قصيدة البُردة
الكواكب الدرية في مدح خير البرية — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)
أشهر قصائد المديح النبوي على الإطلاق، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله بعد أن أصابه الفالج، فرأى النبي ﷺ في المنام يمسح على وجهه ويلقي عليه بردته، فقام وقد شُفي. سارت بها الركبان وشُرحت مئات الشروح وتُرجمت إلى لغات العالم.
Qasidat al-Burda — Imam Sharaf ad-Din al-Busiri
Ang labing inila nga balak sa pagdayeg sa Propeta ﷺ nga nahimo sukad, gisulat kini ni Imam al-Busiri, kaloy-an unta siya sa Allah. Iyang gisulat kini human siya naigo sa paralisis, human sa usa ka damgo diin iyang nakita ang Propeta ﷺ nga mihapuhap sa iyang nawong ug gibutang ang iyang kupo kaniya, ug sa pagmata niya hingpit siyang naayo. Kini nga balak mikaylap na sa tibuok kalibutan, nagdasig sa gatusan ka mga komentaryo ug gihubad sa daghang mga pinulongan sa tibuok kalibutan.
أمِنْ تذَكُّرِ جيرانٍ بذي سلمِ
مزجتَ دمعاً جرى من مقلةٍ بدمِTungod ba sa paghinumdom sa mga silingan nga nagpuyo sa Dhi Salam nga gisagol mo ang luha sa dugo, nga nag-awas gikan sa imong mata?
أمْ هبَّتِ الريحُ من تلقاءِ كاظمةٍ
وأوْمَضَ البَرْقُ في الظلْماءِ مِنْ إضَمِO kaha mihuros ang hangin gikan sa direksyon sa Kadhimah, ug mikilat sa hilabihang kangitngit gikan sa Idham?
فما لعينيكَ إن قلتَ اكففا هَمَتا
ومَا لِقَلْبِك إنْ قُلْتَ اسْتَفِقْ يَهِمِUnsa may nakapaluya sa imong mga mata nga nag-agas kini bisan pa kon imong sugoon sa paghunong, ug unsa may nakapaluya sa imong kasingkasing nga nangandoy kini bisan pa kon imong sugoon sa pagmata?
أَيَحْسَبُ الصَّبُّ أنَّ الحُبَّ مُنْكتِمٌ
ما بَيْنَ مُنْسَجِم منهُ ومضطَرِمِNagtuo ba gayod ang nahigugma nga matago ang gugma, samtang nag-agas ang luha gikan kaniya ug nagdilaab ang kalayo sa sulod?
لولاَ الهَوَى لَمْ تُرِقْ دَمْعاً عَلَى طَلَلٍ
ولا أرقتَ لذكرِ البانِ والعَلمِKon dili pa tungod sa gugma, dili ka unta mag-agas og luha sa nagun-ob nga mga kagun-oban, ni magtukaw tungod sa paghisgot sa kahoyng Ban o sa tumoy sa bukid.
فكيفَ تُنْكِرُ حُبَّا بعدَ ما شَهِدَتْ
بهِ عليكَ عدولُ الدَّمْعِ والسَّقَمNan, unsaon mo paglimod sa gugma, nga ang matarong nga mga saksi sa imong mga luha ug sa imong sakit nagpamatuod man batok kanimo?
وَأثْبَتَ الوجْدُ خَطَّيْ عَبْرَةٍ وضَنًى
مِثْلَ البَهارِ عَلَى خَدَّيْكَ والعَنَمِUg ang hilabihang pagbati nagkulit og duha ka linya sa luha ug pagkaniwang sa imong mga aping, nga susama sa dalag nga bulak sa Bahar ug sa pula nga mga bunga sa Anam.
نعمْ سرى طيفُ من أهوى فأرقني
والحُبُّ يَعْتَرِضُ اللَّذاتِ بالأَلَمِSa pagkatinuod, ang anino sa akong hinigugma mibisita kanako sa kagabhion, nagpugong kanako sa pagkatulog, kay ang gugma kanunayng nagbutang og kasakit taliwala sa tanang kalipay.
يا لائِمِي في الهَوَى العُذْرِيِّ مَعْذِرَةً
منِّي إليكَ ولو أنصفتَ لم تلُمِOh ikaw nga nagbasol kanako tungod sa akong putli nga gugma, nagtanyag ako kanimo sa akong pasaylo, bisan pa kon ikaw tinuod nga patas, dili ka unta makakaplag og sayop.
عَدَتْكَ حالِيَ لا سِرِّي بمُسْتَتِرٍ
عن الوُشاةِ ولادائي بمنحسمِAng akong kahimtang nahimong dayag kanimo; ang akong sekreto dili matago gikan sa mga tigpanabi, ni ang akong sakit mamaayo.
مَحَّضَتْنِي النُّصْحَ لكِنْ لَسْتُ أَسْمَعُهُ
إنَّ المُحِبَّ عَن العُذَّالِ في صَمَمِGitanyagan mo ako og sinsero nga tambag, apan wala ko kini madungog, kay sa pagkatinuod, ang nahigugma bungol sa mga pulong sa iyang mga tigpanaway.
إني اتهمتُ نصيحَ الشيبِ في عذلٍ
والشَّيْبُ أَبْعَدُ في نُصْحٍ عَنِ التُّهَمGisuspetsahan ko pa gani ang tambag sa katigulangon sa dihang gibadlong ako niini, apan ang katigulangon mao ang labing layo sa pagduda sa iyang tambag.
فإنَّ أمَّارَتي بالسوءِ مااتعظتْ
من جهلها بنذيرِ الشيبِ والهرمِKay ang akong kalag, nga nag-aghat sa daotan, wala matul-id, tungod sa iyang pagkawalay alamag sa pasidaan nga gidala sa katigulangon ug pagkaluyahon.
ولا أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضيفٍ المَّ برأسي غير محتشمِWala usab kini nag-andam og bisan unsang pag-abi-abi sa maayong buhat alang sa bisita sa katigulangon nga mibisita sa akong ulo nga walay kaulaw.
لو كنت أعلم أني ما أوقره
كتمت سرا بدا لي منه بالكتمKon nahibal-an ko pa nga dili ko pasidunggan kining bisita, gitago ko unta ang sekreto sa iyang pag-abot nga nahimong dayag kanako.
من لي بِرَدِّ جماحٍ من غوايتها
كما يُرَدُّ جماحُ الخيلِ باللجمِKinsa ang makatabang kanako sa pagpugong sa iyang pagka-iho ug pagkalimbong, sama sa pagpugong sa pagka-iho sa mga kabayo pinaagi sa renda?
فلا تَرُمْ بالمعاصِي كَسْرَ شَهْوَتِها
إنَّ الطعامَ يُقَوِّي شهوةَ النهمِBusa, ayaw pangitaa ang pagbungkag sa iyang mga tinguha pinaagi sa mga sala, kay sa pagkatinuod, ang pagkaon nagpalig-on lamang sa gana sa tawong hakog.
والنفسُ كالطفلِ إن تهملهُ شَبَّ على
حُبِّ الرَّضاعِ وإنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمUg ang kalag sama sa usa ka bata: kon pasagdan mo kini, motubo kini nga mahigugma sa pagpasuso, apan kon lul-on mo kini, malul-an kini.
فاصرفْ هواها وحاذرْ أنْ تُوَلِّيَهُ
إنَّ الهوى ما تولَّى يُصمِ أوْ يَصمِBusa, isalikway ang iyang mga tinguha ug pagbantay sa paghatag niini og awtoridad, kay sa pagkatinuod, ang tinguha, sa higayon nga mahatagan og awtoridad, makapabungol o makaguba.
وَراعِها وهيَ في الأعمالِ سائِمةٌ
وإنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فلا تُسِمUg bantayi kini samtang kini nagpasibsib nga gawasnon sa mga buhat, apan kon makita niini nga tam-is ang sibsiban, ayaw kini tugoti nga magpadayon sa pagpasibsib.
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةٍ لِلْمَرءِ قاتِلَةً
من حيثُ لم يدرِ أنَّ السُّمَّ في الدَّسَمِPila na ka makamatay nga kalipay ang nagdayandayan sa kaugalingon alang sa usa ka tawo, nga wala masayod nga ang hilo nagtago sa sulod sa iyang kaanyag.
وَاخْشَ الدَّسائِسَ مِن جُوعٍ وَمِنْ شِبَع
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِPagbantay sa malipat-lipat nga mga kapeligrohan nga nagtago sa kagutom ug sa kabusog, kay kasagaran ang mga kapeligrohan sa kakulang mas grabe pa kaysa sa sobra nga pagpatuyang.
واسْتَفْرِغ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قد امْتَلأتْ
مِنَ المَحارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِPabuhata ang luha nga modagayday gikan sa mata nga nakatan-aw sa gidili nga mga butang, ug hugot nga sundon ang pagpugong nga natawo gikan sa sinsero nga pagbasol.
وخالفِ النفسَّ والشيطانَ واعصهما
وإنْ هُما مَحَّضاكَ النُّصحَ فاتهمSukli ang imong ubos nga kaugalingon ug si Satanas, suwayi silang duha, ug bisan pa kon sila magtanyag kanimo sa daw sinsero nga tambag, isipa kini nga kadudahan.
وَلا تُطِعْ منهما خَصْماً وَلا حَكمَاً
فأنْتَ تَعْرِفُ كيْدَ الخَصْمِ والحَكمِAyaw sunda ang bisan kinsa kanila, dili ingon nga kaaway ni ingon nga maghuhukom, kay nahibal-an mo pag-ayo ang pagkamaliputon sa kaaway ug sa maghuhukom.
أسْتَغْفِرُ الله مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لقد نسبتُ به نسلاً لذي عقمِNagpangayo ako og pasaylo sa Allah alang sa mga pulong nga walay kauban nga buhat, kay pinaagi niini akong gipasangil ang kaliwat sa usa ka baog.
أمرتكَ الخيرَ لكنْ ماائتمرتُ بهِ
وما استقمتُ فماقولي لك استقمِGisugo ko ikaw sa pagbuhat og maayo, apan wala ko sunda ang akong kaugalingong tambag, ni nagpabilin ako nga lig-on, busa unsaon ko pag-ingon kanimo nga magmatarong?
ولا تَزَوَّدْتُ قبلَ المَوْتِ نافِلةً
ولَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ ولَمْ أَصُمِWala ako nagtigom og bisan unsang dugang nga probisyon sa wala pa ang kamatayon, ni naghimo ako og bisan unsang pag-ampo gawas sa obligasyon, ni nagpuasa ako.
ظلمتُ سُنَّةَ منْ أحيا الظلامَ إلى
أنِ اشْتَكَتْ قَدَماهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمNakasala ako sa batasan niya ﷺ nga nagpabiling buhi sa mga gabii sa pagsimba hangtod nga ang iyang mga tiil nagreklamo sa kasakit gikan sa paghubag.
وشدَّ مِنْ سَغَبٍ أحشاءهُ وَطَوَى
تحتَ الحجارةِ كشحاً مترفَ الأدمِUg iyang ﷺ gihugtan ang iyang tinai tungod sa kagutom, ug ilalom sa mga bato, iyang ﷺ gigapos ang usa ka kilid sa humok nga panit, nga naanad sa kahamugaway.
وراودتهُ الجبالُ الُشُّمُّ من ذهبٍ
عن نفسهِ فأراها أيما شممِAng tag-as nga kabukiran sa bulawan nagtintal kaniya ﷺ bahin sa iyang kalag, apan iyang ﷺ gipakita kanila ang labing taas nga pagkahalangdon ug pagtamay sa kalibutanong bahandi.
وأكَّدَتْ زُهْدَهُ فيها ضرورتهُ
إنَّ الضرورةَ لاتعدو على العصمِAng iyang panginahanglan mismo nagpamatuod sa iyang pagka-asketiko ngadto kanila, kay ang tinuod nga panginahanglan dili makabuntog niadtong gipanalipdan sa Dios.
وَكَيفَ تَدْعُو إلَى الدُّنيا ضَرُورَةُ مَنْ
لولاهُ لم تخرجِ الدنيا من العدمِUg unsaon man pagdani sa panginahanglan niya ﷺ ngadto niining kalibutan, nga kon wala siya, ang kalibutan mismo dili unta mogawas gikan sa kawala?
محمدٌ سيدُّ الكونينِ والثَّقَلَيْنِ
والفريقينِ من عُربٍ ومن عجمِSi Muhammad ﷺ mao ang agalon sa duha ka kalibutan, sa jinn ug sa katawhan, ug sa duha ka katawhan, mga Arabo ug dili-Arabo.
نبينَّا الآمرُ الناهي فلا أحدٌ
أبَرَّ في قَوْلِ «لا» مِنْهُ وَلا «نَعَمِ»Ang atong Propeta ﷺ mao ang nagsugo ug nagdili, ug walay bisan kinsa nga mas tinuod sa iyang mga pagpahayag sa 'dili' o 'oo' kaysa kaniya ﷺ.
هُوَ الحَبيبُ الذي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكلِّ هَوْلٍ مِنَ الأهوالِ مُقْتَحَمِSiya ﷺ mao ang hinigugma kansang pagpataliwala gipangita alang sa matag kalisang taliwala sa makalilisang nga mga katalagman nga kinahanglan atubangon.
دعا إلى اللهِ فالمستمسكونَ بهِ
مستمسكونَ بحبلٍ غيرِ منفصمِNagtudlo siya ﷺ ngadto sa Allah, ug kadtong naghupot kaniya ﷺ naghupot gayod sa usa ka dili mabugto nga pisi.
فاقَ النبيينَ في خلْقٍ وفي خُلُقٍ
ولمْ يدانوهُ في علمٍ ولا كَرَمِNalampasan niya ﷺ ang tanang propeta sa pisikal nga paglalang ug sa halangdon nga kinaiya, ug walay makaduol sa iyang ﷺ kahalangdon sa kahibalo o pagkamanggihatagon.
وكلهمْ من رسول اللهِ ملتمسٌ
غَرْفاً مِنَ البَحْرِ أوْ رَشْفاً مِنَ الدِّيَمِUg silang tanan, ang mga propeta, nangita gikan sa Mensahero sa Allah ﷺ og usa lamang ka hakop gikan sa iyang kadagatan o usa ka higop gikan sa iyang daghang ulan.
وواقفونَ لديهِ عندَ حَدِّهمِ
من نقطةِ العلمِ أومنْ شكلةِ الحكمِUg nagbarog sila sa iyang atubangan ﷺ sa ilang gitakda nga limitasyon, nga nagkuha gikan kaniya ﷺ og usa lamang ka tuldok sa kahibalo o usa ka marka sa kaalam.
فهْوَ الذي تَمَّ معناهُ وصُورَتُه
ثمَّ اصطفاهُ حبيباً بارىءُ النَّسمِSiya ﷺ ang usa kansang kahulogan ug porma nahingpit, nga gipili sa Magbubuhat sa mga kalag isip Iyang hinigugma.
مُنَّزَّهٌ عن شريكٍ في محاسنهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فيهِ غيرُ مُنْقَسِمَSiya ﷺ putli gikan sa bisan unsang kauban sa iyang mga hiyas, kay ang kinauyokan sa katahom diha kaniya dili mabahin.
دَعْ ما ادَّعَتْهُ النَّصارَى في نَبيِّهِمِ
وَاحكُمْ بما شِئْتَ مَدْحاً فيهِ واحْتَكِمِIbaliwala ang giangkon sa mga Kristiyano bahin sa ilang propeta, ug hukmi sumala sa imong gusto sa pagdayeg kaniya, ug paghukom nga walay pagduha-duha.
وانْسُبْ إلى ذاتِهِ ما شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إلى قَدْرِهِ ما شِئْتَ منْ عِظَمِItugyan sa iyang pagkatawo ﷺ ang bisan unsang dungog nga imong gusto, ug ipahinungod sa iyang kahimtang ang bisan unsang kadako nga imong gitinguha.
فإن فضلَ رسولِ اللهِ ليسَ لهُ
حَدٌّ فيُعْرِبَ عنه ناطِقٌ بفَمِKay ang kahamili sa Mensahero sa Allah ﷺ walay kinutuban nga mahimong ipahayag sa usa ka mamumulong pinaagi sa iyang baba.
لو ناسبتْ قدرهُ آياتهُ عظماً
أحيا اسمهُ حينَ يُدعى دارسَ الرِّممِKon ang iyang mga milagro nahiangay sa iyang dako nga kahimtang, ang iyang ngalan mismo, kon tawgon, makapabuhi sa nangadugta nga mga bukog.
لَمْ يَمْتَحِنَّا بما تعْمل العُقولُ بِهِ
حِرْصاً علينا فلمْ ولَمْ نَهَمِTungod sa iyang pagpakabana kanato, wala niya kita sulayi sa mga butang nga lisud sabton sa mga hunahuna, busa wala kita malibog o makugang.
أعيا الورى فهمُ معانهُ فليس يُرى
في القُرْبِ والبعدِ فيهِ غير منفحِمِAng pagsabot sa iyang mga kahulogan nakapaluya sa tanang binuhat, busa walay makita, duol man o layo, nga dili malupig sa iyang kinauyokan.
كالشمسِ تظهرُ للعينينِ من بُعُدٍ
صَغِيرَةٍ وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أممٍSiya ﷺ sama sa adlaw, nga makita nga gamay sa mga mata gikan sa layo, apan makapaluya sa panan-aw kon tan-awon sa duol.
وكيفَ يُدْرِكُ في الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قومٌ نيامٌ تسلَّوا عنهُ بالحُلُمِUg unsaon man pagkab-ot sa tinuod niyang kahimtang niining kalibutan ang mga tawo nga natulog, nga nalingaw sa mga damgo ug nahikalimot kaniya ﷺ?
فمبلغُ العلمِ فيهِ أنهُ بشرٌ
وأنهُ خيرُ خلقِ اللهِ كلهمِAng kinatas-ang kahibalo bahin kaniya ﷺ mao nga siya usa ka tawo, ug nga siya ang labing maayo sa tanang binuhat sa Allah.
وَكلُّ آيِ أَتَى الرُّسْلُ الكِرامُ بها
فإنما اتَّصلتْ من نورهِ بهمِUg ang matag ilhanan nga gidala sa halangdong mga mensahero, sa tinuod, konektado kanila pinaagi sa iyang kahayag ﷺ.
فإنهُ شمسٌ فضلٍ همْ كواكبها
يُظْهِرْنَ أَنْوارَها للناسِ في الظُلَمKay siya ﷺ ang adlaw sa kahamili, ug sila ang iyang mga bituon, nga nagpadayag sa ilang mga kahayag ngadto sa mga tawo taliwala sa kangitngit.
أكرمْ بخلقِ نبيٍّ زانهُ خُلُقٌ
بالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بالبِشْرِ مُتَّسِمِPagkahalangdon sa paglalang sa usa ka Propeta ﷺ nga gidayandayanan sa ingon nga kinaiya, nga naglangkob sa tanang katahom ug gimarkahan sa kalipay!
كالزَّهرِ في تَرَفٍ والبَدْرِ في شَرَفٍ
والبَحْر في كَرَمٍ والدهْرِ في هِمَمِSiya ﷺ sama sa bulak sa kalumo, sa takdol nga bulan sa dungog, sa dagat sa pagkamanggihatagon, ug sa panahon mismo sa taas nga determinasyon.
كأنهُ وهو فردٌ من جلالتهِ
في عَسْكَرٍ حينَ تَلْقاهُ وفي حَشَمِIngon nga siya ﷺ, bisan nag-inusara, tungod sa iyang kahalangdon, makita nga anaa sa taliwala sa usa ka kasundalohan ug mga kauban kon makasugat kaniya.
كَأَنَّما اللُّؤْلُؤُ المَكْنونُ في صَدَفِ
من معدني منطقٍ منهُ ومبتسمِIngon nga ang tinago nga perlas sulod sa kabhang niini naggikan sa duha ka minahan sa iyang sinultihan ﷺ ug sa iyang pahiyom.
لا طِيبَ يَعْدِلُ تُرْباً ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبَى لِمُنْتَشِقٍ منهُ ومُلْتَئِمWalay kahumot nga makatupong sa abog nga migakos sa iyang mga bukog ﷺ; bulahan ang makasimhot niini ug makagakos niini.
أبان مولدهُ عن طيبِ عُنصرهِ
يا طِيبَ مُبْتَدَإٍ منه ومُخْتَتَمِAng iyang pagkatawo ﷺ nagpadayag sa kaputli sa iyang kinauyokan; Oh, pagkaputli sa iyang sinugdanan ug sa iyang katapusan!
يومٌ تفرَّسَ فيهِ الفرسُ أنهمُ
قد أنذروا بحلولِ البؤسِ والنقمِKadto usa ka adlaw diin ang mga Persiyano nakakita nga sila gipasidan-an sa pag-abot sa kasakit ug panimalos.
وباتَ إيوانُ كسرى وهو منصدعٌ
كشملِ أصحابِ كسرى غيرَ ملتئمِAng Iwan ni Khosrow nagpalabay sa gabii nga nabuak ug naguba, sama sa nagkatag nga panagtigom sa iyang mga kauban, nga dili na gayod mahiusa pag-usab.
والنَّارُ خامِدَةُ الأنفاس مِنْ أَسَفٍ
عليه والنَّهرُ ساهي العين من سدمِAng sagradong kalayo, ingon sa nagpanghupaw sa kasubo, napalong ibabaw kaniya, samtang ang suba, nga luspad ang mata sa kasubo, daw nahubsan.
وساء ساوة أن غاضتْ بحيرتها
ورُدَّ واردها بالغيظِ حين ظمىَNasubo ang Sawa sa dihang nahubsan ang iyang linaw, ug ang mga miabot aron moinom gipapahawa sa kasuko, ang ilang kauhaw wala mapalong.
كأنَّ بالنارِ مابالماء من بللٍ
حُزْناً وبالماءِ ما بالنَّارِ من ضرمِIngon nga ang kalayo, sa iyang kasubo, nagbaton sa kabasa sa tubig, ug ang tubig, sa iyang kaguol, nagkupot sa nagdilaab nga kainit sa kalayo.
والجنُّ تهتفُ والأنوار ساطعةٌ
والحَقُّ يَظْهَرُ مِنْ مَعْنىً ومِنْ كَلِمAng mga jinn nadungog nga nagsinggit, ug ang masanag nga mga kahayag misidlak, samtang ang Kamatuoran nagsugod sa pagpadayag pinaagi sa iyang lawom nga kahulogan ug sa iyang gisulti nga mga pulong.
عَموُا وصمُّوا فإعلانُ البشائرِ لمْ
تُسْمَعْ وَبارِقَةُ الإِنْذارِ لَمْ تُشَمApan sila buta ug bungol, busa ang pagpahibalo sa maayong balita wala madungog, ug ang nagkidlap-kidlap nga pasidaan wala mamatikdi.
مِنْ بَعْدِ ما أَخْبَرَ الأقْوامَ كاهِنُهُمْ
بأَنَّ دينَهُمُ المُعْوَجَّ لَمْ يَقُمِKini human gipahibalo sa ilang kaugalingong mga manalagna ang mga tawo nga ang ilang hiwi nga relihiyon dili na makabarog.
وبعدَ ما عاينوا في الأفقِ من شُهُبٍ
منقضةٍ وفقَ مافي الأرضِ من صنمِUg human nila nasaksihan ang naglupad nga mga bituon sa kapunawpunawan, nga nangahulog subay sa mga idolo nga gipukan sa Yuta.
حتى غدا عن طريقِ الوحيِ مُنهزمٌ
من الشياطينِ يقفو إثرَ منهزمِHangtod nga, gikan sa dalan sa balaang pagpadayag, ang mga yawa hingpit nga napildi, ang usa mikalagiw sunod sa usa.
كأَنُهُمْ هَرَباً أبطالُ أَبْرَهَةٍ
أوْ عَسْكَرٌ بالحَصَى مِنْ رَاحَتَيْهِ رُمِيSa ilang pagkalagiw, sila sama sa mga bayani ni Abraha, o usa ka kasundalohan nga gipuspusan sa gagmayng bato gikan sa iyang mga palad ﷺ.
نَبْذاً بهِ بَعْدَ تَسْبِيحِ بِبَطْنِهما
نَبْذَ المُسَبِّحِ مِنْ أحشاءِ مُلْتَقِمِSila gipapahawa, human sa paghimaya sa Dios sulod sa iyang mga palad ﷺ, sama sa pagpapahawa sa naghimaya gikan sa tinai sa naglamoy.
جاءتْ لدَعْوَتِهِ الأشجارُ ساجِدَةً
تَمْشِي إليهِ عَلَى ساقٍ بِلا قَدَمِAng mga kahoy miabot sa iyang tawag ﷺ, naghapa, naglakaw paingon kaniya sa ilang mga punoan nga walay tiil.
كأنَّما سَطَرَتْ سَطْراً لِمَا كَتَبَتْ
فروعها من بديعِ الخطِّ في اللقمِIngon nga ang ilang mga sanga nagkulit og linya sa maanindot nga kaligrapiya sa yuta, nga nagtimaan sa ilang agianan.
مثلَ الغمامةِ أنىَسارَ سائرةٌ
تقيهِ حرَّ وطيسٍ للهجيرِ حميSama sa usa ka panganod, kini milihok bisan asa siya ﷺ molakaw, nagpanalipod kaniya gikan sa grabeng kainit sa naglagiting nga adlaw sa udto.
أقسمتُ بالقمرِ المنشقِّ إنَّ لهُ
مِنْ قَلْبِهِ نِسْبَةً مَبْرُورَةَ القَسَمِManumpa ako sa nabahin nga bulan, kay kini adunay kalambigitan sa iyang kasingkasing ﷺ, usa ka panumpa nga tinuod nga natuman.
ومَا حَوَى الغارُ مِنْ خَيْرٍ ومَنْ كَرَم
وكلُّ طرفٍ من الكفارِ عنه عميUg unsa nga kaayo ug pagkamanggihatagon ang sulod sa langob, apan ang matag mata sa mga dili-magtutuo buta niini.
فالصدقُ في الغارِ والصديقُ لم يرِما
وَهُمْ يقولونَ ما بالغارِ مِنْ أَرمِAng Kamatuoran ﷺ ug ang Matinuoron (Abu Bakr) nagpabilin nga lig-on sa langob, samtang ang mga dili-magtutuo nagpahayag nga walay bisan kinsa sulod sa mga utlanan niini.
ظَنُّوا الحَمامَ وظَنُّو العَنْكَبُوتَ على
خيْرِ البَرِيَّةِ لَمْ تَنْسُجْ ولمْ تَحُمNagtuo sila nga ang mga salampati ug ang lawalawa, ibabaw sa labing maayo sa mga binuhat, wala maghabol o maglupad aron sa pagpanalipod kaniya.
وقايةُ اللهِ أغنتْ عن مضاعفةٍ
من الدروعِ وعن عالٍ من الأطمِAng panalipod sa Dios igo na, nga naghimo nga walay pulos ang bisan unsang doble nga taming o tag-as nga mga kuta.
ما سامني الدهرُ ضيماً واستجرتُ بهِ
إلاَّ استلمتُ الندى من خيرِ مُستلمِWala gayud ang panahon nagpahamtang og kalisdanan kanako ug ako nangayo og dangpanan kaniya ﷺ, gawas nga nakadawat ako og pagkamanggihatagon gikan sa labing maayo sa mga gipangayoan og dangpanan.
لاتنكرُ الوحيَ من رؤياهُ إنَّ لهُ
قَلْباً إذا نامَتِ العَيْنانِ لَمْ يَنمِAyaw ikalimod ang pinadayag nga miabot pinaagi sa iyang ﷺ mga panan-awon, kay siya adunay kasingkasing nga nagpabilin nga nagbantay bisan kon ang iyang mga mata nagpiyong sa pagkatulog.
وذاكَ حينَ بُلوغٍ مِنْ نُبُوَّتِهِ
فليسَ يُنْكَرُ فيهِ حالُ مُحْتَلِمِNahitabo kini sa kaadlawon sa iyang ﷺ pagkapropeta, busa ang kahimtang sa usa nga nagdamgo (sa kalibutanong paagi) dili ikapasangil sa iyang mga panan-awon.
تَبَارَكَ الله ما وحْيٌ بمُكْتَسَبٍ
وَلا نَبِيٌّ عَلَى غَيْبٍ بِمُتَّهَمِBulahan si Allah, kay ang pinadayag dili butang nga makuha pinaagi sa paningkamot, ni ang usa ka propeta angayng pagdudahan sa kabakakan mahitungod sa dili makita.
كَمْ أبْرَأَتْ وَصِبا باللَّمْسِ راحَتهُ
وأَطْلَقَتْ أرِباً مِنْ رِبْقَةِ اللَّمَمِPila ka masakiton ang giayo sa iyang ﷺ bulahang palad pinaagi lamang sa paghikap, ug pila ka gihampak sa kabuang ang iyang gipagawas gikan sa ilang nagbugkos nga mga kadena.
وأحْيَتِ السنَةَ الشَّهْبَاءَ دَعْوَتُهُ
حتى حَكَتْ غُرَّةً في الأَعْصُرِ الدُّهُمِAng iyang ﷺ pag-ampo nagbanhaw sa uga, gihampak sa hulaw nga tuig, hangtod nga kini misidlak sama sa usa ka masanag nga puti nga siga taliwala sa labing ngitngit nga mga panahon.
بعارضٍ جادَ أو خلتَ البطاحَ بها
سيبٌ من اليَمِّ أو سيلٌ من العرمِPinaagi sa usa ka manggihatagon nga panganod, ang mga walog gibahaan pag-ayo nga tingali gihunahuna sa usa nga napuno kini sa pagbaha gikan sa dagat o sa usa ka baha gikan sa dam sa Al-Arem.
دعني ووصفي آياتٍ له ظهرتْ
ظهورَ نارِ القرى ليلاً على علمِTugoti ako sa paghulagway sa dayag nga mga ilhanan nga nagpakita alang kaniya ﷺ, nga misidlak sama sa mga kalayo sa baryo nga makita sa gabii ibabaw sa tumoy sa bukid.
فالدرُّ يزدادُ حُسناً وهو منتظمٌ
وليسَ ينقصُ قدراً غير منتظمِKay ang mga perlas nagkadako ang katahom kon kini gihigtan, apan ang ilang kinaiyanhong bili dili mokunhod kon kini dili na gihigtan.
فما تَطاوَلُ آمالُ المَدِيحِ إلى
ما فيهِ مِنْ كَرَمِ الأَخْلاَقِ والشِّيَمِBusa, ang mga pangandoy sa pagdayeg kulang sa paglangkob sa bug-os nga gidak-on sa iyang ﷺ halangdon nga kinaiya ug labaw nga mga batasan.
آياتُ حقٍّ من الرحمنِ محدثةٌ
قَدِيمَةٌ صِفَةُ المَوْصوفِ بالقِدَمKini mga ilhanan sa kamatuoran gikan sa Labing Maluluy-on, bag-ong gipadayag, apan naglangkob kini sa karaan nga hiyas sa Usa nga gihulagway nga Walay Katapusan.
لم تقترنْ بزمانٍ وهي تخبرنا
عَن المعادِ وعَنْ عادٍ وعَنْ إرَمِWala sila gigapos sa bisan unsang piho nga panahon, apan nagpahibalo sila kanato bahin sa Kinabuhi sa Umaabot, ug bahin sa karaang mga katawhan sa 'Ad ug Iram.
دامَتْ لَدَيْنا فَفاقَتْ كلَّ مُعْجِزَةٍ
مِنَ النَّبِيِّينَ إذْ جاءتْ ولَمْ تَدُمِNagpabilin sila uban kanato, busa milabaw sa matag milagro sa nangaging mga propeta, nga nagpakita apan wala magdugay.
مُحَكَّماتٌ فما تبقينَ من شبهٍ
لذي شقاقٍ وما تبغينَ من حكمِSila mahukmanon ug tin-aw, walay gibilin nga luna alang sa pagduhaduha alang sa bisan unsang naglalis, ni nagtinguha sila og dugang nga paghukom.
ما حُورِبَتْ قَطُّ إلاَّ عادَ مِنْ حَرَبٍ
أَعْدَى الأعادي إليها مُلقِيَ السَّلَمِWala gayod sila ﷺ (o ang iyang mensahe/Quran) gibatukan, gawas nga ang labing kaaway nga mga kaaway mibalik gikan sa gubat, nagpasakop sa kalinaw.
رَدَّتْ بلاغَتُها دَعْوى مُعارِضِها
ردَّ الغيور يدَ الجاني عن الحُرمِAng iyang ﷺ kaanyag sa pagpanulti nagpalayo sa mga pag-angkon sa iyang mga kaatbang, sama sa usa ka madasigon nga tigpanalipod nga nagpalayo sa kamot sa usa ka tig-atake gikan sa sagrado.
لها مَعانٍ كَمَوْجِ البَحْر في مَدَدٍ
وفَوْقَ جَوْهَرِهِ فِي الحُسْنِ والقِيَمِAng iyang ﷺ mga kahulogan sama ka lapad sa mga balod sa dagat, apan milabaw sa katahom ug bili sa iyang kaugalingong kinauyokan.
فما تُعَدُّ وَلا تُحْصَى عَجَائبُها
ولا تُسامُ عَلَى الإكثارِ بالسَّأَمِAng iyang ﷺ mga katingalahan dili maihap o malista, ni kini makalaay bisan pa sa kanunay nga pagbasa.
قرَّتْ بها عينُ قاريها فقلت له
لقد ظفِرتَ بِحَبْلِ الله فاعْتَصِمِAng mata sa nagbasa niini makakaplag og kahupayan niini, busa miingon ako kaniya, "Nakuptan mo gayod ang pisi ni Allah, busa hupti kini pag-ayo."
إنْ تَتْلُها خِيفَةً مِنْ حَرِّ نارِ لَظَى
أطْفَأْتَ نارَ لَظَى مِنْ وِرْدِها الشَّبمِKon basahon mo kini tungod sa kahadlok sa nagdilaab nga kainit sa Impiyerno, mapalong mo ang mga siga sa Impiyerno pinaagi sa makapabugnaw nga pagbasa niini.
كأنها الحوضُ تبيضُّ الوجوه به
مِنَ العُصاةِ وقد جاءُوهُ كَالحُمَمِKini ingon og kini ang (Propeta ﷺ) Linaw sa Kawthar, diin ang mga nawong sa mga makasasala, nga miduol niini sama sa nangitom nga mga baga, gihimong masanag.
وَكالصِّراطِ وكالمِيزانِ مَعدِلَةً
فالقِسْطُ مِنْ غَيرها في الناس لَمْ يَقُمِAng iyang hustisya sama sa Matarong nga Dalan ug sa Timbangan sa iyang pagkamatarong, kay kon wala kini, ang pagkamatarong taliwala sa mga tawo dili matukod.
لا تعْجَبَنْ لِحَسُودٍ راحَ يُنكِرُها
تَجاهُلاً وهْوَ عَينُ الحاذِقِ الفَهِمِAyaw kahibulong sa usa ka masinahon nga nagpadayon sa paglimod niining mga hiyas tungod sa gipakaaron-ingnon nga pagkawalay alamag, bisan pa nga siya mismo ang kinauyokan sa maalamon ug masinabtanon.
قد تنكرُ العينُ ضوء الشمسِ من رمدٍ
ويُنْكِرُ الفَمُّ طَعْمَ الماء منْ سَقَمSa pagkatinuod, ang mata mahimong molimod sa kahayag sa adlaw tungod sa sakit, ug ang baba mahimong mosalikway sa lami sa tubig tungod sa balatian.
ياخيرَ من يَمَّمَ لعافونَ ساحتَهُ
سَعْياً وفَوْقَ مُتُونِ الأَيْنُقِ الرُّسُمِO labing maayo sa mga kansang sagrado nga dapit gipanawagan sa mga nangita og kaayo, bisan sa tiil o ibabaw sa likod sa paspas, gimarkahan nga mga baye nga kamelyo.
وَمَنْ هُو الآيَةُ الكُبْرَى لِمُعْتَبِرٍ
وَمَنْ هُوَ النِّعْمَةُ العُظْمَى لِمُغْتَنِمِUg kinsa ang labing dako nga ilhanan alang sa usa nga nagpamalandong, ug kinsa ang labing halangdon nga panalangin alang sa usa nga nagtinguha nga makakuha.
سريتَ من حرمٍ ليلاً إلى حرمِ
كما سرى البدرُ في داجٍ من الظلمِNagpanaw ka sa gabii gikan sa usa ka sagrado nga santuwaryo ngadto sa lain, sama sa pagtabok sa takdol nga bulan latas sa labing lawom nga kangitngit.
وَبِتَّ تَرْقَى إلَى أنْ نِلْتَ مَنْزِلَةً
من قابِ قوسينِ لم تدركْ ولم ترمِUg nagpadayon ka sa pagsaka sa tibuok gabii hangtod nga nakab-ot mo ang usa ka kahimtang nga "duha ka gitas-on sa pana" o mas duol, usa ka kahitas-on nga wala maabot o gitinguha sa bisan kinsa.
وقدَّمتكَ جميعُ الأنبياءِ بها
والرُّسْلِ تَقْدِيمَ مَخْدُومٍ عَلَى خَدَمUg ang tanang mga Propeta ug mga Mensahero nag-una kanimo sa maong pagsaka, usa ka pag-una nga gihatag sa usa ka agalon ibabaw sa iyang mga sulugoon.
وأنتَ تخترق السبعَ الطِّباقَ بهمْ
في مَوْكِبٍ كنْتَ فيهِ صاحِبَ العَلَمِUg milapos ka sa pito ka lut-od nga kalangitan uban kanila, sa usa ka halangdon nga prosesyon diin ikaw ang nagdala sa bandila.
حتى إذا لَمْ تَدَعْ شَأْواً لمُسْتَبِقٍ
من الدنوِّ ولا مرقيً لمستنمِHangtod nga wala ka na gibilin nga pangandoy alang sa bisan unsang kaatbang sa pagkasuod, ni bisan unsang pagsaka alang sa usa nga nagtinguha nga mosaka pa.
خفضتَ كلَّ مقامٍ بالإضافة إذ
نُودِيتَ بالرَّفْعِ مِثْلَ المُفْرَدِ العَلَمGipakunhod mo ang matag uban nga kahimtang sa pagtandi sa dihang gitawag ka sa ingon ka taas nga ranggo, sama sa usa ka talagsaon, inila nga bandila.
كيما تفوزَ بوصلٍ أيِّ مستترٍ
عن العيونِ وسرٍّ أيِ مُكتتمِAron makab-ot mo ang usa ka panaghiusa, bisan unsa pa kini ka gitago gikan sa tanang mga mata, ug usa ka sekreto, bisan unsa pa kini ka lawom nga gitago.
فَحُزْتَ كلَّ فَخَارٍ غيرَ مُشْتَرَكٍ
وجُزْتَ كلَّ مَقامٍ غيرَ مُزْدَحَمِBusa, nakuha mo ang matag himaya nga talagsaon kanimo, ug milabaw ka sa matag kahimtang nga nagpabilin nga dili huot.
وَجَلَّ مِقْدارُ ما وُلِّيتَ مِنْ رُتَبٍ
وعزَّ إدْراكُ ما أُولِيتَ مِنْ نِعَمِUg halangdon ang sukod sa mga ranggo nga gisalig kanimo, ug dili masabtan ang mga panalangin nga gihatag kanimo.
بُشْرَى لَنا مَعْشَرَ الإسلامِ إنَّ لنا
من العنايةِ رُكناً غيرَمنهدمِMaayong balita alang kanato, ang komunidad sa Islam, kay sa pagkatinuod kita adunay, pinaagi sa balaanong pag-atiman, usa ka dili malumpag nga haligi.
لمَّا دعا الله داعينا لطاعتهِ
بأكرمِ الرُّسلِ كنَّا أكرمَ الأممِSa dihang gitawag ni Allah ang atong tigtawag (ang Propeta ﷺ) sa Iyang pagkamasinugtanon, pinaagi sa labing halangdon sa mga Mensahero, nahimo kitang labing gipasidunggan nga mga nasod.
راعتْ قلوبَ العدا أنباءُ بعثتهِ
كَنَبْأَةٍ أَجْفَلَتْ غَفْلاً مِنَ الغَنَمِAng mga balita sa iyang misyon nagpahadlok sa mga kasingkasing sa mga kaaway, sama sa usa ka kalit nga alarma nga nakapakurat sa walay pagtagad nga mga karnero.
ما زالَ يلقاهمُ في كلِّ معتركٍ
حتى حَكَوْا بالقَنا لَحْماً على وضَمNagpadayon siya ﷺ sa pag-atubang kanila sa matag panggubatan, hangtod nga nahisama sila, pinaagi sa mga bangkaw, sa karne nga gibutang sa usa ka tabla sa berdugo.
ودوا الفرار فكادوا يغبطونَ بهِ
أشلاءَ شالتْ مع العقبانِ والرَّخمِNangandoy sila sa pag-ikyas ug halos nasina sa nagkatag nga mga salin nga gisakay sa mga agila ug mga buwitre.
تمضي الليالي ولا يدرونَ عدتها
ما لَمْ تَكُنْ مِنْ ليالِي الأَشْهُرِ الحُرُمِMilabay ang mga gabii, ug wala sila masayod sa ilang gidaghanon, gawas kon kini usa sa mga gabii sa sagrado nga mga bulan.
كأنَّما الدِّينُ ضَيْفٌ حَلَّ سَاحَتَهُمْ
بِكلِّ قَرْمٍ إلَى لحْمِ العِدا قَرِمMorag ang Relihiyon mismo, usa ka bisita, nakakaplag ug pinuy-anan sa ilang taliwala, inubanan sa matag gamhanang manggugubat, nga uhaw kaayo sa unod sa ilang mga kaaway.
يَجُرُّ بَحْرَ خَمِيسٍ فوقَ سابِحَةٍ
يرمي بموجٍ من الأبطالِ ملتطمِSiya ﷺ nangulo sa usa ka kasundalohan nga morag dagat, nagsakay sa paspas nga mga kabayo, naglabay og mga balod sa nagkabangga nga mga bayani.
من كلِّ منتدبٍ لله محتسبٍ
يَسْطو بِمُسْتَأْصِلٍ لِلْكُفْرِ مُصطَلِمAng matag usa kanila usa ka kampeon nga gipahinungod sa Dios, nangita sa Iyang ganti, nga nagasulong gamit ang hinagiban nga nagaugat ug nagalaglag sa hingpit sa kawalay pagtuo.
حتَّى غَدَتْ مِلَّةُ الإسلام وهْيَ بِهِمْ
مِنْ بَعْدِ غُرْبَتِها مَوْصُولَةَ الرَّحِمHangtod nga, pinaagi sa ilang mga paningkamot, ang pagtuo sa Islam, human sa panahon sa pagkalain, nahimong lig-ong natukod ug nahiusa pinaagi sa mga bugkos sa panag-igsoonay.
مكفولةً أبداً منهم بخيرٍ أبٍ
وخير بعلٍ فلم تيتم ولم تئمِSa kahangturan gipanalipdan nila, ingon sa labing maayong amahan ug labing maayong bana, kini wala mahimong ilo ni gibiyaan nga walay tigpanalipod.
هُم الجِبالُ فَسَلْ عنهمْ مُصادِمَهُمْ
ماذا رأى مِنْهُمُ في كلِّ مُصطَدَمSila sama sa mga bukid, busa pangutan-a ang ilang mga kaaway kon unsay ilang nasugatan gikan kanila sa matag panagsangka.
وسل حُنيناً وسل بدراً وسلْ أُحُداً
فُصُولَ حَتْفٍ لهُمْ أدْهَى مِنَ الوَخَمUg pangutan-a ang Hunayn, ug pangutan-a ang Badr, ug pangutan-a ang Uhud, kay sila nagpamatuod sa mga kapitulo sa kalaglagan nga miabot sa ilang mga kaaway, mas makalilisang pa kay sa bisan unsang peste.
المصدري البيضَ حُمراً بعدَ ما وردت
من العدا كلَّ مُسْوَّدٍ من اللممِSila kadtong nagpula sa ilang puti nga mga espada human nila masugatan ang matag itom og buhok nga kaaway.
وَالكاتِبِينَ بِسُمْرِ الخَطِّ مَا تَرَكَتْ
أقلامهمْ حرفَ جسمٍ غبرَ منعجمِUg sila ang mga magsusulat nga, pinaagi sa ilang brown nga mga bangkaw, nagsulat sa ingon nga sinulat nga ang ilang mga pluma walay gibilin nga bahin sa lawas nga wala matusok.
شاكي السِّلاحِ لهم سيمى تميزهمْ
والوردُ يمتازُ بالسيمى عن السلمِBug-at nga armado, sila adunay usa ka timaan nga nagpalahi kanila, sama sa rosas nga gipalahi sa iyang talagsaong mga bahin gikan sa kahoy nga akasya.
تُهدى إليكَ رياحُ النصرِ نشرهمُ
فتحسبُ الزَّهرَ في الأكمامِ كلَّ كميAng mga hangin sa kadaugan nagdala sa ilang kahumot kanimo, nga naghimo kanimo nga makasabot sa matag manggugubat ingon nga usa ka namulak nga bulak sulod sa iyang sakuban.
كأنهمْ في ظهورِ الخيلِ نبتُ رُباً
مِنْ شِدَّةِ الحَزْمِ لاَ مِنْ شِدَّةِ الحُزُمSa likod sa ilang mga kabayo, sila makita nga lig-ong nakagamot sama sa mga tanom sa mga bungtod, tungod sa ilang dili matarog nga determinasyon, dili lang sa kalig-on sa ilang mga montura.
طارت قلوبُ العدا من بأسهمِ فرقاً
فما تُفَرِّقُ بين البهم والبُهمِAng mga kasingkasing sa ilang mga kaaway nangalagiw sa kalisang gikan sa ilang gahum, nahimong naglibog kaayo nga dili na sila makaila tali sa huyang ug sa lig-on.
ومن تكنْ برسول الله نصرتُه
إن تلقهُ الأُسدُ في آجامها تجمِUg bisan kinsa nga hatagan og kadaugan sa Mensahero sa Dios ﷺ, kon ang mga leyon makasugat kaniya sa ilang mga lungib, sila maghilom sa kahadlok.
ولن ترى من وليٍّ غير منتصرِ
بهِ ولا مِنْ عَدُوّ غَيْرَ مُنْقصمِUg dili ka gayod makakita og kaalyado niya ﷺ nga dili modaog pinaagi kaniya, ni kaaway nga dili hingpit nga mapildi.
أحلَّ أمَّتَهُ في حرزِ ملَّتهِ
كاللَّيْثِ حَلَّ مَعَ الأشبال في أجَمGipahimutang niya ﷺ ang iyang komunidad nga luwas sulod sa santuwaryo sa iyang pagtuo, sama sa usa ka leyon nga nagpahimutang uban sa iyang mga anak sa usa ka baga nga kakahoyan.
كمْ جدَّلَتْ كلماتُ اللهِ من جدلٍ
فيهِ وكم خَصَمَ البُرْهانُ مِنْ خَصِمِPila ka mga panaglalis ang nasulbad pinaagi sa mga pulong sa Dios mahitungod kaniya ﷺ, ug pila ka mga kaaway ang napildi pinaagi sa tin-aw nga ebidensya!
كفاكَ بالعِلْمِ في الأُمِيِّ مُعْجِزَةً
في الجاهليةِ والتأديبِ في اليتمِIgo na alang kanimo ingon nga milagro ang kahibalo nga makita sa dili makamaong mobasa ug mosulat nga Propeta ﷺ, taliwala sa usa ka panahon sa pagkawalay alamag, ug ang iyang hingpit nga disiplina bisan pa sa iyang pagka-ilo.
خَدَمْتُهُ بِمَديحٍ أسْتَقِيلُ بِهِ
ذُنُوبَ عُمْرٍ مَضَى في الشِّعْرِ والخِدَمNag-alagad ako kaniya ﷺ pinaagi niining pagdayeg, diin nangayo ako og pasaylo sa mga sala sa usa ka kinabuhi nga gigugol sa balak ug pag-alagad sa uban.
إذ قلداني ما تُخشى عواقبهُ
كَأنَّني بهما هَدْيٌ مِنَ النَّعَمKay sila (balak ug pag-alagad) nagpabug-at kanako sa mga sangputanan nga ang resulta niini akong gikahadlokan, ingon sa, tungod kanila, ako usa ka hayop nga ihalad.
أطَعْتُ غَيَّ الصِّبَا في الحَالَتَيْنِ ومَا
حصلتُ إلاَّ على الآثامِ والندمِMisugot ako sa kabuang sa pagkabatan-on sa duha niini ka hugna, ug gikan niini, wala ako maani gawas sa mga sala ug pagbasol.
فياخسارةَ نفسٍ في تجارتها
لم تشترِ الدِّينَ بالدنيا ولم تَسُمِOh, unsa ka dako nga kapildihan alang sa usa ka kalag sa iyang kalibutanong patigayon, kay wala kini mipalit og pagtuo gamit ang lumalabay nga kalibutan ni nagtanyag pa gani alang niini.
وَمَنْ يَبِعْ آجِلاً منهُ بِعاجِلِهِ
يَبِنْ لهُ الغَبْنُ في بَيْعِ وَفي سَلَمِUg bisan kinsa nga magbaligya sa iyang walay kataposang kinabuhi sa umaabot alang sa iyang lumalabay nga kalibutanong ganansya, ang dakong kapildihan mahimong dayag kaniya sa matag transaksyon, bisan kini diha-diha dayon o gi-postpone.
إنْ آتِ ذَنْباً فما عَهْدِي بِمُنْتَقِضٍ
مِنَ النبيِّ وَلا حَبْلِي بِمُنْصَرِمِKon makahimo ako og sala, ang akong pakigsaad sa Propeta ﷺ nagpabilin nga dili mabugto, ni ang akong bugkos kaniya maputol.
فإنَّ لي ذمةً منهُ بتسميتي
مُحمداً وَهُوَ الخَلْيقِ بالذِّمَمِSa pagkatinuod, ako naghupot og saad sa panalipod gikan kaniya ﷺ tungod sa akong ngalan nga Muhammad, ug siya ﷺ mao gayod ang labing takos nga motuman sa maong mga pakigsaad.
إنْ لَمْ يَكُن في مَعادِي آخِذاً بِيَدِي
فضلاً وإلا فقلْ يازَلَّةَ القدمِKon dili siya ﷺ maluluy-ong mogunit sa akong kamot sa Adlaw sa Pagbalik, nan sa pagkatinuod, ang usa mahimong magbakho, "Oh, unsa ka dako nga kapakyasan!"
حاشاهُ أنْ يحرمَ الرَّاجي مكارمهُ
أو يرجعَ الجارُ منهُ غيرَ محترمِHalayo ra kaniya ﷺ ang pagdumili sa iyang halangdon nga mga grasya ngadto sa usa nga naglaum, o alang sa usa ka nangita sa iyang panalipod nga mobalik nga walay dungog.
ومنذُ ألزمتُ أفكاري مدائحهُ
وَجَدْتُهُ لِخَلاصِي خيرَ مُلْتَزِمUg sukad nga akong gipahinungod ang akong mga hunahuna sa iyang ﷺ mga pagdayeg, nakita ko siya nga labing maayo nga tiggarantiya alang sa akong kaluwasan.
وَلَنْ يَفُوتَ الغِنى مِنْهُ يداً تَرِبَتْ
إنَّ الحَيا يُنْبِتُ الأزهارَ في الأكَمِUg ang iyang ﷺ daghan nga pagkamanggihatagon dili gayod mapakyas sa pagkab-ot sa kamot nga kabus, kay sa pagkatinuod, ang ulan nga naghatag kinabuhi nagpatubo sa mga bulak bisan sa mga bungtod.
وَلَمْ أُرِدْ زَهْرَةَ الدُّنْيا التي اقتطَفَتْ
يدا زُهيرٍ بما أثنى على هرمِWala ako nangita sa lumalabay nga bulak sa kalibutan, sama sa gipupo ni Zuhayr tungod sa iyang mga pagdayeg kang Haram.
يا أكرَمَ الخلق مالي مَنْ أَلُوذُ به
سِوَاكَ عندَ حلولِ الحادِثِ العَمِمِO labing halangdon sa tanang binuhat, Wala akoy lain gawas kanimo ﷺ Nga akong pangayoon ang pagpataliwala sa atubangan ni Allah, Kon ang lapad nga mga katalagman modangat.
وَلَنْ يَضِيقَ رَسولَ الله جاهُكَ بي
إذا الكريمُ تَحَلَّى باسْمِ مُنْتَقِمِUg ang imong halangdon nga kahimtang, Oh Mensahero sa Allah ﷺ, dili gayod mapugngan sa akong presensya, bisan kon ang Labing Manggihatagon nga Ginoo magdayandayan sa Iyang Kaugalingon sa hiyas sa Manimalos.
فإنَّ من جُودِكَ الدنيا وَ ضَرَّتها
ومن علومكَ علمَ اللوحِ والقلمِKay gikan sa imong ﷺ walay kinutuban nga pagkamanggihatagon nagagikan kining kalibutan ug ang umaabot, ug gikan sa imong ﷺ lawom nga kahibalo nagagikan ang kahibalo sa Gipreserbar nga Talaan ug sa Pluma.
يا نَفْسُ لا تَقْنَطِي مِنْ زَلَّةٍ عَظُمَتْ
إنَّ الكَبائرَ في الغُفرانِ كاللَّمَمِOh akong kalag, ayaw kawala'y paglaum tungod sa usa ka sala, bisan unsa pa kini ka dako, kay sa pagkatinuod, sa kadako sa balaang kapasayloan, bisan ang dagkong kalapasan sama ra sa gagmay nga mga sayop.
لعلَّ رحمةَ ربي حين يقسمها
تأتي على حسب العصيانِ في القسمِTingali ang kalooy sa akong Ginoo, kon Iyang ipang-apod-apod, ipanghatag sumala sa sukod sa pagkadili-masinugtanon sa pagbahin niini.
ياربِّ واجعل رجائي غير منعكسٍ
لَدَيْكَ وَاجعَلْ حِسابِي غَيرَ مُنْخَزِمِOh Ginoo, himoa nga ang akong paglaum Kanimo magpabilin nga dili mapakyas, ug himoa nga ang akong paghusay dili madaot.
والطفْ بعبدكَ في الدارينَِّ إن لهُ
صبراً متى تدعهُ الأهوالُ ينهزمِUg pagmalumo sa Imong ulipon sa duha ka kalibutan, kay ang iyang pagpailub, kon atubangon sa mga kalisang, dali rang madugmok.
وائذنْ لِسُحْبِ صلاةٍ منكَ دائمةٍ
على النبيِّ بمنهلٍّ ومنسجمِUg tugoti ang mga panganod sa walay hunong nga mga panalangin gikan Kanimo nga mokunsad sa Propeta ﷺ, nga nagdagayday nga madagayaon ug padayon.
ما رَنَّحَتْ عَذَباتِ البانِ ريحُ صَباً
وأطْرَبَ العِيسَ حادي العِيسِ بِالنَّغَمِHangtod nga ang hangin sa sidlakan magpalihok sa nipis nga mga sanga sa kahoy nga Ban, ug ang tigmaneho sa kamelyo maglipay sa mga kamelyo pinaagi sa iyang maanindot nga awit.