሆነ በትኩረት ማዳመጡ ወደ እርስዎ ﷺ ሲመሩ አስደሳች ናቸው።

قلما حاوَلتْ مَدِيحكَ إِلّا
سَاعَدَتْهَا مِيمٌ ودالٌ وحَاءُ

የእርስዎን ﷺ ምስጋና ለመጻፍ በሞከርኩ ቁጥር ሚም፣ ዳል እና ሃ ፊደላት በቀላሉ ሳይረዱኝ ቀርተው አያውቁም።

حقَّ لِي فيكَ أنْ أُسَاحِلَ قوْماً
سَلَّمَتْ منهم لَدَلْوِي الدِّلاءُ

በእርስዎ ﷺ ጉዳይ ላይ፣ ግጥማዊ ብቃታቸው ከእኔ ባልዲ በታች ለሆኑ ገጣሚዎች መወዳደር የእኔ ትክክለኛ መብት ነው።

إنَّ لِي غيرةً وقد زَاحَمَتْني
في معاني مَديحِكَ الشُّعراءُ

በእርግጥም ቀናተኛ ነኝ፣ ምክንያቱም ሌሎች ገጣሚዎች የእርስዎን ﷺ ምስጋና ጥልቅ ትርጉሞች ለመያዝ ከእኔ ጋር ተወዳድረዋል።

ولقلبي فيك الغُلوُّ وأنَّى
لِلِساني في مَدْحِكَ الغُلواءُ

ልቤ ለእርስዎ ﷺ ከመጠን ያለፈ ፍቅር አለው፣ ነገር ግን ምላሴ የእርስዎን ምስጋና በመግለጽ እንዲህ ያለ ጽንፍ ደረጃ ላይ እንዴት ሊደርስ ይችላል?

فأَثِبْ خاطِراً يَلَذُّ له مَدْ
حُك عِلْماً بأَنه اللَّأْلاءُ

ስለዚህ፣ የእርስዎን ﷺ ምስጋና የሚያስደስተውን አእምሮ ይሸልሙ፣ እንዲህ ያለው ምስጋና ንጹህ ብሩህነት መሆኑን በሚገባ እያወቀ።

حاكَ مِنْ صَنْعَةِ القَرِيض بُرُوداً
لَكَ لم تحْكِ وشْيَها صَنْعَاءُ

ከግጥም ጥበብ ለእርስዎ ﷺ ድንቅ ልብሶችን ሰርቷል፣ ውስብስብ ጥልፎቻቸውን የሰነዓ የተካኑ የእጅ ባለሙያዎች እንኳን ሊደግሙት አልቻሉም።

أعجزَ الدُّرَّ نَظمُهُ فاستوتْ في
هِ اليَدَانِ الصَّناعُ والخَرْقَاءُ

አጻጻፉ ዕንቁዎችን እንኳን በቂ እንዳይሆኑ አድርጓል፣ ይህም የተካኑ እና የዘገዩ እጆች በፈጠራው እኩል እንዲሆኑ አድርጓል።

فَارْضَهُ أفْصَحَ امرئٍ نطقَ الضَّا
دَ فقامتْ تَغَارُ منها الظاءُ

ስለዚህ ተቀበሉት፣ የሰዎች ሁሉ አንደበተ ርቱዕ ﷺ ሆይ፣ ዳድ የሚለውን ፊደል በዚያ ፍጹምነት የተናገሩት፣ ዛ የሚለው ፊደል በቅናት እስኪነሳ ድረስ።

أبِذِكْرِ الآياتِ أُوفِيكَ مَدْحَاً
أيْنَ مِنى وأَيْنَ منها الوفَاءُ

መለኮታዊ ጥቅሶችን በመጥቀስ ብቻ የእርስዎን ﷺ ምስጋና በእውነት ልፈጽም እችላለሁን፣ የእኔ አቅም በጣም ውስን ሲሆን እና ከእነሱ እውነተኛ ፍጻሜው የት ነው?

أمْ أُمَارِي بهِنَّ قَوْمَ نَبِيٍّ
ساءَ ما ظَنَّهُ بِيَ الأغبياءُ

ወይስ በእነዚህ ጥቅሶች የነቢዩን ﷺ ህዝቦች ልከራከር? አላዋቂዎች በእርግጥም ስለ እኔ ምንኛ መጥፎ አድርገው ገመቱ!

ولَكَ الأُمَّةُ التي غَبَطَتْهَا
بكَ لَمَّا أتيْتَها الأنبياءُ

አንተ በመጣህ ጊዜ ነቢያት ራሳቸው የቀኑባት ህዝብ ያንተ ናት።

لَمْ نَخَفْ بَعْدَكَ الضَّلالَ وفينا
وَارِثُوا نُورِ هَدْيِكَ العُلَماءُ

ከአንተ በኋላ ጥመትን አልፈራም፤ ምክንያቱም የብርሃንህን መመሪያ የወረሱ ምሁራን በእኛ ዘንድ አሉ።

فانْقَضَتْ آيُ الَانبياءُ وَآيا
تُكَ في الناس ما لَهُنَّ انْقضاءُ

የነቢያት ምልክቶች አልፈዋልና፤ የአንተ ምልክቶች ግን በሰዎች ዘንድ ፍጻሜ የላቸውም።

والكراماتَ منهمُ مُعجزاتٌ
حازَهَا مِنْ نَوَالِكَ الأولياءُ

ከነሱ የተገለጡት ተአምራት (ከራማት) ቅዱሳን በአንተ በረከት ያገኙዋቸው ድንቅ ነገሮች ናቸው።

إنَّ مِنْ مُعجزاتِكَ العَجزَ عَنْ وص
فِكَ إذْ لا يَحُدُّهُ الإحصاءُ

በእርግጥም ከተአምራትህ አንዱ አንተን ለመግለጽ አለመቻል ነው፤ ምክንያቱም ምንም ዓይነት ቆጠራ ማንነትህን ሊያጠቃልል አይችልም።

كيفَ يَسْتَوعِبُ الكلامُ سَجَايا
كَ وَهَلْ تَنْزِحُ البحار الرِّكَاءُ

እንዴት ተራ ቃላት ክቡር ባህሪያትህን ሊያጠቃልሉ ይችላሉ? ጥልቀት የሌላቸው ባሕሮችስ ደርቀው ሊያልቁ ይችላሉን?

ليسَ مِنْ غايَةٍ لِوَصْفِكَ أَبغي
ها وللْقَوْلِ غايَةٌ وانتهاءُ

ለአንተ መግለጫ ወሰን አልሻም፤ ንግግር ራሱ ወሰንና ፍጻሜ ቢኖረውም።

إنما فضلُكَ الزَّمَانُ وآيا
تُكَ فيما نَعُدُّهُ الآناءُ

በእርግጥም ልቀትህ ጊዜ ራሱ ነው፤ ምልክቶችህም የምንቆጥራቸው ቅጽበቶች ናቸው።

لَمْ أُطِلْ في تَعْدادِ مَدْحِكَ نُطْقي
ومُرادِي بذلك استقصاءُ

ምስጋናህን በመዘርዘር ንግግሬን አላራዘምኩም፤ ምንም እንኳን ፍላጎቴ ሁሉን አቀፍ ቢሆንም።

غير إنيَ ظمآنُ وَجْدٍ ومَا لي
بِقَليلٍ مِنَ الورودِ ارْتِواءُ

ሆኖም በብርቱ ፍቅር ተጠምቻለሁ፤ ትንሽ መጠጥም ጥማቴን ሊያረካ አይችልም።

فسلامٌ عليك تَتْرَى مِنَ الل
هِ وَتَبْقَى به لَكَ البَأواءُ

ስለዚህ ሰላም በአንተ ላይ ይሁን ﷺ፣ ከአላህ ዘንድ ያለማቋረጥ፤ በእርሱም ክብርህ ይዘልቃል።

وسلامٌ عليك منكَ فما غَي
رُك منه لكَ السلام كِفاءُ

ሰላምም ከአንተ ዘንድ በአንተ ላይ ይሁን ﷺ፣ ምክንያቱም ከራስህ በቀር ለዚያ ሰላም የሚመጥን የለም።

وَسَلامٌ مِنْ كلِّ ما خَلَقَ الل
هُ لِتحْيا بِذِكْرِكَ الأملاءُ

ሰላምም አላህ ከፈጠረው ሁሉ ይሁን፤ ትውልዶችም በአንተ መታሰቢያ እንዲኖሩ።

وَصلاةٌ كالمِسْكِ تَحْمِله مِن
ني شمَالٌ إليكَ أَو نكْباءُ

ጸሎትም እንደ ምስክ፣ ከእኔ ወደ አንተ ﷺ በሰሜን ነፋስ ወይም በጎን ነፋስ የተሸከመ።

وَسَلامٌ عَلَى ضَرِيحِكَ تخْضَل
لُ به منه تُرْبَةٌ وَعْساءُ

ሰላምም በመቃብርህ ላይ ይሁን ﷺ፣ በእርሱም ለስላሳው፣ አሸዋማው አፈር እርጥብ ይሆናል።

وَثَنَاءٌ قَدَّمْتَ بينَ يَدَيْ نَجْ
وَايَ إذْ لم يكن لَديَّ ثَراءُ

ምስጋናም ከምልጃዬ በፊት ያቀረብኩት፣ ምንም ሀብት ስላልነበረኝ።

ما أَقَامَ الصلاةَ مَنْ عَبَدَ الل
هِ وقامتْ بِربِّهَا الأشياءُ

አላህን ያመለከ ሰው እንዴት ፍጹም በሆነ መንገድ ሰላትን አቆመ፣ ሁሉም ነገር በጌታው ሲቆም!