الهمزية في المدائح النبوية
أم القرى في مدح خير الورى — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)
من عيون المدائح النبوية، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله في سيرة النبي ﷺ وشمائله ومعجزاته، ومطلعها المشهور: «كيف ترقى رقيك الأنبياء». تُدرَّس وتُنشد في مجالس العلم والذكر شرقًا وغربًا.
আল-হামজিয়্যা — ইমাম শ্বৰফ আদ-দীন আল-বুছিৰি
নবী ﷺৰ আটাইতকৈ সুন্দৰ গুণানুকীৰ্তনমূলক কবিতাসমূহৰ ভিতৰত এইটো অন্যতম, যিটো ইমাম আল-বুছিৰি (আল্লাহ তেওঁৰ ওপৰত ৰহমত বৰ্ষাওক) নবী ﷺৰ জীৱনী, তেওঁৰ মহৎ গুণাৱলী আৰু তেওঁৰ অলৌকিকতাসমূহ বৰ্ণনা কৰি ৰচনা কৰিছিল। ইয়াৰ বিখ্যাত আৰম্ভণিৰ পংক্তিটো হ'ল: 'নবীসকলে আপোনাৰ উচ্চতাত কেনেকৈ আৰোহণ কৰিব পাৰে?' ই পূব আৰু পশ্চিম উভয়তে জ্ঞান আৰু স্মৰণৰ সভাত অধ্যয়ন আৰু আবৃত্তি কৰা হয়।
كيف ترقَى رُقِيَّك الأَنبياءُ
يا سماءً ما طاوَلَتْها سماءُহে আকাশ, যিমান উচ্চতাত আন কোনো আকাশে কেতিয়াও সমতা কৰিব নোৱাৰে, আন নবীসকলে আপোনাৰ উচ্চ স্থানলৈ কেনেকৈ আৰোহণ কৰিব পাৰে?
لَمْ يُساوُوك في عُلاكَ وَقَدْ حا
لَ سناً مِنك دونَهم وسَناءُতেওঁলোকে আপোনাৰ মহত্ত্বত আপোনাৰ সমকক্ষ হ'ব নোৱাৰিলে, কিয়নো আপোনাৰ পৰা নিৰ্গত এক উজ্জ্বল পোহৰ আৰু মহিমাই তেওঁলোকৰ বাবে এক বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছিল, যিয়ে আপোনাক তেওঁলোকৰ পৰা পৃথক কৰি ৰাখিছিল।
إنّما مَثَّلُوا صِفاتِك للنا
س كما مثَّلَ النجومَ الماءُপ্ৰকৃততে, তেওঁলোকে মানৱজাতিৰ ওচৰত আপোনাৰ গুণাৱলীসমূহ কেৱল প্ৰতিফলিত কৰিছিল, যেনেকৈ পানীয়ে তৰাবোৰক প্ৰতিফলিত কৰে, কেৱল এটা আভাসহে দেখুৱায়।
أنتَ مِصباحُ كلِّ فضلٍ فما تَص
دُرُ إلا عن ضوئِكَ الأَضواءُআপুনি সকলো গুণৰ প্ৰদীপ, কিয়নো আন সকলো পোহৰ কেৱল আপোনাৰ উজ্জ্বল আভাৰ পৰাই নিৰ্গত আৰু উৎপন্ন হয়।
لكَ ذاتُ العلومِ من عالِمِ الغَي
بِ ومنها لآدمَ الأَسماءُঅদৃশ্যৰ জ্ঞাতাৰ পৰা জ্ঞানৰ মূল সত্তা আপোনাৰেই, আৰু এই একে উৎসৰ পৰাই আদমে নামসমূহৰ জ্ঞান লাভ কৰিছিল।
لم تَزَلْ في ضمائرِ الكونِ تُختَا
رُ لك الأُمهاتُ الأَباءُআপুনি সৃষ্টিৰ গোপন গভীৰতাত সদায় বিদ্যমান আছিল, য'ত আপোনাৰ বাবে মাতৃ আৰু পিতৃসকলক এক পৱিত্ৰ বংশৰ মাজেৰে বাছনি কৰা হৈছিল।
ما مضتْ فَترةٌ من الرُّسْلِ إِلّا
بَشَّرَتْ قومَها بِكَ الأَنبياءُকোনো ৰাছুলৰ মাজৰ সময়ছোৱা এনেদৰে পাৰ হোৱা নাছিল যে নবীসকলে নিজ নিজ লোকসকলৰ ওচৰত আপোনাৰ আগমনৰ ভৱিষ্যতবাণী কৰা নাছিল।
تتباهَى بِكَ العصورُ وَتَسْمو
بِكَ علْياءٌ بعدَها علياءُযুগসমূহে আপোনাৰ আগমনৰ বাবে গৌৰৱ কৰে, আৰু আপোনাৰ জৰিয়তে, এটাৰ পিছত আন এটা গৌৰৱৰ উচ্চতা অবিৰতভাৱে উন্নত হৈ থাকে।
وَبَدا للوُجُودِ منك كريمٌ
من كريمٍ آبَاؤُه كُرماءُআৰু আপোনাৰ পৰা, এক মহৎ সত্তা অস্তিত্বলৈ আহিল, যি এক মহৎ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল যাৰ পিতৃসকল সকলো মহৎ আছিল।
نَسَبٌ تَحسِبُ العُلا بِحُلاهُ
قَلَّدَتْهَا نجومهَا الْجَوزاءُএনে এক বংশ যি ইমান সুশোভিত যে ইয়াৰ সৌন্দৰ্যৰ দ্বাৰা প্ৰকৃত মহত্ত্ব জুখিব পাৰি, আৰু মিথুন ৰাশিৰ তৰাবোৰেও ইয়াৰ মহিমাৰে নিজকে সজ্জিত কৰিছে।
حبذا عِقْدُ سُؤْدُدٍ وَفَخَارٍ
أنتَ فيه اليتيمةُ العصماءُকিমান যে উৎকৃষ্ট সেই গৌৰৱ আৰু অহংকাৰৰ হাৰডাল, য'ত আপুনি ﷺ হৈছে অদ্বিতীয় আৰু আটাইতকৈ মূল্যৱান মুক্তা।
وُمُحَيّاً كالشَّمس منكَ مُضِيءٌ
أسْفَرَت عنه ليلةٌ غَرّاءُআৰু আপোনাৰ পৰা এক সূৰ্যৰ দৰে উজ্জ্বল মুখমণ্ডল এক গৌৰৱময় আৰু উজ্জ্বল ৰাতি উন্মোচিত হৈছিল।
ليلةُ المولدِ الذي كَان للدِّي
نِ سرورٌ بيومِهِ وازْدِهاءُসেয়া আছিল তেওঁৰ ﷺ জন্মৰ ৰাতি, যাৰ দিনে ধৰ্মলৈ অপাৰ আনন্দ আৰু মহিমা কঢ়িয়াই আনিছিল।
وتوالَتْ بُشْرَى الهواتفِ أن قدْ
وُلِدَ المصطفى وحُقّ الهَناءُআৰু অদৃশ্য কণ্ঠৰ পৰা শুভবাৰ্তাসমূহ এটাৰ পিছত আনটো আহিছিল, ঘোষণা কৰিছিল যে মনোনীতজন ﷺ জন্ম হৈছে, আৰু সেয়েহে, সুখ সঁচাকৈয়ে প্ৰাপ্য আছিল।
وتَدَاعَى إيوانُ كِسْرَى ولَوْلا
آيةٌ مِنكَ ما تَدَاعَى البناءُআৰু কিছৰাৰ ইৱান ভাঙি পৰিছিল, কিয়নো আপোনাৰ ﷺ পৰা এক অলৌকিক চিহ্ন নোহোৱা হ'লে, সেই বিশাল অট্টালিকা কেতিয়াও ভাঙি নপৰিলহেঁতেন।
وغَدَا كلُّ بيتِ نارٍ وفيهِ
كُرْبَةٌ مِنْ خُمودِها وَبلاءُআৰু প্ৰতিটো অগ্নিগৃহ নিৰ্বাপিত হৈছিল, যাৰ ফলত ইয়াৰ উপাসকসকলৰ বাবে ইয়াৰ আকস্মিক বিলুপ্তিৰ পৰা দুখ আৰু দুৰ্যোগ আহিছিল।
وعيونٌ لِلْفُرسِ غارَتْ فهل كا
نَ لنِيرانِهِم بها إطفاءُআৰু পাৰস্যৰ নিজৰাবোৰ শুকাই গৈছিল; এই কাৰ্যৰ দ্বাৰাই তেওঁলোকৰ পৱিত্ৰ অগ্নিসমূহ নিৰ্বাপিত হোৱা নাছিলনে?
مَوْلِدٌ كان منهُ في طالعِ الكُفْ
رِ وبالٌ عليهِمُ ووباءُএনে এক জন্ম যাৰ পৰা, অবিশ্বাসৰ ভাগ্যত, ইয়াৰ অনুগামীসকলৰ ওপৰত ধ্বংস আৰু এক মহামাৰী আহিছিল।
فَهنيئاً به لآمِنَةَ الفَض
لُ الذي شُرِّفَتْ به حوَّاءُসেয়েহে, আমিনাৰ বাবে তেওঁ ﷺক লৈ অভিনন্দন, কিয়নো তেওঁ এনে এক গুণ লাভ কৰিছিল যাৰ দ্বাৰা ইভও সন্মানিত হৈছিল।
مَنْ لِحَوَّاءَ أنها حملَتْ أحْ
مدَ أو أنها به نُفَسَاءُকিয়নো নাৰীসকলৰ মাজত, ইভকে ধৰি, কোনে আহমদ ﷺক গৰ্ভত ধাৰণ কৰাৰ বা তেওঁৰ জন্মৰ পিছত আশীৰ্বাদপূৰ্ণ প্ৰসৱোত্তৰ কাল অনুভৱ কৰাৰ সন্মান দাবী কৰিব পাৰে?
يوْمَ نَالت بِوَضْعِهِ ابنَةُ وَهْبٍ
مِنْ فَخَارٍ ما لم تَنَلْهُ النِّساءُযিদিনা ৱাহাবৰ কন্যাই (আমিনা) তেওঁৰ জন্মৰ জৰিয়তে এনে গৌৰৱ লাভ কৰিছিল যি আন কোনো নাৰীয়ে কেতিয়াও লাভ কৰা নাছিল।
وَأَتَتْ قومَها بأفضلَ مما
حَمَلَتْ قبلُ مريمُ العذراءُআৰু তেওঁ নিজৰ লোকসকলৰ ওচৰলৈ এনে কিবা এটা লৈ আহিছিল যি কুমাৰী মেৰীয়ে আগতে কঢ়িয়াই অনা বস্তুতকৈও শ্ৰেষ্ঠ আছিল।
شمَّتته الأَملاكُ إذ وضَعَتْهُ
وشَفَتْنَا بِقَوْلِهَا الشَّفّاءُতেওঁৰ জন্মৰ সময়ত ফৰিস্তাসকলে তেওঁক অভিনন্দন জনাইছিল, আৰু তেওঁলোকৰ আৰোগ্যকাৰী বাক্যৰে তেওঁলোকে আমাক শান্তি প্ৰদান কৰিছিল।
رافعاً رأسَه وفي ذلك الرف
ع إلى كل سُؤْدُدٍ إيماءُতেওঁ ﷺ মূৰ তুলি জন্ম হৈছিল, আৰু সেই ভংগীত ভৱিষ্যতৰ সকলো গৌৰৱ আৰু মহত্ত্বৰ ইংগিত আছিল।
رامقاً طَرْفه السَّماءَ ومَرْمَى
عينِ مَنْ شَأْنُهُ العُلُوُّ العَلاءُতেওঁৰ দৃষ্টি আকাশৰ ওপৰত নিবদ্ধ আছিল, যিজনৰ ভাগ্য হৈছে সৰ্বোচ্চ উচ্চতা আৰু মহত্ত্ব, তেওঁৰ লক্ষ্যও সেয়াই।
وتَدَلَّتْ زُهْرُ النُّجومِ إليهِ
فأضاءت بِضوئها الأَرجاءُআৰু উজ্জ্বল তৰাবোৰ তেওঁৰ ফালে নামি আহিছিল, নিজৰ পোহৰেৰে চাৰিওফালৰ সকলো অঞ্চল আলোকিত কৰিছিল।
وتراءت قصورُ قَيصَر بالرُّو
مِ يَرَاهَا مَنْ دَارُهُ البطحاءُৰোমৰ কাইজাৰৰ প্ৰাসাদসমূহ দৃশ্যমান হৈছিল, যিজনৰ ঘৰ মক্কাৰ বালিচহীয়া উপত্যকাত আছিল, তেওঁৰ দ্বাৰা সেইবোৰ দেখা গৈছিল।
وبَدَتْ فِي رَضَاعِهِ مُعْجِزَاتٌ
لَيْس فيها عنِ العيون خَفَاءُআৰু তেওঁৰ স্তনপানৰ সময়ত, অলৌকিক ঘটনাসমূহ প্ৰকাশ পাইছিল, যিবোৰ সকলোৰে চকুৰ বাবে স্পষ্ট আৰু অনস্বীকাৰ্য আছিল।
إذْ أَبَتْهُ لِيُتْمِهِ مُرْضِعاتٌ
قُلْنَ ما في اليتيمِ عنا غَنَاءُকিয়নো ধাই মাতৃসকলে তেওঁক অনাথ হোৱাৰ বাবে অস্বীকাৰ কৰিছিল, ঘোষণা কৰিছিল, "এজন অনাথে আমাক কোনো লাভ নিদিয়ে।"
فأتتهُ من آلِ سعدٍ فتاةٌ
قد أبَتْهَا لِفَقْرِهَا الرُّضَعاءُতাৰ পিছত ছাদ গোত্ৰৰ এগৰাকী যুৱতী তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিছিল, যাক আন শিশুসকলে তেওঁৰ দৰিদ্ৰতাৰ বাবে অস্বীকাৰ কৰিছিল।
أرْضَعتْهُ لِبَانَهَا فَسَقَتْهَا
وَبنِيها أَلْبَانَهُنَّ الشَّاءُতেওঁ নিজৰ গাখীৰেৰে তেওঁক স্তনপান কৰাইছিল, আৰু ইয়াৰ বিনিময়ত, তেওঁৰ ভেড়াবোৰে তেওঁ আৰু তেওঁৰ সন্তানসকলক প্ৰচুৰ গাখীৰ যোগান ধৰিছিল।
أَصْبَحَتْ شُوَّلاً عِجافا وأمْسَتْ
ما بِها شائلٌ ولا عَجْفاءُতেওঁৰ ভেড়াবোৰ, যিবোৰ ৰাতিপুৱা শুকান আৰু দুৰ্বল আছিল, সন্ধিয়াৰ ভিতৰত সেইবোৰ শুকানো নাছিল আৰু দুৰ্বলো নাছিল।
أخْصَبَ العَيْشُ عِنْدَهَا بعدَ مَحْلٍ
إذ غَدا للنبيِّ منها غِذاءُখৰাং বতৰৰ পিছত তেওঁৰ বাবে জীৱন প্ৰচুৰ হৈ পৰিছিল, কিয়নো নবী ﷺ য়ে তেওঁৰ পৰা নিজৰ পুষ্টি লাভ কৰিছিল।
يا لَها مِنَّةً لقدْ ضُوعِفَ الأَجْ
رُ عليها من جِنْسِها والجزَاءُঅ' কি এক আশীৰ্বাদ, কিয়নো তেওঁৰ কাৰ্যৰ বাবে পুৰস্কাৰ আৰু প্ৰতিদান বহু গুণে বৃদ্ধি পাইছিল, প্ৰকাৰত আৰু তাৰ বাহিৰেও।
وإذا سخَّرَ الإِلهُ أُناساً
لسعيدٍ فإِنهم سُعَداءُআৰু যেতিয়া আল্লাই মানুহক এজন আশীৰ্বাদপ্ৰাপ্ত ব্যক্তিৰ অধীন কৰে, তেতিয়া সেই মানুহবোৰ নিজেও আশীৰ্বাদপ্ৰাপ্ত হয়।
حَبَّة أَنْبَتَتْ سَنَابِلَ والعَص
فُ لَدَيْهِ يَسْتَشْرِفُ الضُّعَفَاءُতেওঁ ﷺ এটা একক শস্যৰ দৰে আছিল যি বহুতো থোক উৎপন্ন কৰিছিল, যাৰ পৰা দুৰ্বলসকলেও ইয়াৰ তুঁহৰ পৰা পুষ্টি বিচাৰিছিল।
وَأَتَتْ جَدَّهُ وقد فَصَلَتْهُ
وبِهَا مِنْ فِصَالِهِ البُرَحَاءُআৰু তেওঁক স্তনপান এৰুৱাৰ পিছত তেওঁ তেওঁৰ ককাকৰ ওচৰলৈ আহিছিল, তেওঁৰ বিচ্ছেদৰ দুখত অভিভূত হৈ।
إذ أحاطتْ به ملائكةُ الل
هِ فظنَّتْ بأنهم قُرَنَاءُকিয়নো আল্লাৰ ফৰিস্তাসকলে তেওঁক ঘেৰি ধৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ ভাবিছিল যে তেওঁলোক তেওঁৰ সংগী।
ورأى وَجْدَها به ومِنَ الوَج
دِ لهيبٌ تَصْلَى بهِ الأَحْشاءُআৰু তেওঁ ﷺ তেওঁৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ গভীৰ ভক্তি দেখিছিল, এনে এক প্ৰবল প্ৰেম যি তেওঁৰ হৃদয়ৰ ভিতৰত জ্বলি থকা জুইৰ দৰে অনুভৱ হৈছিল।
فَارَقَتْهُ كُرْهَاً وكان لَدَيْهَا
ثاوِياً لا يُمَلُّ مِنْهُ الثّواءُতেওঁ অনিচ্ছাসত্ত্বেও তেওঁৰ পৰা পৃথক হৈছিল, কিয়নো তেওঁৰ সৈতে থকা তেওঁৰ বাসস্থান এনেকুৱা আছিল যাৰ পৰা তেওঁ কেতিয়াও ভাগৰি উঠা নাছিল।
شُقَّ عَنْ قَلْبِهِ وأُخْرِجَ مِنْهُ
مُضْغَةٌ عِنْدَ غَسْلِهِ سوداءُতেওঁৰ ﷺ হৃদয়খন ফালি পৰিষ্কাৰ কৰোঁতে তাৰ পৰা এটা ক'লা তেজৰ টুকুৰা উলিয়াই পেলোৱা হৈছিল।
خَتَمَتْهُ يُمْنَى الأَمينِ وقد أُو
دِعَ ما لم تُذَع له أَنْبَاءُবিশ্বাসী ফেৰিস্তাৰ সোঁ হাতে তেওঁৰ ﷺ হৃদয়ত মোহৰ মাৰিছিল, য'ত এনে গোপনীয়তা ৰখা হৈছিল যাৰ বাতৰি তেতিয়ালৈকে প্ৰকাশ পোৱা নাছিল।
صانَ أَسْرَارَه الخِتَامُ فلا الفَضْ
ضُ مُلِمٌّ بِهِ وَلا الإِفضاءُসেই মোহৰে ইয়াৰ গোপনীয়তাসমূহ ৰক্ষা কৰিছিল, সেয়েহে ইয়াক ভাঙিবও পৰা নাছিল বা ইয়াৰ বিষয়বস্তু প্ৰকাশ কৰিবও পৰা নাছিল।
أَلِفَ النُّسْكَ والعبادةَ والخَل
وةَ طِفلاً وهكذا النُّجَبَاءُশিশু অৱস্থাতে তেওঁ ﷺ ভক্তি, উপাসনা আৰু একাকীত্বৰ সৈতে অভ্যস্ত হৈ পৰিছিল, কিয়নো এয়াই মহান লোকসকলৰ পথ।
وإذا حَلَّتِ الْهِدَايَةُ قَلْبَاً
نَشِطَتْ في العبادة الأَعضاءُযেতিয়া কোনো হৃদয়ত পথপ্ৰদৰ্শন স্থিৰ হয়, তেতিয়া শৰীৰৰ অংগসমূহ উপাসনাত সক্ৰিয় আৰু উৎসুক হৈ পৰে।
بَعَثَ اللَّهُ عندَ مبعثهِ الشُّه
بَ حِراساً وضاقَ عنها الفضاءُতেওঁৰ ﷺ আগমনৰ সময়ত আল্লাহে উল্কাপিণ্ডসমূহক পহৰী হিচাপে পঠিয়াইছিল, আৰু আকাশৰ বিশাল বিস্তৃতি সেইবোৰৰ দ্বাৰা সংকুচিত হৈ পৰিছিল।
تَطْرُدُ الجِنَّ عن مقاعدَ للسَّمْ
عِ كما تَطْرُدُ الذِّئابَ الرِّعاءُএই উল্কাপিণ্ডবোৰে জিনসকলক তেওঁলোকৰ শুনা স্থানৰ পৰা খেদি পঠিয়াইছিল, যেনেকৈ ভেড়াৰখীয়াই কুকুৰনেছীয়াবোৰক খেদি পঠিয়ায়।
فَمَحَتْ آيةُ الكَهَانَةِ آيا
تٌ مِنَ الوحْيِ ما لَهنَّ امِّحاءُএইদৰে, ভৱিষ্যদ্বাণীৰ চিনবোৰ ঐশ্বৰিক ওহীৰ আয়াতবোৰৰ দ্বাৰা মচি পেলোৱা হৈছিল, যিবোৰ কেতিয়াও বিলুপ্ত হ'ব নোৱাৰে।
ورأَتْهُ خديجةٌ والتُّقَى وال
زُّهْدُ فيه سجيَّةٌ والحياءُখাদিজাই তেওঁক ﷺ লক্ষ্য কৰিছিল, আৰু তেওঁ দেখিছিল যে ধাৰ্মিকতা, বৈৰাগ্য আৰু বিনয় তেওঁৰ সহজাত স্বভাৱ আছিল।
وأتاها أن الغمامةَ والسر
حَ أَظَلَّتْهُ منهما أفياءُতেওঁৰ ওচৰত খবৰ আহিছিল যে মেঘ আৰু গছে তেওঁক ﷺ নিজৰ সুৰক্ষামূলক ছাঁ প্ৰদান কৰিছিল।
وأحاديث أنَّ وَعْدَ رسولِ ال
له بالبعثِ حانَ منه الوفاءُআৰু বাতৰি বিয়পি পৰিছিল যে আল্লাৰ ৰাছুল ﷺ-ৰ আগমন সম্পৰ্কে কৰা প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণৰ ওচৰ চাপিছে।
فدَعَتْهُ إلى الزواجِ وما أَحْ
سَنَ ما يبلغُ المُنَى الأَذكياءُসেয়েহে তেওঁ তেওঁক ﷺ বিবাহৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, আৰু কিমান সুন্দৰ যে বুদ্ধিমানসকলে এনে জ্ঞানৰ সৈতে নিজৰ মনোকামনা পূৰণ কৰে।
وأتاهُ في بيتها جَبْرَئيلٌ
ولِذي اللُّبِّ في الأُمورِ ارْتياءُআৰু জিব্ৰাইল তেওঁৰ ঘৰত তেওঁৰ ﷺ ওচৰলৈ আহিছিল, কিয়নো বুদ্ধিমান ব্যক্তিৰ এনে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত বিচক্ষণতা থাকে।
فأماطت عنها الخِمَارَ لتَدْري
أهُوَ الوحْيُ أم هو الإِغماءُসেয়েহে তেওঁ নিজৰ মূৰৰ আৱৰণ আঁতৰাইছিল এইটো জানিবলৈ যে সেয়া সঁচাকৈয়ে ওহী আছিল নে কেৱল এক মূৰ্চ্ছা।
فاختفى عند كشفِها الرأْسَ جِبْري
لُ فما عادَ أو أُعيدَ الغِطاءُতেওঁ মূৰৰ আৱৰণ আঁতৰোৱাৰ লগে লগে জিব্ৰাইল অদৃশ্য হৈ পৰিছিল, আৰু আৱৰণ পুনৰ স্থাপন নকৰালৈকে তেওঁ ঘূৰি অহা নাছিল।
فاستبانت خديجةٌ أنه الكنْ
زُ الذي حَاوَلَتْهُ والكِيميَاءُখাদিজা তেতিয়া নিশ্চিত হৈছিল যে তেওঁ ﷺ সেই ধন আছিল যি তেওঁ বিচাৰিছিল আৰু পৰিৱৰ্তনৰ সেই ৰসায়ন আছিল।
ثم قام النبيُّ يدعو إلى الل
هِ وفي الكُفرِ نَجْدَةٌ وإباءُতাৰ পিছত নবী ﷺ আল্লাৰ ফালে আহ্বান কৰিবলৈ উঠিল, যদিও কুফৰ শক্তিশালী আৰু বিদ্ৰোহী আছিল।
أُمَمَاً أُشرِبَتُ قلوبُهُم الكُف
رَ فَدَاءُ الضَّلالِ فيهم عَيَاءُতেওঁ এনে জাতিসমূহক আহ্বান কৰিছিল যাৰ হৃদয় কুফৰত ডুব গৈছিল, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ বিপথগামীতাৰ চিকিৎসা দুৰাৰোগ্য হৈ পৰিছিল।
ورأينا آياتِه فاهتدَيْنَا
وإذا الحقُّ جاء زالَ المِراءُআৰু আমি তেওঁৰ ﷺ চিনবোৰ দেখিছিলোঁ, সেয়েহে আমি পথপ্ৰাপ্ত হৈছিলোঁ, কিয়নো যেতিয়া সত্য আহে, সকলো সন্দেহ দূৰ হয়।
رَبِّ إِنَّ الهُدى هُداك وَآيا
تُكَ نورٌ تَهْدِي بها من تشاءُহে মোৰ প্ৰভু, নিশ্চয় পথপ্ৰদৰ্শন আপোনাৰেই পথপ্ৰদৰ্শন, আৰু আপোনাৰ চিনবোৰ এনে এক পোহৰ যাৰ দ্বাৰা আপুনি যাক ইচ্ছা তাকে পথ দেখুৱায়।
كم رأَيْنَا ما ليس يَعْقِلُ قد أُلْ
هم ما ليْس يُلْهَمُ العُقلاءُআমি কিমানবাৰ দেখিছোঁ যে বুদ্ধিহীন বস্তুক এনে অন্তৰ্দৃষ্টিৰে অনুপ্ৰাণিত কৰা হৈছে যিবোৰ আটাইতকৈ যুক্তিবাদী সত্তাবোৰকো অস্বীকাৰ কৰা হৈছে।
إذ أبى الفيلُ ما أتى صاحبُ الفي
لِ ولم ينفعِ الحِجا والذكاءُএইটো স্পষ্ট হৈছিল যেতিয়া হাতীটোৱে তাৰ মালিক, হাতীবোৰৰ গৰাকীক মানিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, আৰু তাৰ জ্ঞান বা বুদ্ধি কোনো কামত অহা নাছিল।
والجماداتُ أفصحت بالذي أُخ
رِسَ عنه لأَحمدَ الفُصحاءُআনকি নিৰ্জীৱ বস্তুবোৰেও আহমদ ﷺ-ৰ বাবে এনে সত্যৰ বিষয়ে স্পষ্টকৈ কৈছিল, যাৰ বিষয়ে আটাইতকৈ বাগ্মী বক্তাসকলো নিৰ্বাক হৈ পৰিছিল।
ويْحَ قومٍ جَفَوا نَبِيَّاً بأرضٍ
أَلِفَتْهُ ضِبَابُها والظِّبَاءُসেই লোকসকলৰ ওপৰত দুৰ্ভাগ্য নামিল যিসকলে এনে এখন ভূমিত এজন নবী ﷺ-ক ত্যাগ কৰিছিল য'ত আনকি তাৰ হায়েনা আৰু হৰিণবোৰো তেওঁৰ উপস্থিতিৰ সৈতে অভ্যস্ত হৈ পৰিছিল।
وَسَلَوْهُ وَحَنَّ جِذعٌ إِليه
وَقَلَوْهُ وَوَدَّهٌ الغُرَباءُতেওঁলোকে তেওঁক ত্যাগ কৰিছিল, তথাপিও এটা গছৰ গুৰিয়ে তেওঁৰ বাবে ব্যাকুল হৈছিল; তেওঁলোকে তেওঁক ঘৃণা কৰিছিল, তথাপিও অচিনাকি লোকসকলে তেওঁক মৰম কৰিছিল।
أخرَجوه منها وآوَاهُ غارٌ
وَحَمَتْهُ حَمامَةٌ وَرقاءُতেওঁলোকে তেওঁক নিজৰ ঘৰৰ পৰা খেদি পঠিয়াইছিল, কিন্তু এটা গুহাই তেওঁক আশ্ৰয় দিছিল, আৰু এটা ধূসৰ কপৌৱে তেওঁক সুৰক্ষা দিছিল।
وَكَفَتْهُ بِنَسْجِها عنكبوتٌ
ما كَفَتْهُ الحمامةُ الحَصْداءُএটা মকৰাই, তাৰ সূক্ষ্ম জালৰে, তেওঁক এনে সুৰক্ষা দিছিল যি এটা শক্তিশালী কপৌৱেও দিব নোৱাৰিলেহেঁতেন।
وَاختفى منهمُ على قُرْبٍ مَرْآ
هُ ومن شِدَّةِ الظهورِ الخَفَاءُতেওঁ তেওঁলোকৰ পৰা লুকাই আছিল যদিও তেওঁলোক তেওঁক দেখা পোৱাকৈ ওচৰত আছিল, এই গোপনীয়তা তেওঁৰ উপস্থিতিৰ প্ৰবলতাৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছিল।
وَنَحا المصطفى المدينةَ وَاشتا
قتْ إليه من مكةَ الأَنحاءُতাৰ পিছত মনোনীতজন ﷺ মদিনাৰ ফালে যাত্ৰা কৰিছিল, আনহাতে মক্কাৰ অঞ্চলবোৰেও তেওঁৰ উভতি অহাৰ বাবে ব্যাকুল হৈছিল।
وَتغنّتْ بِمَدْحِهِ الْجِنُّ حتَّى
أطرَبَ الإِنسَ منه ذاك الغِناءُজিনসকলে তেওঁৰ ﷺ প্ৰশংসাত গান গাইছিল, তেওঁলোকৰ সুৰ ইমান মোহনীয় আছিল যে ই মানুহকো আনন্দ দিছিল।
وَاقتفى إثْرَهُ سُراقَةُ فاستَهْ
وَتهُ في الأَرْضِ صافنٌ جَرْداءُছুৰাকাই তেওঁৰ পিছ লৈছিল, কিন্তু তাৰ দ্ৰুত, শক্তিশালী ঘোঁৰাটো মাটিত সোমাই গৈছিল, তাক বন্দী কৰি ৰাখিছিল।
ثم ناداهُ بعدَما سِيمَتِ الخَس
فَ العُلا وَقَد يُنْجِدُ الغريقَ النِّداءُতাৰ পিছত ছুৰাকাই তেওঁৰ ﷺ ওচৰত চিঞৰিছিল যেতিয়া তাৰ মহৎ ঘোঁৰাটোৱে অপমানিত হৈছিল, কিয়নো সঁচাকৈয়ে, এটা চিঞৰে ডুব যোৱা এজনক উদ্ধাৰ কৰিব পাৰে।
فطوى الأَرضَ سائرا وَالسموا
تِ العُلا فوقَها له إِسراءُতেওঁ খোজকাঢ়ি পৃথিৱী ভ্ৰমণ কৰিছিল, তথাপিও অলৌকিক নিশাৰ যাত্ৰাৰ সময়ত ওপৰৰ উচ্চ আকাশো তেওঁৰ গন্তব্যস্থান আছিল।
فصِفِ الليلةَ التي كان للمُخ
تارِ فيها على البُراقِ استواءُসেয়েহে, সেই আচৰিত নিশাৰ বৰ্ণনা কৰক যেতিয়া মনোনীতজন ﷺ বুৰাকৰ ওপৰত আৰোহণ কৰিছিল।
وترقى به إلى قابِ قَوْسَيْ
نِ وَتِلكَ السيادةُ القَعْساءُতেওঁ ইয়াৰ সৈতে দুটা ধনুৰ দৈৰ্ঘ্যৰ দূৰত্বলৈ আৰোহণ কৰিছিল, যি তেওঁৰ সৰ্বোচ্চ আৰু অদম্য সাৰ্বভৌমত্বৰ প্ৰমাণ।
رُتَبٌ تَسْقُط الأَمانيُّ حَسْرَى
دونَها ما وراءهن وَرَاءُএইবোৰ ইমান উচ্চ পদবী যে সকলো আকাংক্ষা ইয়াৰ আগত দুখত চুটি হৈ পৰে, কিয়নো ইয়াৰ বাহিৰে আৰু কোনো উচ্চতা নাই।
ثم وافَى يحدِّثُ الناسَ شُكْرَاً
إذ أتته من ربِّه النَّعْماءُতাৰ পিছত তেওঁ ঘূৰি আহিছিল, মানুহক কৃতজ্ঞতাৰে সেই বিশাল আশীৰ্বাদবোৰৰ বিষয়ে কৈছিল যিবোৰ তেওঁৰ প্ৰভুৱে তেওঁক প্ৰদান কৰিছিল।
وتَحَدَّى فارتابَ كلُّ مُريبٍ
أَوَ يَبْقَى مع السُّيُولِ الغُثاءُতেওঁ নিজৰ প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল, যাৰ ফলত প্ৰতিজন সন্দেহবাদীয়ে বিচলিত হৈছিল, কিয়নো শক্তিশালী বানপানীৰ মাজত কেৱল আৱৰ্জনা কেনেকৈ থাকিব পাৰে?
وَهْوَ يدعو إلى الإِلهِ وَإن شق
قَ عليه كفرٌ به وَازدِراءُতেওঁ ﷺ মানৱজাতিক আল্লাৰ ফালে আহ্বান কৰি থাকিল, যদিও তেওঁলোকৰ অবিশ্বাস আৰু ঘৃণাৰ ফলত তেওঁ যথেষ্ট কষ্ট পাইছিল।
وَيَدُلُّ الورَى على اللَّهِ بالتَّوْ
حيدِ وَهْوَ المَحَجَّةُ البَيْضاءُতেওঁ ﷺ সকলো সৃষ্টিকে ঐশ্বৰিক একত্বৰ নীতিৰ জৰিয়তে আল্লাৰ ফালে পথ দেখুৱায়, যি সঁচাকৈয়ে স্পষ্ট আৰু উজ্জ্বল পথ।
فَبِمَا رحمةٍ مِنَ اللَّهِ لانَتْ
صَخْرةٌ مِنْ إبائِهم صَمَّاءُআল্লাহৰ অনুগ্ৰহতে তেওঁলোকৰ জেদৰ কঠিন শিলটো কোমল হৈ পৰিল।
وَاستجابَتْ له بنصرٍ وَفَتْحٍ
بعد ذاكَ الخضراء والغبراءُতাৰ পিছত সেউজীয়া আৰু ধূলিয়ৰি পৃথিৱীয়ে তেওঁলৈ বিজয় আৰু অধিকাৰৰ সৈতে সঁহাৰি দিলে।
وَأَطاعَتْ لأَمْرِهِ العَرَبُ العَرْ
باء وَالْجَاهِلِيَّةُ الْجَهْلاءُবিশুদ্ধ আৰব আৰু জাহিলিয়াহৰ সম্পূৰ্ণ অজ্ঞ লোকসকলে তেওঁৰ আদেশ মানি চলিছিল।
وَتَوالَتْ للمصطفى الآيةُ الكبْ
رَى عليهمْ وَالغارةُ الشَّعْواءُমনোনীতজন ﷺ-ৰ বাবে, তেওঁলোকৰ ওপৰত এটাৰ পিছত আন এটা মহান নিদৰ্শন আৰু বিক্ষিপ্ত আক্ৰমণ আহিছিল।
فإذا ما تلا كتابا من الل
هِ تَلَتْهُ كَتِيبَةٌ خضراءُযেতিয়া তেওঁ আল্লাহৰ কিতাপ পাঠ কৰিছিল, তেতিয়া এটা সেউজীয়া বাহিনীয়ে তেওঁক অনুসৰণ কৰিছিল।
وَكفاهُ المستهزئينَ وَكم سا
ءَ نبِيَّاً من قومِه استهزاءُআল্লাহ তেওঁক উপহাসকাৰীসকলৰ বিৰুদ্ধে যথেষ্ট আছিল, কিয়নো নিজৰ লোকৰ উপহাসে কিমানবাৰ এজন নবীক ক্ষতি কৰিছে।
وَرَماهم بِدَعْوَةٍ من فِناءِ ال
بَيتِ فيهَا للظالمين فَنَاءُআৰু তেওঁ ﷺ কাবাৰ চোতালৰ পৰা তেওঁলোকৰ ওপৰত এটা প্ৰাৰ্থনা নিক্ষেপ কৰিছিল, য'ত অত্যাচাৰীসকলৰ বাবে ধ্বংস আছিল।
خمسةٌ كُلُّهم أُصيبوا بداءٍ
والرَّدَى من جنودِهِ الأَدوَاءُপাঁচজন ব্যক্তি সকলোৱে এক ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল, কিয়নো ৰোগবোৰ মৃত্যুৰ সৈনিকসকলৰ মাজৰ অন্যতম।
فدَهَى الأَسودَ بنَ مُطَّلِبٍ أَي
يُ عمىً مَيِّتٌ به الأَحياءُই আল-আছৱাদ বিন আল-মুত্তালিবক এনে অন্ধত্বৰে আঘাত কৰিছিল যে জীৱিতসকলো ইয়াৰ দ্বাৰা মৃতপ্ৰায় হৈ পৰিছিল।
وَدَهَى الأَسودَ بنَ عبدِ يغوثٍ
أن سَقَاهُ كأسَ الرَّدَى اسْتِسْقَاءُআৰু ই আল-আছৱাদ বিন আবদ ইয়াগুছক মৃত্যুৰ পেয়ালা পান কৰাইছিল, যেন পিয়াহ নিবাৰণ কৰিছে।
وأَصابَ الوليدَ خَدْشَةُ سَهْمٍ
قَصَّرَتْ عنها الْحَيَّةُ الرَّقْطاءُআৰু আল-ৱালিদ এটা কাঁড়ৰ সামান্য আঁচোৰত আক্ৰান্ত হৈছিল, তথাপিও ইয়াৰ বিষ ইমান শক্তিশালী আছিল যে এটা ফুটুকীয়া সাপৰ দংশনো ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ ওচৰত তুচ্ছ হ'ব।
وَقَضَتْ شَوْكَةٌ على مَهْجَةِ العا
صِي فللّهِ النَّقْمَة الشَّوْكاءُআৰু এটা কাঁইটে অবাধ্যজনৰ জীৱন শেষ কৰিছিল, কিয়নো আল্লাহৰেই তীক্ষ্ণ প্ৰতিশোধ।
وَعَلا الحارثَ القُيُوحُ وَقد سا
لَ بِها رأسُه وَساء الوِعاءُআৰু আল-হাৰিছক পূঁজে আৱৰি ধৰিছিল, তেওঁৰ মূৰৰ পৰা বৈ আহিছিল, আৰু তেওঁৰ মূৰটো এটা দুৰ্গন্ধযুক্ত পাত্ৰ হৈ পৰিছিল।
خمسةٌ طُهِّرَتْ بِقَطْعِهِم الأَر
ضُ فَكَفُّ الأَذى بهم شَلَّاءُএই পাঁচজনৰ মৃত্যুৰ দ্বাৰা পৃথিৱীখন পৱিত্ৰ হৈছিল, তেওঁলোকৰ দ্বাৰা ক্ষতিৰ হাতখন পক্ষাঘাতগ্ৰস্ত হৈ পৰিছিল।
فُدِيَتْ خمسةُ الصَّحيفةِ بالخَم
سةِ إن كان بالكرام فِدَاءُযিসকলে চুক্তিপত্ৰত চহী কৰিছিল, সেই পাঁচজনক এই পাঁচজনৰ দ্বাৰা মুক্তি দিয়া হৈছিল, যদিহে আচলতে মহৎ জীৱনে মুক্তিৰ মূল্য হিচাপে কাম কৰিব পাৰে।
فِتْيَةٌ بَيَّتُوا على فِعلِ خَيْرٍ
حَمِد الصبحُ أمرَهم وَالمَساءُতেওঁলোক আছিল এনে যুৱক যিসকলে ভাল কাম কৰিবলৈ সংকল্প লৈছিল, আৰু পুৱা আৰু সন্ধিয়া দুয়োটা সময়ে তেওঁলোকৰ কাৰ্য্যৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।
يَا لأَمر أَتاهُ بعدَ هِشامٍ
زَمْعَةٌ إنه الفتَى الأَتَّاءُআঃ, হিছামৰ পিছত কি এক ঘটনা আহিছিল, জাম'আ, কিয়নো তেওঁ আছিল সেই যুৱক যি আগবাঢ়ি আহিছিল।
وَزُهَيْرٌ وَالْمُطْعِمُ بنُ عَدِيٍّ
وَأبو البَخْتَرِيِّ مِنْ حيث شاؤواআৰু জুহায়ৰ, আল-মুত্বিম বিন আদিয়্য, আৰু আবু আল-বাখতাৰী তেওঁলোকৰ সৈতে য'ৰ পৰাই ইচ্ছা কৰিছিল, ত'ৰ পৰাই যোগ দিছিল।
نَقَضُوا مُبْرَمَ الصَّحيفةِ إذ شد
دَت عليهم من العِدا الأَنداءُশত্ৰুৰ অত্যাচাৰ তেওঁলোকৰ ওপৰত বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁলোকে দৃঢ়ভাৱে মোহৰ মৰা চুক্তিপত্ৰখন ভাঙি পেলাইছিল।
أذْكَرَتْنَا بِأَكْلِهَا أكلَ مِنْسَا
ةِ سُلَيْمانَ الأَرْضَةُ الخَرساءُইয়াৰ ভক্ষণৰ দ্বাৰা, নীৰৱ উঁয়ে আমাক সুলেমানৰ লাখুটি খোৱাৰ কথা সোঁৱৰাই দিছিল।
وَبهَا أخبَر النبيُّ وكم أخ
رَجَ خَبْئاً له الغُيُوبُ خِبَاءُআৰু ইয়াৰ দ্বাৰা, নবী ﷺ-এ শুভবাৰ্তা দিছিল, বহুতো লুকাই থকা সত্য উন্মোচন কৰিছিল যাৰ বাবে অদৃশ্য জগতসমূহ এক আৱৰণ আছিল।
لا تَخَلْ جانِبَ النبيِّ مُضَاماً
حينَ مَسَّتْهُ منهمُ الأَسْواءُনবী ﷺ-ক অন্যায় কৰা হৈছে বুলি নাভাবিব, যেতিয়া তেওঁৰ শত্ৰুসকলৰ পৰা অশুভ শক্তিয়ে তেওঁক স্পৰ্শ কৰিছিল।
كلُّ أمرٍ نَابَ النبيِّينَ فالشد
دَةُ فيه محمودةٌ وَالرّخاءُনবীসকলৰ ওপৰত যি কোনো ঘটনাই আহিছিল, সেয়া কষ্ট হওক বা সুখ হওক, সকলো প্ৰশংসনীয় আছিল।
لو يَمسُّ النُّضَارَ هُونٌ مِنَ النا
رِ لما اختيرَ للنُّضَارِ الصِّلاءُযদি সোণক জুইৰ দ্বাৰা অপমান স্পৰ্শ কৰিলেহেঁতেন, তেন্তে ইয়াৰ বিশুদ্ধিকৰণৰ বাবে জুইক বাছি লোৱা নহ'লহেঁতেন।
كم يَدٍ عن نَبِيِّهِ كَفَّهَا الل
هُ وَفي الخَلْقِ كَثْرَةٌ وَاجتراءُআল্লাহ তেওঁৰ নবী ﷺ-ৰ পৰা কিমান হাত আঁতৰাই ৰাখিছিল, সৃষ্টিৰ বিশালতা আৰু দুঃসাহস থকা স্বত্বেও।
إذ دعا وَحْدَهُ العبادَ وَأَمْسَتْ
مِنه في كلِّ مُقلَةٍ أَقْذاءُযেতিয়া তেওঁ ﷺ অকলে মানৱজাতিক আল্লাহৰ ফালে আহ্বান কৰিছিল, তথাপিও প্ৰতিটো চকুতে তেওঁৰ প্ৰতি ঘৃণাৰ কণা আছিল।
هَمَّ قومٌ بِقَتْلِهِ فأَبى السَّيْ
فُ وَفاءً وَفاءتِ الصَّفْواءُএটা জাতিয়ে তেওঁক ﷺ হত্যা কৰিবলৈ মনস্থ কৰিছিল, কিন্তু তৰোৱালে আনুগত্যৰ বাবে অস্বীকাৰ কৰিছিল, আৰু স্বচ্ছ শিলটোৱে পথ এৰি দিছিল।
وَأبو جهلٍ إذ رأى عُنُقَ الفح
لِ إليه كأنه العنقَاءُআৰু আবু জাহলে যেতিয়া তেওঁৰ ফালে আগবাঢ়ি অহা ঘোঁৰাৰ ডিঙিটো দেখিছিল, তেতিয়া সেয়া যেন পৌৰাণিক 'আনকা' আছিল।
وَاقتضَاهُ النبيُّ دَيْنُ الإِراشي
يِ وَقد سَاء بيعُهُ وَالشِّرَاءُআৰু নবী ﷺ-এ ইৰাছী মানুহজনৰ ঋণ পৰিশোধ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ বেচা-কিনা বেয়া হৈছিল।
وَرأى المصطفى أَتَاهُ بما لَمْ
يُنْجِ منه دونَ الوفاء النَّجَاءُআৰু মনোনীতজন ﷺ-এ দেখিছিল যে তেওঁ এনে এক দাবী লৈ আহিছিল যাৰ পৰা প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ নকৰাকৈ কোনো মুক্তি নাছিল।
هوَ ما قد رآهُ مِن قبلُ لكنْ
ما عَلَى مِثْلِهِ يُعَدُّ الخَطَاءُএইটোৱেই তেওঁ ﷺ আগতে দেখিছিল, তথাপিও তেওঁৰ দৰে এজনৰ বিৰুদ্ধে কোনো ভুল গণনা কৰা নহয়।
وَأَعَدَّتْ حَمَّالَةُ الحَطَبِ الفِه
رَ وَجَاءَتْ كأَنها الوَرْقاءُআৰু খৰি কঢ়িওৱা মহিলাগৰাকীয়ে শিলটো প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু যেন এক ক্ৰুদ্ধ কপৌৰ দৰে আগবাঢ়ি আহিছিল।
يومَ جاءَت غَضْبَى تقولُ أفي مِث
لِيَ مِنْ أحمدٍ يُقالُ الهِجَاءُযিদিনা তেওঁ ক্ৰোধত আহি কৈছিল, "আহমদ ﷺ-ৰ দ্বাৰা মোৰ দৰে এজনৰ বিষয়ে ব্যংগ কোৱা হয় নেকি?"
وَتَولَّتْ وَمَا رأته وَمِنْ أَيْ
نَ تَرَى الشمسَ مُقْلَةٌ عمياءُআৰু তেওঁ ﷺ-ক নেদেখাকৈয়ে ঘূৰি গৈছিল, কিয়নো এটা অন্ধ চকুৱে সূৰ্যক কেনেকৈ দেখিব?
ثم سَمّتْ له اليهوديَّةُ الشَا
ةَ وَكم سَامَ الشِّقْوَةَ الأَشقِيَاءُতাৰ পিছত ইহুদী মহিলাগৰাকীয়ে তেওঁ ﷺ-ৰ বাবে ভেড়া এটাত বিষ মিহলাইছিল, আৰু দুৰ্ভগীয়া সকলে আনৰ ওপৰত কিমান দুখ জাপি দিয়ে?
فأَذاعَ الذِّراعُ مَا فيه مَن شر
رٍ بِنُطْقٍ إخفاؤُهُ إبداءُসেয়েহে, ভেড়াৰ আগফালৰ ভৰিটোৱে ইয়াৰ ভিতৰত থকা দুষ্টতাক এনে এক ভাষণেৰে প্ৰকাশ কৰিছিল যাৰ গোপনীয়তা আছিল এক উন্মোচন।
وَبِخُلقٍ مِنَ النبيِّ كريمٍ
لَمْ تُقَاصَصْ بِجرحهَا العَجْماءُআৰু নবী ﷺ-ৰ এক মহৎ চৰিত্ৰৰ বাবে, যিজনে আঘাত কৰিছিল তেওঁৰ ওপৰত প্ৰতিশোধ লোৱা নহ'ল।
مَنَّ فَضْلاً عَلَى هَوَازِنَ إذْ كا
نَ له قبلَ ذَاكَ فيهِمِ رِبَاءُতেওঁ ﷺ হাৱাজিনৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ বৰ্ষণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ পূৰ্বতে তেওঁলোকৰ মাজত আত্মীয়তাৰ দাবী আছিল।
وَأتى السَّبيُ فيه أُختُ رَضَاعٍ
وَضَعَ الكُفْرُ قَدْرَهَا وَالسِّبَاءُআৰু বন্দীসকলৰ মাজত এগৰাকী পালিত ভনী আহিছিল, যাৰ মৰ্যাদা অবিশ্বাস আৰু বন্দীত্বৰ দ্বাৰা হ্ৰাস কৰা হৈছিল।
فَحَبَاهَا بِرّاً تَوَهَّمَتِ النَّا
سُ به أنَّما السِّبَاء هِداءُসেয়েহে তেওঁ ﷺ তাইৰ ওপৰত এনে দয়া বৰ্ষণ কৰিছিল যে মানুহে বন্দীত্বক নিজেই এক উপহাৰ বুলি কল্পনা কৰিছিল।
بَسَطَ المصطفى لها مِن رِداءٍ
أيُّ فضل حَوَاهُ ذاكَ الرِّداءُমনোনীতজনে ﷺ তাইৰ বাবে নিজৰ চাদৰখন পাৰি দিছিল, আৰু সেই চাদৰখনে কি অপৰিসীম গুণ ধাৰণ কৰিছিল!
فَغَدَتْ فيه وَهْيَ سيِّدةُ النِّسْ
وَةِ وَالسيِّدَاتُ فيه إمَاءُফলস্বৰূপে, তেওঁ সেই চাদৰৰ মাজত সকলো নাৰীৰ অধিপতি হৈ পৰিল, আনহাতে আন সকলো সম্ভ্ৰান্ত মহিলা তেওঁৰ তুলনাত দাসীহে আছিল।
فتَنَزَّهْ في ذاتِه وَمَعَانيهِ
استماعاً إنْ عَزَّ مِنهَا اجتِلاءُগতিকে তেওঁৰ সত্তা আৰু অৰ্থত মগ্ন হওক শুনাৰ দ্বাৰা, যদি সেইবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে দেখা কঠিন হয়।
وَاملأ السّمْعَ مِن محَاسِنَ يُمْلِي
هَا عليك الإنشَادُ وَالإِنْشَاءُআৰু আবৃত্তি তথা ৰচনাৰ দ্বাৰা আপোনাক কোৱা গুণাৱলীৰে আপোনাৰ কাণ ভৰাই তোলক।
كلُّ وَصْفٍ له ابْتَدَأتَ به استَوْ
عَبَ أخبَارَ الفضلِ مِنه ابتداءُতেওঁৰ যিকোনো বৰ্ণনা যি আপুনি আৰম্ভ কৰে, সেয়াই আৰম্ভণিৰ পৰাই সকলো গুণৰ কাহিনী সামৰি লয়।
سَيِّدٌ ضِحْكُهُ التَّبَسُّمُ وَالْمَش
يُ الهَوَيْنَا وَنَومُهُ الإِغفاءُতেওঁ এনে এজন প্ৰভু যাৰ হাঁহি কেৱল এটা মৃদু হাঁহি, যাৰ খোজ ধীৰ আৰু যাৰ টোপনি পাতল।
مَا سِوَى خُلْقِهِ النسيمُ وَلا غَيْ
رَ مُحَيَّاهُ الرَّوْضَةُ الغَنَّاءُতেওঁৰ চৰিত্ৰৰ বাহিৰে আন একোৱেই মৃদু বতাহ নহয়, আৰু তেওঁৰ মুখমণ্ডলৰ বাহিৰে আন একোৱেই সেউজীয়া উদ্যান নহয়।
رحمةٌ كلُّهُ وَحَزْمٌ وَعَزْمٌ
وَوَقَارٌ وَعِصْمَةٌ وَحَيَاءُতেওঁ সম্পূৰ্ণৰূপে দয়া, দৃঢ়তা, সংকল্প, গাম্ভীৰ্য, নিষ্পাপতা আৰু বিনয়ৰ প্ৰতীক।
لا تَحُلُّ البأْسَاء مِنه عُرَا الصَّبْ
رِ وَلا تَسْتَخِفُّهُ السَّرَّاءُদুৰ্যোগে তেওঁৰ ধৈৰ্যৰ বান্ধোন শিথিল কৰিব নোৱাৰে, আৰু সমৃদ্ধিয়েও তেওঁক লঘু কৰিব নোৱাৰে।
كَرُمَتْ نَفْسُهُ فما يخْطُرُ السُّو
ء عَلَى قَلْبِهِ وَلا الفحشَاءُতেওঁৰ আত্মা ইমানেই মহৎ যে বেয়া বা অশ্লীলতাই কেতিয়াও তেওঁৰ হৃদয় স্পৰ্শ নকৰে।
عَظُمَتْ نِعْمَةُ الإِله عليه
فاستَقَلَّتْ لِذِكْرِهِ العُظَمَاءُতেওঁৰ ওপৰত আল্লাহৰ অনুগ্ৰহ ইমানেই বিশাল আছিল যে তেওঁৰ স্মৰণত সকলো মহান ব্যক্তি তুচ্ছ যেন লাগিছিল।
جَهِلَتْ قومُهُ عليه فأَغْضَى
وَأخو الحِلْم دَأبُهُ الإِغْضَاءُতেওঁৰ জাতিয়ে তেওঁৰ প্ৰতি অজ্ঞতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, তথাপিও তেওঁ তাক উপেক্ষা কৰিছিল, কিয়নো সহনশীল ব্যক্তিৰ স্বভাৱেই হৈছে উপেক্ষা কৰা।
وَسِعَ العَالَمِين عِلْمَاً وَحِلْمَاً
فهْوَ بحرٌ لم تُعْيِهِ الأَعبَاءُতেওঁ জ্ঞান আৰু সহনশীলতাৰে সকলো জগতক সামৰি লৈছিল, কিয়নো তেওঁ এনে এক মহাসাগৰ যাক বোজাই ক্লান্ত কৰিব নোৱাৰে।
مُسْتَقِلٌّ دُنْيَاكَ أن يُنْسَبَ الإِم
ساكُ منها إليه والإِعطاءُআপোনাৰ পাৰ্থিৱ সম্পত্তি ইমানেই নগণ্য যে তাৰ পৰা কিবা ৰখা বা দিয়াৰ সৈতে তেওঁক জড়িত কৰাটো অনুচিত।
شمسُ فضلٍ تَحَقَّقَ الظنُّ فيه
أنه الشمسُ رِفْعَةً والضِّياءُতেওঁ গুণৰ এক সূৰ্য, যাৰ ক্ষেত্ৰত এই ধাৰণা নিশ্চিত হৈছিল যে তেওঁ উচ্চতা আৰু উজ্জ্বলতাত সূৰ্যস্বৰূপ।
فإذا ما ضحا محا نورُه الظِّل
لَ وقد أثْبَتَ الظِّلالَ الضَّحَاءُগতিকে যেতিয়া তেওঁ জিলিকি উঠিছিল, তেওঁৰ পোহৰে ছাঁ আঁতৰাই দিছিল, যদিও সাধাৰণতে পুৱাৰ পোহৰে ছাঁ সৃষ্টি কৰে।
فكأنَّ الغمامةَ استَوْدَعَتْهُ
مَنْ أظَلَّتْ مَنْ ظِلِّهِ الدُّفَفَاءُএনে লাগে যেন মেঘে তেওঁক নিজৰ ছাঁৰ শীতলতা অৰ্পণ কৰিছিল, যি ছাঁ নিজেই তেওঁৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।
خَفِيَتْ عِنْدَهُ الفضائلُ وانجا
بَتْ به عن عقولِنَا الأهواءُতেওঁৰ উপস্থিতিত আন সকলো গুণ লুকাই পৰিছিল, আৰু তেওঁৰ দ্বাৰাই আমাৰ মনৰ পৰা খেয়াল আৰু কামনা দূৰ হৈছিল।
أمَعَ الصُّبحِ للنجومِ تَجَلٍّ
أمْ مع الشمسِ للظلامِ بَقاءُসূৰ্যোদয়ৰ লগে লগে তৰাবোৰ জিলিকি উঠিব পাৰেনে, নে সূৰ্যৰ সৈতে আন্ধাৰ থাকিব পাৰেনে?
مُعجزُ القَوْلِ والفِعَالِ كريمُ ال
خلقِ وَالخُلْقِ مُقْسِطٌ مِعْطاءُতেওঁ কথা আৰু কামত অলৌকিক, শাৰীৰিক গঠন আৰু চৰিত্ৰত মহৎ, ন্যায়পৰায়ণ আৰু দানশীল।
لا تَقِسْ بالنبيِّ في الفضل خَلْقَاً
فهو البحر والأنامُ إضاءُকোনো সৃষ্টিকে নবী ﷺ ৰ শ্ৰেষ্ঠত্বৰ সৈতে তুলনা নকৰিব, কিয়নো তেওঁ মহাসাগৰ আৰু আন সকলো প্ৰাণী কেৱল তাৰ প্ৰতিফলনহে।
كلُّ فضل في العالَمين فمن فَض
لِ النبيِّ استعارَهُ الفُضَلاءُজগতৰ সকলো শ্ৰেষ্ঠত্ব নবী ﷺ ৰ নিজৰ শ্ৰেষ্ঠত্বৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ ব্যক্তিসকলে ধাৰ কৰিছিল।
شُقَّ عَنْ صَدْرِهِ وشُقَّ لَهُ البَدْ
رُ وَمِنْ شَرْطِ كلِّ شَرْطٍ جَزاءُতেওঁৰ বুকু ফালি দিয়া হৈছিল, আৰু তেওঁৰ বাবে পূৰ্ণিমাৰ জোন ফালি দিয়া হৈছিল, কিয়নো এনে প্ৰতিটো চিন এক ঐশ্বৰিক বিধান।
ورَمَى بالحَصَى فأَقْصَدَ جَيشاً
ما العَصَا عِنْدَه وَمَا الإِلقاءُতেওঁ শিলগুটি নিক্ষেপ কৰি এটা সৈন্যদলক পৰাস্ত কৰিছিল, যাৰ তুলনাত মুছাৰ লাঠি আৰু তাৰ নিক্ষেপ তুচ্ছ যেন লাগিছিল।
ودعا للأنامِ إذ دَهَمَتْهُم
سَنَةٌ مِنْ مُحولِها شَهْباءُআৰু তেওঁ মানুহৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল যেতিয়া তেওঁলোক এক ভয়ংকৰ, অনুৰ্বৰ খৰাং বতৰৰ দ্বাৰা পীড়িত হৈছিল।
فاسْتَهَلّتْ بالغَيْثِ سَبْعَةَ أَيَّا
مٍ عليهم سحابةٌ وَطْفاءُফলস্বৰূপে, এখন ডাঠ, ক'লা মেঘে তেওঁলোকৰ ওপৰত সাত দিন ধৰি বৰষুণ বৰ্ষণ কৰিছিল।
تَتَحَرّى مَواضِعَ الرَّعْيِ وَالسَّقْ
يِ وحيث العِطاشُ تُوهَى السِّقاءُই চৰণীয়া পথাৰ আৰু পানী যোগানৰ ঠাই বিচাৰিছিল, আৰু য'ত পিয়াহত আছিল, তাত প্ৰচুৰ পানী বৰ্ষণ কৰিছিল।
وأتى الناسُ يَشْتَكُونَ أذاها
وَرَخَاءٌ يُؤْذِي الأنام غلاءُআৰু মানুহে ইয়াৰ ক্ষতিৰ বিষয়ে অভিযোগ কৰিবলৈ আহিছিল, কিয়নো অতিমাত্ৰা প্ৰাচুৰ্যইও মানৱতাক ক্ষতি কৰিব পাৰে।
فدعا فانجلى الغمام فقلت في
وصف غيث إِقْلاعَه استسقاءُগতিকে তেওঁ প্ৰাৰ্থনা কৰিলে, আৰু মেঘবোৰ আঁতৰি গ'ল, যাৰ ফলত মই ক'বলৈ বাধ্য হ'লোঁ যে এনে বৰষুণ বন্ধ হোৱাটো নিজেই বৰষুণৰ বাবে কৰা এক প্ৰাৰ্থনা আছিল।
ثم أَثْرى الثَّرَى فقرَّتْ عُيونٌ
بقُراهَا وَأُحْيِيَتْ أَحْيَاءُতাৰ পিছত পৃথিৱী উৰ্বৰ হৈ পৰিল, ইয়াৰ সমৃদ্ধ বসতিসমূহে চকু জুৰাইছিল, আৰু জীৱিত প্ৰাণীবোৰ পুনৰুজ্জীৱিত হৈছিল।
فترى الأرضَ غِبَّهُ كسماءٍ
أشْرَقَتْ مِنْ نُجومِهَا الظَّلْمَاءُগতিকে আপুনি তাৰ পিছত পৃথিৱীখন এনেকুৱা দেখিব যেন এক আকাশ যাৰ আন্ধাৰ তাৰ তৰাবোৰে আলোকিত কৰিছে।
تُخْجِلُ الدُّرَّ واليواقيتَ من نَوْ
رِ رُباها البَيْضَاءُ والحَمراءُইয়াৰ পাহাৰৰ বগা আৰু ৰঙা ফুলে মুকুতা আৰু মাণিকক লজ্জিত কৰিছিল।
لَيْتَهُ خَصَّنِي بِرُؤْيَةِ وَجْهٍ
زَالَ عن كلِّ من رآه الشّقاءُযদিহে তেওঁ ﷺ মোক এনে এখন মুখৰ আভাস দিছিলহেঁতেন যাৰ দৰ্শনত সকলো দুখ-কষ্ট দূৰ হৈছিল।
مُسْفِرٌ يَلْتَقِي الكَتِيبَةَ بَسَّا
ماً إذا أسْهَمَ الوُجُوهَ اللِّقاءُউজ্জ্বল মুখৰ সৈতে, তেওঁ ﷺ সৈন্যদলক হাঁহি মুখেৰে লগ পাইছিল, আনকি যেতিয়া সেই মুখামুখিয়ে আনৰ মুখ মলিন কৰি তুলিছিল।
جُعِلَتْ مَسْجِدَاً له الأرضُ فاهْتز
زَ به للصلاةِ فيها حِرَاءُপৃথিৱীখন তেওঁৰ ﷺ বাবে মছজিদ হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল, সেয়েহে হিৰা পৰ্বতো তাত নামাজ পঢ়িবলৈ আনন্দত কঁপি উঠিছিল।
مُظْهِرٍ شَجّةَ الْجَبِينِ عَلَى البُرْ
ءِ كما أَظهرَ الهلالَ البَرَاءُতেওঁ ﷺ সুস্থ হোৱাৰ পিছতো নিজৰ কপালৰ দাগটো দেখুৱাইছিল, যেনেকৈ নতুন চন্দ্ৰই নিজৰ ক্ষীণ ৰূপ প্ৰকাশ কৰে।
سُتِرَ الحُسْنُ منه بالحسنِ فاعجَبْ
لِجَمِالٍ له الْجَمالُ وِقاءُতেওঁৰ ﷺ সৌন্দৰ্য সৌন্দৰ্যৰ দ্বাৰাই আবৃত আছিল, গতিকে এনে এক সৌন্দৰ্যত আচৰিত হওক যাৰ বাবে সৌন্দৰ্য নিজেই এক ঢাল।
فهْوَ كالزّهْرِ لاحَ من سَجَفِ الأك
مام والعودِ شُقَّ عنه اللّحاءُতেওঁ ﷺ কলিৰ আৱৰণৰ পৰা ওলোৱা ফুলৰ দৰে, আৰু বাকলি গুচোৱা ডালৰ দৰে।
كَادَ أَنْ يُغشِيَ العُيونَ سناً مِنْ
هُ لِسِرٍّ فيه حَكَتْهُ ذُكاءُতেওঁৰ ﷺ উজ্জ্বলতাই চকু প্ৰায় অন্ধ কৰি তুলিছিল, তেওঁৰ ভিতৰত থকা এক ৰহস্যৰ বাবে যিটো সূৰ্যই নিজেই বৰ্ণনা কৰিছিল।
صانَهُ الحُسْنُ وَالسّكِينَةُ أَنْ تُظ
هِرَ فيه آثارها البأساءُসৌন্দৰ্য আৰু শান্তিয়ে তেওঁক ﷺ কষ্টৰ প্ৰভাৱ দেখুৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।
وتَخَالُ الوجوهَ إنْ قابَلَتْه
أَلْبَسَتْهَا ألوانَهَا الحِرْبَاءُআপুনি কল্পনা কৰিব যে তেওঁক ﷺ লগ পোৱাৰ লগে লগে মানুহৰ মুখৰ ৰং সলনি হৈছিল, যেন এটা বৰ্ণচোৰাই নিজৰ ৰং সিহঁতক ধাৰ দিছিল।
فإذا شِمْتَ بِشْرَهُ وَنَدَاهُ
أذْهَلَتْكَ الأنوارُ والأنواءُযদি আপুনি তেওঁৰ ﷺ প্ৰফুল্লতা আৰু উদাৰতা লক্ষ্য কৰিলেহেঁতেন, তেন্তে সেই জ্যোতি আৰু দানশীলতাই আপোনাক সম্পূৰ্ণৰূপে স্তম্ভিত কৰিলেহেঁতেন।
أَوْ بتقبيلِ راحةٍ كانَ لل
هِ وباللَّه أخذها والعطاءُঅথবা তেওঁৰ ﷺ এনে এখন হাতৰ তালু চুমি, যাৰ প্ৰতিটো গ্ৰহণ আৰু প্ৰদান আল্লাহৰ বাবে আৰু তেওঁৰ ঐশ্বৰিক ইচ্ছাৰ দ্বাৰা আছিল।
تَتَّقِي بأْسَها الملوكُ وَتحْظَى
بالغِنَى من نَوَالِهَا الفُقَراءُৰজাসকলে সেই হাতৰ ﷺ শক্তিৰ পৰা ভয় খাইছিল, আনহাতে দুখীয়াসকলে ইয়াৰ দানশীলতাৰ পৰা সম্পদ লাভ কৰিছিল।
لا تَسَلْ سَيْلَ جُودِها إنما يَك
فِيك مِنْ وكْفِ سُحْبها الأنداءُইয়াৰ ﷺ উদাৰতাৰ বানপানীৰ বিষয়ে নুসুধিব, কিয়নো ইয়াৰ মেঘৰ পৰা সৰা সামান্য নিয়ৰৰ টোপালবোৰেই আপোনাৰ বাবে যথেষ্ট।
دَرَّتِ الشاةُ حينَ مرَّتْ عَلَيها
فلها ثَرْوَةٌ بها وَنَماءُতেওঁ ﷺ তাৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ সময়ত ভেড়াজনীয়ে গাখীৰ দিলে, আৰু তেওঁৰ দ্বাৰা ই সমৃদ্ধি আৰু বৃদ্ধি লাভ কৰিলে।
نَبَعَ الماءُ أَثْمَرَ النخلُ في عا
مٍ بها سَبَّحَتْ بها الحصباءُপানী ওলাই আহিল, তেওঁৰ ﷺ দ্বাৰা এটা বছৰতে খেজুৰ গছত ফল লাগিল, আৰু আনকি শিলগুটিবোৰেও তেওঁৰ উপস্থিতিত আল্লাহৰ মহিমা বৰ্ণনা কৰিলে।
أحْيَتِ المُرْمِلِينَ مِنْ مِوْتِ جَهْدٍ
أَعْوَزَ القَوْمَ فيه زادٌ وماءُতেওঁ ﷺ দুৰ্ভগীয়া লোকসকলক কষ্টৰ মৃত্যুৰ পৰা পুনৰুজ্জীৱিত কৰিলে, যি অৱস্থাত মানুহৰ খাদ্য আৰু পানী দুয়োটাৰে অভাৱ আছিল।
فتغَدَّى بالصَّاعِ أَلْفٌ جِياعٌ
وتَرَوَّى بالصَّاعِ ألفٌ ظِمَاءُএইদৰে, এহাজাৰ ভোকাতুৰ লোকক এক 'ছা' খাদ্যৰে খুওৱা হ'ল, আৰু এহাজাৰ পিয়াহত আতুৰ লোকক এক 'ছা' পানীৰে তৃষ্ণা নিবাৰণ কৰা হ'ল।
وَوَفَى قدرُ بَيْضَةٍ مِنْ نُضَارٍ
دَيْنَ سَلْمَانَ حِينَ حانَ الوفاءُআৰু এটা কণীৰ ওজনৰ বিশুদ্ধ সোণে ছালমানৰ ঋণ পৰিশোধ কৰিলে যেতিয়া পৰিশোধৰ সময় আহিল।
كانَ يُدْعَى قِنّاً فأُعْتِقَ لَمَّا
أيْنَعَتْ مِنْ نَخيلِه الأَقْنَاءُতেওঁক (ছালমানক) এজন দাস বুলি কোৱা হৈছিল, কিন্তু তেওঁৰ খেজুৰ গছৰ ফলবোৰ পকি উঠাৰ লগে লগে তেওঁক মুক্ত কৰা হ'ল।
أفلا تَعْذُرُونَ سَلْمَانَ لَمَّا
أَنْ عَرَتْهُ مِنْ ذِكْرِهِ العُروَاءُতেন্তে আপোনালোকে ছালমানক ক্ষমা নকৰিবনে, যেতিয়া তেওঁৰ ﷺ নাম লোৱাৰ লগে লগে তেওঁক ভক্তিৰ শিহৰণে আৱৰি ধৰিছিল?
وَأَزالَت بِلَمْسِهَا كلَّ دَاءٍ
أكْبَرَتْهُ أطِبَّةٌ وَإِسَاءُআৰু ইয়াৰ স্পৰ্শৰে, ই এনে সকলো ৰোগ দূৰ কৰিলে যাক চিকিৎসক আৰু বৈদ্যসকলে অসাধ্য বুলি গণ্য কৰিছিল।
وعُيُونٌ مَرَّتْ بها وَهْي رُمْدٌ
فأَرَتْهَا مَا لَمْ تَرَ الزَّرْقَاءُআৰু চকুৱে ইয়াৰ ﷺ কাষেৰে পাৰ হৈ গৈছিল যেতিয়া সেইবোৰ ৰোগগ্ৰস্ত আছিল, তথাপিও ই সেইবোৰক এনেকুৱা বস্তু দেখুৱালে যিবোৰ তীক্ষ্ণ দৃষ্টিসম্পন্ন লোকেও দেখা নাছিল।
وأَعادَتْ عَلَى قَتَادَةَ عَيْنَاً
فَهْيَ حتى مماتِه النَّجْلاءُআৰু ই কাতাদাহক এটা চকু ঘূৰাই দিলে, যিটো তেওঁৰ মৃত্যুলৈকে বহল আৰু সুন্দৰ হৈ থাকিল।
أَوْ بِلَثْمِ التُّرَابِ مِنْ قَدَمٍ لا
نَتْ حَياءً من مَشْيِهَا الصَّفْواءُঅথবা তেওঁৰ ﷺ ভৰিৰ ধূলি চুমি, যাৰ খোজৰ লাজতে কঠিন শিলও কোমল হৈ পৰিছিল।
مَوْطِئُ الأخمَصِ الَّذِي منه للقل
لبِ إذا مَضْجَعي أَقَضَّ وِطاءُতেওঁৰ ﷺ ভৰিৰ তলিৰ সেই স্থান, য'ত তেওঁ খোজ দিছিল, মোৰ নিজৰ বিছনাখন অস্বস্তিকৰ হৈ পৰিলে হৃদয়ৰ বাবে এক কোমল আশ্ৰয়স্থল হৈ পৰে।
حَظيَ المسجدُ الحرامُ بمَمْشا
ها ولم يَنْس حَظه إِيلِيَاءُপবিত্ৰ মছজিদ তেওঁৰ ﷺ খোজৰ দ্বাৰা ধন্য হৈছিল, আৰু জেৰুজালেমেও তেওঁৰ আশীৰ্বাদৰ অংশ পাহৰা নাছিল।
وَرَمَتْ إذْ رَمَى بها ظُلَمَ اللي
لِ إلى اللَّه خوفُه والرَّجاءُআৰু তেওঁৰ ভৰিয়ে ﷺ ৰাতিৰ আন্ধাৰ দূৰ কৰিলে, যিদৰে তেওঁ ইয়াৰ দ্বাৰা আল্লাহৰ প্ৰতি নিজৰ ভয় আৰু আশা নিৰ্দেশিত কৰিছিল।
دَمِيَتْ في الوَغَى لِتَكْسِبَ طِيباً
ما أراقتْ من الدَّمِ الشُّهداءُতেওঁৰ ভৰিয়ে ﷺ যুদ্ধত তেজ বগাইছিল এনে এক সুগন্ধি লাভ কৰিবলৈ যিটো শ্বহীদসকলৰ তেজ বগাইও লাভ কৰিব নোৱাৰিছিল।
فَهْيَ قُطْبُ المحرابِ وَالْحَرْبِ كم دا
رت عليها في طاعة أَرحاءُতেওঁ হৈছে প্ৰাৰ্থনাৰ স্থান আৰু যুদ্ধ উভয়ৰে কেন্দ্ৰ, যাৰ চাৰিওফালে বহুতো শিলচাকি আজ্ঞাধীনভাৱে ঘূৰিছে।
وَأُرَاهُ لو لم يُسَكِّنْ بها قب
لُ حِراءً ماجَتْ بِهِ الدَّأْمَاءُআৰু মই বিশ্বাস কৰোঁ যে যদি তেওঁ হিৰাৰ আগতে ইয়াৰ (পৃথিৱীৰ) ভিতৰত বসতি স্থাপন নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে অস্তিত্বৰ বিশালতা অস্থিৰতাত উথলি উঠিলহেঁতেন।
عَجَباً للكُفّارِ زادوا ضلالاً
بالذي فيه للعقول اهتداءُকি আচৰিত এই কাফিৰসকল, যিসকলে কেৱল সেইটোৰ দ্বাৰাই ভ্ৰান্তিত বৃদ্ধি পালে য'ত সকলো বুদ্ধিৰ বাবে স্পষ্ট পথপ্ৰদৰ্শন আছে।
والذي يسألون منه كتابٌ
مُنْزَلٌ قد أتاهم وارتقاءُআৰু যিটো তেওঁলোকে দাবী কৰে, সেয়া হৈছে এক অৱতীৰ্ণ কিতাপ যি ইতিমধ্যে তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহিছে, যিয়ে উন্নতি আৰু আৰোহণৰ পথ দেখুৱায়।
أَوَ لم يَكْفِهِمْ من اللَّهِ ذِكْرٌ
فيه للناس رحمةٌ وشفاءُআল্লাহৰ পৰা অহা এটা স্মৰণ তেওঁলোকৰ বাবে যথেষ্ট নাছিলনে, য'ত সকলো মানৱজাতিৰ বাবে দয়া আৰু আৰোগ্য আছে?
أَعجزَ الإِنسَ آية منه والجن
نَ فَهَلَّا يأتي بها البُلَغاءُইয়াৰ এটা আয়াতেই মানৱজাতি আৰু জিন উভয়কে অসহায় কৰি তুলিছে, তেন্তে তেওঁলোকৰ মাজৰ আটাইতকৈ বাগ্মীসকলে কিয় ইয়াৰ দৰে এটা আয়াত আনিব নোৱাৰে?
كلّ يومٍ تُهدَى إلى سامِعِيه
مُعجِزاتٍ من لفظِه القُرَّاءُপ্ৰতিদিনে, আবৃত্তিকাৰীসকলে ইয়াৰ শব্দৰ পৰা অলৌকিকতা শ্ৰোতাসকলৰ ওচৰত উপস্থাপন কৰে।
تَتَحَلَّى به المسامِعُ والأف
واه فَهْو الحُلِيُّ وَالحَلْوَاءُকাণ আৰু মুখ ইয়াৰ দ্বাৰা সুশোভিত হয়, কিয়নো ই অলংকাৰ আৰু মিঠা আনন্দ দুয়োটাই।
رَقَّ لَفْظاً وراق معنىً فجاءَتْ
في حُلاها وحَلْيِها الخَنْسَاءُশব্দত কোমল আৰু অৰ্থত মহৎ, ই আল-খানছাৰ কবিতাৰ দৰে নিজৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু অলংকাৰত প্ৰকাশ পালে।
وأرَتْنَا فيه غوامضَ فضلٍ
رِقَّةٌ مِنْ زُلالِهَا وَصَفاءُআৰু ই আমাক ইয়াৰ ভিতৰত গভীৰ উৎকৃষ্টতা দেখুৱালে, ইয়াৰ বিশুদ্ধ, স্পষ্ট সত্তা আৰু পবিত্ৰতাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক সূক্ষ্মতা।
إنما تُجْتَلَى الوُجُوهُ إذَا ما
جُلِيَتْ عِنْ مِرْآتِهَا الأصْداءُমুখবোৰ তেতিয়াহে প্ৰকৃততে প্ৰকাশ পায় যেতিয়া সিহঁতৰ দাপোণৰ পৰা কলঙ্ক মচি পেলোৱা হয়।
سُوَرٌ منه أشْبَهَتْ صُوَراً مِن
نَا ومِثْلُ النَّظَائِر النُّظَراءُইয়াৰ অধ্যায়বোৰ আমাৰ ৰূপৰ দৰে আছিল, আৰু সঁচাকৈয়ে, সমানবোৰক সমানৰ লগত তুলনা কৰা হয়।
والأقاويل عندَهمْ كالتماثي
لِ فلا يُوهِمَنَّكَ الخطباءُআৰু তেওঁলোকৰ উক্তি নিৰ্জীৱ মূৰ্তিৰ দৰে, গতিকে বাগ্মীসকলে আপোনাক প্ৰতাৰণা কৰিবলৈ নিদিব।
كم أبانَتْ آياتُهُ من علومٍ
عن حُروفٍ أبانَ عنها الهجاءُইয়াৰ আয়াতবোৰে কেৱল আখৰৰ পৰা কিমান বিজ্ঞান প্ৰকাশ কৰিছে, যিবোৰ উচ্চাৰণে স্পষ্ট কৰি তুলিছে।
فهْي كالحَبِّ والنَّوَى أعجبَ الزُّر
راعَ منهُ سنابلٌ وَزَكاءُগতিকে ই শস্য আৰু খেজুৰৰ গুটিৰ দৰে, যাৰ পৰা ওলোৱা ধানৰ থোক আৰু প্ৰচুৰ বৃদ্ধিয়ে খেতিয়কসকলক আচৰিত কৰি তুলিছে।
فأطالوا فيه التردُّدَ وَالرَّي
بَ فقالوا سِحْرٌ وقالوا افتراءُসেয়েহে তেওঁলোকে ইয়াৰ বিষয়ে নিজৰ দ্বিধা আৰু সন্দেহ দীঘলীয়া কৰিলে, আৰু ক'লে, "এইটো যাদু," আৰু "এইটো এটা মিছা অভিযোগ।"
وإذا البيِّنَاتُ لَمْ تُغْنِ شيئاً
فَالتماسُ الهُدَى بِهِنَّ عَناءُআৰু যদি স্পষ্ট প্ৰমাণবোৰে কোনো কাম নিদিয়ে, তেন্তে সেইবোৰৰ দ্বাৰা পথপ্ৰদৰ্শন বিচৰাটো এক নিৰৰ্থক প্ৰচেষ্টা।
وإذا ضلَّتِ العُقول على عِلْ
مٍ فماذا تقوله الفُّصَحاءُআৰু যদি জ্ঞানেৰে সৈতে বুদ্ধিও বিপথে যায়, তেন্তে বাগ্মীসকলে আৰু কি ক'ব পাৰে?
قومَ عيسى عاملْتم قومَ موسى
بالذي عامَلَتْكُم الحُنفاءُহে ঈছাৰ লোকসকল, আপোনালোকে মুছাৰ লোকসকলৰ সৈতে তেনেদৰেই ব্যৱহাৰ কৰিলে যিদৰে প্ৰকৃত একেশ্বৰবাদীসকলে আপোনালোকৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
صَدَّقوا كُتْبَكُمُ وكذَبْتُمْ
كُتبَهُمُ إنّ ذا لَبِئْسَ البَواءُতেওঁলোকে (প্ৰকৃত একেশ্বৰবাদীসকলে) আপোনালোকৰ কিতাপবোৰ বিশ্বাস কৰিছিল, অথচ আপোনালোকে তেওঁলোকৰ কিতাপবোৰ অবিশ্বাস কৰিলে; সঁচাকৈয়ে, এইটো এক দুৰ্ভাগ্যজনক প্ৰতিদান।
لو جحدنا جُحُودَكم لاستويْنَا
أوَ للحقِّ بالضَّلالِ استواءُযদি আমি আপোনালোকৰ দৰে অস্বীকাৰ কৰিলোহেঁতেন, তেন্তে আমি সমান হ'লোহেঁতেন, কিন্তু সত্য আৰু ভ্ৰান্তিৰ মাজত সঁচাকৈয়ে সমতা থাকিব পাৰেনে?
مَا لَكُم إِخْوَةَ الكِتابِ أُناساً
ليس يُرْعَى للحقِّ منكم إخاءُহে কিতাপৰ লোকসকল, আপোনালোকৰ কি হৈছে যে আপোনালোক এনে এক জাতি যাৰ বাবে সত্যৰ খাতিৰত কোনো ভাতৃত্ববোধ বজাই ৰখা নহয়?
يَحْسُدُ الأولُ الأخيرَ وما زا
لَ كذا المُحْدَثُونَ وَالقُدَمَاءُপ্ৰথমে শেষজনক ঈৰ্ষা কৰে, আৰু নতুন আৰু পুৰণি উভয় প্ৰজন্মৰ ক্ষেত্ৰত সদায় এনেকুৱাই হৈ আহিছে।
قد عَلِمْتُم بِظلمِ قابيل هابي
لَ ومظلومُ الإِخْوَةِ الأَتْقِيَاءُআপোনালোকে নিশ্চয় কাইনৰ হেবলৰ প্ৰতি কৰা অন্যায়ৰ বিষয়ে আৰু ধাৰ্মিক ভাইসকলৰ মাজত অত্যাচাৰিতসকলৰ বিষয়ে জানে।
وسمِعْتم بكَيْدِ أَبناءِ يعقو
بَ أَخَاهم وكلُّهم صُلَحَاءُআৰু আপোনালোকে যাকোবৰ পুত্ৰসকলে তেওঁলোকৰ ভায়েকৰ বিৰুদ্ধে কৰা ষড়যন্ত্ৰৰ বিষয়ে শুনিছে, যদিও তেওঁলোক সকলোৱেই সৎ আছিল।
حِينَ أَلْقَوْهُ في غَيابَةِ جُبٍّ
وَرَمَوْهُ بالإفْكِ وَهْوَ بَراءُযেতিয়া তেওঁলোকে তেওঁক কুঁৱাৰ গভীৰতাত পেলাই দিছিল আৰু মিছাকৈ অভিযোগ কৰিছিল, যদিও তেওঁ নিৰ্দোষী আছিল।
فتأَسَّوْا بِمَن مَضَى إذْ ظَلَمتمْ
فالتَّأَسِّي لِلنَّفْسِ فيه عَزَاءُগতিকে যিসকলে আগতে আহিছিল তেওঁলোকৰ পৰা সান্ত্বনা লওক, যিহেতু আপোনালোকে অন্যায় কৰিছে, কিয়নো এনে সান্ত্বনাত আত্মাই শান্তি বিচাৰি পায়।
أتُرَاكُم وَفَّيْتُم حينَ خَانُوا
أم تُرَاكُمْ أَحْسَنْتُمُ إذْ أساؤُواআপোনালোকে ভাবে নেকি যে তেওঁলোকে বিশ্বাসঘাতকতা কৰোঁতে আপোনালোক বিশ্বস্ত আছিল, বা তেওঁলোকে বেয়া কাম কৰোঁতে আপোনালোকে ধাৰ্মিকতাৰে কাম কৰিছিল?
بَلْ تَمَادَتْ عَلَى التَّجَاهُلِ آبَا
ءٌ تَقَفَّتْ آثَارِهَا الأَبناءُবৰং, পিতাসকলে অজ্ঞতাত লাগি থাকিল, আৰু তেওঁলোকৰ সন্তানসকলে তেওঁলোকৰ পদাংক অনুসৰণ কৰিলে।
بَيَّنَتْهُ تَوْراتُهُمْ وَالأَناجِي
لُ وَهم في جُحُودِهِ شُرَكاءُতেওঁলোকৰ তাওৰাত আৰু ইঞ্জিলে তেওঁক ﷺ স্পষ্ট কৰি তুলিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে তেওঁক অস্বীকাৰ কৰাত অংশীদাৰ।
إنْ تقولوا ما بَيَّنَتْهُ فما زَا
لَتْ بها عن عيونهم غشوَاءُযদি আপোনালোকে দাবী কৰে যে তেওঁলোকে তেওঁক ﷺ স্পষ্ট কৰা নাছিল, তেন্তে তেওঁলোকৰ চকুৰ পৰা তেওঁক সদায় এখন আৱৰণে ঢাকি ৰাখিছে।
أو تقولوا قد بَيَّنَتْهُ فما لِلْ
أُذْنِ عما تقوله صَمَّاءُঅথবা যদি আপোনালোকে দাবী কৰে যে তেওঁলোকে তেওঁক ﷺ স্পষ্ট কৰিছিল, তেন্তে কাণে ই কি ঘোষণা কৰে তাৰ প্ৰতি কিয় বধিৰ হৈ আছে?
عَرَفُوهُ وَأنْكَرَوهُ وَظُلمَاً
كَتَمَتْهُ الشَّهَادَةَ الشُّهَدَاءُতেওঁলোকে তেওঁক ﷺ চিনি পাইছিল আৰু তাৰ পিছত অস্বীকাৰ কৰিছিল, আৰু সাক্ষীসকলে অন্যায়ভাৱে সাক্ষ্য লুকুৱাই ৰাখিছিল।
أوَ نُورُ الإِلهِ تُطْفِئُهُ الأَفْ
واهُ وَهْوَ الذي به يُسْتَضاءُঈশ্বৰৰ পোহৰক কেৱল মুখেৰে নুমুৱাব পাৰিনে, যেতিয়া এই পোহৰৰ দ্বাৰাই সকলো আলোকিত হয়?
أوَلا يُنْكِرُونَ مَن طَحَنَتْهُم
بِرَحاها عِنْ أمْرِهِ الْهَيجاءُতেওঁলোকে তেওঁক ﷺ অস্বীকাৰ নকৰে নেকি যিজনে যুদ্ধৰ শিলগুটিৰে তেওঁৰ আদেশত তেওঁলোকক পিহি পেলাইছিল?
وَكَساهم ثَوْبَ الصَّغارِ وقد
طُلَّت دِماً منهم وصِينَتْ دِمَاءُআৰু তেওঁলোকক অপমানৰ বস্ত্ৰ পিন্ধাইছিল, যেতিয়া তেওঁলোকৰ পৰা তেজ বোৱাইছিল আৰু আন তেজ ৰক্ষা পৰিছিল।
كيف يَهدِي الإِله منهم قلوباً
حَشْوُها من حَبِيبِهِ الْبَغْضاءُঈশ্বৰে তেওঁলোকৰ মাজত কেনেকৈ সেই হৃদয়বোৰক পথ দেখুৱাব পাৰে যাৰ মূলতে তেওঁৰ প্ৰিয়জন ﷺ ৰ প্ৰতি ঘৃণাৰে ভৰি আছে?
خَبِّرونَا أهلَ الكِتَابَيْنِ من أَيْ
نَ أَتَاكُم تَثْليثكم والبَداءُহে দুখন কিতাপৰ লোকসকল, আমাক কওক, আপোনালোকৰ ত্ৰিত্ববাদ আৰু "বাদা" (ঈশ্বৰীয় ইচ্ছাত পৰিৱৰ্তন) ধাৰণাটো ক'ৰ পৰা আহিল?
مَا أتى بالعقِيدَتَيْنِ كتابٌ
واعتقادٌ لا نَصَّ فيه ادِّعاءُকোনো ঐশ্বৰিক কিতাপে এই দুটা মতবাদ কেতিয়াও অনা নাছিল, আৰু শাস্ত্ৰীয় পাঠ নোহোৱাকৈ যিকোনো বিশ্বাস কেৱল এটা দাবীহে।
والدَّعاوَى ما لم تُقيموا عليها
بَيِّنَاتٍ أبناؤُها أَدْعِياءُআৰু দাবীসমূহ, যদি আপোনালোকে স্পষ্ট প্ৰমাণেৰে প্ৰতিষ্ঠা নকৰে, তেন্তে সেইবোৰৰ সন্তান অবৈধ।
ليت شعري ذِكرُ الثلاثةِ وَالوا
حِدِ نَقْصٌ في عَدِّكم أمْ نَماءُমই আচৰিত হওঁ যে তিনি আৰু একৰ উল্লেখ আপোনালোকৰ হিচাপত এক অভাৱ নে এক বৃদ্ধি।
كيف وَحَّدْتُم إِلهاً نَفَى التَّو
حِيدَ عنه الآباءُ والأَبناءُআপোনালোকে কেনেকৈ এনে এজন ঈশ্বৰক একত্ৰিত কৰিলে যাৰ পৰা পিতৃ আৰু পুত্ৰ উভয়ে একত্বৰ ধাৰণাটো অস্বীকাৰ কৰিছিল?
أإِلهٌ مُرَكَّبٌ ما سَمِعْنَا
بإِلهٍ لذاتِهِ أَجْزَاءُতেওঁ কি এক যৌগিক ঈশ্বৰ, কিয়নো আমি এনে কোনো দেৱতাৰ বিষয়ে শুনা নাই যাৰ সত্তা পৃথক অংশৰে গঠিত?
أَلِكُلٍّ منهم نَصِيبٌ مِنَ المُل
كِ فَهَلَّا تَمَيَّزُ الأَنْصِبَاءُতেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকৰে ৰাজত্বত অংশ আছে নেকি, আৰু যদি আছে, তেন্তে এই অংশবোৰ কিয় স্পষ্টকৈ পৃথক কৰা নহয়?
أم هُمُ حَلّلوُا بها شِرْكَةَ الأب
دَانِ أمْ هُمْ لبعضِهم كُفَلاءُঅথবা তেওঁলোকে ইয়াৰ জৰিয়তে শৰীৰৰ অংশীদাৰিত্বৰ অনুমতি দিছে নেকি, অথবা তেওঁলোকে ইজনে সিজনৰ বাবে জামিনদাৰ হিচাপে থিয় দিছে?
أتراهم لحاجةٍ واضطرارٍ
خَلَطُوهَا ومَا بَغَى الخُلَطَاءُআপোনালোকে ভাবে নেকি যে তেওঁলোকে ইয়াক প্ৰয়োজন আৰু বাধ্যবাধকতাৰ বাবে মিহলাইছিল, আৰু মিশ্ৰণকাৰীসকলে কোনো অপৰাধ কৰা নাছিল?
أهُوَ الرَّاكِبُ الحمارَ فيا عَجْ
زَ إِلهٍ يَمَسُّهُ الإِعْيَاءُতেওঁ কি গাধত উঠা জন, কিয়নো এনে এজন দেৱতাক কি দুৰ্বলতাই আক্ৰান্ত কৰে যাক ভাগৰে স্পৰ্শ কৰিব পাৰে?
أمْ جميعٌ عَلَى الحمار لقد جَل
لَ حِمَارٌ بِجَمْعِهِم مَشَّاءُঅথবা তেওঁলোক সকলোৱেই গাধৰ ওপৰত আছে; সঁচাকৈয়ে, সেই গাধটো যি তেওঁলোক সকলোকে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে, সেয়া সঁচাকৈয়ে শক্তিশালী!
أم سِواهم هُو الإِلهُ فما نِسْ
بَةُ عيسى إليه والإِنْتِمَاءُঅথবা তেওঁলোকৰ বাহিৰে আন কোনোবা প্ৰকৃত ঈশ্বৰ, আৰু যদি সেয়াই হয়, তেন্তে যীশুৰ তেওঁৰ সৈতে কি সম্পৰ্ক আৰু সম্বন্ধ?
أم أردتُم بها الصفاتِ فلمْ خُص
صَتْ ثُلاثٌ بِوصفِه وَثُناءُঅথবা আপোনালোকে ইয়াৰ দ্বাৰা ঐশ্বৰিক গুণাগুণ বুজাইছিল, আৰু যদি সেয়াই হয়, তেন্তে তেওঁৰ বৰ্ণনা আৰু প্ৰশংসাৰ বাবে কেৱল তিনিটাক কিয় বাছি লোৱা হৈছিল?
أم هُو ابنٌ للَّه ما شاركته
في معاني النُّبُوَّةِ الأَنبياءُঅথবা তেওঁ ঈশ্বৰৰ পুত্ৰ, যাৰ সৈতে নবীসকলে নবুৱতৰ গভীৰ অৰ্থত অংশীদাৰ নাছিল?
قتلَتْهُ اليهودُ فيما زَعَمْتُم
وَلأَمْواتِكم به إحياءُইহুদীসকলে তেওঁক হত্যা কৰিছিল, যেনেকৈ আপোনালোকে দাবী কৰে, তথাপিও তেওঁৰ জৰিয়তে আপোনালোকৰ মৃতসকলৰ পুনৰুত্থান আছে।
إنَّ قَوْلاً أَطْلَقْتُمُوهُ عَلَى الل
هِ تعالى ذِكْرا لقَوْلٌ هُراءُসঁচাকৈয়ে, আপোনালোকে ঈশ্বৰৰ বিষয়ে যি কথা কৈছে, তেওঁৰ স্মৰণ মহিমান্বিত হওক, সেয়া কেৱল নিৰৰ্থক কথা।
مِثْلَ مَا قَالَت اليهودُ وكلٌّ
لَزِمَتْهُ مقالَةٌ شَنعاءُএয়া ইহুদীসকলে কোৱাৰ দৰেই, আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকেই এক ঘৃণনীয় কথাৰে বান্ধ খাই আছে।
إذْ همُ اسْتَقْرَؤُوا البَداءَ وكم سا
قَ وَبَالاً إِليهم اسْتِقْرَاءُকিয়নো তেওঁলোকে ঈশ্বৰৰ ইচ্ছাত পৰিৱৰ্তনৰ অনুমান কৰিছিল, আৰু এনে অনুমানে তেওঁলোকৰ ওপৰত কিমান দুৰ্যোগ আনিছিল!
وَأَرَاهم لم يجعلُوا الواحِدَ القَه
هارَ في الخَلْقِ فاعلاً ما يشاءُআৰু মই দেখোঁ যে তেওঁলোকে এক, প্ৰভুত্বশালীজনক সৃষ্টিত তেওঁ যি ইচ্ছা কৰে তাৰ কৰ্তা বুলি গণ্য কৰা নাছিল।
جَوَّزُوا النَّسْخَ مِثْلَما جوَّزُوا المس
خَ عَلَيْهِم لو أنهم فُقهاءُতেওঁলোকে বাতিলকৰণৰ অনুমতি দিছিল যেনেকৈ তেওঁলোকে নিজৰ ওপৰত ৰূপান্তৰৰ অনুমতি দিছিল, যদিহে তেওঁলোক প্ৰকৃত আইনজ্ঞ আছিল।
هُوَ إِلَّا أَن يُرْفَعَ الحكمُ بالحك
مِ وخَلْقٌ فيه وأمرٌ سَواءُএয়া কেৱল এইটোৱেই যে এটা শাসন আন এটা শাসনৰ দ্বাৰা উঠাই লোৱা হয়, আৰু ইয়াত সৃষ্টি আৰু আদেশ উভয়ই তেওঁৰ ইচ্ছাৰ অধীন।
ولحُكمٍ من الزمانِ انتهاءٌ
ولحُكم من الزمانِ ابتداءُসময়ৰ এক শাসনৰ বাবে, এক সমাপ্তি আছে, আৰু সময়ৰ এক শাসনৰ বাবে, এক আৰম্ভণি আছে।
فَسَلُوهم أكان في مسخِهِم نَسْ
خٌ لآيات اللَّه أم إنشاءُগতিকে তেওঁলোকক সোধক: তেওঁলোকৰ ৰূপান্তৰ ঈশ্বৰৰ আয়াতসমূহৰ বাতিলকৰণ আছিল নে এক নতুন সৃষ্টি?
وَبَدَاءٌ في قَوْلِهمْ نَدِمَ الل
هُ عَلَى خَلْقِ آدمٍ أمْ خَطاءُতেওঁলোকৰ এই দাবীত যে আল্লাহে আদমক সৃষ্টি কৰাৰ বাবে অনুতাপ কৰিছিল, সেয়া মনৰ পৰিৱৰ্তন নে কেৱল এটা ভুল?
أم مَحَا اللَّهُ آية الليل ذكراً
بعدَ سَهْوٍ ليوجَدَ الإِمْساءُনে আল্লাহে পাহৰি যোৱাৰ পিছত ৰাতিৰ চিন মচি পেলাইছিল, যাতে সন্ধিয়াৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে?
أم بدا للإِلهِ في ذَبْحِ إِسْحَا
قَ وقد كان الأمر فيه مَضاءُনে ইছহাকৰ বলিদানৰ বিষয়ে আল্লাহৰ ওচৰত স্পষ্ট হৈছিল, যেতিয়া সেই বিষয়ে আদেশ ইতিমধ্যে চূড়ান্তভাৱে জাৰি কৰা হৈছিল?
أوَ ما حَرَّمَ الإِلهُ نِكَاحَ ال
أُختِ بعدَ التحليلِ فَهْوَ الزِّناءُনে আল্লাহে এগৰাকী ভগ্নীক বিবাহ কৰোৱা নিষিদ্ধ কৰিছিল, যিটো আগতে অনুমতি দিয়া হৈছিল, যাৰ ফলত ই ব্যভিচাৰ হৈ পৰিছিল?
لا تُكَذِّبْ إنَّ اليَهُودَ وقد زا
غُوا عن الحقِّ مَعْشَرٌ لُؤَماءُঅবিশ্বাস নকৰিবা, কিয়নো ইহুদীসকল, সত্যৰ পৰা বিচ্যুত হৈ, সঁচাকৈয়ে এক ঘৃণনীয় জাতি।
جَحَدُوا المصطفى وآمن بالطا
غُوتِ قومٌ همْ عندهمْ شُرَفاءُতেওঁলোকে মনোনীতজনক ﷺ অস্বীকাৰ কৰিছিল, অথচ মূৰ্তিত বিশ্বাস কৰিছিল, এনে এক জাতি যাক তেওঁলোকে নিজেই সন্মানীয় বুলি গণ্য কৰে।
قتَلوا الأَنبياءَ وَاتَّخَذُوا العِج
لَ أَلا إنهم هم السُّفَهاءُতেওঁলোকে নবীসকলক হত্যা কৰিছিল আৰু দামুৰি (পূজাৰ বাবে) গ্ৰহণ কৰিছিল; সঁচাকৈয়ে, তেওঁলোকেই আচল মূৰ্খ।
وسَفيهٌ من ساءَه المنُّ والسَّلْ
وَى وأَرضاهُ الفُومُ وَالقِثَّاءُআৰু মূৰ্খ সেইজন, যাক মান্না আৰু চৰায়ে অসন্তুষ্ট কৰিছিল, অথচ নহৰু আৰু তিয়ঁহে সন্তুষ্টি দিছিল।
مُلِئَتْ بالخبيثِ منهم بُطُونٌ
فَهْيَ نَارٌ طِباقُها الأمعاءُতেওঁলোকৰ পেট দুষ্টতাৰে ভৰি আছিল, সেয়েহে তেওঁলোক এনে এক অগ্নি যাৰ স্তৰবোৰ তেওঁলোকৰ নিজৰ অন্ত্ৰ।
لو أُرِيدُوا في حال سَبْتٍ بخيرٍ
كان سَبْتَاً لديهمُ الأَربِعاءُযদি তেওঁলোকক চাব্বাথত ভালৰ বাবে উদ্দেশ্য কৰা হ'লহেঁতেন, তেন্তে বুধবাৰেই তেওঁলোকৰ নিৰ্দিষ্ট চাব্বাথ হ'লহেঁতেন।
هُوَ يومٌ مُبارَكٌ قيلَ للتص
ريفِ فيه من اليهود اعتداءُই এক পবিত্ৰ দিন, তথাপিও কোৱা হৈছিল যে ইহুদীসকলে ইয়াৰ পালনত উলংঘন কৰিছিল।
فَبِظُلْمٍ منهمُ وكفْرٍ عَدَتْهُم
طَيِّبَاتٌ في تَرْكِهنَّ ابْتِلاءُএইদৰে, তেওঁলোকৰ অন্যায় আৰু অবিশ্বাসৰ বাবে, ভাল বস্তুবোৰ তেওঁলোকৰ পৰা বঞ্চিত কৰা হৈছিল, আৰু সেইবোৰ ত্যাগ কৰাত এক কঠিন পৰীক্ষা আছিল।
خُدِعوا بالمنافقين وهل يَنْ
فُقُ إلَّا على السفيهِ الشَّقاءُতেওঁলোক কপটসকলৰ দ্বাৰা প্ৰতাৰিত হৈছিল, কিয়নো মূৰ্খৰ বাহিৰে আন কাৰো ওপৰত দুখ নামি নাহে।
واطمأنوا بقَوْلِ الَاحزاب إِخوا
نِهِمُ إِننا لكم أولياءُআৰু তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ ভাইসকল, মিত্ৰজোঁটৰ লোকসকলৰ কথাত আশ্বাস পাইছিল, যিসকলে ঘোষণা কৰিছিল, "সঁচাকৈয়ে, আমি তোমালোকৰ মিত্ৰ।"
حالَفوهم وخالفوهم ولمْ أَدْ
رِ لماذا تخالَفَ الحُلفاءُতেওঁলোকে তেওঁলোকৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁলোকৰ বিৰোধিতা কৰিছিল, আৰু মই নাজানো কিয় মিত্ৰসকলেই মতানৈক্যত লিপ্ত হৈছিল।
أسلَمُوهم لأَوَّلِ الحَشْرِ لا مِي
عادُهم صادقٌ ولا الإِيلاءُতেওঁলোকে প্ৰথম সমাৱেশতে তেওঁলোকক ত্যাগ কৰিছিল, কিয়নো তেওঁলোকৰ প্ৰতিশ্ৰুতি সত্য নাছিল আৰু তেওঁলোকৰ শপতো বাধ্যতামূলক নাছিল।
سكَنَ الرُّعْبُ والخَرابُ قلوباً
وبُيُوتاً منهمُ نعاها الجَلاءُসন্ত্ৰাস আৰু ধ্বংস তেওঁলোকৰ হৃদয় আৰু ঘৰত বিৰাজ কৰিছিল, যিবোৰক তেওঁলোকৰ নিজৰেই বহিষ্কাৰে শোক কৰিছিল।
وَبِيَوْمِ الأحزابِ إِذْ زاغتِ الأَب
صَارُ فيهم وضلتِ الآراءُআৰু মিত্ৰজোঁটৰ দিনা, যেতিয়া তেওঁলোকৰ মাজত চকু ঘূৰাই দিয়া হৈছিল আৰু সকলো মতামত বিপথে গৈছিল।
وتَعَدَّوْا إلى النبيّ حدوداً
كان فيها عليهم العُدَوَاءُআৰু তেওঁলোকে নবী ﷺ ৰ বিৰুদ্ধে সীমা অতিক্ৰম কৰিছিল, এনে সীমা পাৰ হৈছিল যিয়ে তেওঁলোকৰ ওপৰত শত্ৰুতা কঢ়িয়াই আনিছিল।
وَنَهَتْهُم وما انتهت عنه قوم
فأُبيدَ الأَمَّارُ والنَّهاءُআৰু তেওঁ তেওঁলোকক নিষেধ কৰিছিল, তথাপিও এটা জাতিয়ে তাৰ পৰা বিৰত নাছিল, সেয়েহে আদেশ কৰোঁতা আৰু আদেশ পালন কৰোঁতা উভয়কে সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰা হৈছিল।
وتعاطَوْا في أحمدٍ مُنْكَرَ القَوْ
لِ وَنُطقُ الأَراذِلِ العَوْراءُতেওঁলোকে আহমদ ﷺ ৰ বিৰুদ্ধে বেয়া কথা কৈছিল, কিয়নো নীচ লোকৰ কথা স্বাভাৱিকতে ভ্ৰষ্ট আৰু অন্ধ।
كلُّ رِجْسٍ يَزِيدُه الخُلُقُ السُّو
ءُ سِفاهاً والمِلَّةُ العَوْجاءُপ্ৰতিজন নীচ ব্যক্তিৰ মূৰ্খতা তেওঁলোকৰ বেয়া চৰিত্ৰ আৰু তেওঁলোকৰ কুটিল ধৰ্মৰ দ্বাৰা বৃদ্ধি পায়।
فانظروا كيف كان عاقبة القوْ
مِ وَما ساق لِلْبَذِيِّ البَذَاءُগতিকে চোৱা সেই জাতিৰ কি হ'ল আৰু তেওঁলোকৰ অশ্লীলতাই বেয়া মুখৰ লোকসকলক কি পৰিণামলৈ লৈ গ'ল।
وجَد السَّبَّ فيه سُمَّاً وَلم يَدْ
رِ إِذْ المِيمُ في مواضِعَ بَاءُতেওঁ ﷺ ৰ বিৰুদ্ধে কৰা অপমানক বিষ বুলি পাইছিল, এইটো নুবুজি যে সেই অপমান নিজেই বক্তাৰ বাবে বিষ হৈ পৰিছিল, যেনেকৈ 'সুম্মুন' (বিষ) শব্দৰ 'মীম' কিছুমান ক্ষেত্ৰত 'সব্বুন' (অপমান) শব্দৰ 'বা' লৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
كانَ مِن فيه قتلُه بِيَدَيْهِ
فهو في سوء فِعله الزَّبَّاءُতেওঁৰ নিজৰ মুখেই তেওঁৰ নিজৰ হাতেৰে তেওঁৰ মৃত্যুৰ আহিলা আছিল, যাৰ ফলত তেওঁৰ বেয়া কৰ্মৰ বাবে তেওঁ আজ-জাব্বাৰ দৰে হৈ পৰিছিল।
أوْ هُوَ النحلُ قَرْصُهَا يَجْلُبُ الحَت
فَ إليها وما له إنْكَاءُঅথবা তেওঁ মৌমাখিৰ দৰে, যাৰ হুলে নিজৰ বাবে মৃত্যু কঢ়িয়াই আনে, তথাপিও ই ইয়াৰ লক্ষ্যৰ ওপৰত কোনো স্থায়ী ক্ষতি নকৰে।
صَرَعَتْ قومَهُ حبائِلُ بَغْيٍ
مَدَّها المكرُ منهم والدَّهاءُঅন্যায়ৰ ফান্দ, যিবোৰ তেওঁলোকৰ নিজৰ ধূর্ততা আৰু প্ৰৱঞ্চনাই পাতিছিল, সেইবোৰে তেওঁৰ জাতিক ধ্বংস কৰিছিল।
فأتتهم خيلٌ إلى الحرب تختا
لُ وللخيْلِ في الوغَى خُيَلاءُতাৰ পিছত যুদ্ধৰ বাবে ঘোঁৰাবোৰ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহিল, গৌৰৱেৰে জপিয়াই, কিয়নো যুদ্ধত ঘোঁৰাৰ এক স্বাভাৱিক অহংকাৰ থাকে।
قَصَدَتْ فيهم القنا فقَوافِي ال
طعْنِ منها ما شأنها الإيطاءُবৰ্শাবোৰে তেওঁলোকক লক্ষ্য কৰিছিল, আৰু সেইবোৰৰ আঘাতবোৰ ইমান নিৰ্ণায়ক আছিল যে তাত কোনো পুনৰাবৃত্তিৰ প্ৰয়োজন নাছিল।
وأثَارَتْ بأرضِ مكةَ نَقْعَاً
ظُنَّ أن الغُدُوَّ منها عِشاءُআৰু তেওঁলোকে মক্কাৰ ভূমিত ইমান ধূলিৰ মেঘ তুলিছিল যে পুৱাক সন্ধিয়া বুলি ভুল কৰা হৈছিল।
أحْجَمَتْ عندهُ الحجُون وأكْدى
عِنْد إعطائه القليلَ كَدَاءُতেওঁ ﷺ ৰ আগত, আনকি ওখ পৰ্বতবোৰো পিছুৱাই যোৱা যেন লাগিছিল, আৰু তেওঁ ﷺ সামান্য কিবা দান কৰিলেও বন্ধ্যাত্বই ফল দিছিল।
وَدَهَتْ أَوْجُهاً بها وبيوتاً
مُلّ منها الإكفاءُ والإقواءُআৰু ই তাত মুখমণ্ডল আৰু ঘৰবোৰত ইমান নিৰ্মমভাৱে আঘাত কৰিছিল যে 'ইকফা' আৰু 'ইকৱা'ৰ দৰে কাব্যিক ত্ৰুটিবোৰো ইয়াৰ বৰ্ণনাৰে ভাগৰি পৰিলহেঁতেন।
فَدَعَوْا أحْلَمَ البريَّةِ والعفْ
وُ جوابُ الحليمِ والإغْضاءُগতিকে তেওঁলোকে সকলো সৃষ্টিৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সহনশীলজনক ﷺ আহ্বান কৰিছিল, কিয়নো ক্ষমা আৰু উপেক্ষা সঁচাকৈয়ে সহনশীলজনৰ স্বাভাৱিক প্ৰতিক্ৰিয়া।
ناشدوه القُرْبَى التي من قُرَيْش
قطعَتْهَا التِّراتُ والشَّحْناءُতেওঁলোকে কুৰাইশৰ আত্মীয়তাৰ দ্বাৰা তেওঁক ﷺ কাকূতি-মিনতি কৰিছিল, যিটো সম্পৰ্ক শত্ৰুতা আৰু বিদ্বেষে বহু আগতেই বিচ্ছিন্ন কৰিছিল।
فعَفا عَفْوَ قَادرٍ لم يُنَغِّصْ
هُ عليهم بما مضى إغراءُগতিকে তেওঁ ﷺ ক্ষমতা থকা এজনৰ ক্ষমাৰে ক্ষমা কৰিছিল, এনে এক ক্ষমা যি তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে অতীতৰ কোনো অভিযোগৰ দ্বাৰা কলুষিত হোৱা নাছিল।
وإذا كان القطْع وَالوصلُ لل
هِ تَسَاوَى التَّقْرِيبُ وَالإِقْصاءُআৰু যেতিয়া সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন কৰা আৰু স্থাপন কৰা উভয়কে কেৱল আল্লাহৰ খাতিৰত কৰা হয়, তেতিয়া ওচৰ চপা আৰু দূৰত থকা উভয়ৰে সমানেই গুৰুত্ব থাকে।
وسواءٌ عليه فيما أتاهُ
مِنْ سِواهُ المَلامُ وَالإطْراءُআৰু আনৰ পৰা তেওঁ ﷺ লৈ অহা যিকোনো কথা, সেয়া নিন্দা হওক বা প্ৰশংসা হওক, তেওঁৰ বাবে একেই আছিল।
وَلَو انَّ انتقامَهُ لِهَوَى النَّف
سِ لَدَامَتْ قطيعةٌ وَجَفَاءُআৰু যদি তেওঁৰ ﷺ প্ৰতিশোধ ব্যক্তিগত ইচ্ছাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হ'লহেঁতেন, তেন্তে বিচ্ছিন্নতা আৰু কঠোৰতা অনিৰ্দিষ্ট কাললৈ চলি থাকিলহেঁতেন।
قام للَّه في الأُمورِ فأَرْضَى ال
لهَ منه تَبايُنٌ وَوَفاءُতেওঁ ﷺ সকলো বিষয়তে আল্লাহৰ বাবে থিয় দিছিল, আৰু এইদৰে আল্লাহ তেওঁৰ ﷺ অনন্য বৈশিষ্ট্য আৰু অটল বিশ্বস্ততাত সন্তুষ্ট আছিল।
فِعْلُهُ كلُّهُ جَمِيلٌ وَهل يَنْ
صَحُ إلّا بمَا حَوَاهُ الإناءُতেওঁৰ ﷺ সকলো কাৰ্য সুন্দৰ, কিয়নো এটা পাত্ৰই তাত থকা বস্তুটোৰ বাহিৰে আন কিবা উলিয়াই দিয়ে নেকি?
أطْربَ السامعينَ ذِكْرُ عُلاهُ
يا لَرَاحٍ مَالَتْ بهَا النُّدَماءُতেওঁৰ ﷺ মহিমাৰ স্মৰণে শ্ৰোতাসকলক মুগ্ধ কৰে, যেন সুৰাৰ নিচাই সংগীসকলক টলমল কৰায়।
النبيُّ الأميُّ أعلمُ مَنْ أس
نَدَ عنه الرُّوَاةُ وَالحكَماءُনিৰক্ষৰ নবী ﷺ আটাইতকৈ জ্ঞানী, যাৰ পৰা বৰ্ণনাকাৰী আৰু জ্ঞানীসকলে জ্ঞান লাভ কৰিছে।
وَعَدَتْنِي ازْدِيَارَهُ العامَ وَجْنا
ءٌ وَمَنَّتْ بِوَعْدِها الوجْناءُএই বছৰ তেওঁৰ ﷺ ওচৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ এখন বেগৱান উটনীয়ে মোক প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল, আৰু সেই শক্তিশালী বাহনখনে নিজৰ প্ৰতিজ্ঞা পূৰণ কৰিলে।
أفلا أنْطَوِي لها في اقْتضائِي
ه لِتُطْوَى ما بَيْنَنا الأَفْلاءُতেন্তে মই সেই যাত্ৰা পূৰণ কৰিবলৈ তাইৰ বাবে কিয় খৰখেদা নকৰিম, যাতে আমাৰ মাজৰ বিশাল মৰুভূমিবোৰ সোনকালে অতিক্ৰম কৰিব পাৰি?
بألُوفِ البَطْحاءِ يُجْفِلُهَا النِّي
لُ وقد شَفَّ جَوْفَهَا الإِظْماءُনীল নদীৰ দ্বাৰা চালিত হাজাৰ হাজাৰ উপত্যকাৰ উটৰ পেট পিয়াহৰ বাবে শুকাই গৈছে।
أنْكَرَتْ مِصْرَ فَهيَ تَنْفِرُ ما لا
حَ بِنَاءٌ لِعَيْنِهَا أوْ خَلاءُতাই (উটনীয়ে) ইজিপ্তক অস্বীকাৰ কৰিলে, তাইৰ চকুৰ আগত যিকোনো অট্টালিকা বা মুকলি ঠাই দেখিলেই আঁতৰি গ'ল।
فأَقَضّتْ عَلَى مبَارِكها بِرْ
كَتهَا فالبُّوَيْبُ فالخَضْراءُএইদৰে, তাই বিৰকেটত জিৰণি লোৱা ঠাইবোৰ পাৰ হৈ গ'ল, তাৰ পিছত বুৱাইব আৰু তাৰ পিছত আল-খাদৰা'।
فالقِبَابُ التي تَلِيها فبِئْرُ ال
نخْلِ وَالرَّكْبُ قائِلُونَ رِوَاءُতাৰ পিছত যিবোৰ গম্বুজ আছিল, তাৰ পিছত বিৰ আল-নাখল, য'ত যাত্ৰীসকলে জিৰণি লৈছিল, তেওঁলোকৰ পিয়াহ পলুৱাইছিল।
وَغَدَتْ أَيْلَةُ وَحِقْلٌ وَقُرٌّ
خَلْفَها فَالمَغَارَةُ الفَيْحَاءُআৰু আইলা, হিকল আৰু কুৰ তাইৰ পিছত ৰৈ গ'ল, তাৰ পিছত বিশাল গুহাটো আছিল।
فعيونُ الأَقْصَابِ يَتبعُها النَّب
كُ وَيتْلو كُفَافَةَ العَوْجاءُতাৰ পিছত আল-আকছাবৰ নিজৰাবোৰ, তাৰ পিছত আল-নাবক, আৰু তাৰ পিছত কাফাফাত আল-আওজা'।
حاوَرَتْهَا الحوراءُ شَوْقاً فينبو
عٌ فَرَقَّ اليَنْبُوعُ وَالْحَوْراءُসুন্দৰী চকুৱালীয়ে তাইৰ (উটনীৰ) সৈতে হেঁপাহেৰে কথা পাতিছিল, তাৰ পিছত য়ানবু', য'ত নিজৰা আৰু সুন্দৰী চকুৱালী দুয়োজনেই কোমল হৈ পৰিছিল।
لاحَ بالدَّهْنَوَيْنِ بَدْرٌ لها بَع
دَ حُنَيْنٍ وَحَنَّتِ الصَّفْرَاءُহুনাইনৰ পিছত আল-দাহনাৱাইনত তাইৰ বাবে এটা পূৰ্ণিমাৰ জোন দেখা গ'ল, আৰু আল-ছাফৰা'ই হেঁপাহ কৰিলে।
ونَضَتْ بَزْوَةٌ فرابغُ فالجُحْ
فَةُ عنها ما حاكه الإِنضاءُআৰু বাজৱা, তাৰ পিছত ৰাবিগ, তাৰ পিছত আল-জুহফা তাইৰ পিছত ৰৈ গ'ল, লগতে তাইক পীড়িত কৰা ভাগৰো।
وأرَتْهَا الخَلاصَ بئْرُ عَليٍّ
فَعِقَابُ السَّوِيقِ فالخَلصاءُআৰু বিৰ আলিয়ে তাইক যাত্ৰাৰ শেষ দেখুৱালে, তাৰ পিছত ইকাব আল-ছাৱিক, তাৰ পিছত আল-খালছা'।
فهْيَ من ماء بئْرِ عُسفَانَ أو مِنْ
بَطْنِ مَرٍّ ظمآنةٌ خَمْصَاءُএইদৰে, তাই বিৰ উছফানৰ পানীৰ পৰা, বা মাৰ উপত্যকাৰ পৰা, এতিয়াও পিয়াহ লগা আৰু ক্ষীণ।
قَرَّبَ الزَّاهِرَ المساجِدُ منها
بخُطاها فالبُطءُ منها وَحاءُমছজিদবোৰে তাইৰ খোজবোৰেৰে আল-জাহিৰক তাইৰ ওচৰ চপাই আনিলে, যাৰ ফলত তাইৰ যিকোনো ধীৰ গতি এক বোজা হৈ পৰিল।
هذه عِدَّةُ المنازلِ لا ما
عدَّ فيه السّماكُ وَالعَوَّاءُএইবোৰেই যাত্ৰাৰ আচল স্থানৰ সংখ্যা, আল-ছিমাক আৰু আল-আওৱা' (আকাশী পিন্ড) দ্বাৰা গণনা কৰা নহয়।
فكأَني بها أُرَحِّلُ منْ مَك
كَةَ شمساً سماؤُها البَيْداءُএনে লাগে যেন মই তাইৰ সৈতে মক্কাৰ পৰা বিদায় লৈছো, এখন সূৰ্য যাৰ আকাশ বিশাল মৰুভূমি।
مَوْضِعُ البَيْتِ مَهْبِطُ الوَحْي مأْوى ال
رسلِ حيثُ الأنوارُ حيثُ البَهاءُএয়া হৈছে ঘৰৰ ঠাই, ঐশ্বৰিক বাণীৰ অৱতৰণৰ স্থান, ৰাছুলসকলৰ আশ্ৰয়স্থল, য'ত পোহৰ আৰু মহিমা ভৰি আছে।
حيثُ فرضُ الطَّوَافِ والسَّعْيُ وَالحل
قُ وَرَمْيُ الجِمار وَالإِهداءُয'ত তাৱাফ (প্ৰদক্ষিণ), ছাই (দৌৰা), চুলি খুৰোৱা, স্তম্ভত শিল নিক্ষেপ কৰা, আৰু কোৰবানী কৰা সকলো বাধ্যতামূলক।
حَبَّذا حَبَّذَا معاهِدُ منها
لم يُغَيِّرْ آياتِهِنَّ البِلاءُকিমান যে সুন্দৰ, কিমান যে সুন্দৰ সেই পবিত্ৰ স্থানসমূহ যাৰ চিনবোৰ দুৰ্যোগেও সলনি কৰিব পৰা নাই।
حَرَمٌ آمِن وَبَيْتٌ حَرامٌ
وَمَقَامٌ فيه المُقامُ تَلاءُএয়া এক নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থল আৰু এক পবিত্ৰ ঘৰ, আৰু এনে এক স্থান য'ত বাস কৰাটো নিজেই এক গৌৰৱ।
فَقَضَيْنَا بها مَناسِكَ لا يُح
مَدُ إلّا في فِعْلِهِنَّ القضاءُগতিকে আমি তাত এনে আচাৰ-অনুষ্ঠান পালন কৰিলোঁ যাৰ ঐশ্বৰিক বিধান কেৱল সেইবোৰৰ প্ৰকৃত পালনৰ দ্বাৰাহে প্ৰশংসিত হয়।
وَرَمَيْنَا بها الفِجَاجَ إلَى طَيْ
بَةَ والسَّيْرُ بالمطايا رِماءُআৰু আমি তেওঁলোকৰ সৈতে টাইবাহৰ পিনে বহল পথবোৰ অতিক্ৰম কৰিলোঁ, আমাৰ যাত্ৰা বাহনবোৰৰ দ্বাৰা শৰৰ দৰে দ্ৰুত আছিল।
فأصَبْنا عَنْ قَوْسِها غَرضَ القُر
بِ وَنِعْمَ الخَبِيئَةُ الكَوْمَاءُগতিকে ইয়াৰ ধনুৰ পৰা আমি সান্নিধ্যৰ লক্ষ্যত আঘাত হানিলোঁ, আৰু কিমান যে উৎকৃষ্ট আছিল সেই শকত উটনী, যাত্ৰাৰ বাবে আমাৰ লুকাই থকা সম্পদ।
فرأينا أرضَ الحَبيبِ يَغُضُّ ال
طرفَ منها الضياءُ وَالْلأْلاءُতাৰ পিছত আমি প্ৰিয়জনৰ ﷺ ভূমি দেখিলোঁ, য'ৰ পৰা পোহৰ আৰু উজ্জ্বলতাই নিজেই শ্ৰদ্ধাত নিজৰ দৃষ্টি তললৈ নমাই দিয়ে।
فكأنَّ البَيْدَاءَ مِنْ حيثُما قا
بَلَتِ العَينَ رَوْضَة غَنَّاءُগতিকে এনে লাগিছিল যেন মৰুভূমি, চকুৱে য'তেই ইয়াক দেখিছিল, এক সেউজীয়া, সজীৱ বাগিচালৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।
وكأَنَّ البِقاعَ زَرَّتْ عليها
طَرَفَيْها مُلاءَةٌ حَمْرَاءُআৰু এনে লাগিছিল যেন অঞ্চলবোৰ সজাই তোলা হৈছিল, যাৰ দুয়োটা মূৰ এটা গাঢ় ৰঙা চাদৰেৰে বান্ধি দিয়া হৈছিল।
وكأَنَّ الأَرجاء تَنشُر نَشْر ال
مِسْكِ فيها الجَنُوبُ وَالجِرْبِياءُআৰু এনে লাগিছিল যেন চাৰিওফালৰ পৰিৱেশে, দক্ষিণ আৰু উত্তৰ-পশ্চিম বতাহৰ সৈতে, তাত কস্তুৰীৰ সুগন্ধ বিয়পাই দিছিল।
فإذا شِمتَ أو شَمِمْتَ رُبَاها
لاحَ منها برقٌ وفاحَ كِباءُগতিকে যদি আপুনি ইয়াৰ উচ্চ ভূমিৰ ওপৰত চকু ফুৰাইছিল বা ইয়াৰ গোন্ধ লৈছিল, তেন্তে তাৰ পৰা বিজুলী চমকি উঠিছিল আৰু এক মিঠা সুগন্ধ বিয়পি পৰিছিল।
أيَّ نُورٍ وَأيَّ نَوْرٍ شَهِدْنا
يَوْمَ أَبْدَت لَنا القِبَابَ قُباءُকি পোহৰ আৰু কি ফুল আমি দেখিলোঁ সেইদিনা, যেতিয়া কুবাই আমাক ইয়াৰ গম্বুজবোৰ দেখুৱাইছিল!
قَرَّ منها دَمْعِي وفَرَّ اصْطبَارِي
فدُمُوعي سَيْلٌ وصَبْرِي جُفاءُইয়াৰ পৰা মোৰ চকুৰ পানী অবাধে বৈ গৈছিল আৰু মোৰ ধৈৰ্য্য হেৰাই গৈছিল, গতিকে মোৰ চকুৰ পানী এক ধাৰালৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল আৰু মোৰ ধৈৰ্য্য ফেনৰ দৰে নোহোৱা হৈ গৈছিল।
فترى الرَّكْبَ طائرِينَ من الشَّوْ
قِ إِلى طَيْبَةٍ لَهُمْ ضَوْضاءُগতিকে আপুনি দেখিব যে কাৰাভানখন টাইবাহৰ পিনে হেঁপাহেৰে উৰি গৈছে, এক কোলাহল সৃষ্টি কৰি।
وكأَنَّ الزُّوَّارَ مَا مَسَّتِ البَأْ
ساءُ منهم خَلْقاً ولا الضَّرَّاءُআৰু এনে লাগিছিল যেন কোনো দুখ বা বিপদেই দৰ্শনাৰ্থীসকলৰ সত্তাক কেতিয়াও স্পৰ্শ কৰা নাছিল।
كلُّ نفسٍ منها ابتهال وسؤْلٌ
ودُعاءٌ وَرَغْبَة وَابْتِغَاءُতেওঁলোকৰ প্ৰতিটো আত্মা প্ৰাৰ্থনা আৰু অনুৰোধ, দুআ, ইচ্ছা, আৰু গভীৰ অন্বেষণেৰে ভৰি আছিল।
وَزَفيرٌ تَظُنُّ منه صُدوراً
صادحاتٍ يَعْتادُهُنَّ زُقاءُআৰু এক হুমুনিয়াহ, যাৰ পৰা আপুনি বুকুবিলাকক গীত গোৱা চৰাই বুলি কল্পনা কৰিব, যাৰ চিঞৰবোৰ অভ্যাসগত আছিল।
وَبُكَاءٌ يُغْرِيِهِ بالعين مَدّ
وَنجيبٌ يَحُثُّه اسْتِعلاءُআৰু কান্দোন যিয়ে চকুৰ পানী বোৱাবলৈ প্ৰলোভিত কৰে, আৰু এক মহৎ বিলাপ যি আধ্যাত্মিক উচ্চতাৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত হয়।
وجُسومٌ كَأَنَّمَا رَحَضَتْهَا
منْ عظيم المَهَابَةِ الرُّحَضاءُআৰু শৰীৰবোৰ এনে লাগিছিল যেন সেইবোৰক বিশাল ভক্তিৰ ঘামেৰে ধোৱা হৈছিল।
وَوجُوهٌ كأَنَّما ألْبَسَتْها
منْ حياءٍ ألوانَها الحرْباءُআৰু মুখবোৰ এনে লাগিছিল যেন লাজৰ বাবে গিৰ্গিটিয়ে নিজৰ ৰংবোৰেৰে সেইবোৰক ঢাকি দিছিল।
ودموعٌ كأنّما أرسلتها
من جفونٍ سحابةٌ وطفاءُআৰু চকুৰ পানী এনে লাগিছিল যেন সেইবোৰ চকুৰ পতাৰ পৰা এক গধুৰ মেঘে পঠিয়াইছিল।
فَحَطَطْنا الرِّحالَ حيثُ يحَطُّ ال
وِزْرُ عنّا وترفع الحوجاءُআমি আমাৰ বোজা নমাই থ'লোঁ, য'ত আমাৰ পাপবোৰ দূৰ হয় আৰু আমাৰ প্ৰয়োজন পূৰণ হয়।
وَقَرَأْنا السلامَ أكْرَمَ خلق ال
لَه مِنْ حيثُ يُسمَعُ الإقْراءُআৰু আমি আল্লাহৰ সৃষ্টিৰ আটাইতকৈ মহৎজনলৈ দৰুদ পঢ়িলোঁ, এনে এক স্থানৰ পৰা য'ত এনে দৰুদ শুনা আৰু গ্ৰহণ কৰা হয়।
وذهلنا عند اللقاء وكم أَذْ
هَلَ صَبَّاً من الحَبيبِ لِقاءُআৰু সেই সাক্ষাতত আমি মুগ্ধ হৈ পৰিলোঁ, কিয়নো প্ৰিয়জনৰ সৈতে প্ৰেমিকৰ সাক্ষাতে কিমানবাৰ তেওঁলোকক সম্পূৰ্ণৰূপে মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি তোলে?
وَوَجمنَا مِنَ المَهَابَةِ حتَّى
لا كلامٌ منا ولا إيماءُআৰু আমি এনে ভক্তি আৰু শ্ৰদ্ধাত নিৰ্বাক হৈ পৰিলোঁ যে আমাৰ মুখৰ পৰা কোনো কথা বা ইংগিত ওলোৱা নাছিল।
وَرَجَعْنا وَللقلُوبِ التفاتا
تٌ إليه وللجُسوم انْثِناءُআৰু আমি উভতি আহিলোঁ, যদিও আমাৰ হৃদয় তেওঁৰ পিনে আকুল দৃষ্টিৰে বাৰে বাৰে ঘূৰি আছিল, আৰু আমাৰ শৰীৰ তেওঁৰ দিশে হাউলি আছিল।
وَسَمحْنا بما نُحِبُّ وقد يَس
مَحُ عند الضرورةِ البُخلاءُআৰু আমি আমাৰ প্ৰিয় বস্তুবোৰ উদাৰভাৱে দান কৰিলোঁ, কিয়নো প্ৰয়োজনৰ সময়ত আটাইতকৈ কৃপণজনেও নিজৰ সম্পদ এৰি দিব পাৰে।
يا أبا القاسمِ الذي ضِمنَ إِقسا
مِي عليه مَدْحٌ لهُ وَثَنَاءُহে আবুল কাসিম ﷺ, মোৰ গভীৰ শপত আপোনাৰ প্ৰশংসা আৰু গুণগানৰ বাবে প্ৰতিজ্ঞাবদ্ধ।
بالعلومِ التي عَليكَ مِن الل
هِ بلا كاتِبٍ لها إِمْلاءُআল্লাহৰ পৰা আপোনাক প্ৰদান কৰা সেই ঐশ্বৰিক জ্ঞানৰ শপত, যি কোনো লেখকৰ প্ৰয়োজন নোহোৱাকৈ আপোনাক কোৱা হৈছিল।
ومسير الصَّبا بنصْرِك شَهْرا
فكأَنَّ الصَّبا لَدَيكَ رُخاءُআৰু পূব বতাহৰ শপত, যি আপোনাক সহায় কৰিবলৈ এমাহ ধৰি যাত্ৰা কৰিছিল, এনে লাগিছিল যেন আপোনাৰ আদেশত সেই বতাহো কোমল আৰু অনুগত হৈ পৰিছিল।
وَعَلِيٍّ لمَّا تَفَلْتَ بِعَيْنَيْ
هِ وكلتاهما مَعاً رمْداءُআৰু আলীৰ শপত, যেতিয়া আপুনি ﷺ তেওঁৰ দুয়োটা চকুৰ ওপৰত ফুঁ মাৰিছিল, যিবোৰ একেলগে চকুৰ ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল।
فَغَدا ناظراً بِعَيْنَيْ عُقَابٍ
في غَزاةٍ لها العُقَابُ لِواءُফলস্বৰূপে তেওঁ ঈগলৰ দৰে তীক্ষ্ণ দৃষ্টিৰে চাব পৰা হ'ল, এনে এখন যুদ্ধত য'ত ঈগল নিজেই বিজয়ৰ পতাকা আছিল।
وَبِرَيْحانَتَيْنِ طيبُهُما مِن
كَ الذي أودعتهُما الزَّهْراءُআৰু সেই দুটা সুগন্ধি তুলসীৰ শপত, যাৰ সুবাস আপোনাৰ পৰা বিয়পিছিল, আৰু যাক আজ-জাহৰাই আপোনাৰ মৰমিয়াল যত্নত অৰ্পণ কৰিছিল।
كُنْتَ تُؤْوِيهِمَا إليك كما آ
وَتْ من الخَطِّ نُقْطَتَيْهَا اليَاءُআপুনি তেওঁলোকক নিজৰ ওচৰত সাৱটি লৈছিল, যেনেকৈ 'য়া' আখৰে তাৰ দুটা বিন্দু নিজৰ তলত আশ্ৰয় দিয়ে।
مِنْ شهيدَيْنِ ليس يُنْسِيَني الطَّف
فُ مُصابَيْهِما وَلا كَرْبَلاءُসেই দুজন শ্বহীদৰ পৰা, যাৰ দুৰ্যোগ আত্তাফৰ ভূমি বা কাৰবালাই মোক কেতিয়াও পাহৰাব নোৱাৰে।
مَا رَعَى فيهما ذِمامَك مرؤو
سٌ وَقد خانَ عَهْدَكَ الرُّؤساءُকোনো নেতাই তেওঁলোকৰ বিষয়ে আপোনাৰ পবিত্ৰ বিশ্বাসক সন্মান জনোৱা নাছিল, আৰু প্ৰকৃততে, শাসকসকলে আপোনাৰ সৈতে কৰা চুক্তি ভংগ কৰিছিল।
أبْدَلوا الودَّ وَالحَفيظَةَ في القُرْ
بَى وَأَبدَتْ ضِبَابها النَّافِقاءُতেওঁলোকে আত্মীয়তাৰ বাবে প্ৰেম আৰু সুৰক্ষাক শত্ৰুতাৰে সলনি কৰিছিল, আৰু কপটতাৰ লুকাই থকা বিদ্বেষে তাৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ প্ৰকাশ কৰিছিল।
وَقَسَتْ منهم قلوبٌ عَلَى مَنْ
بَكَتِ الأرضُ فقدَهم والسماءُআৰু তেওঁলোকৰ হৃদয় সেইসকলৰ প্ৰতি কঠোৰ হৈ পৰিছিল, যাৰ মৃত্যুত পৃথিৱী আৰু আকাশেও চকুলো টুকিছিল।
فابْكِهِمْ ما اسْتَطَعْتَ إنَّ قليلاً
في عَظيمٍ مِن المُصابِ البُكاءُগতিকে আপুনি যিমান পাৰে সিমান তেওঁলোকৰ বাবে কান্দক, কিয়নো এনে বিশাল দুৰ্যোগৰ সন্মুখত যিকোনো পৰিমাণৰ কান্দোন অতি সামান্য।
كلَّ يوْمٍ وَكلُّ أَرْضٍ لِكَرْبي
منهمُ كَرْبَلا وَعاشورَاءُতেওঁলোকৰ বাবে মোৰ দুখত, প্ৰতিটো দিন আশুৰাৰ দৰে লাগে আৰু প্ৰতিখন ভূমি কাৰবালা হৈ পৰে।
آلَ بَيْتِ النبيِّ إِنَّ فُؤادِي
ليسَ يُسْلِيهِ عَنْكم التَّأْسَاءُহে নবী ﷺ ৰ পৰিয়াল, সঁচাকৈয়ে আপোনালোকৰ দুৰ্দশাৰ বিষয়ে মোৰ হৃদয়ে কোনো শান্তি বা সান্ত্বনা নাপায়।
غيرَ أَنِّي فَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَى الل
هِ وَتَفْوِيضِيَ الأُمورَ بَراءُকেৱল এইটো যে মই মোৰ সকলো বিষয় আল্লাহৰ ওপৰত অৰ্পণ কৰিছোঁ, আৰু মোৰ সকলো বিষয় অৰ্পণ কৰাটো সকলো দোষৰ পৰা মুক্তি।
رُبَّ يومٍ بِكَربَلاءَ مُسيئٍ
خَفَّفَتْ بعض وِزْرِهِ الزَّوْراءُকাৰবালাত কিমান দিন, এজন অপৰাধীৰ বাবে, জাওৰাই তাৰ পাপৰ বোজা কিছু পাতলাই দিছিল।
وَالأَعادِي كَأَنَّ كلَّ طَرِيحٍ
منهمُ الزَّقُّ حُلَّ عَنْه الوِكاءُআৰু শত্ৰুবোৰ, যেনেকৈ তেওঁলোকৰ মাজৰ প্ৰতিজন পতিত ব্যক্তি এটা মদৰ বটল আছিল যাৰ মুখৰ ঢাকনি খুলি দিয়া হৈছিল, সম্পূৰ্ণৰূপে জীৱনহীন হৈ পৰিছিল।
آلَ بيتِ النبيِّ طبتُم فطابَ الْ
مَدْحُ لِي فيكُمُ وَطابَ الرّثاءُহে নবী ﷺ ৰ পৰিয়াল, আপোনালোক পৱিত্ৰ আৰু উৎকৃষ্ট, সেয়েহে আপোনালোকৰ বাবে মোৰ প্ৰশংসা আৰু মোৰ শোক দুয়োটাই ভাল আৰু উপযুক্ত।
أنا حَسَّانُ مَدْحِكم فإذَا نُحْ
تُ عليكمْ فإنَّنِي الخنساءُমই আপোনালোকৰ প্ৰশংসাৰ হাছান, আৰু যদি মই আপোনালোকৰ বাবে শোক কৰোঁ, তেন্তে মই আল-খানছা।
سُدْتُمُ النّاسَ بالتُّقَى وَسِواكم
سَوَّدَتْهُ البَيْضاءُ والصَّفْراءُআপোনালোকে ধাৰ্মিকতাৰ দ্বাৰা মানুহক নেতৃত্ব দিছিল, আনহাতে আনসকলক ৰূপ আৰু সোণৰ দ্বাৰা নেতা বনোৱা হৈছিল।
وَبِأصحابك الذين همُ بَعْ
دَكَ فينا الهُداةُ وَالأوْصِياءُআৰু আপোনাৰ সেই সঙ্গীসকলৰ শপত, যিসকল আপোনাৰ পিছত আমাৰ মাজত পথপ্ৰদৰ্শক আৰু উত্তৰাধিকাৰী।
أَحْسَنُوا بعدكَ الخِلافَةَ فِي الدي
نِ وَكلٌّ لِما تَوَلَّى إزَاءُআপোনাৰ পিছত তেওঁলোকে ধৰ্মত খিলাফত অতি সুন্দৰভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল, আৰু প্ৰতিজনে নিজৰ দায়িত্বৰ বাবে নিখুঁতভাৱে উপযুক্ত আছিল।
أَغْنياءٌ نزاهَةً فُقَرَاء
عُلَمَاءٌ أَئمَّةٌ أُمَرَاءُতেওঁলোক আছিল সততাত চহকী অথচ পাৰ্থিৱ সম্পদত দুখীয়া, বিদ্বান, নেতা আৰু সেনাপতি।
زَهِدُوا في الدُّنَا فما عُرِفَ المَي
لُ إلَيْهَا منهم وَلا الرَّغْبَاءُতেওঁলোকে পাৰ্থিৱ জীৱন ত্যাগ কৰিছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ পৰা কেতিয়াও ইয়াৰ প্ৰতি কোনো প্ৰৱণতা বা তীব্ৰ ইচ্ছা জনা নাছিল।
أَرْخَصُوا في الوغَى نُفُوسَ مُلُوكٍ
حارَبُوها أسلابُها إغْلاءُযুদ্ধত, তেওঁলোকে যিসকল ৰজাৰ সৈতে যুঁজিছিল, তেওঁলোকৰ জীৱনক সস্তা কৰি তুলিছিল, যদিও তেওঁলোকৰ যুদ্ধৰ লুণ্ঠন বহুমূলীয়া আছিল।
كلُّهُمْ في أحكامه ذو اجتهادٍ
وَصَوابٍ وَكُلُّهمْ أَكفاءُতেওঁলোক সকলোৱে, নিজৰ বিচাৰত, অধ্যৱসায় আৰু শুদ্ধতাৰ অধিকাৰী আছিল, আৰু সকলোৱে সমানেই যোগ্য আছিল।
رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمُ وَرَضُوا عَنْ
هُ فأنَّى يَخطو إليهم خَطَاءُআল্লাহ তেওঁলোকৰ ওপৰত সন্তুষ্ট আছিল, আৰু তেওঁলোকেও আল্লাহৰ ওপৰত সন্তুষ্ট আছিল, গতিকে ভুল কেনেকৈ তেওঁলোকৰ ওচৰ চাপিব পাৰে?
جاء قَوْمٌ مِنْ بَعْدِ قَوْمٍ بحَقٍّ
وَعَلَى المَنْهَجِ الحَنِيفِيِّ جاؤواপ্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম আহিছিল, সত্যক ধৰি ৰাখি, আৰু তেওঁলোকে পোনপটীয়া ইব্ৰাহিমী পথ অনুসৰণ কৰিছিল।
ما لموسى وَلا لعِيسى حَوارِي
يُونَ في فَضْلِهم وَلا نُقَبَاءُমুছা বা ঈছা কাৰোৰে এনে শিষ্য বা নেতা নাছিল যাৰ গুণাগুণ সঙ্গীসকলৰ সৈতে মিলাব পাৰি।
بأَبي بَكْرٍ اِلذي صَحَّ لِلنَّا
سِ به في حياتك الإِقتِداءُআবু বকৰৰ শপত, যাক আপোনাৰ ﷺ জীৱনকালত মানুহে সঠিকভাৱে অনুসৰণ কৰিছিল।
والمُهَدِّي يَوْمَ السَّقِيفَةِ لَما
أرْجَفَ الناسُ أنه الدَّأْدَاءُআৰু ছাকিফাহৰ দিনা পথপ্ৰদৰ্শকজনৰ শপত, যেতিয়া মানুহে ইয়াক এক ডাঙৰ দুৰ্যোগ বুলি উৰাবাতৰি বিয়পাইছিল।
أَنقذَ الدينَ بعدَ ما كان للد
دينِ عَلَى كلِّ كُرْبَةٍ إشْفَاءُতেওঁ ধৰ্মক ৰক্ষা কৰিছিল যেতিয়া ই প্ৰতিটো দুৰ্দশাৰ মুখামুখি হৈছিল।
أَنْفَقَ المالَ في رِضَاكَ وَلا مَن
نٌ وَأَعْطَى جَمَّاً وَلا إكْداءُতেওঁ আপোনাৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে ধন খৰচ কৰিছিল, নিজৰ উদাৰতাৰ বিষয়ে অহংকাৰ নকৰাকৈ, আৰু তেওঁ প্ৰচুৰ পৰিমাণে দান কৰিছিল, কেতিয়াও পিছুৱাই যোৱা নাছিল।
وأبي حَفْصٍ الذي أظهر الل
هُ به الدينَ فارعَوى الرُّقباءُআৰু আবু হাফছ (উমৰ)ৰ শপত, যাৰ জৰিয়তে আল্লাহে ধৰ্মক প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ ফলত সতৰ্ক শত্ৰুবোৰক নিৰুৎসাহিত কৰা হৈছিল।
والذي تَقْرُبُ الأباعِدُ في الل
هِ إليه وَتَبْعُدُ القُرَباءُযাৰ জৰিয়তে দূৰৈৰ লোকসকলো আল্লাহৰ ওচৰ চাপে, আৰু ওচৰৰ লোকসকল দূৰ হৈ পৰে।
عُمَر بن الخطابِ مَنْ قَوْلُهُ الفَص
لُ ومَنْ حُكْمُهُ السَّوِيُّ السّواءُউমৰ ইবন আল-খাত্তাব, যাৰ বাক্য আছিল চূড়ান্ত আৰু যাৰ বিচাৰ আছিল নিখুঁতভাৱে ন্যায়পৰায়ণ।
فَرَّ منه الشيطانُ إذْ كانَ فارو
قاً فلِلنَّارِ مِنْ سَنَاهُ انْبِراءُতেওঁৰ পৰা শয়তান পলাইছিল, কিয়নো তেওঁ আছিল আল-ফাৰুক, আৰু তেওঁৰ উজ্জ্বল পোহৰৰ পৰা জাহান্নামৰ জুইও আঁতৰি যায়।
وَابْن عفَّانَ ذِي الأيادي التي طا
لَ إلى المصطفى بها الإِسْدَاءُআৰু ইবন আফ্ফান, যাৰ কৰ্মৰ উপকাৰিতা নিৰ্বাচিতজন ﷺ ৰ প্ৰতি চিৰস্থায়ী আছিল।
حَفَر البِئْرَ جَهَّزَ الجَيْشَ أهْدَى الْ
هَدْيَ لما أنْ صَدَّهُ الأعْداءُতেওঁ কুঁৱা খান্দিছিল, সৈন্যবাহিনীক সজ্জিত কৰিছিল, আৰু শত্ৰুসকলে বাধা দিয়া স্বত্বেও বলিৰ পশুবোৰ উৎসৰ্গা কৰিছিল।
وَأبَى أنْ يَطُوفَ بالبيتِ إذْ لمْ
يَدْنُ منه إلى النبيِّ فِناءُআৰু তেওঁ কাবা প্ৰদক্ষিণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, কিয়নো নবী ﷺ ৰ পৰিয়ালৰ কোনো সদস্য তাৰ ওচৰত নাছিল।
فَجَزَتْهُ عنها بِبِيعَةِ رِضْوا
نٍ يَدٌ مِنْ نَبِيِّهِ بَيْضَاءُসেয়েহে, তেওঁৰ নবী ﷺ ৰ পৰা এক পবিত্ৰ হাতে ৰিডৱানৰ শপতৰ দ্বাৰা তেওঁক পুৰস্কৃত কৰিছিল।
أدَبٌ عنده تَضَاعَفَتِ الأع
مالُ بالترْكِ حَبَّذَا الأُدَباءُতেওঁৰ শিষ্টাচাৰ এনেকুৱা আছিল যে বৰ্জনৰ দ্বাৰা কৰ্মসমূহ কেইবাগুণে বৃদ্ধি পাইছিল; কিমান যে উৎকৃষ্ট সেই সুশীল লোকসকল!
وَعَلِيٍّ صِنْوِ النبيّ وَمَنْ دِي
نُ فُؤادِي وِدادُهُ وَالوَلاءُআৰু আলী, নবী ﷺ ৰ আত্মীয়, যাৰ প্ৰেম আৰু আনুগত্য মোৰ হৃদয়ৰ ধৰ্ম।
وَوَزيرِ ابن عَمِّه في المعالي
ومِنَ الأهلِ تُسْعَدُ الوُزَراءُআৰু তেওঁৰ খুৰাকৰ পুত্ৰৰ মহৎ কৰ্মৰ মন্ত্ৰী, কিয়নো পৰিয়ালৰ পৰা অহা মন্ত্ৰীসকল ধন্য হয়।
لم يَزِدْهُ كَشْفُ الغِطاءِ يَقِيناً
بَل هُوَ الشمْسُ ما عليه غِطاءُআৱৰণ আঁতৰোৱাৰ ফলত তেওঁৰ বিশ্বাস বৃদ্ধি হোৱা নাছিল, কিয়নো তেওঁ সূৰ্যৰ দৰে, যাৰ ওপৰত কোনো আৱৰণ নাই।
وبباقِي أصحابِكَ المُظْهِرِ التَّرْ
تيبِ فينا تَفْضِيلُهم والولاءُআৰু আপোনাৰ বাকী সংগীসকলৰ দ্বাৰা, যাৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব আৰু আনুগত্য আমাৰ মাজত তেওঁলোকৰ স্থান অনুসৰি প্ৰকাশ পায়।
طَلْحَةِ الخَيْرِ المُرْتَضِيهِ رَفيقاً
وَاحداً يومَ فَرَّت الرُّفَقَاءُতালহা আল-খায়ৰ, যাক তেওঁ ﷺ একমাত্ৰ সংগী হিচাপে বাছি লৈছিল যিদিনা আন সংগীসকলে পলাইছিল।
وَحَوارِيِّكَ الزُّبَيْرِ أبي القَرْ
مِ الذي أَنْجَبَتْ بِهِ أسماءُআৰু আপোনাৰ শিষ্য আল-জুবাইৰ, সেই মহৎ ব্যক্তিৰ পিতৃ, যাক আছমাই জন্ম দিছিল।
وَالصَّفِيَّيْنِ تَوْأَمِ الفضل سَعْدٍ
وسَعِيدٍ إنْ عُدَّتِ الأصْفياءُআৰু সেই দুজন নিৰ্বাচিত ব্যক্তি, গুণৰ যমজ, ছাদ আৰু ছাইদ, যদি পবিত্ৰ লোকসকলক গণনা কৰা হয়।
وابْنِ عَوْفٍ مَنْ هَوَّنَتْ نفسُه الدُّن
يَا بِبَذْلٍ يُمِدُّهُ إثْراءُআৰু ইবন আউফ, যাৰ আত্মাই দানশীলতাৰ দ্বাৰা পৃথিৱীক তুচ্ছ জ্ঞান কৰিছিল, যাক তেওঁৰ সম্পদে ধৰি ৰাখিছিল।
والمُكَنَّى أبا عُبيْدَةَ إذْ يَعْ
زِي إليه الأمانةَ الأُمَناءُআৰু যি আবু উবাইদাহ নামেৰে জনাজাত, যাৰ প্ৰতি বিশ্বাসীসকলে বিশ্বাসযোগ্যতা আৰোপ কৰে।
وَبِعَمَّيْكَ نَيِّرَي فَلَكِ المَج
دِ وكلٌّ أتَاهُ منك إتاءُআৰু আপোনাৰ দুজন খুৰাকৰ দ্বাৰা, গৌৰৱৰ আকাশগংগাৰ দুটা উজ্জ্বল জ্যোতিষ্ক, আৰু আপোনাৰ পৰাই প্ৰতিজনলৈ উপহাৰ আহিছিল।
وبأمِّ السِّبْطَيْنِ زَوْجِ عَلِيٍّ
وَبَنِيها وَمَنْ حَوَتْهُ العَبَاءُআৰু দুজন নাতিৰ মাতৃ, আলীৰ পত্নী, আৰু তেওঁৰ পুত্ৰসকল, আৰু যিসকলক চাদৰে আৱৰি ৰাখিছিল, তেওঁলোকৰ দ্বাৰা।
وَبِأَزواجكَ اللَّواتي تَشَرَّفْ
ن بأنْ صانَهُنَّ منك بِناءُআৰু আপোনাৰ পত্নীসকলৰ দ্বাৰা, যিসকল আপোনাৰ পৰা অহা এক সুৰক্ষাৰ দ্বাৰা সন্মানিত হৈছিল।
الأمانَ الأمانَ إنَّ فُؤادِي
من ذُنوبٍ أَتَيْتُهُنَّ هَواءُআশ্ৰয়, আশ্ৰয়! কিয়নো মোৰ হৃদয় মই কৰা পাপবোৰৰ বাবে সম্পূৰ্ণৰূপে উন্মুক্ত আৰু কঁপি আছে।
قد تَمَسَّكْتُ مِنْ وِدَادِكَ بالحَب
لِ الذي اسْتَمْسَكَتْ به الشفَعاءُমই আপোনাৰ প্ৰেমৰ ৰছীডালত ধৰি আছোঁ, যি ৰছীডাল সকলো মধ্যস্থতাকাৰীয়ে দৃঢ়ভাৱে ধৰি আছে।
وَأبى اللَّهُ أنْ يَمَسَّنِيَ السُّو
ءُ بحالٍ وَلِي إليك الْتِجاءُআল্লাহে মোক কোনো ক্ষতি স্পৰ্শ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছে, কিয়নো মই আপোনাৰ ওচৰত আশ্ৰয় বিচাৰিছোঁ।
قد رَجَوْناكَ للأُمورِ الّتي أب
رَدُها فِي فُؤَادِنا رَمْضاءُআমি আপোনাৰ ওপৰত সকলো বিষয়তে আশা ৰাখিছোঁ, যাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু বিষয়টোও আমাৰ হৃদয়ত জ্বলি থকা বালিৰ দৰে অনুভৱ হয়।
وَأَتَيْنا إليكَ أَنْضاءَ فَقْرٍ
حَمَلَتْنا إلى الغِنَى أَنْضاءُআমি আপোনাৰ ওচৰলৈ দৰিদ্ৰতাৰ দ্বাৰা ক্লান্ত হৈ আহিছোঁ, কিয়নো এই ক্লান্ত অৱস্থাই আমাক প্ৰকৃত সমৃদ্ধিৰ দিশে লৈ গৈছে।
وانْطَوَتْ في الصُّدُورِ حاجاتُ نفسٍ
ما لها عَنْ نَدَى يَدَيْكَ انْطِوَاءُআৰু আমাৰ হৃদয়ত আত্মাৰ গোপন প্ৰয়োজনসমূহ আছে, যিবোৰ আপোনাৰ হাতৰ উদাৰতা অবিহনে পূৰণ বা সন্তুষ্ট কৰিব নোৱাৰি।
فأَغِثْنَا يَا مَنْ هُوَ الغَوثُ والغَيْ
ثُ إذا أَجْهَدَ الورَى اللّأْوَاءُসেয়েহে আমাক সহায় কৰক, হে আপুনি যি সহায় আৰু সকাহৰ বৰষুণ, যেতিয়া মানৱতা দুখ-কষ্টত ক্লান্ত হৈ পৰে ﷺ।
وَالجَوَادُ الذِي به تُفْرَجُ الغُم
مَةُ عَنا وتُكْشَفُ الحَوْباءُআৰু সেই উদাৰজন যাৰ দ্বাৰা আমাৰ দুখ দূৰ হয়, আৰু বিপদ উন্মোচিত হয়।
يا رحيماً بالمؤمنين إذا ما
ذَهِلَت عن أبنائها الرُّحَماءُহে বিশ্বাসীসকলৰ প্ৰতি দয়ালু, আনকি যেতিয়া মানুহৰ মাজত আটাইতকৈ দয়ালুসকলেও নিজৰ সন্তানক পাহৰি যায়।
يا شفيعاً في المُذنبين إذا أش
فقَ مِنْ خَوفِ ذَنْبِهِ البُرَآءُহে পাপীসকলৰ বাবে মধ্যস্থতাকাৰী, আনকি যেতিয়া নিৰ্দোষীসকলেও নিজৰ পাপৰ ভয়ত কঁপে।
جُدْ لعاصٍ ومَا سِوايَ هُوَ العا
صِي وَلكنْ تَنَكُّرِي اسْتِحْياءُএজন পাপীৰ প্ৰতি উদাৰ হওক, আৰু যদিও মই সঁচাকৈয়ে পাপী, মোৰ অস্বীকাৰ কেৱল বিনয়ৰ আৱৰণহে।
وتَدَارَكْهُ بالعناية ما دا
مَ له بالذِّمامِ منك ذماءُআৰু আপোনাৰ যত্নৰ দ্বাৰা তেওঁৰ ওচৰলৈ যাওক, যিমান দিন তেওঁ আপোনাৰ সুৰক্ষা আৰু চুক্তিৰ কোনো অৱশিষ্ট ধৰি ৰাখে।
أخَّرَتْهُ الأعمالُ والمالُ عَمَّا
قدَّمَ الصَّالحُونَ والأغنياءُতেওঁৰ কৰ্ম আৰু সম্পদে তেওঁক সেই ভাল কামবোৰৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিছে যিবোৰ সৎ আৰু ধনীসকলে আগবঢ়াইছে।
كل يومٍ ذُنُوبُهُ صاعداتٌ
وعليها أنفاسُهُ صُعَدَاءُপ্ৰতিদিনে তেওঁৰ পাপবোৰ ওপৰলৈ উঠি আছে, আৰু তেওঁৰ উশাহবোৰ সেইবোৰৰ বোজাৰ তলত গভীৰ হুমুনিয়াহ।
أَلِفَ البِطْنَةَ المُبَطِّئَة السَّيْ
رِ بدار بها البِطانُ بِطَاءُতেওঁ পেটুকতাত অভ্যস্ত হৈ পৰিছিল, যিয়ে যাত্ৰা লেহেমীয়া কৰে, এনে এখন ঘৰত য'ত পেটুকসকল স্বাভাৱিকতে অলস।
فَبَكَى ذَنْبَهُ بِقَسْوَةِ قَلْبٍ
نَهَتِ الدَّمْعَ فالبُكاءُ مُكاءُসেয়েহে তেওঁ নিজৰ পাপৰ বাবে কঠোৰ হৃদয়েৰে কান্দিছিল, যিয়ে চকুলো বাধা দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁৰ ক্ৰন্দন কেৱল এক শুষ্ক শব্দ হৈ পৰিছিল।
وغَدَا يَعْتِبُ القَضَاءُ ولا عذ
ر لعاص فيما يسوق القضاءُআৰু তেওঁ দৈৱ নিৰ্দেশক দোষাৰোপ কৰিবলৈ ধৰিছিল, তথাপিও এজন পাপীৰ বাবে ভাগ্যই যি আনে তাত কোনো অজুহাত নাই।
أوثقته من الذنوب دُيُونٌ
شَدَّدَتْ فِي اقْتِضائِها الغُرَماءُপাপৰ ঋণবোৰে তেওঁক বান্ধি ৰাখিছে, আৰু ঋণদাতাসকলে নিৰন্তৰভাৱে তেওঁলোকৰ পৰিশোধ দাবী কৰি আছে।
ما لَهُ حِيلَةٌ سِوَى حِيلَةِ المُو
ثَقِ إِمَّا تَوَسُّلٌ أَوْ دُعَاءُতেওঁৰ কোনো উপায় নাই, কেৱল এজন বান্ধ খাই থকা ব্যক্তিৰ উপায়ৰ বাহিৰে: হয় মধ্যস্থতা বিচৰা বা প্ৰাৰ্থনা কৰা।
رَاجِياً أَنْ تعودَ أعمالُه السُّو
ءُ بِغُفْرَانِ اللَّهِ وَهْيَ هَباءُআশা কৰিছে যে তেওঁৰ বেয়া কৰ্মবোৰ আল্লাহৰ ক্ষমাৰ দ্বাৰা শূন্যতাত পৰিণত হ'ব।
أَوْ تُرَى سَيِّئاتُهُ حَسَناتٍ
فيقَالُ اسْتحالتِ الصَّهْباءُতেওঁৰ কুকৰ্মবোৰক সৎকৰ্ম বুলি গণ্য কৰা হৈছে নেকি, যাৰ ফলত ঘোষণা কৰা হৈছে যে ৰঙা সুৰাও পৰিৱৰ্তিত হৈছে?
كلُّ أمْرٍ تُعنَى به تُقْلَبُ الأعْ
يانُ فيه وتَعْجَبُ البُصَراءُআপুনি যি বিষয়তে মনোযোগ দিয়ে, তাৰ মূল সত্তাবোৰো পৰিৱৰ্তিত হয়, যিয়ে তীক্ষ্ণ দৃষ্টিসম্পন্নসকলকো আচৰিত কৰে।
رُبَّ عَيْنٍ تَفَلْتَ في مائها المِلْ
حِ فأضْحَى وَهْوَ الفُراتُ الرَّوَاءُকিমান যে লুণীয়া নিজৰাৰ পানীত আপুনি ﷺ থুৱাইছিল, আৰু তাৰ পিছত সেইবোৰ মিঠা, প্ৰবাহিত ইউফ্ৰেটিছ নদীলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।
آهِ مِما جَنَيْتُ إنْ كانَ يُغْنِي
ألِفٌ مِنْ عَظيمِ ذنْبٍ وهاءُহায়, মই কি পাপ কৰিছোঁ, যদি এটা ডাঙৰ পাপৰ সামান্য অংশও যথেষ্ট হ'লহেঁতেন!
أرْتَجِي التَّوْبَةَ النَّصُوحَ وفِي القَلْ
بِ نفَاقٌ وفي اللسانِ رِياءُমই আন্তৰিক তওবাৰ বাবে ব্যাকুল, কিন্তু মোৰ হৃদয়ত কপটতা আৰু জিভাত ভণ্ডামি বিৰাজমান।
ومتى يَسْتَقيمُ قَلْبِي ولِلْجِسْ
مِ اعْوِجَاجٌ مِنْ كَبْرتي وانْحِناءُমোৰ হৃদয় কেতিয়া সৰল হ'ব, যেতিয়া মোৰ শৰীৰ বাৰ্ধক্য আৰু দুৰ্বলতাৰ বাবে বেঁকা আৰু কুঁজা হৈ পৰিছে?
كُنْتُ في نَوْمَةِ الشَّبابِ فما اسْتَيْ
قَظْتُ إِلَّا ولِمَّتي شَمْطاءُমই যৌৱনৰ নিদ্ৰাত বিভোৰ আছিলোঁ, আৰু মোৰ চুলি পকি শুকুলা নোহোৱালৈকে সাৰ পোৱা নাছিলোঁ।
وتمادَيْتُ أَقْتَفي أَثَرَ القَوْ
مِ فطالَتْ مَسَافَةٌ واقْتِفَاءُআৰু মই আনৰ পদাংক অনুসৰণ কৰি থাকিলোঁ, যাৰ ফলত যাত্ৰা আৰু অনুসৰণ অতি দীঘলীয়া হৈ পৰিল।
فوَرا السائرينَ وهْوَ أمامِي
سُبُلٌ وَعْرَةٌ وأرضٌ عَراءُধাৰ্মিক যাত্ৰীসকলৰ পিছত, কিন্তু মোৰ আগত এতিয়াও আছে দুৰ্গম পথ আৰু উৰ্বৰতাহীন, জনশূন্য ভূমি।
حَمِدَ المُدلِجونَ غِبَّ سُرَاهُم
وكَفَى مَنْ تَخَلَّف الإِبْطاءُযিসকলে ৰাতি কষ্ট কৰি যাত্ৰা কৰিছিল, তেওঁলোকে যাত্ৰাৰ পিছত প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল, আনহাতে যিসকলে পিছ পৰি ৰৈছিল, তেওঁলোকৰ বাবে পলম হোৱাটোৱেই যথেষ্ট পৰিণাম আছিল।
رِحلةٌ لَمْ يَزَلْ يُفنِّدني الصَّي
فُ إِذَا مَا نَوَيْتُها والشِّتاءُএইখন এনে এক যাত্ৰা, যিটোৰ বাবে মই মনস্থ কৰিলেও গ্ৰীষ্মকাল আৰু শীতকালে মোক সদায় বিৰত ৰাখে।
يَتَّقِي حُرُّ وجْهِي الحَرَّ والبَرْ
دَ وَقَدْ عَزَّ مِنْ لَظى الاتِّقاءُমোৰ মহৎ মুখখনে গৰম আৰু ঠাণ্ডা দুয়োটাকে এৰাই চলিব বিচাৰে, তথাপিও প্ৰচণ্ড অগ্নিশিখাৰ পৰা নিজকে ৰক্ষা কৰা অতি কঠিন হৈ পৰিছে।
ضِقْتُ ذَرْعاً مِمَّا جَنَيْتُ فَيوْمِي
قَمْطَرِيرٌ وليلَتي دَرْعاءُমই কৰা পাপৰ বাবে মই অতিশয় দুখিত, সেয়ে মোৰ দিনটো বিষণ্ণ আৰু ৰাতিটো আন্ধাৰময়।
وَتَذَكَّرْتُ رَحْمَةَ اللَّهِ فالبِش
رُ لِوَجْهِي أنّى انْتَحَى تِلْقاءُতাৰ পিছত মই আল্লাহৰ দয়াৰ কথা মনত পেলালোঁ, আৰু মোৰ মুখখন য'লৈকে ঘূৰিল, আনন্দই আলোকিত কৰিলে।
فألحَّ الرَّجاء والخوفُ بالقَلْ
بِ ولِلْخَوفِ والرَّجا إِخْفاءُসেয়ে মোৰ হৃদয়ত আশা আৰু ভয় দুয়োটাই বিৰাজ কৰি থাকিল, কিয়নো ভয় আৰু আশা উভয়ৰে এক সূক্ষ্ম গোপনীয়তা আছে।
صَاحِ لا تأسَ إنْ ضَعُفْتَ عَنِ الطَّا
عةِ واسْتَأْثَرَتْ بها الأقوياءُবন্ধু, যদি তুমি আনুগত্যত দুৰ্বল হোৱা, আৰু শক্তিশালীসকলে ইয়াক একচেটিয়া কৰি লৈছে, তেন্তে নিৰাশ নহ'বা।
إنَّ للَّهِ رَحمةً وأحَقُّ ال
ناسِ منه بالرَّحمةِ الضُّعَفَاءُনিশ্চয় আল্লাহৰ দয়া আছে, আৰু তেওঁৰ দয়াৰ আটাইতকৈ যোগ্য হৈছে দুৰ্বলসকল।
فابقَ في العُرْجِ عندَ مُنْقَلَبِ الذَّوْ
دِ ففِي العَوْدِ تَسْبِقُ العَرْجاءُসেয়েহে, জাকৰ ঘূৰ্ণন বিন্দুত খোৰাসকলৰ মাজত থাকা, কিয়নো উভতি অহাৰ সময়ত খোৰাজনেও আগবাঢ়ি যাব পাৰে।
لا تَقُلْ حاسداً لِغَيْرِك هذَا
أثْمَرَتْ نَخْلَهُ ونَخْلِي عَفاءُআনৰ প্ৰতি ঈৰ্ষা কৰি এইদৰে নক'বা, "তেওঁৰ খেজুৰ গছত ফল ধৰিছে, কিন্তু মোৰ খেজুৰ গছ ফলহীন।"
وائْتِ بالمَسْتَطاع مِنْ عَمَل البر
ر فقدْ يُسْقِطُ الثِّمارَ الإِتاءُআৰু যিমান পাৰা সৎকৰ্ম কৰা, কিয়নো আনকি প্ৰচুৰ ফলৰ বাবেও কিছুমান সৰি পৰিব পাৰে।
وبِحُبِّ النبيِّ فابْغِ رِضَى الل
هِ فَفِي حُبِّهِ الرِّضا والحِبَاءُসেয়েহে, নবী ﷺ ক ভাল পাই আল্লাহৰ সন্তুষ্টি বিচৰা, কিয়নো তেওঁৰ প্ৰেমত ঐশ্বৰিক সন্তুষ্টি আৰু প্ৰচুৰ পুৰস্কাৰ দুয়োটাই পোৱা যায়।
يا نبيَّ الهُدَى اسْتِغَاثَةَ مَلْهو
فٍ أَضَرَّتْ بحالِه الحوْبَاءُহে পথপ্ৰদৰ্শক নবী ﷺ, এয়া হৈছে গভীৰ দুৰ্দশাত ভোগা এজনৰ আন্তৰিক অনুৰোধ, যাৰ অৱস্থা পাপৰ দ্বাৰা গুৰুতৰভাৱে পীড়িত হৈছে।
يَدَّعِي الحُبَّ وهْوَ يأْمُرُ بالسُّو
ءِ ومَنْ لِي أنْ تَصْدُقَ الرَّغْبَاءُতেওঁ প্ৰেমৰ দাবী কৰে, অথচ তেওঁ মন্দ কাৰ্যৰ আদেশ দিয়ে, আৰু মই কেনেকৈ আশা কৰিব পাৰোঁ যে মোৰ নিজৰ আন্তৰিকতাৰ ইচ্ছা সত্য হ'ব?
أَيُّ حُبٍّ يَصِحُّ منه وطَرْفِي
لِلْكَرَى واصِلٌ وطَيْفُكَ رَاءُযাৰ চকু সদায় নিদ্ৰাৰ ফালে টানি থাকে, তাৰ পৰা কি সঁচা প্ৰেম ওলাব পাৰে, যেতিয়া আপোনাৰ পবিত্ৰ ছবি ﷺ সদায় দেখাৰ বাবে উপস্থিত থাকে?
ليت شِعرِي أَذَاكَ مِنْ عُظمِ ذَنْبٍ
أمْ حُظُوظُ المُتَيَّمِينَ حُظَاءُমই যদি জানিলোঁহেঁতেন যে এই অৱস্থা মোৰ পাপৰ বিশালতাৰ বাবে নে, এইবোৰ কেৱল সেইসকলৰ ভাগ্যৰ অংশ যিসকলে আবেগিকভাৱে সমৰ্পিত।
إنْ يكُنْ عُظْمُ زَلَّتي حَجْبَ رُؤْيَا
كَ فقدْ عَزَّ داءَ قلبي الدَّواءُযদি মোৰ অপৰাধৰ বিশালতাই সঁচাকৈয়ে আপোনাৰ ﷺ দৰ্শন মোৰ পৰা ঢাকি ৰাখিছে, তেন্তে মোৰ হৃদয়ৰ পীড়াৰ প্ৰতিকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে দুৰ্লভ হৈ পৰিছে।
كيف يَصدا بالذَّنْبِ قلبُ مُحِبٍّ
وله ذِكْرُكَ الجميلُ جِلاءُএজন প্ৰেমিকৰ হৃদয় কেনেকৈ পাপৰ দ্বাৰা কলুষিত হ'ব পাৰে, যেতিয়া আপোনাৰ সুন্দৰ স্মৰণে ﷺ ইয়াৰ উজ্জ্বল পালিশ হিচাপে কাম কৰে?
هذه عِلَّتي وأنت طبيبي
ليسَ يَخفَى عليك في القلبِ داءُএয়া মোৰ ৰোগ, আৰু আপুনি ﷺ মোৰ চিকিৎসক, কিয়নো হৃদয়ৰ কোনো ৰোগ আপোনাৰ জ্ঞানৰ পৰা লুকাই নাথাকে।
ومِنَ الفَوْزِ أنْ أبُثَّكَ شكوَى
هِيَ شكوَى إليكَ وهْيَ اقْتضاءُএয়া সঁচাকৈয়ে এক বিজয় যে মই আপোনাৰ ﷺ ওচৰত মোৰ অভিযোগ ব্যক্ত কৰিব পাৰোঁ, আপোনাৰ প্ৰতি নিৰ্দেশিত এক অভিযোগ যিটো এক ন্যায্য দাবীও।
ضُمِّنتها مَدَائح مُستطابٌ
فيك منها المَديحُ والإصغاءُমই ইয়াত এনে প্ৰশংসা সন্নিৱিষ্ট কৰিছোঁ, যাৰ পৰা আপোনাৰ ﷺ প্ৰতি নিৰ্দেশিত স্তুতি আৰু মনোযোগেৰে শুনা দুয়োটাই আনন্দদায়ক।
قلما حاوَلتْ مَدِيحكَ إِلّا
سَاعَدَتْهَا مِيمٌ ودالٌ وحَاءُমই আপোনাৰ ﷺ প্ৰশংসা ৰচনা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে খুব কমেইহে মিম, ডাল আৰু হা আখৰবোৰে মোৰ প্ৰচেষ্টাত সহজে সহায় নকৰাকৈ আছিল।
حقَّ لِي فيكَ أنْ أُسَاحِلَ قوْماً
سَلَّمَتْ منهم لَدَلْوِي الدِّلاءُআপোনাৰ ﷺ বিষয়ে মোৰ এইটো ন্যায্য দাবী যে মই সেই কবিসকলৰ সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰোঁ, যাৰ বাল্টিবোৰে কাব্যিক দক্ষতাৰ ক্ষেত্ৰত মোৰ বাল্টিৰ ওচৰত হাৰ মানিছে।
إنَّ لِي غيرةً وقد زَاحَمَتْني
في معاني مَديحِكَ الشُّعراءُসঁচাকৈয়ে, মোৰ এক প্ৰচণ্ড ঈৰ্ষা আছে, কিয়নো আন কবিসকলে আপোনাৰ ﷺ প্ৰশংসাৰ গভীৰ অৰ্থবোৰ ধৰিবলৈ মোৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা কৰিছে।
ولقلبي فيك الغُلوُّ وأنَّى
لِلِساني في مَدْحِكَ الغُلواءُমোৰ হৃদয়ত আপোনাৰ ﷺ প্ৰতি অতিশয় প্ৰেম আছে, তথাপিও মোৰ জিভাই আপোনাৰ প্ৰশংসা প্ৰকাশ কৰাত কেনেকৈ এনে চৰম সীমাত উপনীত হ'ব পাৰে?
فأَثِبْ خاطِراً يَلَذُّ له مَدْ
حُك عِلْماً بأَنه اللَّأْلاءُসেয়েহে, এনে এক মনক পুৰস্কৃত কৰক যিয়ে আপোনাৰ ﷺ প্ৰশংসাত আনন্দ পায়, এই কথা ভালদৰে জানি যে এনে প্ৰশংসা বিশুদ্ধ উজ্জ্বলতা।
حاكَ مِنْ صَنْعَةِ القَرِيض بُرُوداً
لَكَ لم تحْكِ وشْيَها صَنْعَاءُই কাব্য শিল্পৰ পৰা আপোনাৰ ﷺ বাবে সুন্দৰ বস্ত্ৰ বোৱা হৈছে, যাৰ সূক্ষ্ম এম্ব্ৰইডাৰী ছানাৰ দক্ষ শিল্পীসকলেও অনুকৰণ কৰিব নোৱাৰে।
أعجزَ الدُّرَّ نَظمُهُ فاستوتْ في
هِ اليَدَانِ الصَّناعُ والخَرْقَاءُইয়াৰ ৰচনাই আনকি মুক্তাকো অপৰ্যাপ্ত কৰি তুলিছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ সৃষ্টিত দক্ষ আৰু অদক্ষ দুয়োখন হাত সমান হৈ পৰিছে।
فَارْضَهُ أفْصَحَ امرئٍ نطقَ الضَّا
دَ فقامتْ تَغَارُ منها الظاءُসেয়েহে ইয়াক গ্ৰহণ কৰক, হে মানৱজাতিৰ আটাইতকৈ বাগ্মী ﷺ, যিজনে 'দাদ' আখৰটো ইমান নিখুঁতভাৱে উচ্চাৰণ কৰিছিল যে 'ঝা' আখৰটোও ঈৰ্ষাত উঠিছিল।
أبِذِكْرِ الآياتِ أُوفِيكَ مَدْحَاً
أيْنَ مِنى وأَيْنَ منها الوفَاءُমই কেৱল ঐশ্বৰিক পদবোৰ উল্লেখ কৰি আপোনাৰ ﷺ প্ৰশংসা সঁচাকৈয়ে পূৰ্ণ কৰিব পাৰোঁনে, যেতিয়া মোৰ নিজৰ ক্ষমতা ইমান সীমিত আৰু তাৰ পৰা প্ৰকৃত পূৰ্ণতা ক'ত?
أمْ أُمَارِي بهِنَّ قَوْمَ نَبِيٍّ
ساءَ ما ظَنَّهُ بِيَ الأغبياءُনে মই এই পদবোৰৰ দ্বাৰা এজন নবী ﷺ ৰ লোকসকলৰ সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা উচিত, অজ্ঞসকলে সঁচাকৈয়ে মোক কিমান বেয়াকৈ বিচাৰ কৰিছে!
ولَكَ الأُمَّةُ التي غَبَطَتْهَا
بكَ لَمَّا أتيْتَها الأنبياءُআপোনাৰেই সেই উম্মত, যিটো আপুনি অহাৰ পিছত নবীসকলেও ঈৰ্ষা কৰিছিল।
لَمْ نَخَفْ بَعْدَكَ الضَّلالَ وفينا
وَارِثُوا نُورِ هَدْيِكَ العُلَماءُআপোনাৰ পিছত আমি পথভ্ৰষ্টতাৰ ভয় কৰা নাই, কিয়নো আমাৰ মাজত এনে বিদ্বানসকল আছে যিসকলে আপোনাৰ হেদায়েতৰ পোহৰৰ উত্তৰাধিকাৰী।
فانْقَضَتْ آيُ الَانبياءُ وَآيا
تُكَ في الناس ما لَهُنَّ انْقضاءُকিয়নো নবীসকলৰ নিদৰ্শনসমূহ অতীত হৈ গ'ল, কিন্তু মানুহৰ মাজত আপোনাৰ নিদৰ্শনসমূহৰ কোনো অন্ত নাই।
والكراماتَ منهمُ مُعجزاتٌ
حازَهَا مِنْ نَوَالِكَ الأولياءُআৰু তেওঁলোকৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত কৰামতসমূহ (অলৌকিক ঘটনাসমূহ) এনে আশ্চৰ্যজনক বিষয় যিবোৰ অলি-আউলিয়াসকলে আপোনাৰ দানৰ জৰিয়তে লাভ কৰিছিল।
إنَّ مِنْ مُعجزاتِكَ العَجزَ عَنْ وص
فِكَ إذْ لا يَحُدُّهُ الإحصاءُপ্ৰকৃততে, আপোনাৰ অলৌকিকতাসমূহৰ মাজত অন্যতম হৈছে আপোনাক বৰ্ণনা কৰিব নোৱাৰা অক্ষমতা, কিয়নো কোনো গণনাৰ দ্বাৰা আপোনাৰ সত্তাক সামৰি ল'ব নোৱাৰি।
كيفَ يَسْتَوعِبُ الكلامُ سَجَايا
كَ وَهَلْ تَنْزِحُ البحار الرِّكَاءُসাধাৰণ শব্দই আপোনাৰ মহৎ গুণসমূহ কেনেকৈ সামৰি ল'ব পাৰে, আৰু অগভীৰ সাগৰ কেতিয়াবা শুকাই যাব পাৰেনে?
ليسَ مِنْ غايَةٍ لِوَصْفِكَ أَبغي
ها وللْقَوْلِ غايَةٌ وانتهاءُমই আপোনাৰ বৰ্ণনাৰ বাবে কোনো সীমা নিবিচাৰোঁ, যদিও কথাৰ নিজা সীমা আৰু অন্ত আছে।
إنما فضلُكَ الزَّمَانُ وآيا
تُكَ فيما نَعُدُّهُ الآناءُপ্ৰকৃততে, আপোনাৰ শ্ৰেষ্ঠত্বই হৈছে সময়, আৰু আপোনাৰ নিদৰ্শনসমূহ হৈছে আমি গণনা কৰা প্ৰতিটো মুহূৰ্ত।
لَمْ أُطِلْ في تَعْدادِ مَدْحِكَ نُطْقي
ومُرادِي بذلك استقصاءُআপোনাৰ প্ৰশংসা বৰ্ণনা কৰোঁতে মই মোৰ কথা দীঘলীয়া কৰা নাই, যদিও মোৰ উদ্দেশ্য হৈছে সকলো সামৰি লোৱা।
غير إنيَ ظمآنُ وَجْدٍ ومَا لي
بِقَليلٍ مِنَ الورودِ ارْتِواءُতথাপি মই প্ৰচণ্ড প্ৰেমত তৃষ্ণাতুৰ, আৰু সামান্য পানীয়েও মোৰ পিয়াহ নিবাৰণ কৰিব নোৱাৰে।
فسلامٌ عليك تَتْرَى مِنَ الل
هِ وَتَبْقَى به لَكَ البَأواءُসেয়ে, আপোনাৰ ওপৰত আল্লাহৰ পৰা অবিৰত শান্তি বৰ্ষিত হওক ﷺ, আৰু ইয়াৰ দ্বাৰাই আপোনাৰ গৌৰৱ চিৰস্থায়ী হওক।
وسلامٌ عليك منكَ فما غَي
رُك منه لكَ السلام كِفاءُআৰু আপোনাৰ ওপৰত আপোনাৰ নিজৰ পৰাই শান্তি বৰ্ষিত হওক ﷺ, কিয়নো সেই শান্তিৰ বাবে আপোনাৰ বাহিৰে আন কোনো উপযুক্ত নহয়।
وَسَلامٌ مِنْ كلِّ ما خَلَقَ الل
هُ لِتحْيا بِذِكْرِكَ الأملاءُআৰু আল্লাহৰ সৃষ্টি কৰা সকলো বস্তুৰ পৰা শান্তি বৰ্ষিত হওক, যাতে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্মই আপোনাৰ স্মৰণৰ দ্বাৰা জীৱন ধাৰণ কৰিব পাৰে।
وَصلاةٌ كالمِسْكِ تَحْمِله مِن
ني شمَالٌ إليكَ أَو نكْباءُআৰু কস্তুৰীৰ দৰে এক প্ৰাৰ্থনা, যি উত্তৰ বতাহ বা বিপৰীত বতাহৰ দ্বাৰা মোৰ পৰা আপোনাৰ ওচৰলৈ ﷺ কঢ়িয়াই নিয়া হয়।
وَسَلامٌ عَلَى ضَرِيحِكَ تخْضَل
لُ به منه تُرْبَةٌ وَعْساءُআৰু আপোনাৰ কবৰৰ ওপৰত শান্তি বৰ্ষিত হওক ﷺ, যাৰ দ্বাৰা ইয়াৰ কোমল, বালিচহীয়া মাটি সেমেকি উঠে।
وَثَنَاءٌ قَدَّمْتَ بينَ يَدَيْ نَجْ
وَايَ إذْ لم يكن لَديَّ ثَراءُআৰু সেই প্ৰশংসা যি মই মোৰ দুআৰ আগতে আগবঢ়াইছিলোঁ, কিয়নো মোৰ ওচৰত কোনো সম্পদ নাছিল।
ما أَقَامَ الصلاةَ مَنْ عَبَدَ الل
هِ وقامتْ بِربِّهَا الأشياءُআল্লাহৰ ইবাদত কৰা জনে কিমান নিখুঁতভাৱে নামাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, যেতিয়া সকলো বস্তুৱে নিজৰ প্ৰভুৰ দ্বাৰা বিদ্যমান আছিল!