Kitabın Girişi

Aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun. Aləmlərə rəhmət olaraq göndərilən ağamız, vədinə sadiq və etibarlı olan Abdullah oğlu Məhəmmədə, onun pak ailəsinə, seçilmiş səhabələrinə və qiyamət gününə qədər onların yolunu gözəlliklə izləyənlərə ən fəzilətli salat və ən kamil salamlar olsun. Ey Allahım, Sən paksan, müqəddəssən! Sənin bizə öyrətdiklərindən başqa bizim heç bir elmimiz yoxdur. Allahım, bizə fayda verəcək şeyləri öyrət, öyrətdiklərini bizə faydalı et, elmimizi, həlimliyimizi və hikmətimizi artır. Həqiqətən, Sən hər şeyi bilənsən, həlimsən, hikmət sahibisən. Rəbbim, köksümü aç, işimi asanlaşdır və dilimdən düyünü çöz ki, sözümü anlasınlar.

Bundan sonra: Möhtərəm oxucuya Peyğəmbərin ﷺ şərəfli kəlamlarının cəmlərindən ibarət seçilmiş bir toplunu təqdim etməkdən məmnunluq duyuram. Mən bu hədisləri özümün ən məşhur kitabım olan «Safvat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa» (Şərəfli Peyğəmbər Hədislərinin Seçməsi) əsərindən seçmişəm. Bunlar bir sıra səhih hədis imamlarının səhihliyi barədə ittifaq etdiyi hədislərdir. Bu seçim, illər öncə toplamaq, hazırlamaq, bölmələrə ayırmaq və qərib sözlərini şərh etmək şərəfinə nail olduğum, Allahın lütfü ilə bütün dünyada ərəb və islam elmi dairələrində rəğbət və qəbulla qarşılanan ensiklopedik mənbə olan «Safvat» kitabının qazandığı uğurdan sonra baş tutmuşdur. Həmin kitab səhihliyinə şübhə edilməyən ən mühüm və ən güclü hədisləri ehtiva edir, çünki bir neçə səhih hədis imamı onların səhihliyi barədə həmfikir olmuşdur. Bunlar müsəlmanın dini və dünyası üçün ehtiyac duyduğu hədislərdir. Mən «Safvat» kitabında əqidə, ibadət, hökmlər, peyğəmbər hikmətləri, təşviq və çəkindirmə, fəzilətlər, peyğəmbərin xüsusiyyətləri, ədəb-ərkan, elm, tibb, təfsir, fitnələr və qiyamət əlamətləri, qiyamət gününün vəsfləri, cənnət və cəhənnəm, habelə müsəlmana dini və dünyasında fayda verən hər bir mövzuya, nəsihətlərə və qəlb yumşaldan kəlamlara diqqət yetirmişəm ki, bu, tədqiqatçılar üçün əlçatan, asan bir hədis mənbəyi və sənədli bir kitab olsun. Orada imamlar arasında səhihliyi ittifaq edilmiş hədislər, inşallah, ən mühüm hədis qaynaqlarının rəmzləri ilə möhürlənmiş şəkildə təqdim olunur.

Bu kitab bir çox alim, mühəddis və mütəfəkkir tərəfindən təriflənmiş, həm sənəd, həm də mətn baxımından ən səhih və ən güclü hədisləri əhatə etdiyi üçün müasir və kamil bir hədis mənbəyi hesab edilmişdir. Bu, öz sahəsində və öz üslubunda bənzəri olmayan bir əsərdir. Kitabın on dördüncü nəşrindən sonra gördüm ki, bu kitab ən səhih hədisləri yoxlamaq istəyənlər üçün kamil bir mənbə və fihrist kimi böyük elmi əhəmiyyətə və məqama sahib olsa da, daha çox elm tələbələri, alimlər və mühəddislərdən ibarət elmi və intellektual təbəqəni maraqlandırır. Bəzi elm və fəzilət sahibi qardaşlarımızın istəyinə əsasən, «Safvat» kitabını xülasələşdirməyə qərar verdim. Çünki orada bəzi hədislər başlanğıclarının fərqli olması, bir və ya bir neçə sözün əlavə edilməsi, yaxud məna eyni və ya yaxın olsa da ravilərin mətnlərdəki fərqliliyi səbəbindən təkrar olunurdu. Bu səbəbdən «Cavami al-Kalim» kitabında həmin təkrarları sildik ki, əzbərləmək istəyənlər üçün onu əldə etmək və yadda saxlamaq asan olsun. Səhihliyinə şübhə olmayan hədislərin tam toplusunu istəyənlər isə «Safvat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa» kitabının tam versiyasına müraciət edə bilərlər. Beləliklə, «Cavami al-Kalim al-Nabawi al-Sharif» kitabı müxtəlif sahələrdə təhsil alan tələbələr və tədqiqatçılar üçün asan anlaşılan və əlçatan bir vəsait olacaqdır. Bu kitab Peyğəmbərin ﷺ hədislərinin möcüzələrini, onun hikmətli kəlamlarını və sünnəsini üzə çıxarmaq məqsədi daşıyır. İstər mömin, istərsə də qeyri-mömin və ya tənqidçi olsun, bu kəlamlarla tanış olan hər kəsə Allahın o ümmi Peyğəmbərə ﷺ bəxş etdiyi ilahi fəth aydın şəkildə görünəcəkdir. Bu hədislər bütövlükdə elə bir hikmət və möhtəşəmlik təşkil edir ki, onlar yalnız Allahın aləmlərə rəhmət olaraq seçdiyi bir şəxsdən sadir ola bilər. Bu, Uca Yaradanın «Biz səni ancaq aləmlərə rəhmət olaraq göndərdik» kəlamının və Peyğəmbərin ﷺ özü haqqında dediyi «Mən ancaq hədiyyə edilmiş bir rəhmətəm» sözünün təsdiqidir. Bu hədislər həmin mənaları təsdiqləyir, ali islami və insani hikmətlər, dəyərlər və əxlaqla uzlaşır ki, bunu da dünyanın bütün insaflı və şərəfli mütəfəkkirləri və alimləri təqdir edib hörmətlə qarşılayacaqlar.

Həmçinin, mən bu Məhəmmədi hikmətləri və şah əsərləri qürbət diyarlarında yaşayan mühacir qardaşlarımıza yönəltmək, bunları müqəddəs islam mətnləri kimi təqdim etmək istədim. Onlardan imkanı olan hər kəsdən xahiş edirəm ki, bu kitabı yaşadıqları ölkələrin canlı dillərinə tərcümə etsinlər. Bu, nəhəng islam təfəkkürünü sülh, ədalət və fəzilətli əxlaq üzərində qurulmuş birgəyaşayış tərəfdarlarına rəhmət, sevgi və qardaşlıq ehtiva edən qlobal bir mesaj kimi təqdim etmək üçün bir hazırlıqdır.

Məlumdur ki, Uca Peyğəmbərin ﷺ sünnəsi ərəb və islam sivilizasiyasının qurulmasında bənzərsiz və müstəsna rola malikdir və islam qanunvericiliyində əsas mövqeyə sahibdir. Seçilmiş Peyğəmbərin ﷺ təlimlərinə tabe olmağın zəruriliyi barədə açıq-aydın ilahi əmr gəlmişdir. Uca Allah Özünün möhkəm kitabında buyurmuşdur: «Peyğəmbər sizə nə verirsə, onu götürün, nəyi də sizə qadağan edirsə, ondan çəkinin». Uca Allah onu xüsusi olaraq belə vəsf etmişdir: «Həqiqətən, sən doğru yola yönəldirsən». Möminlərə isə belə buyurmuşdur: «Allahın Rəsulu sizlər üçün — Allaha və axirət gününə ümid bəsləyənlər və Allahı çox zikr edənlər üçün gözəl bir nümunədir».

Uca Yaradan Öz şərəfli Rəsuluna ﷺ ona nazil olanı təbliğ etməyi əmr edərək buyurmuşdur: «Ey Peyğəmbər! Rəbbindən sənə nazil ediləni təbliğ et». Digər ayələrdə isə Uca Haqq, bu hikmətli Zikri Öz şərəfli Rəsuluna insanlara bəyan edib açıqlaması üçün nazil etdiyini bildirərək buyurur: «Sənə də Zikri nazil etdik ki, insanlara onlara nazil ediləni izah edəsən və bəlkə onlar düşünüb daşınarlar». Uca Allah möminin ən bariz xüsusiyyətinin Allah və Rəsulunun verdiyi hökmə tabe olmaq olduğunu vurğulayaraq Öz möhkəm kitabında buyurur: «Allah və Rəsulu bir işə hökm verdiyi zaman, heç bir mömin kişiyə və mömin qadına öz işlərində başqa yol seçmək yaraşmaz. Allaha və Onun Rəsuluna asi olan kəs, şübhəsiz ki, açıq-aydın bir azğınlığa düşmüşdür». Uca Allah həmçinin vurğulayır ki, şərəfli Peyğəmbər ﷺ öz istəyi ilə danışmır, ancaq ilahi vəhyin yönləndirməsi ilə danışır: «O, öz istəyi ilə danışmır». Həmçinin möminlərə ona itaət etməyi əmr etmiş və Rəsula ﷺ itaəti Allahın Özünə itaətlə bir tutaraq buyurmuşdur: «Allaha və Rəsula itaət edənlər Allahın onlara nemət verdiyi peyğəmbərlər, siddiqlər, şəhidlər və salehlərlə birlikdə olacaqlar. Onlar nə gözəl yoldaşlardır!». Müsəlmanı Peyğəmbərin ﷺ təlimlərinə tabe olmağa, qadağalarından çəkinməyə və sünnəsindən yapışmağa sövq edən daha bir çox ayələr mövcuddur.

Şübhəsiz ki, Qurani-Kərim islam qanunvericiliyinin birinci mənbəyidir, Peyğəmbərin ﷺ sözləri və əməllərindən ibarət olan sünnə isə ikinci mənbədir. Sünnə Qurani-Kərimin hökmlərini açıqlayan, onun ümumi hökmlərini xüsusiləşdirən, mütləq hökmlərini məhdudlaşdıran və ya mücməl olanları təfsir edəndir. Hətta sünnə Quranda heç qeyd olunmayan məsələlərdə müstəqil şəkildə hökm verə bilər. Bu uca məqamına görə ümmətin alimləri və imamları ona böyük diqqət yetirmiş, onu toplamaq və dəqiqləşdirmək üçün ən dəyərli varlıqlarını sərf etmiş, peyğəmbər hədislərini öz məqsəd və hədəflərinə uyğun toplamaq və tərtib etmək sahəsində məharət göstərmiş, bu yolda səfərlərə çıxmış, hədislərin qeydə alınması və bölmələrə ayrılması ilə məşğul olmuşlar.

Bu proses, möhtərəm səhabələrin şərəfli hədisləri sinələrində hifz etmələri və onları qəlblərinin ən dərin guşələrinə əmanət etmələri ilə başlamışdır. Onlar hədisləri əzbərləmək və doğruluğunu yoxlamaq üçün bir-biri ilə yarışırdılar. Çünki Kərim Rəsul ﷺ dəvətin ilk günlərində, Qurani-Kərimlə qarışmasın deyə, onlara hədisləri yazmağı qadağan etmişdi. Lakin sonradan Allahın salavatı üzərinə olsun, Əli bin Əbu Talib, Əbu Şah, Cabir bin Abdullah və Abdullah bin Əmr bin As kimi bəzi səhabələrə yazmağa icazə verdi. Abdullah bin Əmr bin Asın Rəsuldan ﷺ çıxan hər şeyi yazdığını görən bəzi səhabələr ona: «Sən Rəsulullahdan ﷺ eşitdiyin hər şeyi yazırsan? Halbuki Rəsulullah da bir insandır, qəzəbli olanda da, sevincli olanda da danışır» dedikdə, o, bu vəziyyəti Rəsulullaha ﷺ bildirdi. Peyğəmbər ﷺ isə buyurdu: «Yaz! Nəfsim əlində olana and olsun ki, buradan — mübarək ağzına işarə edərək — haqdan başqa bir şey çıxmaz». Əbu Hüreyrə də bunu təsdiq edərək demişdir: «Peyğəmbərin ﷺ səhabələri arasında Abdullah bin Əmrdən başqa məndən daha çox hədis bilən yox idi. Çünki o yazırdı, mən isə yazmırdım». Abdullah bin Əmr bin Asın yazdıqları səhabələr arasında məşhurlaşmış və onu «əs-Sahifətus-Sadiqa» (Doğru Səhifə) adlandırmışdılar. Bütün bunlar möhtərəm səhabələrin Rəsulun ﷺ söz və fellərini əzbərdən qorumağa olan böyük maraq və hərisliyinin sübutu idi. Onlar bu hədisləri hər bir kiçik və böyük işdə özləri üçün əməli bir metod və tətbiq edilən bir sünnəyə çevirmişdilər. Güclü hafizələri və saf qəlbləri ilə yanaşı, bir çoxunun hədisləri yazıya alması da onlara kömək edirdi. Beləliklə, Mədinəyi-Münəvvərədəki səhabə cəmiyyəti şərəfli sünnəyə bağlı olan ilk kamil İslam cəmiyyətini formalaşdırdı. Bütün bu miras səhabələr vasitəsilə tabiin nəsillərinə keçdi və tabiinin böyük raviləri bu əzəmətli xəzinələri və nəfis dəyərləri özlərindən sonrakı nəsillərə ötürdülər.

İslam yayıldıqca, İslam dövləti genişləndikcə və səhabələr müxtəlif şəhərlərə dağıldıqca, hədislərin təsnif edilmiş bütöv kitablarda toplanmasına ehtiyac yarandı. Bu işə ilk əhəmiyyət verənlərdən biri xəlifə Ömər bin Əbdüləziz oldu. O, valilərinə və şəhərlərin alimlərinə hədisləri toplamaq və qeydə almaq barədə əmr verdi. Bu işə ilk başlayanlar hicri 124-cü ildə vəfat edən İbn Şihab əz-Zühri, 151-ci ildə vəfat edən İbn İshaq və 161-ci ildə vəfat edən Süfyan əs-Sövri olmuşdur. O dövrdən bizə çatan ən məşhur kitablar İmam Malikin (93-179) «əl-Muvatta» əsəri, sonra Əbdürrəzzaqın (vəfatı 211) «əl-Musannəf»i, İbn Əbu Şeybənin (vəfatı 235) «əl-Musannəf»i və başqalarıdır. Daha sonra şərəfli hədislərin təsnifatında yeni bir mərhələ başladı. Bəzi alimlər Rəsuldan ﷺ rəvayət olunan hər şeyi toplamağa başladılar və «Müsnəd»lər təlif etdilər. Bunlar Rəsulun ﷺ hədislərini səhih və qeyri-səhih ayrımı etmədən sənədləri ilə birlikdə cəm edən kitablardır. Müsnəd yazanların ilklərindən İmam Əhməd (doğumu 164, vəfatı 241) və Osman bin Əbu Şeybəni (156-239) qeyd etmək olar. Digər bir qrup alim isə zəif hədisləri kənara qoyaraq yalnız səhih hədisləri toplamağa üstünlük verdi. Bu metodla ilk əsər yazan İmam Buxari (256), sonra isə İmam Müslim (261) olmuşdur. Onların yolunu bir çox görkəmli imamlar davam etdirdilər. Beləliklə, müsnədlər, səhihlər, sünənlər, müstədrəklər, müstəxrəclər, camilər və digər hədis və istilah kitabları bütün növ və dərəcələri ilə geniş yayıldı. Bütün bunlar sonradan rəvayət və dirayət baxımından hədis elmlərinin nüvəsini təşkil etdi.

Tarixdə heç bir elmin, Peyğəmbər sünnəsinin nail olduğu bu uca məqam kimi, etibarlı, ədalətli və dəqiq ravilər vasitəsilə sənəd zənciri ilə bizə çatdığı məlum deyil. Ümmətin alimləri və imamları buna fövqəladə diqqət yetirmiş, nəticədə tarixdə bənzəri az tapılan nəhəng bir kitabxana formalaşdırmışlar. Onlar Peyğəmbər hədislərinin toplanması və tərtib edilməsində böyük məharət göstərmişlər. Bu fəaliyyət Peyğəmbər dəvətinin ilk günlərindən başlamış və bizə yüzlərlə hədis kitabı gəlib çatmışdır. Bu kitabların əksəriyyətində səhih, həsən, zəif və bəzi uydurma rəvayətlər mövcuddur.

Gizlətmirəm ki, intellektual həyatımın başlanğıcından bəri ən sevimli hobbim sünnə və hədis kitablarını oxumaq və öyrənmək olmuşdur. Seçilmiş Peyğəmbərin hədislərini araşdırarkən, dəqiqləşdirərkən və təhlil edərkən özümü çox vaxt böyük bir sevinc və fərəh içində hiss edirdim. Lakin bu sevincimə kölgə salan məqam, parlaq şəriətin məqsədləri ilə uyğun gəlməyən bəzi problemli hədislərin mövcudluğu idi. Mən tez-tez alimlərdən və mühəddislərdən xahiş edirdim ki, müsəlmanın dini və dünyası üçün ehtiyac duyduğu ən mühüm və ən güclü səhih Peyğəmbər hədislərini bir araya gətirən vahid bir kitab təqdim etsinlər. Çünki müxtəlif hədis kitablarında hər hansı bir hədisi axtaran elm tələbəsi, çox vaxt sayı yüz mini keçən nəhəng bir hədis toplusu ilə qarşılaşır ki, imamların da bu hədislərin hər birinin səhihlik və ya zəiflik dərəcəsi haqqında rəyləri fərqlidir. Öz-özümə sual verirdim: mütəxəssislərin belə dəryasında azdığı on minlərlə hədis arasında bir müsəlman öz şəriətinin ikinci ən mühüm mənbəsi ilə necə tanış ola bilər?!

Bu vəziyyət məni ən mühüm məşhur hədis kitablarını rəvayət və dirayət baxımından yenidən öyrənməyə sövq etdi. Təvazökar araşdırmamı davam etdirərək kəşf etdim ki, mühəddislərin bir qismi öz kitablarında yalnız səhih hədisləri toplamağı şərt kəsmiş və hədisin qəbulu üçün müəyyən qaydalar qoymuşlar. Onların ən mühümlərini İmam Süyuti özünün «əl-Camiul-Kəbir» kitabının müqəddiməsində qeyd etmiş və bu kitabların «səhihliklə möhürləndiyinə» işarə etmişdir. Babam, imam və mühəddis Məhəmməd bin Cəfər əl-Kəttani də «ər-Risalətul-Mustətrəfə li bəyani məşhuri kutubis-sunnətil-muşərrəfə» adlı kitabında bu mənanı təsdiq edərək demişdir: «O kitablardan bəziləri müəlliflərinin orada yalnız səhihliyə riayət etdikləri əsərlərdir». Bu imamlar Peyğəmbərdən ﷺ gələn hər bir xəbərin doğruluğunu yoxlamaq üçün vaxtlarını, mallarını və cəhdlərini əsirgəməmişlər. Hədis imamlarının əksəriyyəti Peyğəmbər hədislərini üç əsas növə bölmək barədə ittifaq etmişlər:

Səhih, həsən və zəif. Budur təfərrüatlar:

Birincisi: Səhih hədis — ədalətli və dəqiq ravinin özü kimi ədalətli və dəqiq ravidən sənədin sonuna qədər rəvayət etdiyi hədisdir. O, üç qismə bölünür:

Mütəvatir hədis: Yalan üzərində birləşmələri qeyri-mümkün olan bir topluluğun digər bir topluluqdan rəvayət etdiyi hədisdir.

Məşhur hədis: Ən azı üç siqə (etibarlı) ravi tərəfindən rəvayət olunan hədisdir.

Ahad hədis: Rəvayətində tək bir siqə ravinin tək qaldığı səhih hədisdir.

İkincisi: Həsən hədis. Bu, qəbul şərtlərinin ən aşağı dərəcəsini özündə cəmləşdirən hədisdir.

Üçüncüsü: Zəif hədis. Bu, qəbul şərtlərindən heç birini özündə cəmləşdirməyən hədisdir və bir çox qisimlərə bölünür.

Qüdsi hədislərə gəlincə, bunlar Rəsulullahın ﷺ Uca Yaradandan rəvayət etdiyi hədislərdir. Bu hədislər də digər nəbəvi hədislər kimi səhih, həsən, zəif və bəzi uydurma növlərə ayrılır.

Bu genişmiqyaslı hədis araşdırmalarının işığında, mən ilk kitabım olan «Safvət əl-Əhadis ən-Nəbəviyyə»də bir neçə səhih hədis imamının səhihliyi üzərində ittifaq etdiyi hədislərə diqqət yetirdim. Belə ki, bir hədis müxtəlif düşüncə, məkan və zamanlara aid bir neçə səhih hədis imamının təxrici ilə möhürlənmişsə, bu o deməkdir ki, onların hər biri həmin hədisin Kərim Rəsula ﷺ nisbətinin doğruluğunu yoxlamaq üçün əllərindən gələni etmişlər. Bu isə həmin hədisin sənədləşdirilməsinə intellektual, coğrafi və tarixi bir dərinlik qazandırır. Beləliklə, «Safvət əl-Əhadis»dəki hədislər Kərim Rəsula ﷺ nisbətinin doğruluğu baxımından qəti yəqinlik dərəcəsinə yüksəlir. Çünki onların hamısının xəta, səhlənkarlıq və ya onlara qarşı edilən bir saxtakarlıq üzərində birləşməsi qeyri-mümkündür. Məsələn, «Əməl edin, çünki hər kəs nə üçün yaradılıbsa, ona da müyəssər olar» şərəfli hədisinin ondan çox böyük səhih hədis imamı tərəfindən nəql edildiyini bildiyimiz zaman, bu, bizi həmin hədisin ən səhih hədislərdən biri olduğunu qətiyyətlə söyləməyə sövq edir.

Məhz buna görə də mən demişəm ki, bir hədisin səhihliyinə olan inamımız, onu rəvayət edən səhih hədis imamlarının sayı artdıqca daha da artır. Beləliklə, bir neçə səhih hədis imamının səhihliyi üzərində ittifaq etdiyi bu möhtəşəm hədislər toplusu meydana gəldi. Təxminən dörd min hədisdən ibarət olan bu toplu, uca şəriətin əqidə, ibadət, muamələ, cəza, ədəb, əxlaq, idarəçilik və digər sahələrini əhatə edir. Onların heç biri Qurani-Kərimə, uca şəriətin məqsəd və sabit prinsiplərinə, yaxud qəti elmi həqiqətlərə zidd deyildir.

Mən bu kitabımda imamların rəmzlərini onların yaşadığı dövrlərin ardıcıllığına uyğun olaraq qeyd etdim. Aşağıda hədis imamları (Allah onlardan razı olsun) üçün seçdiyim və hədis alimlərinin əksəriyyətinin qəbul etdiyi ən mühüm rəmzləri təqdim edirəm:

(X) Buxari üçün, (M) Müslim üçün, (Q) hər ikisinin ittifaq etdiyi hədislər üçün, (D) Əbu Davud üçün, (T) Tirmizi üçün, (N) Nəsai üçün, (H) İbn Macə üçün, (Dördü) bu dörd imam üçün, (Üçü) İbn Macə istisna olmaqla həmin üç imam üçün, (Hm) Əhməd bin Hənbəlin Müsnədi üçün, (Am) oğlu Abdullanın əlavələri üçün, (K) Hakimin Müstədrəki üçün, (Hb) İbn Hibbanın Səhihi üçün, (Xz) İbn Xüzeymənin Səhihi üçün, (Tb), (Ts), (Tc) Təbəraninin əl-Mucəmul-Kəbir, əl-Əvsat və əs-Sağiri üçün, (S) Səid bin Mənsurun Sünəni üçün, (Xd) Buxarinin əl-Ədəbul-Mufrədi üçün, (Tx) Buxarinin Tarixi üçün, (Z) Ziya əl-Məqdisinin əl-Muxtarası üçün, (Fi) Şafinin Müsnədi üçün, (Ş) İbn Əbu Şeybənin Müsnəd və Musannəfi üçün, (Ab) Əbdürrəzzaqın əl-Cami və Musannəfi üçün, (A) Əbu Yalənin Müsnədi üçün, (Qt) Darəqutninin Sünən və Əfradı üçün, (Fr) Deyləminin Firdovsu üçün, (Hl) Əbu Nuaymın Hilyəsi üçün, (Hb, Hq) Beyhəqinin Şüabul-İman, Sünən, Mərifə, Dəlailun-Nübüvvə və əl-Əsma vas-Sifat əsərləri üçün, (Ad) İbn Adinin əl-Kamili üçün, (Aq) Uqaylinin əd-Duafası üçün, (Xt) Xətib əl-Bağdadinin əl-Cami və Tarixi üçün, (Mi) Dariminin Sünəni üçün, (T) Təyalisinin Müsnədi üçün, (Kr) İbn Əsakirin Tarixi üçün, (Bz) Bəzzarın Sünəni üçün.

Mən bu nəbəvi hədis incilərini özümün Səfvətul-Əhadisin-Nəbəviyyətiş-Şərifə kitabımdan seçdim və onu Peyğəmbərin şərəfli qısa kəlamlarının cəmləri adlandırdım. Bu kitabda hədis incilərinin ən seçilmişləri və zirvəsi yer almışdır ki, bunlar da uca Rəsulun ﷺ əzəmətini, hikmətini, elmini, bəşəriliyini, həlimliyini, şücaətini, zülmə və zalımlara qarşı mübarizəsini, haqqı bərqərar edib batili yox etməsini təsdiqləyir ki, övladlarımız və bütün ümmət üçün bir nur qaynağı olsun.

Səmimi qəlbdən Allahdan diləyirəm ki, ümumilikdə uca İslam, xüsusilə də şərəfli nəbəvi sünnə üçün təqdim etdiyim bu böyük iş, Allahın izni ilə müsəlmanların birliyinə töhfə versin və İslamı öz əbədi ruhaniyyəti ilə dünyanın şərqində və qərbində olan ziyalıların qəlbinə, şərəfli mütəfəkkirlərin ağlına yaxınlaşdırsın. Allah haqqı söyləyir və O, doğru yola yönəldir. Hər bilik sahibindən üstün bir bilən vardır deyən Allaha həmd olsun. Allahın salamı, rəhməti və bərəkəti üzərinizə olsun.

Professor Dr. Abd al-Qadir al-Makki al-Kattani
Müşavir, mühəndislik və ali İslam araşdırmaları professoru

Peyğəmbər ﷺ buyurdu: «Allah onu nurlandırsın ki, bizdən bir şeyi eşidib olduğu kimi başqasına çatdırdı. Bəzən söz çatdırılan şəxs eşidəndən daha anlayışlı olar.»