তেওঁৰ ﷺ সংযম আৰু নম্ৰতা
তেওঁৰ ﷺ জীৱনৰ সৰলতা
আইশ্বা (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা)-এ কৈছিল: «আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ-ৰ মৃত্যুৰ আগলৈকে মুহাম্মাদ ﷺ-ৰ পৰিয়ালে একেৰাহে দুদিন যৱৰ ৰুটিৰে পেট ভৰাই খোৱা নাছিল।» — বুখাৰী আৰু মুছলিমত বৰ্ণিত। আনাছ (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহু)-এ কৈছিল: «আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ-এ মৃত্যুৰ আগলৈকে কেতিয়াও মেজত খোৱা নাছিল বা পাতল ৰুটিও খোৱা নাছিল।» — বুখাৰীত বৰ্ণিত।
- আল্লাহৰ ৰাছুল ﷺ-এ আল্লাহৰ সৈতে মিলিত হোৱাৰ আগলৈকে কেতিয়াও পৰিষ্কাৰ বগা ৰুটি দেখা নাছিল। — ছাহল ইবন ছা'দ (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহু)ৰ পৰা বুখাৰীত বৰ্ণিত।
- আইশ্বা (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহা)-এ কৈছিল: «আল্লাহৰ শপত, তেওঁ এদিনত দুবাৰকৈ ৰুটি আৰু মাংসৰে পেট ভৰাই খোৱা নাছিল।» — তিৰমিযীত বৰ্ণিত।
- তেওঁ ﷺ নিজ হাতেৰে নিজৰ কাপোৰ চিলাইছিল, নিজৰ জোতা নিজে মেৰামতি কৰিছিল আৰু গাধত উঠিছিল। — আহমাদত বৰ্ণিত।
- তেওঁৰ ﷺ বিছনাখন আছিল চামৰাৰ, যাৰ ভিতৰত খেজুৰ গছৰ আঁহ ভৰোৱা আছিল। — তিৰমিযীৰ 'আশ্ব-ছামাইল'ত বৰ্ণিত।
- তেওঁ ﷺ নিজৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ বাবে তেওঁৰ খচ্চৰ, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু এটুকুৰা মাটিৰ বাহিৰে কোনো সম্পত্তি এৰি থৈ যোৱা নাছিল, যিটুকুৰা মাটি তেওঁ ছাদাকা (দান) কৰি দিছিল।
- তেওঁ ঘৰত নিজৰ পৰিয়ালৰ সেৱা কৰিছিল, ছাগলীৰ গাখীৰ খিৰাইছিল আৰু ঘৰুৱা কামত সহায় কৰিছিল।
মানুহৰ সৈতে তেওঁৰ ﷺ নম্ৰতা
তেওঁৰ ﷺ মহান মৰ্যাদা থকা সত্ত্বেও তেওঁ আছিল আটাইতকৈ নম্ৰ ব্যক্তি; তেওঁ দুখীয়া আৰু দৰিদ্ৰ লোকৰ লগত বহিছিল আৰু তেওঁলোকক চাবলৈ গৈছিল, দাসৰ নিমন্ত্ৰণ গ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু বিধৱা আৰু অনাথসকলৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ লগত খোজ কাঢ়িছিল। যেতিয়া তেওঁ কোনো সভাত বহিছিল, তেওঁক আৰু তেওঁৰ সংগীসকলৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য কৰিব পৰা নগৈছিল, যাৰ বাবে কোনো অচিনাকি লোকে নোসোধালৈকে তেওঁক চিনিব পৰা নাছিল।
- তেওঁ স্বাধীন, দাস আৰু অধীনস্থ সকলোৰে নিমন্ত্ৰণ গ্ৰহণ কৰিছিল।
- তেওঁ ৰোগীক চাবলৈ গৈছিল, জানাজাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু নিমন্ত্ৰণ গ্ৰহণ কৰিছিল।
- তেওঁ বিধৱা আৰু অনাথসকলৰ প্ৰয়োজন পূৰণৰ বাবে তেওঁলোকৰ লগত খোজ কাঢ়িছিল।
- তেওঁ নিজৰ সভাত সংগীসকলৰ ওপৰত নিজকে স্থান নিদিছিল।
- তেওঁ ডাঙৰৰ আগতে সৰুক ছালাম দিছিল।
- তেওঁ যাক লগ পাইছিল তেওঁৰ লগত হাত মিলাইছিল আৰু আনজনে হাত আঁতৰাই নিনিয়ালৈকে তেওঁ নিজৰ হাত আঁতৰাই নিয়া নাছিল।
তেওঁৰ ﷺ উদাৰতা
তেওঁ ﷺ আছিল আটাইতকৈ উদাৰ ব্যক্তি, আৰু ৰমজান মাহত যেতিয়া জিব্ৰাইল (আঃ)-এ তেওঁক লগ কৰিছিল তেতিয়া তেওঁ আটাইতকৈ বেছি উদাৰ হৈছিল। তেওঁৰ ﷺ উদাৰতা আছিল প্ৰবাহিত বতাহতকৈও অধিক তীব্ৰ — মুত্তাফাকুন আলাইহি। তেওঁক ﷺ কেতিয়াও কিবা খুজি 'নাই' বুলি কোৱা হোৱা নাছিল। যেতিয়া তেওঁক ধন দিয়া হৈছিল, তেওঁ গধূলি হোৱাৰ আগতেই সেই সকলোবোৰ বিলাই দিছিল।
- আটাইতকৈ উদাৰ ব্যক্তি — আৰু ৰমজান মাহত আটাইতকৈ বেছি উদাৰ আছিল।
- তেওঁৰ উদাৰতা প্ৰবাহিত বতাহতকৈও অধিক তীব্ৰ আছিল — ইবনে আব্বাছ (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমা)ৰ পৰা মুত্তাফাকুন আলাইহি।
- তেওঁক কেতিয়াও কিবা খুজি 'নাই' বুলি কোৱা হোৱা নাছিল — যদি তেওঁৰ ওচৰত আছিল, তেওঁ দিছিল, আৰু যদি নাছিল, তেন্তে প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল।
- তেওঁ গধূলি হোৱাৰ আগতেই সকলো ধন-সম্পত্তি বিলাই দিছিল।