Malaikalarga imon
Musulmon malaikalarga, Allohning yaratgan makhluqotlaridan biri sifatida iymon keltiradi; Ularni mutlaq itoat va doimiy tasbih uchun tanladi. Ular aslida nurdan bo‘lgan, insonlar uchun ko‘rinmas mavjudotlardir, biroq Alloh ularga zarurat tug‘ilganda jismoniy sur'atga kirish qobiliyatini berdi, xuddi payg‘ambarlar ziyorat qilganlarida bo‘lgani kabi. Ularning vazifalari Allohning amrlarini bajarish, vahyni yetkazish, koinot ishlarini tartibga solish, bandalarning amallarini yozish, mo‘minlarni himoya qilish va ularni mustahkamlash kabi turlicha.
Jinnlarga kelsak, ular ham Alloh tomonidan olovdan yaratilgan boshqa makhluqlardir; ular ham mas'ul va hisob beruvchi bo‘lib, odamlar kabi iymon keltirgan solihlar va gunohkorlar bo‘lib ajraladi. Biz ularni asl sur'atlarida ko‘rmaymiz, ammo ular bizni ko‘radi — bu ularning mavjudligini idrok etishda farq bo‘lishini tushuntiradi. Ular gaibni bilmaydilar, hayotlari ham Allohning koinot qonunlariga bo‘ysunadi, va ular hech kimga zarar yoki naf keltira olmaydilar, faqat Allohning izni bilan.
Shaytonlar jinlarning kufr qilganlari bo‘lib, ularni insonlarga dushmanlik va vasvasa yo‘lida Iblis boshqaradi. Ularning qobiliyati asosan vasvasalash va yomonlikni bezash bilan cheklanar, va ular bandalarga majburan hukmronlik qila olmaydi. Allohning zikriga yopishib, Uning amriga itoat qiluvchi mo‘min ularning fitnalaridan muhofazalangan qal'ada bo‘ladi; aksincha, nafsining orqasidan yurib Rabbini unutgan kishi ularning toriga tushadi.
Malaika va jinnlarga iymon hamda bu g‘ayb olamining mavjudligiga qat'iy e'tiqod mo‘minning qalbida Allohni ulug‘lashga olib keladi. Inson o‘z harakatlarini kuzatib, so‘zlarini yozib oluvchi malaikalar borligini bilsa, bu uni sir-oshkora Allohni nazorat qilishga, shaytonning vasvasasidan panoh so‘rashga undaydi; bu esa axloqiy jihatni mustahkamlaydi va Allohning mukofoti va rahmatiga umid qilib itoat va gunohlardan saqlanishga undaydi.
يؤمن المسلم بالملائكة كخلق من خلق الله، اصطفاهم للطاعة المطلقة والتسبيح الدائم. هم كائنات نورانية غير مرئية للبشر في هيئتها الأصلية، لكن الله منحهم القدرة على التشكل بأشكال مادية عند الحاجة، كما حدث في زيارتهم للأنبياء. وظيفتهم تتنوع بين تنفيذ أوامر الله، وحمل الوحي، وتدبير شؤون الكون، وتسجيل أعمال العباد، وحماية المؤمنين وتثبيتهم.
أما الجن، فهم خلق آخر أوجده الله من نار، وهم مكلفون ومحاسبون تماماً كالبشر، ينقسمون إلى مؤمنين صالحين وعصاة متمردين. نحن لا نراهم في صورتهم الأصلية، لكنهم يروننا، مما يفسر التفاوت في إدراك وجودهم. وهم لا يعلمون الغيب، وحياتهم تخضع لسنن الله في الكون، ولا يملكون ضراً ولا نفعاً إلا بإذنه تعالى.
الشياطين هم كفار الجن، يقودهم إبليس في معاداة البشر وسلوك طريق الإغواء. إن قدرتهم تقتصر على الوسوسة وتزيين الشر، ولا يملكون سلطاناً قسرياً على العباد. فالمؤمن الذي يتمسك بذكر الله ويستقيم على أمره، يكون في حصن من مكائدهم، بينما يسقط في حبائلهم من يتبع هواه ويغفل عن ربه.
تثمر عقيدة الإيمان بالملائكة والجن واليقين بوجود هذا العالم الغيبي تعظيماً لله في قلب المؤمن. حين يعلم الإنسان أن هناك ملائكة ترقب أفعاله وتكتب أقواله، يدفعه ذلك إلى مراقبة الله في سره وعلنه، والاستعاذة من وساوس الشيطان، مما يقوي الجانب الأخلاقي ويدفع نحو الطاعة وتجنب المعاصي رجاءً في ثواب الله ورحمته.