القسم الثاني: أحكام العبادات

দ্বিতীয় খণ্ড: ইবাদতৰ বিধানসমূহ

الباب الأول: الطهارة

প্ৰথম অধ্যায়: ত্বহাৰা

قال رسول الله ﷺ «لَا تُزْرِمُوهُ.. دَعُوهُ» قاله ﷺ للصحابة بشأن أعرابي بال في ناحية المسجد ثم دعاه وقال له «إِنَّ هَذِهِ الْمَسَاجِدَ لَا تَصْلُحُ لِشَيْءٍ مِنْ هَذَا الْبَوْلِ وَلَا الْقَذَرِ، إِنَّمَا هِيَ لِذِكْرِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَالصَّلَاةِ وَقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছিল: «তেওঁৰ প্ৰস্ৰাৱ বন্ধ নকৰিবা... তেওঁক এৰি দিয়া।» এই কথাটো তেওঁ ﷺ চাহাবাসকলক এজন বেদুইনৰ বিষয়ে কৈছিল যিজনে মছজিদৰ এটা কোণত প্ৰস্ৰাৱ কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ﷺ বেদুইনজনক মাতি আনি ক'লে, «নিশ্চয় এই মছজিদসমূহ এনেকুৱা প্ৰস্ৰাৱ বা কোনো অপৱিত্ৰতাৰ বাবে উপযুক্ত নহয়, বৰঞ্চ এইবোৰ মহান আল্লাহৰ স্মৰণ, ছালাত আদায় আৰু কোৰআন পঢ়াৰ বাবেহে।»

الباب الثاني: الصلاة والمساجد

দ্বিতীয় অধ্যায়: নামাজ আৰু মছজিদ

«مَنْ تَطَهَّرَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ مَشَى إِلَى بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ الله لِيَقْضِيَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ الله كَانَتْ خَطْوَتَاهُ إِحْدَاهُمَا تَحُطُّ خَطِيئَةً وَالأُخْرَى تَرْفَعُ دَرَجَةً».

«যিজনে নিজৰ ঘৰত পৱিত্ৰতা অৰ্জন কৰে, তাৰ পিছত আল্লাহৰ ফৰজসমূহৰ মাজৰ কোনো এক ফৰজ আদায় কৰিবলৈ আল্লাহৰ ঘৰসমূহৰ কোনো এক ঘৰৰ (মছজিদৰ) ফালে খোজকাঢ়ি যায়, তেন্তে তেওঁৰ দুটা খোজৰ এটাই এটা পাপ মোচন কৰে আৰু আনটোৱে এটা মৰ্যাদা বৃদ্ধি কৰে»।

الباب الثالث: الزكاة والصدقات

তৃতীয় অধ্যায়: যাকাত আৰু ছদকা

قال رسول الله ﷺ «تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ، وَأَمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ وَنَهْيُكَ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ، وَإِرْشَادُكَ الرَّجُلَ فِي أَرْضِ الضَّلَالِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَإِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَةَ وَالْعَظْمَ عَنِ الطَّرِيقِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَإِفْرَاغُكَ مِنْ دَلْوِكَ فِي دَلْوِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «তোমাৰ ভাইৰ মুখলৈ চাই মিচিকিয়া হাঁহি মৰাটোও তোমাৰ বাবে এক ছদকা, সৎকৰ্মৰ আদেশ দিয়া আৰু অসৎকৰ্মৰ পৰা নিষেধ কৰাটোও এক ছদকা, কোনো পথভ্ৰষ্ট ব্যক্তিক সঠিক পথ দেখুৱাই দিয়াটোও তোমাৰ বাবে এক ছদকা, ৰাস্তাৰ পৰা শিল, কাঁইট আৰু হাড় আঁতৰাই দিয়াটোও তোমাৰ বাবে এক ছদকা, আৰু নিজৰ বাল্টিৰ পৰা তোমাৰ ভাইৰ বাল্টিত পানী ঢালি দিয়াটোও তোমাৰ বাবে এক ছদকা।»

قال رسول الله ﷺ «أَنْفِقِي وَلا تُحْصِي فَيُحْصِي اللهُ عَلَيْكِ، ولَا تُوعِي فَيُوعِي اللهُ عَلَيْكِ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «দান কৰা আৰু গণনা নকৰিবা, নহ'লে আল্লাহেও তোমাক গণনা কৰি দিব, আৰু জমা কৰি নাৰাখিবা, নহ'লে আল্লাহেও তোমাৰ পৰা ৰখাই দিব।»

قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَأَلَ النَّاسَ أَمْوَالَهُمْ تَكَثُّرًا فَإِنَّمَا يَسْأَلُ جَمْرًا فَلْيَسْتَقِلَّ أَوْ لِيَسْتَكْثِرْ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «যিজনে নিজৰ সম্পদ বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে মানুহৰ ওচৰত তেওঁলোকৰ ধন-সম্পদ খোজে, তেওঁ প্ৰকৃততে জুইৰ আঙনিহে খুজিছে। এতেকে তেওঁ কম লওক বা বেছি লওক (এয়া তেওঁৰ ইচ্ছা)।»

الباب الرابع: الحج والعمرة والزيارة

চতুৰ্থ অধ্যায়: হজ্জ, উমৰাহ আৰু যিয়াৰত

قال رسول الله ﷺ في خطبة الوداع: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا: يَوْمٌ حَرَامٌ، قَالَ (فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا) قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ قَالَ (فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا) قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ قَالَ (فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ، اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ، فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ».

ৰাছুলুল্লাহ ﷺ এ বিদায় ভাষণত কৈছিল: «হে মানৱজাতি! আজি কোন দিন?» তেওঁলোকে ক'লে: এক পৱিত্ৰ দিন। তেওঁ ﷺ ক'লে: «এইখন কোন ঠাই?» তেওঁলোকে ক'লে: এক পৱিত্ৰ ঠাই। তেওঁ ﷺ ক'লে: «এইটো কোন মাহ?» তেওঁলোকে ক'লে: এক পৱিত্ৰ মাহ। তেওঁ ﷺ ক'লে: «নিশ্চয় তোমালোকৰ তেজ, তোমালোকৰ সম্পদ আৰু তোমালোকৰ সন্মান তোমালোকৰ বাবে পৱিত্ৰ, ঠিক এই দিনটোৰ পৱিত্ৰতাৰ দৰে, এই ঠাইখনৰ পৱিত্ৰতাৰ দৰে, এই মাহটোৰ পৱিত্ৰতাৰ দৰে। হে আল্লাহ! মই বাৰ্তা পৌঁছাইছোঁনে? হে আল্লাহ! মই বাৰ্তা পৌঁছাইছোঁনে? উপস্থিতসকলে যেন অনুপস্থিতসকলক এই বাৰ্তা পৌঁছাই দিয়ে। মোৰ পিছত তোমালোকে ইজনে সিজনক হত্যা কৰি কাফিৰ হৈ নাযাবা»।

الباب الخامس: الجنائز والوفاة والقبور

পঞ্চম অধ্যায়: জানাজা, মৃত্যু আৰু কবৰ

قال رسول الله ﷺ «اذْكُرُوا مَحَاسِنَ مَوْتَاكُمْ وَكُفُّوا عَنْ مَسَاوِيهِمْ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «তোমালোকে নিজৰ মৃতকসকলৰ ভাল গুণবোৰ উল্লেখ কৰা আৰু তেওঁলোকৰ বেয়া কামবোৰৰ বিষয়ে কোৱাৰ পৰা বিৰত থাকা।»

قال رسول الله ﷺ «(السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، وَدِدْتُ أَنَّا قَدْ رَأَيْنَا إِخْوَانَنَا)» قَالُوا: أَوَلَسْنَا إِخْوَانَكَ؟ قَالَ: «بَلْ أَنْتُمْ أَصْحَابِي، وَإِخْوَانُنَا الَّذِينَ لَمْ يَأْتُوا بَعْدُ» فَقَالُوا كَيْفَ تَعْرِفُ مَنْ لَمْ يَأْتِ بَعْدُ مِنْ أُمَّتِكَ؟ فَقَالَ: «أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا لَهُ خَيْلٌ غُرٌّ مُحَجَّلَةٌ بَيْنَ ظَهْرَيْ خَيْلٍ دُهْمٍ بُهْمٍ أَلَا يَعْرِفُ خَيْلَهُ؟) قَالُوا: بَلَى، قَالَ: (فَإِنَّهُمْ يَأْتُونَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنَ الْوُضُوءِ، وَأَنَا فَرَطُهُمْ عَلَى الْحَوْضِ، أَلَا لَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي كَمَا يُذَادُ الْبَعِيرُ الضَّالُّ، أُنَادِيهِمْ أَلَا هَلُمَّ فَيُقَالُ: إِنَّهُمْ قَدْ بَدَّلُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ: سُحْقًا سُحْقًا)».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «(হে মুমিনসকলৰ বাসস্থান, তোমালোকৰ ওপৰত শান্তি বৰ্ষিত হওক। ইন শ্বা আল্লাহ, আমিও তোমালোকৰ লগত আহি মিলিত হ'ম। মোৰ ইচ্ছা আছিল যে আমি আমাৰ ভাইসকলক চাব পাৰিলোহেঁতেন।)» তেওঁলোকে (ছাহাবাসকলে) ক'লে: "আমি আপোনাৰ ভাই নহয়নে?" তেওঁ ক'লে: «বৰঞ্চ তোমালোক মোৰ ছাহাবী (সংগী)। আমাৰ ভাইসকল হ'ল সেইসকল যিসকল এতিয়াও অহা নাই।» তেতিয়া তেওঁলোকে সুধিলে, "আপোনাৰ উম্মতৰ মাজৰ যিসকল এতিয়াও অহা নাই, তেওঁলোকক আপুনি কেনেকৈ চিনিব?" তেওঁ ক'লে: «কোৱাচোন, যদি কোনো এজন মানুহৰ সম্পূৰ্ণ ক'লা ঘোঁৰাৰ জাকৰ মাজত কপালত বগা দাগ আৰু ভৰিত বগা চিহ্ন থকা ঘোঁৰা থাকে, তেন্তে তেওঁ নিজৰ ঘোঁৰাবোৰক চিনিব নোৱাৰিবনে?» তেওঁলোকে ক'লে: "হয়, নিশ্চয় পাৰিব।" তেওঁ ক'লে: (নিশ্চয়, তেওঁলোক ওজুৰ চিনৰ বাবে উজ্জ্বল মুখ আৰু অংগ-প্ৰত্যংগ লৈ আহিব, আৰু মই হাউজ (হৌজ)ত তেওঁলোকৰ আগত থাকিম। সাৱধান! কিছুমান মানুহক মোৰ হাউজৰ পৰা এনেদৰে খেদি পঠিওৱা হ'ব যেনেকৈ এটা পথভ্ৰষ্ট উট খেদি পঠিওৱা হয়। মই তেওঁলোকক মাতিম, 'ইয়ালৈ আহা!' কিন্তু কোৱা হ'ব, 'আপোনাৰ পিছত তেওঁলোকে (ধৰ্ম) সলনি কৰিছিল।' তেতিয়া মই ক'ম, 'দূৰ হোৱা, দূৰ হোৱা!')»

قال رسول الله ﷺ «لا تسبوا الأموات، فتؤذوا الأحياء».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «মৃতকসকলক গালি নিদিবা, কিয়নো ইয়াৰ দ্বাৰা জীৱিতসকলক কষ্ট দিয়া হয়।»

قال رسول الله ﷺ «لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمُ الْمَوْتَ إِمَّا مُحْسِنًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَزْدَادَ خَيْرًا، وَإِمَّا مُسِيئًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَسْتَعْتِبَ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «তোমালোকৰ কোনেও যেন মৃত্যু কামনা নকৰে। যদি তেওঁ সৎকৰ্মশীল হয়, তেন্তে হয়তো তেওঁৰ সৎকৰ্ম বৃদ্ধি পাব, আৰু যদি তেওঁ পাপী হয়, তেন্তে হয়তো তেওঁ অনুতপ্ত হ'ব (তওবা কৰিব)।»

قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَتَوَفَّى لَهُمَا ثَلَاثَةٌ مِنَ الْوَلَدِ لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ إِلَّا أَدْخَلَهُمُ الله الجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَةِ الله إِيَّاهُمْ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «যিকোনো মুছলমান দম্পতীৰ তিনিটা সন্তান যদি সাবালক হোৱাৰ আগতে মৃত্যুবৰণ কৰে, তেন্তে আল্লাহে তেওঁলোকৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ কৰুণাৰ ফলত তেওঁলোকক (দম্পতীক) জান্নাতত প্ৰৱেশ কৰাব।»

قال رسول الله ﷺ «مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «যিজনে কোনো ৰোগী ব্যক্তিক চাবলৈ যায়, তেওঁ উভতি নহালৈকে জান্নাতৰ ফল-মূল সংগ্ৰহ কৰি থাকে।»

قال رسول الله ﷺ «يَقُولُ اللهُ تَعَالَى: مَا لِعَبْدِي الْمُؤْمِنِ عِنْدِي جَزَاءٌ إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا ثُمَّ احْتَسَبَهُ إِلَّا الْجَنَّةُ».

আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ এ কৈছে, «আল্লাহ তাআলাই কৈছে: যেতিয়া মই মোৰ কোনো মুমিন বান্দাৰ পৃথিৱীৰ কোনো প্ৰিয়জনক উঠাই লওঁ আৰু তেওঁ ধৈৰ্য্য ধাৰণ কৰি মোৰ পৰা পুৰস্কাৰৰ আশা কৰে, তেন্তে মোৰ ওচৰত তেওঁৰ বাবে জান্নাতৰ বাহিৰে আন কোনো পুৰস্কাৰ নাই।»