القسم السادس: الآداب والأخلاق
ষষ্ঠ খণ্ড: শিষ্টাচাৰ আৰু নৈতিকতা
الباب الأول: السيرة النبوية والشمائل والإعجاز
প্ৰথম অধ্যায়: নবী ﷺ ৰ জীৱনী, বৈশিষ্ট্য আৰু অলৌকিকতা
قال رسول الله ﷺ «يَا أَنْجَشَةُ، رُوَيْدَكَ سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «হে আঞ্জাশাহ, লাহে লাহে! কাঁচৰ পাত্ৰবোৰৰ (নাৰীসকলৰ) প্ৰতি কোমল হোৱা»।
الباب الثاني: فضائل الأنبياء والصحابة والأعمال
দ্বিতীয় অধ্যায়: নবী, চাহাবা আৰু সৎকৰ্মৰ ফজিলত
قال رسول الله ﷺ «أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللهِ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا، ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «আল্লাহৰ ওচৰত আটাইতকৈ প্ৰিয় আমল হৈছে সময়মতে চালাত আদায় কৰা, তাৰ পিছত পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে সদ্ব্যৱহাৰ কৰা, আৰু তাৰ পিছত আল্লাহৰ পথত জিহাদ কৰা।»
قال رسول الله ﷺ «خَيْرُ بَيْتٍ فِي الْمُسْلِمِينَ بَيْتٌ فِيهِ يَتِيمٌ يُحْسَنُ إِلَيْهِ، وَشَرُّ بَيْتٍ فِي الْمُسْلِمِينَ بَيْتٌ فِيهِ يَتِيمٌ يُسَاءُ إِلَيْهِ، أَنَا وَكَافِلُ الْيَتِيمِ فِي الْجَنَّةِ هَكَذَا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «মুছলমানসকলৰ মাজত সৰ্বোত্তম ঘৰখন হ'ল সেইখন, য'ত এজন অনাথ আছে আৰু তাৰ লগত সদ্ব্যৱহাৰ কৰা হয়, আৰু মুছলমানসকলৰ মাজত আটাইতকৈ নিকৃষ্ট ঘৰখন হ'ল সেইখন, য'ত এজন অনাথ আছে আৰু তাৰ লগত দুৰ্ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মই আৰু অনাথৰ তত্ত্বাৱধানকাৰী জান্নাতত এইদৰে থাকিম।»
قال رسول الله ﷺ «صَنَائِعُ الْمَعْرُوفِ تَقِي مَصَارِعَ السُّوءِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «সৎকৰ্মই বেয়া পৰিণতিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «যিজনে কোনো সৎকৰ্মৰ পথ দেখুৱাই দিয়ে, তেওঁ সেই কাম কৰাজনৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً حَسَنَةً كَانَ لَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ، وَمَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «যিজনে ইছলামত কোনো উত্তম প্ৰথা প্ৰচলন কৰে, তেওঁ তাৰ বাবে পুণ্য লাভ কৰিব আৰু তেওঁৰ পিছত যিসকলে সেই অনুসৰি আমল কৰিব, তেওঁলোকৰ পুণ্যৰ পৰা অকণো হ্ৰাস নোহোৱাকৈ তেওঁলোকৰ সমপৰিমাণৰ পুণ্যও লাভ কৰিব। আৰু যিজনে ইছলামত কোনো বেয়া প্ৰথা প্ৰচলন কৰে, তেওঁৰ ওপৰত তাৰ পাপ আহিব আৰু তেওঁৰ পিছত যিসকলে সেই অনুসৰি আমল কৰিব, তেওঁলোকৰ পাপৰ পৰা অকণো হ্ৰাস নোহোৱাকৈ তেওঁলোকৰ সমপৰিমাণৰ পাপো তেওঁৰ ওপৰত আহিব।»
الباب الرابع: الأدب والأخلاق والرقائق
চতুৰ্থ অধ্যায়: আদব, নৈতিকতা আৰু হৃদয় কোমলকাৰী বিষয়সমূহ
«اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ».
«অত্যাচাৰিত ব্যক্তিৰ বদ-দুআৰ পৰা বাচি থাকিবা, কাৰণ তেওঁৰ দুআ আৰু আল্লাহৰ মাজত কোনো পৰ্দা নাথাকে।»
قال رسول الله ﷺ «اتَّقُوا الظُّلْمَ فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَاتَّقُوا الشُّحَّ فَإِنَّ الشُّحَّ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ حَمَلَهُمْ عَلَى أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «অত্যাচাৰৰ পৰা বাচি থাকিবা, কাৰণ কিয়ামতৰ দিনা অত্যাচাৰ অন্ধকাৰ হৈ দেখা দিব। আৰু কৃপণতাৰ পৰা বাচি থাকিবা, কাৰণ কৃপণতাই তোমালোকৰ পূৰ্বৰ লোকসকলক ধ্বংস কৰিছিল। ই তেওঁলোকক ইজনে সিজনৰ ৰক্তপাত কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ বাবে নিষিদ্ধ বস্তুবোৰক বৈধ কৰিবলৈ উচটনি দিছিল।»
قال رسول الله ﷺ «أَثْقَلُ شَيْءٍ فِي مِيزَانِ الْمُؤْمِنِ خُلُقٌ حَسَنٌ، إِنَّ اللهَ يَبْغَضُ الْفَاحِشَ الْمُتَفَحِّشَ البذيء».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «মুমিনৰ তুলাচনীত আটাইতকৈ গধুৰ বস্তু হ'ব উত্তম চৰিত্ৰ। নিশ্চয়, আল্লাহে অশ্লীল, অশ্লীল কথা কোৱা আৰু দুৰ্ব্যৱহাৰকাৰীক ঘৃণা কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «أَحْبِبْ حَبِيبَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ بَغِيضَكَ يَوْمًا مَا، وَأَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ حَبِيبَكَ يَوْمًا مَا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «তোমাৰ প্ৰিয়জনক এক মধ্যম পৰিমাণে ভাল পোৱা, সম্ভৱতঃ এদিন তেওঁ তোমাৰ ঘৃণাৰ পাত্ৰ হ'ব পাৰে। আৰু তোমাৰ শত্ৰুকো এক মধ্যম পৰিমাণে ঘৃণা কৰা, সম্ভৱতঃ এদিন তেওঁ তোমাৰ প্ৰিয়জন হ'ব পাৰে।»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَحَبَّ الله عَبْدًا حَمَاهُ الدُّنْيَا كَمَا يَحْمِي أَحَدُكُمْ سَقِيمَهُ الْمَاءَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যেতিয়া আল্লাহে কোনো বান্দাক ভাল পায়, তেতিয়া তেওঁ তেওঁক দুনিয়াৰ পৰা এনেদৰে ৰক্ষা কৰে যেনেকৈ তোমালোকৰ কোনোবাই নিজৰ ৰোগীক পানীৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَحَبَّ الله عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنَّ الله يُحِبُّ فُلَانًا فَأَحِبَّهُ فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ، فَيُنَادِي جِبْرِيلُ فِي أَهْلِ السَّمَاءِ إِنَّ الله يُحِبُّ فُلَانًا فَأَحِبُّوهُ فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ، ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي الأَرْضِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যেতিয়া আল্লাহে কোনো বান্দাক ভাল পায়, তেতিয়া তেওঁ জিব্ৰীলক মাতি কয়, 'আল্লাহে অমুকক ভাল পায়, গতিকে তুমিও তেওঁক ভাল পোৱা।' তেতিয়া জিব্ৰীলে তেওঁক ভাল পায়। তাৰ পিছত জিব্ৰীলে আকাশৰ বাসিন্দাসকলক মাতি কয়, 'আল্লাহে অমুকক ভাল পায়, গতিকে তোমালোকেও তেওঁক ভাল পোৱা।' তেতিয়া আকাশৰ বাসিন্দাসকলেও তেওঁক ভাল পায়। তাৰ পিছত পৃথিৱীত তেওঁৰ বাবে গ্ৰহণযোগ্যতা স্থাপন কৰা হয়।»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدٍ خَيْرًا عَسَّلَهُ، قِيلَ: كَيْفَ يُعَسِلُهُ؟ قال: يَفْتَحُ لَهُ عَمَلًا صَالِحًا قَبْلَ مَوْتِهِ ثُمَّ يَقْبِضُهُ عليه».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যেতিয়া আল্লাহে কোনো বান্দাৰ বাবে কল্যাণ কামনা কৰে, তেতিয়া তেওঁক 'আছ্ছালা' কৰে (মৌৰ দৰে মিঠা কৰে)।» সোধা হ'ল: 'তেওঁক কেনেকৈ 'আছ্ছালা' কৰে?' তেওঁ ক'লে: 'তেওঁৰ মৃত্যুৰ আগতে তেওঁৰ বাবে এটা সৎকৰ্মৰ দুৱাৰ খুলি দিয়ে, তাৰ পিছত সেই অৱস্থাতে তেওঁৰ ৰূহ কবজ কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدِهِ الْخَيْرَ عَجَّلَ لَهُ الْعُقُوبَةَ فِي الدُّنْيَا، وَإِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدِهِ الشَّرَّ أَمْسَكَ عَنْهُ بِذَنْبِهِ، حَتَّى يُوَافِي بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যেতিয়া আল্লাহে তেওঁৰ কোনো বান্দাৰ বাবে কল্যাণ কামনা কৰে, তেতিয়া তেওঁ তেওঁৰ শাস্তি এই দুনিয়াতে সোনকালে দিয়ে। আৰু যেতিয়া আল্লাহে তেওঁৰ কোনো বান্দাৰ বাবে অকল্যাণ কামনা কৰে, তেতিয়া তেওঁ তেওঁৰ পাপৰ শাস্তি স্থগিত ৰাখে, যাতে কিয়ামতৰ দিনা তেওঁক তাৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰতিফল দিব পাৰে।»
قال رسول الله ﷺ «أَرْبَعٌ إِذَا كُنَّ فِيكَ فَلَا عَلَيْكَ مَا فَاتَكَ مِنَ الدُّنْيَا: صِدْقُ الحَدِيثِ، وحِفْظُ الأمانَةِ، وَحُسْنُ الخُلُقِ، وَعِفَّةُ مَطْعَمٍ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «চাৰিটা বস্তু যদি তোমাৰ মাজত থাকে, তেন্তে দুনিয়াৰ যি হেৰুৱালা তাৰ বাবে তোমাৰ কোনো ক্ষতি নহ'ব: কথা-বতৰাত সত্যবাদিতা, আমানত ৰক্ষা কৰা, উত্তম চৰিত্ৰ, আৰু আহাৰৰ পৱিত্ৰতা।»
قال رسول الله ﷺ «ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُحِبَّكَ الله، وَازْهَدْ فِيمَا فِي أَيْدِي النَّاسِ يُحِبَّكَ النَّاسُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «দুনিয়াৰ প্ৰতি অনাসক্ত হোৱা, আল্লাহে তোমাক ভাল পাব। আৰু মানুহৰ হাতত যি আছে তাৰ প্ৰতি অনাসক্ত হোৱা, মানুহে তোমাক ভাল পাব।»
قال رسول الله ﷺ «أَفْشِ السَّلامَ، وَأَطْعِمِ الطَّعَامَ، وَصِلِ الأَرْحَامَ، وَقُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ، وَادْخُلِ الجَنَّةَ بِسَلامٍ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «ছালামৰ প্ৰচলন কৰা, ভোকাতুৰক আহাৰ খুওৱা, আত্মীয়তাৰ সম্পৰ্ক বজাই ৰাখা, আৰু ৰাতি যেতিয়া মানুহ শুই থাকে তেতিয়া নামাজ পঢ়া, তেতিয়া তুমি শান্তিৰে জান্নাতত প্ৰৱেশ কৰিবা।»
قال رسول الله ﷺ «أَلا أُخْبِرُكُمْ بِأَفْضَلَ مِنْ دَرَجَةِ الصِّيَامِ وَالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ؟ إِصْلَاحُ ذَاتِ البَيْنِ، فَإِنَّ فَسَادَ ذَاتِ البَيْنِ هِيَ الْحَالِقَةُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «মই তোমালোকক ৰোজা, নামাজ আৰু ছদকাৰ মৰ্যাদাতকৈও উত্তম কিবা এটাৰ বিষয়ে অৱগত নকৰিম নে? সেয়া হ'ল মানুহৰ মাজত মীমাংসা কৰি দিয়া, কাৰণ সম্পৰ্ক নষ্ট কৰাটোৱেই হ'ল 'আল-হালিকাহ' (ধৰ্মক মুণ্ডন কৰি দিয়া বস্তু)।»
قال رسول الله ﷺ «أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِكُمْ مِنْ شَرِّكُمْ؟ خَيْرُكُمْ مَنْ يُرْجَى خَيْرُهُ وَيُؤْمَنُ شَرُّهُ، وَشَرُّكُمْ مَنْ لَا يُرْجَى خَيْرُهُ وَلَا يُؤْمَنُ شَرُّهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «মই তোমালোকক তোমালোকৰ মাজৰ উত্তম আৰু অধম ব্যক্তিৰ বিষয়ে অৱগত নকৰিম নে? তোমালোকৰ মাজৰ উত্তম ব্যক্তি সেইজন যাৰ পৰা কল্যাণৰ আশা কৰা হয় আৰু যাৰ অনিষ্টৰ পৰা নিৰাপদ থকা যায়। আৰু তোমালোকৰ মাজৰ অধম ব্যক্তি সেইজন যাৰ পৰা কোনো কল্যাণৰ আশা কৰা নাযায় আৰু যাৰ অনিষ্টৰ পৰা নিৰাপদ থকা নাযায়।»
قال رسول الله ﷺ «الْبِرُّ حُسْنُ الْخُلُقِ، وَالإِثْمُ مَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ وَكَرِهْتَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ النَّاسُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «সৎকৰ্ম হ'ল উত্তম চৰিত্ৰ, আৰু পাপ হ'ল সেয়া যি তোমাৰ বুকুত খোকোজা লগায় আৰু মানুহে তাৰ বিষয়ে জনাটো তুমি অপছন্দ কৰা।»
قال رسول الله ﷺ «الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «লজ্জা সকলোৱেই কল্যাণকৰ।»
قال رسول الله ﷺ «الرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى، ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «দয়ালুসকলক পৰম কৰুণাময় (আল্লাহ) তাবাৰাকা ৱা তাআ'লাই দয়া কৰে। তোমালোকে পৃথিৱীৰ বাসিন্দাসকলৰ প্ৰতি দয়া কৰা, আকাশত যিজন আছে তেওঁ তোমালোকৰ প্ৰতি দয়া কৰিব।»
قال رسول الله ﷺ «الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «যাৰ পৰা পৰামৰ্শ বিচৰা হয়, তেওঁ এজন বিশ্বাসী।»
قال رسول الله ﷺ «الْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «এজন মুমিন আন এজন মুমিনৰ বাবে এটা অট্টালিকাৰ দৰে, যাৰ এটা অংশই আনটো অংশক শক্তিশালী কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يُسْلمُهُ، وَمَنْ كَانَ فِي حَاجَةِ أَخِيهِ كَانَ اللهُ فِي حَاجَتِهِ، وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرُبَاتِ يَوْمِ القِيَامَةِ، وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللهُ يَوْمَ القِيَامَةِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «এজন মুছলমান আন এজন মুছলমানৰ ভাই। তেওঁ তেওঁৰ ওপৰত অত্যাচাৰ নকৰে আৰু তেওঁক (শত্ৰুৰ হাতত) এৰি নিদিয়ে। যিয়ে নিজৰ ভাইৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰে, আল্লাহে তেওঁৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিব। যিয়ে এজন মুছলমানক কোনো বিপদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰে, আল্লাহে তেওঁক কিয়ামতৰ দিনাৰ বিপদসমূহৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰিব। আৰু যিয়ে এজন মুছলমানৰ দোষ ঢাকি ৰাখে, আল্লাহে কিয়ামতৰ দিনা তেওঁৰ দোষ ঢাকি ৰাখিব।»
قال رسول الله ﷺ «المُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ المُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «(প্ৰকৃত) মুছলমান সেইজন যাৰ জিভা আৰু হাতৰ পৰা আন মুছলমানসকল নিৰাপদ।»
قال رسول الله ﷺ «المُؤْمِنُ الَّذِي يُخَالِطُ النَّاسَ وَيَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنَ المُؤْمِنِ الَّذِي لاَ يُخَالِطُ النَّاسَ وَلاَ يَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «যিজন মুমিনে মানুহৰ লগত মিলামিচা কৰে আৰু তেওঁলোকৰ পৰা পোৱা কষ্টত ধৈৰ্য্য ধাৰণ কৰে, তেওঁ সেইজন মুমিনতকৈ অধিক পুণ্যৰ অধিকাৰী যিয়ে মানুহৰ লগত মিলামিচা নকৰে আৰু তেওঁলোকৰ কষ্টত ধৈৰ্য্য ধাৰণ নকৰে।»
قال رسول الله ﷺ «الْمُؤْمِنُ يَأْلَفُ وَيُؤْلَفُ وَلَا خَيْرَ فِيمَنْ لَا يَأْلَفُ وَلَا يُؤْلَفُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «মুমিনজনে (আনৰ সৈতে) ভাল সম্পৰ্ক ৰাখে আৰু আনৰ সৈতেও তেওঁৰ ভাল সম্পৰ্ক থাকে। যিজনৰ আনৰ সৈতে ভাল সম্পৰ্ক নাথাকে আৰু আনৰো তেওঁৰ সৈতে ভাল সম্পৰ্ক নাথাকে, তেওঁৰ মাজত কোনো কল্যাণ নাই।»
قال رسول الله ﷺ «أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أَبُوكَ، ثُمَّ الْأَقْرَبُ فَالْأَقْرَبُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «(সৎ ব্যৱহাৰৰ আটাইতকৈ যোগ্য) তোমাৰ মা, তাৰ পিছত তোমাৰ মা, তাৰ পিছত তোমাৰ মা, তাৰ পিছত তোমাৰ দেউতা, তাৰ পিছত তোমাৰ নিকটাত্মীয়সকল, ক্ৰমান্বয়ে।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الرَّجُلَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَةَ قَائِمِ اللَّيْلِ صَائِمِ النَّهَارِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «নিশ্চয় এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ উত্তম চৰিত্ৰৰ দ্বাৰা সেইজন ব্যক্তিৰ স্তৰ লাভ কৰে যিয়ে দিনত ৰোজা ৰাখে আৰু ৰাতি ইবাদতত থিয় হয়।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ، وَإِنَّ الْبِرَّ هْدِي إِلَى الْجَنَّةِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللهِ صِدِّيقًا، وَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ، وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللهِ كَذَّابًا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «নিশ্চয় সত্যবাদিতাই সৎকৰ্মৰ পথ দেখুৱায়, আৰু সৎকৰ্মই জান্নাতৰ পথ দেখুৱায়। এজন ব্যক্তিয়ে সত্য কথা কৈ থাকে, অৱশেষত আল্লাহৰ ওচৰত তেওঁক 'ছিদ্দিক' (সত্যবাদী) বুলি লিখা হয়। আৰু নিশ্চয় মিছাই পাপৰ পথ দেখুৱায়, আৰু পাপে জাহান্নামৰ পথ দেখুৱায়। এজন ব্যক্তিয়ে মিছা কথা কৈ থাকে, অৱশেষত আল্লাহৰ ওচৰত তেওঁক 'কাজ্জাব' (মহা মিছলীয়া) বুলি লিখা হয়।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا الله تَعَالَى الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «নিশ্চয় তোমাৰ মাজত দুটা গুণ আছে যি দুটাক আল্লাহ তা'আলাই ভাল পায়: সহনশীলতা আৰু ধৈৰ্য্য।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ أَحْسَنَكُمْ أَخْلَاقًا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «নিশ্চয় তোমালোকৰ মাজত মোৰ আটাইতকৈ প্ৰিয় সেইজন, যাৰ চৰিত্ৰ আটাইতকৈ উত্তম।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ لَسِحْرًا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «নিশ্চয় কিছুমান বাগ্মিতাৰ মাজত যাদু আছে।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حِكْمَةً».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «নিশ্চয় কিছুমান কবিতাৰ মাজত প্ৰজ্ঞা আছে।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّكُمْ لَنْ تَسَعُوا النَّاسَ بِأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ لِيَسَعْهُمْ مِنْكُمْ بَسْطُ الْوَجْهِ وَحُسْنُ الْخُلُقِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «নিশ্চয় তোমালোকে নিজৰ ধন-সম্পত্তিৰে সকলো মানুহৰ মন জয় কৰিব নোৱাৰিবা, কিন্তু তোমালোকৰ হাঁহিমুখীয়া মুখ আৰু উত্তম চৰিত্ৰই তেওঁলোকৰ মন জয় কৰিব পাৰিব।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّمَا النَّاسُ كَالإِبِلِ المِائَةِ لَا تَكَادُ تَجِدُ فِيهَا رَاحِلَةً».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «মানুহবোৰ এশটা উটৰ দৰে, যাৰ মাজত তুমি হয়তো এটা আৰোহনৰ যোগ্য উটো বিচাৰি নাপাবা।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّمَا بُعِثْتُ لأُتَمِمَ مَكَارِمَ الأَخْلَاقِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, «মোক কেৱল উত্তম চৰিত্ৰৰ পূৰ্ণতা দিবলৈহে প্ৰেৰণ কৰা হৈছে।»
قال رسول الله ﷺ «إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ، فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ، وَلَا تَحَسَّسُوا، وَلَا تَجَسَّسُوا، وَلَا تَنَافَسُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “তোমালোকে অনুমানৰ পৰা বিৰত থাকা, কাৰণ অনুমান হৈছে আটাইতকৈ ডাঙৰ মিছা কথা। আৰু কাৰো দোষ বিচাৰি নুফুৰিবা, কাৰো গোপন কথা জানিবলৈ চেষ্টা নকৰিবা, ইজনে সিজনৰ লগত প্ৰতিযোগিতা নকৰিবা, ইজনে সিজনক হিংসা নকৰিবা, ইজনে সিজনক ঘৃণা নকৰিবা, আৰু ইজনে সিজনৰ পৰা মুখ ঘূৰাই নল’বা। আৰু হে আল্লাহৰ বান্দাসকল, ভাই-ভাই হৈ থাকা।”
قال رسول الله ﷺ «تَجِدُونَ النَّاسَ مَعَادِنَ خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا، وَتَجِدُونَ خَيْرَ النَّاسِ فِي هَذَا الشَّأْنِ أَشَدَّهُمْ لَهُ كَرَاهِيَةً قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ فِيهِ، وَتَجِدُونَ شَرَّ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِنْدَ اللهِ ذَا الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَيَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “মানুহবোৰ খনিৰ দৰে। জাহিলিয়াতৰ (অজ্ঞতাৰ যুগ) সময়ত যিসকল উত্তম আছিল, তেওঁলোকে যদি (ধৰ্মৰ) জ্ঞান লাভ কৰে তেন্তে ইছলামতো তেওঁলোক উত্তম। তোমালোকে দেখিবলৈ পাবা যে এই বিষয়ত (নেতৃত্ব) আটাইতকৈ উত্তম ব্যক্তি সেইজন, যিজনে ইয়াক গ্ৰহণ কৰাৰ আগতে আটাইতকৈ বেছি অনিচ্ছুক আছিল। আৰু কিয়ামতৰ দিনা আল্লাহৰ ওচৰত আটাইতকৈ নিকৃষ্ট ব্যক্তি হ'ব সেইজন, যিজন দুমুখীয়া, যি এদলৰ ওচৰলৈ এটা মুখেৰে যায় আৰু আন দলৰ ওচৰলৈ আন এটা মুখেৰে যায়।”
قال رسول الله ﷺ «تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “(ইছলামৰ শ্ৰেষ্ঠ কাম হ’ল) আনক খাদ্য খুওৱা আৰু তুমি চিনি পোৱা আৰু চিনি নোপোৱা সকলোকে ছালাম দিয়া।”
قال رسول الله ﷺ «رُبَّ أَشْعَثَ أَغْبَرَ، مَدْفُوعٍ بِالْأَبْوَابِ، لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللهِ لأَبَرَّهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “এনেকুৱা বহুতো এলোমেলো চুলিৰ, ধূলি-মাকতিৰে ভৰা মানুহ আছে, যাক দুৱাৰৰ পৰা খেদি দিয়া হয়, কিন্তু যদি তেওঁ আল্লাহৰ নামত শপত খায়, তেন্তে আল্লাহে সেয়া পূৰণ কৰে।”
قال رسول الله ﷺ «عِفُوا تَعِفُّ نِسَاؤُكُمْ، وبَرُّوا آبَاءَكُمْ تَبَرُّكُمْ أَبْنَاؤُكُمْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “তোমালোকে পৱিত্ৰ হৈ থাকা, তোমালোকৰ মহিলাসকলো পৱিত্ৰ হৈ থাকিব। তোমালোকে নিজৰ পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰতি কৰ্তব্যপৰায়ণ হোৱা, তোমালোকৰ সন্তানেও তোমালোকৰ প্ৰতি কৰ্তব্যপৰায়ণ হ'ব।”
قال رسول الله ﷺ «كَفَى بِالمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “এজন মানুহ মিছলীয়া হোৱাৰ বাবে এয়াই যথেষ্ট যে তেওঁ যি শুনে তাকেই কৈ ফুৰে।”
قال رسول الله ﷺ «لا بَأْسَ بِالْغِنَى لِمَنِ اتَّقَى، وَالصِّحَّةُ لِمَنِ اتَّقَى، خَيْرٌ مِنَ الْغِنَى، وَطِيبُ النَّفْسِ مِنَ النَّعِيمِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “তাক্ৱা (আল্লাহভীতি) থকা ব্যক্তিৰ বাবে ধন-সম্পদত কোনো ক্ষতি নাই, কিন্তু তাক্ৱা থকা ব্যক্তিৰ বাবে স্বাস্থ্য ধন-সম্পদতকৈ উত্তম, আৰু প্ৰফুল্ল মন এক নিয়ামত (অনুগ্রহ)।”
قال رسول الله ﷺ «لا تَبَاغَضُوا وَلا تَقَاطَعُوا وَلا تَحَاسَدُوا وَلا تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ الله إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمُ الله، وَلا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاثِ لَيَالٍ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “ইজনে সিজনক ঘৃণা নকৰিবা, ইজনে সিজনৰ লগত সম্পৰ্ক ছিন্ন নকৰিবা, ইজনে সিজনক হিংসা নকৰিবা, আৰু ইজনে সিজনৰ পৰা মুখ ঘূৰাই নল’বা। হে আল্লাহৰ বান্দাসকল, আল্লাহে যেনেকৈ তোমালোকক আদেশ দিছে, তেনেকৈ ভাই-ভাই হৈ থাকা। কোনো মুছলমানৰ বাবে নিজৰ ভাইক তিনি ৰাতিতকৈ অধিক সময়ৰ বাবে পৰিত্যাগ কৰা জায়েজ নহয়।”
قال رسول الله ﷺ «لَا تَحْقِرَنَّ مِنَ الْمَعْرُوفِ شَيْئًا وَلَوْ أَنْ تَلْقَى أَخَاكَ بِوَجْهِ طَلْقٍ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “কোনো সৎ কামকেই সৰু বুলি নাভাবিবা, আনকি যদি সেয়া তোমাৰ ভাইক হাঁহিমুখেৰে সাক্ষাৎ কৰাই নহওক কিয়।”
قال رسول الله ﷺ «لا تضربوا إماء الله».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “আল্লাহৰ বান্দীসকলক (মহিলাসকলক) প্ৰহাৰ নকৰিবা।”
قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “চুগলখোৰ (এজনৰ কথা আনজনৰ ওচৰত লগাই কাজিয়া লগোৱা ব্যক্তি) জান্নাতত প্ৰৱেশ নকৰিব।”
قال رسول الله ﷺ «لا تَغْضَبْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “ক্ৰোধ নকৰিবা।”
قال رسول الله ﷺ «لا تَكُونُوا عَوْنًا لِلشَّيْطَانِ عَلَى أَخِيكُمْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “তোমালোকে নিজৰ ভাইৰ বিৰুদ্ধে চয়তানৰ সহায়কাৰী নহ’বা।”
قال رسول الله ﷺ «لا تُنْزَعُ الرَّحْمَةُ إِلَّا مِنْ شَقِيٍّ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “কেৱল দুৰ্ভগীয়া ব্যক্তিৰ পৰাহে দয়া-কৰুণা কাঢ়ি লোৱা হয়।”
قال رسول الله ﷺ «لا حَلِيمَ إِلا ذُو عَثْرَةٍ، وَلا حَكِيمَ إِلا ذُو تَجْرِبَةٍ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “যিজনৰ কেতিয়াবা ভুল-ত্ৰুটি হৈছে, তেওঁৰ বাহিৰে কোনো সহনশীল নহয়, আৰু যিজনৰ অভিজ্ঞতা আছে, তেওঁৰ বাহিৰে কোনো জ্ঞানী নহয়।”
قال رسول الله ﷺ «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ يَلْتَقِيَانِ، فَيَصُدُّ هَذَا وَيَصُدُّ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছে, “কোনো মুছলমানৰ বাবে নিজৰ ভাইক তিনিদিনতকৈ অধিক সময়ৰ বাবে পৰিত্যাগ কৰা হালাল নহয়, যেতিয়া তেওঁলোকৰ দেখা-দেখি হয়, তেতিয়া এজনে ইফালে মুখ ঘূৰাই লয় আৰু আনজনে সিফালে মুখ ঘূৰাই লয়। তেওঁলোক দুজনৰ মাজত সেইজনেই উত্তম যিজনে প্ৰথমে ছালাম দি কথা আৰম্ভ কৰে।”
قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ، قِيلَ: إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنًا، قَالَ: إِنَّ اللهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ، الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যাৰ অন্তৰত অণু পৰিমাণৰো অহংকাৰ থাকিব, সি জান্নাতত প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব।» তেতিয়া এজন লোকে সুধিলে, «মানুহে নিজৰ কাপোৰ-কানি আৰু জোতা-ছেণ্ডেল ভাল হোৱাটো পছন্দ কৰে (এয়াও অহংকাৰ নেকি)?» তেখেতে ﷺ ক'লে, «নিশ্চয় আল্লাহ সুন্দৰ আৰু তেওঁ সৌন্দৰ্যক ভাল পায়। অহংকাৰ হৈছে সত্যক অস্বীকাৰ কৰা আৰু মানুহক তুচ্ছ জ্ঞান কৰা।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَرْحَمُ اللهُ مَنْ لا يَرْحَمُ النَّاسَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যিজনে মানুহৰ প্ৰতি দয়া নকৰে, আল্লাহেও তেওঁৰ প্ৰতি দয়া নকৰে।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَرْمِي رَجُلٌ رَجُلًا بِالْفُسُوقِ، وَلا يَرْمِيهِ بِالْكُفْرِ إلا ارْتَدَّتْ عَلَيْهِ، إِنْ لَمْ يَكُنْ صَاحِبُهُ كَذَلِكَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যেতিয়া কোনো ব্যক্তিয়ে আন কোনো ব্যক্তিক পাপাছৰী বা কাফিৰ বুলি অভিযোগ কৰে, আৰু যদি সেই ব্যক্তিজন তেনে নহয়, তেন্তে সেই অভিযোগ অভিযোগকাৰীৰ ওপৰত উভতি আহে।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَزَالُ قَلْبُ الْكَبِيرِ شَابًَّا فِي اثْنَتَيْنِ: فِي حُبِّ الدُّنْيَا، وَطُولِ الأَمَلِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «এজন বৃদ্ধ ব্যক্তিৰ অন্তৰ দুটা বিষয়ত সদায় ডেকা হৈ থাকে: দুনিয়াৰ প্ৰতি ভালপোৱা আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া আশা।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَسْتُرُ الله عَلَى عَبْدٍ فِي الدُّنْيَا، إلاَّ سَتَرَهُ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «আল্লাহে যদি দুনিয়াত কোনো বান্দাৰ দোষ-ত্ৰুটি লুকুৱাই ৰাখে, তেন্তে কিয়ামতৰ দিনাও তেওঁৰ দোষ-ত্ৰুটি লুকুৱাই ৰাখিব।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَسْتُرُ عَبْدٌ عَبْدًا فِي الدُّنْيَا إلاَّ سَتَرَهُ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যেতিয়া কোনো বান্দাই এই দুনিয়াত আন এজন বান্দাৰ দোষ-ত্ৰুটি লুকুৱাই ৰাখে, তেতিয়া আল্লাহে কিয়ামতৰ দিনা তেওঁৰ দোষ-ত্ৰুটি লুকুৱাই ৰাখিব।»
قال رسول الله ﷺ «لا يُشِيرُ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ بِالسِّلاحِ، فَإِنَّهُ لا يَدْرِي لَعَلَّ الشَّيْطَانَ يَنْزِعُ فِي يَدِهِ فَيَقَعُ فِي حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «তোমালোকৰ কোনেও যেন নিজৰ ভাইৰ ফালে অস্ত্ৰৰে ইংগিত নিদিয়ে। কাৰণ সি নাজানে, হয়তো চয়তানে তাৰ হাতৰ পৰা অস্ত্ৰডাল চলাই দিব পাৰে আৰু ফলস্বৰূপে সি জুইৰ গাতত পৰিবগৈ।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ عَبْدِي وَأَمَتِي، كُلُّكُمْ عَبِيدُ الله، وَكُلُّ نِسَائِكُمْ إِمَاءُ الله، وَلَكِنْ لِيَقُلْ غُلامِي وَجَارِيَتِي، وَفَتَايَ وَفَتَاتِي».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «তোমালোকৰ কোনেও যেন 'মোৰ দাস' (আব্দী) বা 'মোৰ দাসী' (আমাতি) বুলি নোকোৱা। তোমালোক সকলো আল্লাহৰ বান্দা আৰু তোমালোকৰ সকলো মহিলা আল্লাহৰ বান্দী। বৰঞ্চ, কোৱা উচিত 'মোৰ ল'ৰা' (গুলামী), 'মোৰ ছোৱালী' (জাৰিয়াতি), 'মোৰ যুৱক' (ফাতায়া) বা 'মোৰ যুৱতী' (ফাতাতী)।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَكُونُ اللَّعَّانُونَ شُفَعَاءَ وَلا شُهَدَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যিসকলে আনক সঘনাই অভিশাপ দিয়ে, তেওঁলোক কিয়ামতৰ দিনা ছুফাৰিছকাৰী বা সাক্ষী হ'ব নোৱাৰিব।»
قال رسول الله ﷺ «لا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «এজন মুমিনক একেটা গাঁতৰ পৰা দুবাৰ দংশন কৰা নহয়।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَنْبَغِي لِصِدِّيقٍ أَنْ يَكُونَ لَعَّانًا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «এজন সত্যবাদী ব্যক্তিৰ বাবে আনক অভিশাপ দিয়াটো শোভা নাপায়।»
قال رسول الله ﷺ «لا يَنْبَغِي لِمُؤْمِنٍ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ قِيلَ وَكَيْفَ يُذِلُّ نَفْسَهُ؟ قَالَ (يَتَعَرَّضُ مِنَ الْبَلَاءِ لِمَا لا يُطِيقُ)».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «কোনো মুমিনৰ বাবে নিজকে অপমানিত কৰা উচিত নহয়।» সোধা হ'ল, «তেওঁ কেনেকৈ নিজকে অপমানিত কৰে?» তেখেতে ﷺ ক'লে, «নিজকে এনে কোনো পৰীক্ষা বা বিপদৰ সন্মুখীন কৰি, যিটো তেওঁ সহ্য কৰিব নোৱাৰে।»
«لَقَلْبُ ابْنِ آدَمَ أَشَدُّ انْقِلابًا مِنَ الْقِدْرِ إِذَا اسْتَجْمَعَتْ غَلْيًا».
«আদমৰ সন্তানৰ অন্তৰখন উতলি থকা পাত্ৰতকৈও অধিক দ্ৰুতভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল।»
قال رسول الله ﷺ «لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيًا مِنْ ذَهَبٍ، أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَادِيَانِ، وَلَنْ يَمْلأَ فَاهُ إِلَّا التُّرَابُ، وَيَتُوبُ الله عَلَى مَنْ تَابَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যদি আদমৰ সন্তানৰ ওচৰত সোণেৰে ভৰা এখন উপত্যকা থাকিলহেঁতেন, তেন্তে তেওঁ দুখন উপত্যকাৰ আকাংক্ষা কৰিলেহেঁতেন। মাটিৰ বাহিৰে আন একোৱেই তেওঁৰ মুখ ভৰাব নোৱাৰে। আৰু যিজনে তওবা কৰে, আল্লাহে তেওঁৰ তওবা কবুল কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ، إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الغَضَبِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «পালোৱান বা শক্তিশালী ব্যক্তি সেইজন নহয় যিয়ে আনক মল্লযুদ্ধত পৰাস্ত কৰে, বৰঞ্চ প্ৰকৃত শক্তিশালী ব্যক্তি সেইজনহে যিয়ে ক্ৰোধৰ সময়ত নিজকে নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব পাৰে।»
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ الغِنَى عَنْ كَثْرَةِ العَرَضِ وَلَكِنَّ الغِنَى غِنَى النَّفْسِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «অধিক সা-সম্পত্তি থকাটোৱেই প্ৰকৃত ঐশ্বৰ্য নহয়, বৰঞ্চ আত্মাৰ ঐশ্বৰ্যহে প্ৰকৃত ঐশ্বৰ্য।»
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ المُؤْمِنُ بالَّذِي يَشْبَعُ وَجَارُهُ جَائِعٌ إلى جَنْبِهِ وهو يَعْلَمُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “সেইজন ব্যক্তি মু’মিন নহয়, যিজনে নিজে পেট ভৰাই খায় অথচ তেওঁৰ কাষৰ চুবুৰীয়া ভোকত থাকে আৰু তেওঁ এই বিষয়ে জানে।”
قال رسول الله ﷺ «مَثَلُ القَائِمِ عَلَى حُدُودِ الله وَالوَاقِعِ فِيهَا، كَمَثَلِ قَوْمِ اسْتَهَمُوا عَلَى سَفِينَةٍ فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلَاهَا وَبَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا، فَكَانَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا إِذَا اسْتَقَوْا مِنَ المَاءِ مَرُّوا عَلَى مَنْ فَوْقَهُمْ فَقَالُوا لَوْ أَنَّا خَرَقْنَا فِي نَصِيبِنَا خَرْقًا وَلَمْ نُؤْذِ مَنْ فَوْقَنَا، فَإِنْ يَتْرُكُوهُمْ وَمَا أَرَادُوا هَلَكُوا جَمِيعًا، وَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ نَجَوْا وَنَجَوْا جَمِيعًا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “আল্লাহৰ সীমা ৰক্ষা কৰা ব্যক্তি আৰু সেই সীমা উলংঘা কৰা ব্যক্তিৰ উদাহৰণটো হ’ল এখন জাহাজৰ যাত্ৰীসকলৰ দৰে, যিসকলে লটাৰীৰ জৰিয়তে জাহাজখনৰ ওপৰৰ আৰু তলৰ অংশত নিজৰ নিজৰ ঠাই ল’লে। তলৰ অংশত থকা লোকসকলে পানীৰ বাবে ওপৰৰ অংশৰ লোকসকলৰ কাষেৰে যাবলগীয়া হৈছিল। তেওঁলোকে ক’লে, ‘যদি আমি আমাৰ অংশত এটা ফুটা কৰি লওঁ আৰু ওপৰৰ লোকসকলক আমনি নকৰোঁ (তেন্তে কেনে হ’ব)?’ যদি ওপৰৰ লোকসকলে তেওঁলোকক সেই কাম কৰিবলৈ এৰি দিয়ে, তেন্তে সকলোৱেই ধ্বংস হৈ যাব। আৰু যদি তেওঁলোকে তেওঁলোকক বাধা দিয়ে, তেন্তে তেওঁলোক নিজেও বাচিব আৰু সকলোৱেই বাচি যাব।”
قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ مُصِيبَةٍ تُصِيبُ الْمُسْلِمَ إِلَّا كَفَّرَ اللهُ بِهَا عَنْهُ، حَتَّى الشَّوْكَةَ يُشَاكُهَا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “এজন মুছলমানৰ ওপৰত যি কোনো বিপদেই নাহক কিয়, আনকি এডাল কাঁইটে বিন্ধাৰ দৰে সামান্য কষ্টও, আল্লাহে তাৰ বিনিময়ত তেওঁৰ গুনাহ মাফ কৰি দিয়ে।”
قال رسول الله ﷺ «مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “পাৰস্পৰিক মৰম, দয়া আৰু সহানুভূতিৰ ক্ষেত্ৰত মু’মিনসকল এটা দেহৰ দৰে। যেতিয়া শৰীৰৰ কোনো এটা অংগই কষ্ট পায়, তেতিয়া গোটেই শৰীৰটোৱে উজাগৰে থাকি আৰু জ্বৰত আক্ৰান্ত হৈ তাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰে।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ آمِنًا فِي سِرْبِهِ، مُعَافًى فِي جَسَدِهِ، عِنْدَهُ قُوتُ يَوْمِهِ، فَكَأَنَّمَا حِيزَتْ لَهُ الدُّنْيَا بِحَذَافِيرِهَا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “তোমালোকৰ মাজত যিজনে নিৰাপদে ৰাতিপুৱা সাৰ পায়, যাৰ শৰীৰ সুস্থ, আৰু যাৰ ওচৰত সেইদিনাৰ বাবে খাদ্য আছে, তেওঁৰ বাবে যেন গোটেই পৃথিৱীখনকে একত্ৰিত কৰি দিয়া হ’ল।”
قال رسول الله ﷺ «مِنَ الكَبَائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ وَالِدَيْهِ، قَالُوا: يَا رَسُولَ الله، وَهَل يَشْتُمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ؟ قَالَ: نَعَمْ، يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ، وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “ডাঙৰ গুনাহবোৰৰ ভিতৰত এটা হ’ল নিজৰ পিতৃ-মাতৃক গালি পৰা।” তেওঁলোকে (ছাহাবাসকলে) সুধিলে, “হে আল্লাহৰ ৰাছুল, কোনোবাই নিজৰ পিতৃ-মাতৃক গালি পাৰিব পাৰেনে?” তেওঁ ক’লে, “হয়, যেতিয়া কোনোবাই আন এজনৰ পিতৃক গালি পাৰে, তেতিয়া সি তাৰ পিতৃক গালি পাৰে, আৰু যেতিয়া কোনোবাই আনৰ মাতৃক গালি পাৰে, তেতিয়া সি তাৰ মাতৃক গালি পাৰে।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ ذَبَّ عَنْ لَحْمِ أَخِيهِ بِالغَيْبَةِ كَانَ حَقًّا عَلَى اللهِ أَنْ يُعْتِقَهُ مِنَ النَّارِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজনে নিজৰ ভাইৰ অনুপস্থিতিত তেওঁৰ সন্মান ৰক্ষা কৰে (অৰ্থাৎ তেওঁৰ বিষয়ে কৰা বেয়া আলোচনাৰ প্ৰতিবাদ কৰে), আল্লাহৰ ওপৰত তেওঁৰ অধিকাৰ হ’ব যে তেওঁক জাহান্নামৰ জুইৰ পৰা মুক্ত কৰিব।”
قال رسول الله ﷺ «مِنْ رَأَى عَوْرَةً فَسَتَرَهَا كَانَ كَمَنْ أَحْيَا مَوْءُودَةً مِنْ قَبْرِهَا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজনে কাৰোবাৰ দোষ-ত্ৰুটি দেখি তাক ঢাকি ৰাখে, তেওঁ যেন এজনী জীৱন্তে কবৰ দিয়া ছোৱালীক তাইৰ কবৰৰ পৰা পুনৰ জীৱিত কৰি তুলিলে।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ وَأَنْ يُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজনে বিচাৰে যে তেওঁৰ জীৱিকা বৃদ্ধি হওক আৰু তেওঁৰ জীৱন দীঘলীয়া হওক, তেওঁ যেন আত্মীয়তাৰ সম্পৰ্ক অটুট ৰাখে।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَانَ سَهْلًا هَيِّنًا لَيِّنًا، حَرَّمَهُ الله عَلَى النَّارِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজন ব্যক্তি সহজ-সৰল, নম্ৰ আৰু কোমল স্বভাৱৰ, আল্লাহে তেওঁক জুইৰ বাবে হাৰাম কৰি দিব।”
قال رسول الله ﷺ «(مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتَهُ قال: وما جائزته يا رسول الله؟ (يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ، وَالضِّيَافَةُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ، فَمَا كَانَ وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ عَلَيْهِ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ)».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজনে আল্লাহ আৰু শেষ দিৱসৰ ওপৰত বিশ্বাস ৰাখে, তেওঁ যেন নিজৰ অতিথিক তেওঁৰ পুৰস্কাৰ দি সন্মান কৰে।” সোধা হ’ল, “হে আল্লাহৰ ৰাছুল, তেওঁৰ পুৰস্কাৰ কি?” তেওঁ ক’লে, “(বিশেষ আপ্যায়ন) এদিন আৰু এৰাতিৰ বাবে, আৰু আতিথেয়তা তিনিদিনৰ বাবে। তাৰ পিছত যি কৰা হয় সেয়া তেওঁৰ বাবে ছদকা (দান)। আৰু যিজনে আল্লাহ আৰু শেষ দিৱসৰ ওপৰত বিশ্বাস ৰাখে, তেওঁ যেন ভাল কথা কয় অথবা নীৰৱ হৈ থাকে।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ لَا يَرْحَمِ النَّاسَ لَا يَرْحَمُهُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজনে মানুহৰ প্ৰতি দয়া নকৰে, মহান আৰু মহিমাময় আল্লাহেও তেওঁৰ প্ৰতি দয়া নকৰে।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَظَمَ غَيْظًا وَهُوَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنْفِذَهُ دَعَاهُ اللهُ عَلَى رُؤُوسِ الْخَلَائِقِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُخَيِّرَهُ فِي أَيِّ الْحُورِ شَاءَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজনে খং প্ৰকাশ কৰাৰ ক্ষমতা থকা সত্ত্বেও নিজৰ খং দমন কৰে, ক্বিয়ামতৰ দিনা আল্লাহে তেওঁক সকলো সৃষ্টিৰ সন্মুখত মাতিব আৰু তেওঁক তেওঁৰ পছন্দৰ যিকোনো ‘হুৰ’ বাছি ল’বলৈ দিব।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ وَقَاهُ اللهُ شَرَّ مَا بَيْنَ لَحْيَيْهِ وَشَرَّ مَا بَيْنَ رِجْلَيْهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজনক আল্লাহে তেওঁৰ দুয়োখন হনুৰ মাজৰ (জিভা) আৰু দুয়োখন ভৰিৰ মাজৰ (লজ্জাস্থান) অনিষ্টৰ পৰা ৰক্ষা কৰে, তেওঁ জান্নাতত প্ৰৱেশ কৰিব।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ يُحْرَمِ الرِّفْقَ يُحْرَمِ الْخَيْرَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “যিজনক কোমলতাৰ পৰা বঞ্চিত কৰা হয়, তেওঁক কল্যাণৰ পৰা বঞ্চিত কৰা হয়।”
قال رسول الله ﷺ «مَنْ يُردِ الله بِهِ خَيْرًا يُصِبْ مِنْهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, “আল্লাহে যাৰ কল্যাণ কামনা কৰে, তেওঁক পৰীক্ষাত পেলায়।”
قال رسول الله ﷺ «مَهْلًا يَا عَائِشَةُ، عَلَيْكِ بِالرِّفْقِ، وَإِيَّاكِ وَالْعُنْفَ وَالْفُحْشَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «হে আইশ্বা, ধৈৰ্য্য ধৰা। তুমি কোমলতা অৱলম্বন কৰা, আৰু কঠোৰতা আৰু অশ্লীলতাৰ পৰা বিৰত থাকা।»
قال رسول الله ﷺ «هَلْ مَعَكَ مِنْ شِعْرِ أُمَيَّةَ بْنِ الصَّلْتِ» شَيْئًا؟».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «তোমাৰ লগত উমাইয়া ইবন আছ-ছালতৰ কোনো কবিতা আছে নেকি?»
قال رسول الله ﷺ «وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، الَّذِي لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «আল্লাহৰ শপত, তেওঁ মু'মিন নহয়; আল্লাহৰ শপত, তেওঁ মু'মিন নহয়; আল্লাহৰ শপত, তেওঁ মু'মিন নহয়। সেই ব্যক্তি যাৰ অনিষ্টৰ পৰা তাৰ চুবুৰীয়া নিৰাপদ নহয়।»
قال رسول الله ﷺ «وَاللَّهِ لَلدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللهِ مِنْ هَذَا عَلَيْكُمْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «আল্লাহৰ শপত, আল্লাহৰ ওচৰত এই দুনিয়াখন তোমালোকৰ ওচৰত এইটোতকৈও অধিক তুচ্ছ।»
قال رسول الله ﷺ «يا أبا ذر، أَتَرَى أَنَّ كَثْرَةَ المَالِ هُوَ الغِنَى؟ إِنَّمَا الغِنَى غِنَى القَلْبِ، والفقر فَقْرُ القَلْبِ مَنْ كَانَ الغِنَى فِي قَلْبِهِ، فَلَا يَضُرُّهُ مَا لَقِيَ مِنَ الدُّنْيَا، وَمَنْ كَانَ الفَقْرُ فِي قَلْبِهِ، فَلَا يُغْنِيهِ مَا أَكْثَرَ لَهُ مِنَ الدُّنْيَا، وَإِنَّمَا يَضُرُّ نَفْسَهُ شُحُّهَا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «হে আবু জৰ, তুমি ভাবা নেকি যে ধন-সম্পদৰ প্ৰাচুৰ্য্যই প্ৰকৃত ঐশ্বৰ্য্য? প্ৰকৃত ঐশ্বৰ্য্য হ'ল অন্তৰৰ ঐশ্বৰ্য্য, আৰু প্ৰকৃত দৰিদ্ৰতা হ'ল অন্তৰৰ দৰিদ্ৰতা। যাৰ অন্তৰত ঐশ্বৰ্য্য আছে, দুনিয়াৰ দুখ-কষ্টই তাৰ কোনো ক্ষতি কৰিব নোৱাৰে। আৰু যাৰ অন্তৰত দৰিদ্ৰতা আছে, দুনিয়াৰ প্ৰাচুৰ্য্যই তাক ঐশ্বৰ্য্যশালী কৰিব নোৱাৰে, বৰঞ্চ তাৰ লোভেই তাৰ নিজৰ ক্ষতি কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «يَا أَبَا ذَرٍ، أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ، إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ، إِخْوَانُكُمْ خَوَلُكُمْ، جَعَلَهُمُ اللهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ، فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ، وَلِيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ، وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ، فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «হে আবু জৰ, তুমি তাক তাৰ মাকক লৈ তিৰস্কাৰ কৰিলা? তোমাৰ মাজত এতিয়াও জাহিলিয়াত (অজ্ঞতাৰ যুগৰ আচৰণ) আছে। তেওঁলোক তোমালোকৰ ভাই, তোমালোকৰ অধীনস্থ, আল্লাহে তেওঁলোকক তোমালোকৰ অধীন কৰি দিছে। গতিকে যাৰ অধীনত তাৰ ভাই আছে, সি নিজে যি খায় তাকো তাকেই খুৱাব আৰু নিজে যি পিন্ধে তাকো তাকেই পিন্ধাব। তেওঁলোকৰ ওপৰত এনে কোনো কামৰ বোজা নিদিবা যিটো তেওঁলোকৰ বাবে অতি কষ্টকৰ, আৰু যদি তেনে কোনো কামৰ বোজা দিয়া, তেন্তে তেওঁলোকক সহায় কৰি দিবা।»
قال رسول الله ﷺ «يَا أَبَا ذَرٍ، انْظُرْ أَرْفَعَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ فِي عَيْنِكَ قَالَ: فَنَظَرْتُ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَيْهِ حُلَّةٌ، قُلْتُ هَذَا، قَالَ لِي: انْظُرْ أَوْضَعَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ، قَالَ: فَنَظَرْتُ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَيْهِ أَخْلَاقٌ، قُلْتُ هَذَا، قَالَ: وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ هَذَا عِنْدَ اللهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ خَيْرٌ مِنْ مِلْءِ الْأَرْضِ مِنْ مِثْلِ هَذَا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «হে আবু জৰ, তোমাৰ দৃষ্টিত মছজিদৰ আটাইতকৈ সন্মানীয় ব্যক্তিজন কোন, চোৱাচোন।» আবু জৰে ক'লে, 'মই চাই এজন ধুনীয়া পোছাক পৰিহিত ব্যক্তিক দেখি ক'লোঁ, 'এইজন'।' তেওঁ ﷺ মোক ক'লে, «এতিয়া মছজিদৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ যেন লগা ব্যক্তিজনক চোৱা।» আবু জৰে ক'লে, 'মই চাই এজন ফটা-ছিটা কাপোৰ পিন্ধা ব্যক্তিক দেখি ক'লোঁ, 'এইজন'।' তেতিয়া ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ ক'লে, «সেই সত্তাৰ শপত যাৰ হাতত মোৰ প্ৰাণ আছে, কিয়ামতৰ দিনা আল্লাহৰ ওচৰত এই ব্যক্তিজন, সেইজনৰ দৰে পৃথিৱী ভৰা মানুহতকৈও উত্তম হ'ব।»
قال رسول الله ﷺ «يَا حَنْظَلَةُ! سَاعَةً وَسَاعَةً وَلَوْ كَانَتْ تَكُونُ قُلُوبُكُمْ كَمَا تَكُونُ عِنْدَ الذِّكْرِ لَصَافَحَتْكُمُ الْمَلائِكَةُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «হে হানজালা! কিছু সময় (ইবাদতৰ বাবে) আৰু কিছু সময় (আন কামৰ বাবে)। যদি তোমালোকৰ অন্তৰ সদায় আল্লাহৰ জিকিৰৰ সময়ত থকাৰ দৰে থাকিলহেঁতেন, তেন্তে ফিৰিস্তাসকলে তোমালোকৰ লগত হাত মিলালেহেঁতেন।»
قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، مَتَى عَهْدُتِنِي فَحَّاشًا، إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللهِ مَنْزِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ تَرَكَهُ النَّاسُ اتِّقَاءَ شَرِّهِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «হে আইশ্বা, তুমি মোক কেতিয়াবা অশ্লীল কথা কোৱা দেখিছানে? নিশ্চয় কিয়ামতৰ দিনা আল্লাহৰ ওচৰত আটাইতকৈ নিকৃষ্ট স্থানত সেইজন ব্যক্তি থাকিব, যাৰ অনিষ্টৰ পৰা বাচিবলৈ মানুহে তাক এৰি চলে।»
قال رسول الله ﷺ «يَا نِسَاءَ الْمُسْلِمَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ جَارَةٌ لِجَارَتِهَا وَلَوْ فِرْسِنَ شَاةٍ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «হে মুছলিম মহিলাসকল, কোনো চুবুৰীয়ানীয়ে যেন নিজৰ আন এগৰাকী চুবুৰীয়ানীক দিয়া উপহাৰক তুচ্ছ বুলি নাভাবে, যদিও সেয়া ছাগলীৰ খুৰাই নহওক কিয়।»
قال رسول الله ﷺ «يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «সহজ কৰা, কঠিন নকৰিবা। সুসংবাদ দিয়া, আৰু মানুহক আঁতৰাই নিদিবা।»
قال رسول الله ﷺ «يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي وَالْمَاشِي عَلَى الْقَاعِدِ وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «আৰোহীয়ে খোজকাঢ়ি যোৱা জনক, খোজকাঢ়ি যোৱা জনে বহি থকা জনক, আৰু কম সংখ্যক লোকে বেছি সংখ্যক লোকক ছালাম দিব।»
قال رسول الله ﷺ «يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَيَشِبُّ فِيْهِ اثْنَتَانِ: الْحِرْصُ عَلَى الْعُمْرِ، وَالْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «আদমৰ সন্তান বৃদ্ধ হয়, কিন্তু তাৰ মাজত দুটা বস্তু ডেকা হৈ থাকে: দীৰ্ঘ জীৱনৰ লোভ আৰু ধন-সম্পদৰ লোভ।»
قال رسول الله ﷺ «اغْتَنِمْ خَمْسًا قَبْلَ خَمْسٍ: حَيَاتَكَ قَبْلَ مَوْتِكَ، وَصِحَّتَكَ قَبْلَ سَقَمِكَ، وَفَرَاغَكَ قَبْلَ شُغْلِكَ، وَشَبَابَكَ قَبْلَ هَرَمِكَ، وَغِنَاكَ قَبْلَ فَقْرِكَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ কৈছিল, «পাঁচটা বস্তু অহাৰ আগতে পাঁচটা বস্তুৰ সদব্যৱহাৰ কৰা: তোমাৰ মৃত্যুৰ আগতে তোমাৰ জীৱনক, তোমাৰ অসুস্থতাৰ আগতে তোমাৰ স্বাস্থ্যক, তোমাৰ ব্যস্ততাৰ আগতে তোমাৰ অৱসৰক, তোমাৰ বাৰ্ধক্যৰ আগতে তোমাৰ যৌৱনক, আৰু তোমাৰ দৰিদ্ৰতাৰ আগতে তোমাৰ ঐশ্বৰ্য্যক।»
الباب الخامس: التوبة والمغفرة
পঞ্চম অধ্যায়: তওবা আৰু ক্ষমা
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يَبْسُطُ يَدَهُ بِاللَّيْلِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ النَّهَارِ وَيَبْسُطُ يَدَهُ بِالنَّهَارِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ اللَّيْلِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «নিশ্চয় আল্লাহ তা'আলাই ৰাতি তেওঁৰ হাত প্ৰসাৰিত কৰে যাতে দিনত পাপ কৰা ব্যক্তিৰ তওবা কবুল কৰিব পাৰে, আৰু দিনত তেওঁৰ হাত প্ৰসাৰিত কৰে যাতে ৰাতি পাপ কৰা ব্যক্তিৰ তওবা কবুল কৰিব পাৰে, এইটো তেতিয়ালৈকে চলি থাকিব যেতিয়ালৈকে সূৰ্য পশ্চিম ফালৰ পৰা উদয় নহয়।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يَقْبَلُ تَوْبَةَ الْعَبْدِ مَا لَمْ يُغَرْغِرْ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «নিশ্চয় আল্লাহ তা'আলাই বান্দাৰ তওবা তেতিয়ালৈকে কবুল কৰে যেতিয়ালৈকে তাৰ মৃত্যুৰ ঘৰঘৰণি আৰম্ভ নহয়।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا كَانَ ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ نَزَلَ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا فَنَادَى: هَلْ مِنْ مُسْتَغْفِرٍ، هَلْ مِنْ تَائِبٍ، هَلْ مِنْ سَائِلٍ، هَلْ مِنْ دَاعٍ، حَتَّى يَنْفَجِرَ الْفَجْرُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «নিশ্চয় আল্লাহ তা'আলাই অৱকাশ দিয়ে, আনকি যেতিয়া ৰাতিৰ শেষ তৃতীয়াংশ বাকী থাকে, তেওঁ পৃথিৱীৰ আকাশলৈ নামি আহে আৰু মাতে: কোনোবা ক্ষমা প্ৰাৰ্থনাকাৰী আছে নেকি? কোনোবা তওবাকাৰী আছে নেকি? কোনোবা প্ৰাৰ্থনাকাৰী আছে নেকি? কোনোবা দো'আকাৰী আছে নেকি? এইদৰে ফஜ்ৰ হোৱালৈকে মাতি থাকে।»
قال رسول الله ﷺ «كُلُّ ابْنِ آدَمَ خَطَّاءٌ، وَخَيْرُ الخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «প্ৰত্যেক আদম সন্তান ভুলকাৰী, আৰু শ্ৰেষ্ঠ ভুলকাৰীসকল হ'ল সেইসকল যিসকলে তওবা কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «كُلُّ أُمَّتِي مُعَافَى إِلاَّ الْمُجَاهِرِينَ، وَإِنَّ مِنَ الْمُجَاهَرَةِ أَنْ يَعْمَلَ الرَّجُلُ بِاللَّيْلِ عَمَلًا، ثُمَّ يُصْبِحَ وَقَدْ سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ فَيَقُولَ: يَا فُلَانُ، عَمِلْتُ البَارِحَةَ كَذَا وَكَذَا، وَقَدْ بَاتَ يَسْتُرُهُ رَبُّهُ، وَيُصْبِحُ يَكْشِفُ سِتْرَ اللَّهِ عَنْهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «মোৰ উম্মতৰ সকলোকে ক্ষমা কৰা হ'ব, কেৱল সেইসকলৰ বাহিৰে যিসকলে নিজৰ পাপ ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰকাশ কৰে। আৰু পাপ প্ৰকাশ কৰাৰ এটা উদাহৰণ হ'ল, কোনোবাই ৰাতি এটা পাপ কাম কৰিলে, আৰু ৰাতিপুৱা যেতিয়া আল্লাহে তাৰ পাপ ঢাকি ৰাখিছিল, তেওঁ মানুহক কৈ ফুৰে: 'হে অমুক, মই যোৱা ৰাতি এই এই কাম কৰিছিলোঁ।' তেওঁৰ প্ৰতিপালকে গোটেই ৰাতি তাৰ পাপ ঢাকি ৰাখিছিল, কিন্তু সি ৰাতিপুৱা উঠি আল্লাহৰ সেই গোপনীয়তাক নিজেই উদঙাই দিলে।»
قال رسول الله ﷺ «للهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أَحَدِكُمْ أَنْ يَسْقُطَ عَلَى بَعِيرِهِ وَقَدْ أَضَلَّهُ بِأَرْضِ فَلَاةٍ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «আল্লাহে তেওঁৰ বান্দাৰ তওবাত তোমালোকৰ সেইজন ব্যক্তিতকৈও অধিক আনন্দিত হয়, যিজনে মৰুভূমিত নিজৰ হেৰুৱা উটটো হঠাতে বিচাৰি পায়।»
قال رسول الله ﷺ «لِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِي».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «মোৰ উম্মতৰ মাজৰ সেইসকলৰ বাবে যিসকলে ইয়াৰ ওপৰত আমল কৰে।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ تَابَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا تَابَ الله عَلَيْهِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «যিজনে সূৰ্য পশ্চিম ফালৰ পৰা উদয় হোৱাৰ আগতে তওবা কৰিব, আল্লাহে তাৰ তওবা কবুল কৰিব।»
قال رسول الله ﷺ «مَهْلًا يَا خَالِدُ فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا صَاحِبُ مَكْسٍ لَغُفِرَ لَهُ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «ধৈৰ্য ধৰা, হে খালিদ! সেই সত্তাৰ শপত যাৰ হাতত মোৰ প্ৰাণ আছে, তাই এনেকুৱা তওবা কৰিছে যে যদি এজন অত্যাচাৰী কৰ সংগ্ৰহকাৰীয়েও তেনেকুৱা তওবা কৰিলেহেঁতেন, তেন্তে তাকো ক্ষমা কৰি দিয়া হ'লহেঁতেন।»
«هَلَّا تَرَكْتُمُوهُ؟ لَعَلَّهُ أَنْ يَتُوبَ فَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَيْهِ».
«তোমালোকে তাক এৰি নিদিলা কিয়? সম্ভৱতঃ সি তওবা কৰিলেহেঁতেন আৰু আল্লাহে তাৰ তওবা কবুল কৰিলেহেঁতেন।»
قال رسول الله ﷺ «وَيْحَكِ ارْجِعِي فَاسْتَغْفِرِي الله وَتُوبِي إِلَيْهِ».
ৰাছুলুল্লাহ ﷺ-এ কৈছে, «তোমাৰ অমংগল হওক! ঘূৰি যোৱা আৰু আল্লাহৰ ওচৰত ক্ষমা খোজা আৰু তেওঁৰ ওচৰত তওবা কৰা।»