الهمزية في المدائح النبوية

أم القرى في مدح خير الورى — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)

من عيون المدائح النبوية، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله في سيرة النبي ﷺ وشمائله ومعجزاته، ومطلعها المشهور: «كيف ترقى رقيك الأنبياء». تُدرَّس وتُنشد في مجالس العلم والذكر شرقًا وغربًا.

Al-Hamziyya — Imam Sharaf ad-Din al-Busiri

Usa sa labing matahum nga pagdayeg sa Propeta ﷺ mao kini nga balak, nga gikomposo ni Imam al-Busiri (kaloy-an unta siya sa Allah), nga naghulagway sa biograpiya sa Propeta ﷺ, sa iyang halangdon nga mga kinaiya, ug sa iyang mga milagro. Ang inila nga pangbukas nga linya niini mao: 'Unsaon pagkab-ot sa mga propeta sa imong kahalangdon?' Gitudlo ug gibasa kini sa mga panagtapok sa kahibalo ug paghinumdom, sa Sidlakan ug sa Kasadpan.

كيف ترقَى رُقِيَّك الأَنبياءُ
يا سماءً ما طاوَلَتْها سماءُ

Unsaon man pagkab-ot sa mga propeta sa imong kahitas-an, O langit nga walay laing langit nga nakatupong sa imong gitas-on?

لَمْ يُساوُوك في عُلاكَ وَقَدْ حا
لَ سناً مِنك دونَهم وسَناءُ

Dili sila makatupong kanimo sa imong pagkahalangdon, kay ang kahayag ug kasilaw gikan kanimo maoy babag, nga naglain kanimo gikan kanila.

إنّما مَثَّلُوا صِفاتِك للنا
س كما مثَّلَ النجومَ الماءُ

Sa pagkatinuod, ilang gihulagway lamang ang imong mga hiyas ngadto sa katawhan, sama sa pagpakita sa tubig sa mga bituon, usa lamang ka panagway.

أنتَ مِصباحُ كلِّ فضلٍ فما تَص
دُرُ إلا عن ضوئِكَ الأَضواءُ

Ikaw ang suga sa matag hiyas, kay ang tanang ubang kahayag nagagikan ug nagkuha lamang sa imong masilaw nga siga.

لكَ ذاتُ العلومِ من عالِمِ الغَي
بِ ومنها لآدمَ الأَسماءُ

Imo ang kinauyokan sa kahibalo gikan sa Nahibalo sa Natago, ug gikan niining samang tinubdan nakadawat si Adan sa kahibalo sa mga ngalan.

لم تَزَلْ في ضمائرِ الكونِ تُختَا
رُ لك الأُمهاتُ الأَباءُ

Ikaw kanunayng anaa sa tinago nga kahiladman sa kalalang, diin ang mga inahan ug amahan gipili alang kanimo pinaagi sa usa ka kaliwat sa kaputli.

ما مضتْ فَترةٌ من الرُّسْلِ إِلّا
بَشَّرَتْ قومَها بِكَ الأَنبياءُ

Walay panahon tali sa mga mensahero nga milabay nga ang mga propeta wala magtagna sa imong pag-abot ngadto sa ilang tagsa-tagsa ka katawhan.

تتباهَى بِكَ العصورُ وَتَسْمو
بِكَ علْياءٌ بعدَها علياءُ

Ang mga katuigan nagpasigarbo sa imong pag-abot, ug pinaagi kanimo, ang usa ka kahitas-an sa himaya sunod sa lain padayon nga gipataas.

وَبَدا للوُجُودِ منك كريمٌ
من كريمٍ آبَاؤُه كُرماءُ

Ug gikan kanimo, usa ka halangdon ang mitungha sa kalibutan, natawo gikan sa usa ka halangdon nga kaliwat kansang mga amahan pulos halangdon.

نَسَبٌ تَحسِبُ العُلا بِحُلاهُ
قَلَّدَتْهَا نجومهَا الْجَوزاءُ

Usa ka kaliwat nga gidayandayanan pag-ayo nga pinaagi sa iyang katahom, masukod ang tinuod nga pagkahalangdon, ug bisan ang mga bituon sa konstelasyon sa Gemini nagdayandayan sa ilang kaugalingon sa iyang kasilaw.

حبذا عِقْدُ سُؤْدُدٍ وَفَخَارٍ
أنتَ فيه اليتيمةُ العصماءُ

Pagkanindot nianang kwintas sa himaya ug garbo, diin ikaw ﷺ ang talagsaon ug labing bililhon nga perlas.

وُمُحَيّاً كالشَّمس منكَ مُضِيءٌ
أسْفَرَت عنه ليلةٌ غَرّاءُ

Ug usa ka nawong gikan kanimo, nga nagsidlak sama sa adlaw, gipadayag sa usa ka mahimayaon ug masanag nga gabii.

ليلةُ المولدِ الذي كَان للدِّي
نِ سرورٌ بيومِهِ وازْدِهاءُ

Kini ang gabii sa iyang ﷺ pagkatawo, kansang adlaw nagdala og dakong kalipay ug kasilaw sa relihiyon.

وتوالَتْ بُشْرَى الهواتفِ أن قدْ
وُلِدَ المصطفى وحُقّ الهَناءُ

Ug ang malipayong balita gikan sa dili makita nga mga tingog nagsunod-sunod, nagpahibalo nga ang Pinili ﷺ natawo na, ug busa, ang kalipay angay gayod.

وتَدَاعَى إيوانُ كِسْرَى ولَوْلا
آيةٌ مِنكَ ما تَدَاعَى البناءُ

Ug ang Iwan ni Kisra nahugno, kay kon dili pa tungod sa milagroso nga ilhanan gikan kanimo ﷺ, kanang dakong tinukod dili gayod unta mahugno.

وغَدَا كلُّ بيتِ نارٍ وفيهِ
كُرْبَةٌ مِنْ خُمودِها وَبلاءُ

Ug ang matag balay sa kalayo napalong, nagdala og kasakit ug katalagman sa mga nagsimba niini gikan sa kalit nga pagkapuo niini.

وعيونٌ لِلْفُرسِ غارَتْ فهل كا
نَ لنِيرانِهِم بها إطفاءُ

Ug ang mga tubod sa mga Persianhon namala; dili ba pinaagi niining buhata napalong ang ilang sagradong mga kalayo?

مَوْلِدٌ كان منهُ في طالعِ الكُفْ
رِ وبالٌ عليهِمُ ووباءُ

Usa ka pagkatawo diin, sa kapalaran sa pagkawalay pagtuo, miabot ang kalaglagan ug usa ka hampak sa mga nagsunod niini.

فَهنيئاً به لآمِنَةَ الفَض
لُ الذي شُرِّفَتْ به حوَّاءُ

Busa pahalipay kang Aminah alang kaniya ﷺ, kay nakab-ot niya ang usa ka hiyas diin bisan si Eva mismo gipasidunggan.

مَنْ لِحَوَّاءَ أنها حملَتْ أحْ
مدَ أو أنها به نُفَسَاءُ

Kay kinsa sa mga babaye, lakip si Eva, ang makaangkon sa dungog sa pagdala kang Ahmad ﷺ o sa pagkasinati sa bulahan nga postpartum human sa iyang pagkatawo?

يوْمَ نَالت بِوَضْعِهِ ابنَةُ وَهْبٍ
مِنْ فَخَارٍ ما لم تَنَلْهُ النِّساءُ

Sa adlaw nga ang anak nga babaye ni Wahb (Amina) nakab-ot, pinaagi sa iyang pagkatawo, ang ingon nga himaya nga walay laing babaye nga nakab-ot.

وَأَتَتْ قومَها بأفضلَ مما
حَمَلَتْ قبلُ مريمُ العذراءُ

Ug miadto siya sa iyang katawhan nga nagdala og butang nga labaw pa sa gidala kaniadto sa Birhen Maria.

شمَّتته الأَملاكُ إذ وضَعَتْهُ
وشَفَتْنَا بِقَوْلِهَا الشَّفّاءُ

Ang mga anghel nagpahalipay kaniya sa iyang pagkatawo, ug pinaagi sa ilang makaayo nga mga pulong, nagdala sila kanamo og kahupayan.

رافعاً رأسَه وفي ذلك الرف
ع إلى كل سُؤْدُدٍ إيماءُ

Natawo siya ﷺ nga nagbayaw sa iyang ulo, ug nianang lihok usa ka timaan sa tanang umaabot nga himaya ug pagkahalangdon.

رامقاً طَرْفه السَّماءَ ومَرْمَى
عينِ مَنْ شَأْنُهُ العُلُوُّ العَلاءُ

Ang iyang panan-aw gitutok sa kalangitan, ang tumong gayod sa usa kansang kapalaran mao ang labing taas nga kahitas-an ug pagbayaw.

وتَدَلَّتْ زُهْرُ النُّجومِ إليهِ
فأضاءت بِضوئها الأَرجاءُ

Ug ang masanag nga mga bituon mikunsad ngadto kaniya, nagdan-ag sa tanang palibot nga mga dapit pinaagi sa ilang kahayag.

وتراءت قصورُ قَيصَر بالرُّو
مِ يَرَاهَا مَنْ دَارُهُ البطحاءُ

Ang mga palasyo ni Caesar sa Roma nahimong makita, nakita sa usa kansang pinuy-anan mao ang balas nga walog sa Mecca.

وبَدَتْ فِي رَضَاعِهِ مُعْجِزَاتٌ
لَيْس فيها عنِ العيون خَفَاءُ

Ug sa panahon sa iyang pagpasuso, ang mga milagro nahimong dayag, tin-aw ug dili ikalimod sa tanang mata.

إذْ أَبَتْهُ لِيُتْمِهِ مُرْضِعاتٌ
قُلْنَ ما في اليتيمِ عنا غَنَاءُ

Kay ang mga inahan nga nagpasuso nagdumili kaniya tungod sa iyang pagkailo, nagpahayag, 'Ang usa ka ilo walay ikatanyag kanamo nga kaayohan.'

فأتتهُ من آلِ سعدٍ فتاةٌ
قد أبَتْهَا لِفَقْرِهَا الرُّضَعاءُ

Unya usa ka batan-ong babaye gikan sa tribo sa Sa'd ang miadto kaniya, nga gidumilian sa ubang mga masuso tungod sa iyang kakabos.

أرْضَعتْهُ لِبَانَهَا فَسَقَتْهَا
وَبنِيها أَلْبَانَهُنَّ الشَّاءُ

Gipasuso niya siya sa iyang gatas, ug isip balos, ang iyang mga karnero naghatag kaniya ug sa iyang mga anak og daghang gatas.

أَصْبَحَتْ شُوَّلاً عِجافا وأمْسَتْ
ما بِها شائلٌ ولا عَجْفاءُ

Ang iyang mga karnero, nga uga ug niwang sa buntag, nahimong sa gabii dili na uga ni niwang.

أخْصَبَ العَيْشُ عِنْدَهَا بعدَ مَحْلٍ
إذ غَدا للنبيِّ منها غِذاءُ

Ang kinabuhi nahimong abunda alang kaniya human sa usa ka panahon sa hulaw, samtang ang Propeta ﷺ nakadawat sa iyang pagkaon gikan kaniya.

يا لَها مِنَّةً لقدْ ضُوعِفَ الأَجْ
رُ عليها من جِنْسِها والجزَاءُ

Oh, pagkadakong panalangin, kay ang ganti ug balos sa iyang buhat gipadaghan sa daghang higayon, sa matang ug labaw pa.

وإذا سخَّرَ الإِلهُ أُناساً
لسعيدٍ فإِنهم سُعَداءُ

Ug sa dihang ang Dios maghimo sa mga tawo nga masinugtanon sa usa ka bulahan nga indibidwal, nan kadtong mga tawhana mismo mahimong bulahan.

حَبَّة أَنْبَتَتْ سَنَابِلَ والعَص
فُ لَدَيْهِ يَسْتَشْرِفُ الضُّعَفَاءُ

Siya ﷺ sama sa usa ka lugas nga mitubo og daghang uhay, diin bisan ang mga huyang nangita og pagkaon gikan sa iyang tahop.

وَأَتَتْ جَدَّهُ وقد فَصَلَتْهُ
وبِهَا مِنْ فِصَالِهِ البُرَحَاءُ

Ug miadto siya sa iyang apohan human sa paglutas kaniya, nabug-atan sa kasakit sa iyang pagbiya.

إذ أحاطتْ به ملائكةُ الل
هِ فظنَّتْ بأنهم قُرَنَاءُ

Kay ang mga anghel sa Dios naglibot kaniya, nga naghimo kaniya sa paghunahuna nga sila iyang mga kauban.

ورأى وَجْدَها به ومِنَ الوَج
دِ لهيبٌ تَصْلَى بهِ الأَحْشاءُ

Ug nakita niya ﷺ ang iyang hilabihang debosyon kaniya, usa ka gugma nga hilabihan ka mainiton nga kini gibati sama sa usa ka siga nga nagdilaab sa iyang kasingkasing.

فَارَقَتْهُ كُرْهَاً وكان لَدَيْهَا
ثاوِياً لا يُمَلُّ مِنْهُ الثّواءُ

Mibulag siya kaniya nga dili buot, kay ang iyang pagpuyo uban kaniya usa ka pinuy-anan diin wala siya kapoy.

شُقَّ عَنْ قَلْبِهِ وأُخْرِجَ مِنْهُ
مُضْغَةٌ عِنْدَ غَسْلِهِ سوداءُ

Sa paghinlo niini, usa ka itom nga dugo ang gikuha gikan sa iyang ﷺ kasingkasing human kini gibuksan.

خَتَمَتْهُ يُمْنَى الأَمينِ وقد أُو
دِعَ ما لم تُذَع له أَنْبَاءُ

Ang tuong kamot sa Kasaligang Anghel nagtak-op sa iyang ﷺ kasingkasing, nga gisaligan sa mga tinago nga ang mga balita wala pa ikapadayag.

صانَ أَسْرَارَه الخِتَامُ فلا الفَضْ
ضُ مُلِمٌّ بِهِ وَلا الإِفضاءُ

Ang tak-op nagpanalipod sa iyang mga tinago, busa dili kini mabuksan o ikapadayag ang sulod niini.

أَلِفَ النُّسْكَ والعبادةَ والخَل
وةَ طِفلاً وهكذا النُّجَبَاءُ

Sa bata pa siya, naanad na siya ﷺ sa pag-ampo, pagsimba, ug pag-inusara, kay mao kini ang kinaiya sa mga halangdon.

وإذا حَلَّتِ الْهِدَايَةُ قَلْبَاً
نَشِطَتْ في العبادة الأَعضاءُ

Kon ang giya mopuyo sa usa ka kasingkasing, ang mga bahin sa lawas mahimong aktibo ug madasigon sa pagsimba.

بَعَثَ اللَّهُ عندَ مبعثهِ الشُّه
بَ حِراساً وضاقَ عنها الفضاءُ

Sa iyang ﷺ pagtungha, gipadala ni Allah ang mga bulalakaw isip mga guwardiya, ug ang halapad nga kalangitan nahimong pig-ot tungod niini.

تَطْرُدُ الجِنَّ عن مقاعدَ للسَّمْ
عِ كما تَطْرُدُ الذِّئابَ الرِّعاءُ

Kining mga bulalakaw nagpalayas sa mga jinn gikan sa ilang mga dapit sa pagpaminaw, sama sa pagpalayas sa mga magbalantay sa karnero sa mga lobo.

فَمَحَتْ آيةُ الكَهَانَةِ آيا
تٌ مِنَ الوحْيِ ما لَهنَّ امِّحاءُ

Busa, ang mga timaan sa pagpanag-an gipapas sa mga bersikulo sa balaang pagpadayag, nga dili gayod mapapas.

ورأَتْهُ خديجةٌ والتُّقَى وال
زُّهْدُ فيه سجيَّةٌ والحياءُ

Nakita ni Khadijah siya ﷺ, ug iyang nakita nga ang pagkadiosnon, pagkamahigugmaon sa pag-ampo, ug pagkamapaubsanon mao ang iyang kinaiyanhong kinaiya.

وأتاها أن الغمامةَ والسر
حَ أَظَلَّتْهُ منهما أفياءُ

Nakaabot kaniya ang balita nga ang panganod ug ang kahoy naghatag kaniya ﷺ og ilang landong nga panalipod.

وأحاديث أنَّ وَعْدَ رسولِ ال
له بالبعثِ حانَ منه الوفاءُ

Ug mikaylap ang mga taho nga ang saad sa Mensahero ni Allah ﷺ mahitungod sa iyang pagtungha nagkaduol na sa katumanan niini.

فدَعَتْهُ إلى الزواجِ وما أَحْ
سَنَ ما يبلغُ المُنَى الأَذكياءُ

Busa, iyang gidapit siya ﷺ sa kaminyoon, ug pagkaanindot nga ang mga intelihente makab-ot ang ilang mga tinguha uban sa ingon nga kaalam.

وأتاهُ في بيتها جَبْرَئيلٌ
ولِذي اللُّبِّ في الأُمورِ ارْتياءُ

Ug si Gabriel miadto kaniya ﷺ sa iyang balay, kay ang usa ka tawo nga may salabutan adunay panabut sa ingon nga mga mahinungdanong butang.

فأماطت عنها الخِمَارَ لتَدْري
أهُوَ الوحْيُ أم هو الإِغماءُ

Busa, iyang gikuha ang iyang pandong sa ulo aron masuta kon kini ba tinuod nga pagpadayag o usa lamang ka pagkalipong.

فاختفى عند كشفِها الرأْسَ جِبْري
لُ فما عادَ أو أُعيدَ الغِطاءُ

Nawala si Gabriel sa dihang iyang gihukas ang iyang ulo, ug wala siya mobalik hangtod nga gibalik ang pandong.

فاستبانت خديجةٌ أنه الكنْ
زُ الذي حَاوَلَتْهُ والكِيميَاءُ

Unya nahimong sigurado si Khadijah nga siya ﷺ mao ang bahandi nga iyang gipangita ug ang mismong alkimiya sa pagbag-o.

ثم قام النبيُّ يدعو إلى الل
هِ وفي الكُفرِ نَجْدَةٌ وإباءُ

Unya mibangon ang Propeta ﷺ, nagtawag ngadto kang Allah, bisan pa nga ang pagkawalay pagtuo lig-on ug masuklanon.

أُمَمَاً أُشرِبَتُ قلوبُهُم الكُف
رَ فَدَاءُ الضَّلالِ فيهم عَيَاءُ

Iyang gitawag ang mga nasod kansang mga kasingkasing natuhop sa pagkawalay pagtuo, nga naghimo sa tambal sa ilang pagkasayop nga lisod kaayo.

ورأينا آياتِه فاهتدَيْنَا
وإذا الحقُّ جاء زالَ المِراءُ

Ug nakita namo ang iyang ﷺ mga timaan, busa kami gigiyahan, kay kon moabot ang kamatuoran, mawala ang tanang pagduhaduha.

رَبِّ إِنَّ الهُدى هُداك وَآيا
تُكَ نورٌ تَهْدِي بها من تشاءُ

Akong Ginoo, sa pagkatinuod ang giya mao ang Imong giya, ug ang Imong mga timaan usa ka kahayag diin Ikaw naggiyahan kang bisan kinsa nga Imong buot.

كم رأَيْنَا ما ليس يَعْقِلُ قد أُلْ
هم ما ليْس يُلْهَمُ العُقلاءُ

Kapila na nato nasaksihan nga ang walay salabutan gihatagan og inspirasyon sa mga panabut nga gihikaw sa labing makatarunganon nga mga binuhat.

إذ أبى الفيلُ ما أتى صاحبُ الفي
لِ ولم ينفعِ الحِجا والذكاءُ

Kini dayag sa dihang ang elepante nagdumili sa pagsunod sa iyang agalon, ang tag-iya sa mga elepante, ug walay kaalam o salabutan ang makapugong niini.

والجماداتُ أفصحت بالذي أُخ
رِسَ عنه لأَحمدَ الفُصحاءُ

Bisan ang walay kinabuhi nga mga butang nagsulti sa tin-aw mahitungod sa mga kamatuoran alang kang Ahmad ﷺ, diin ang labing hanas nga mga mamumulong nahimong amang.

ويْحَ قومٍ جَفَوا نَبِيَّاً بأرضٍ
أَلِفَتْهُ ضِبَابُها والظِّبَاءُ

Alaot ang usa ka katawhan nga nagsalikway sa usa ka Propeta ﷺ sa usa ka yuta diin bisan ang mga irong ihalas ug mga gasela naanad na sa iyang presensya.

وَسَلَوْهُ وَحَنَّ جِذعٌ إِليه
وَقَلَوْهُ وَوَدَّهٌ الغُرَباءُ

Ilang gibiyaan siya, apan ang usa ka punoan sa kahoy nangandoy kaniya; ilang gidumtan siya, apan ang mga estranghero nagmahal kaniya.

أخرَجوه منها وآوَاهُ غارٌ
وَحَمَتْهُ حَمامَةٌ وَرقاءُ

Ilang gipapahawa siya gikan sa iyang balay, apan usa ka langob ang naghatag kaniya og kapuy-an, ug usa ka abuhon nga salampati ang naghatag kaniya og panalipod.

وَكَفَتْهُ بِنَسْجِها عنكبوتٌ
ما كَفَتْهُ الحمامةُ الحَصْداءُ

Usa ka lawalawa, uban sa iyang delikado nga paghabol, naghatag kaniya og panalipod nga bisan ang usa ka lig-on nga salampati dili unta makahatag.

وَاختفى منهمُ على قُرْبٍ مَرْآ
هُ ومن شِدَّةِ الظهورِ الخَفَاءُ

Nagpabilin siya nga natago gikan kanila bisan pa sa ilang kaduol nga makita siya, usa ka pagtago nga natawo sa katingad-an gikan sa hilabihang kakusog sa iyang presensya.

وَنَحا المصطفى المدينةَ وَاشتا
قتْ إليه من مكةَ الأَنحاءُ

Ang Pinili ﷺ unya mipanaw paingon sa Medina, samtang ang mismong mga rehiyon sa Mecca nangandoy sa iyang pagbalik.

وَتغنّتْ بِمَدْحِهِ الْجِنُّ حتَّى
أطرَبَ الإِنسَ منه ذاك الغِناءُ

Ang mga jinn nag-awit sa pagdayeg kaniya ﷺ, ang ilang mga melodiya makabibihag kaayo nga naghatag kini og kalipay bisan sa katawhan.

وَاقتفى إثْرَهُ سُراقَةُ فاستَهْ
وَتهُ في الأَرْضِ صافنٌ جَرْداءُ

Gisundan ni Suraqa ang iyang mga tunob, apan ang iyang kusog ug gamhanan nga kabayo nalunod sa yuta, nagpugong kaniya.

ثم ناداهُ بعدَما سِيمَتِ الخَس
فَ العُلا وَقَد يُنْجِدُ الغريقَ النِّداءُ

Unya gitawag siya ni Suraqa ﷺ human mapahiubos ang iyang halangdon nga kabayo, kay sa pagkatinuod, ang usa ka singgit makaluwas sa usa nga nalumos.

فطوى الأَرضَ سائرا وَالسموا
تِ العُلا فوقَها له إِسراءُ

Iyang gitadlas ang yuta sa tiil, apan ang hataas nga kalangitan sa ibabaw mao usab ang iyang destinasyon sa milagrosong Panaw sa Kagabhion.

فصِفِ الليلةَ التي كان للمُخ
تارِ فيها على البُراقِ استواءُ

Busa, ihulagway kanang kahibulongang gabii diin ang Pinili ﷺ misakay sa Buraq.

وترقى به إلى قابِ قَوْسَيْ
نِ وَتِلكَ السيادةُ القَعْساءُ

Misaka siya uban niini ngadto sa gilay-on nga duha ka gitas-on sa pana, usa ka pamatuod sa iyang labaw ug dili matarug nga pagkahari.

رُتَبٌ تَسْقُط الأَمانيُّ حَسْرَى
دونَها ما وراءهن وَرَاءُ

Kini mga ranggo nga hilabihan ka taas nga ang tanang pangandoy mapakyas sa pagmahay sa atubangan niini, kay lapas niini, wala nay dugang nga pagsaka.

ثم وافَى يحدِّثُ الناسَ شُكْرَاً
إذ أتته من ربِّه النَّعْماءُ

Unya mibalik siya, nagsaysay sa mga tawo uban ang pasalamat sa dagkong mga panalangin nga gihatag kaniya sa iyang Ginoo.

وتَحَدَّى فارتابَ كلُّ مُريبٍ
أَوَ يَبْقَى مع السُّيُولِ الغُثاءُ

Iyang gipagawas ang iyang hagit, nga nagpahinabo sa matag nagduhaduha nga magduha-duha, kay unsaon man pagpabilin sa yano nga hugaw taliwala sa kusog nga mga baha?

وَهْوَ يدعو إلى الإِلهِ وَإن شق
قَ عليه كفرٌ به وَازدِراءُ

Nagpadayon siya ﷺ sa pagtawag sa katawhan ngadto sa Dios, bisan pa nga ang ilang pagkawalay pagtuo ug pagtamay nagpahinabo kaniya og dakong kalisdanan.

وَيَدُلُّ الورَى على اللَّهِ بالتَّوْ
حيدِ وَهْوَ المَحَجَّةُ البَيْضاءُ

Iyang gigiyahan ang tanang binuhat ngadto sa Dios pinaagi sa prinsipyo sa balaang pagkausa, nga sa pagkatinuod mao ang tin-aw ug masanag nga dalan.

فَبِمَا رحمةٍ مِنَ اللَّهِ لانَتْ
صَخْرةٌ مِنْ إبائِهم صَمَّاءُ

Tungod sa kalooy gikan sa Allah, ang bungol nga bato sa ilang pagkamapahitas-on milumoy.

وَاستجابَتْ له بنصرٍ وَفَتْحٍ
بعد ذاكَ الخضراء والغبراءُ

Ug human niana, ang lunhaw ug abogon nga yuta mitubag kaniya pinaagi sa kadaogan ug pagpanakop.

وَأَطاعَتْ لأَمْرِهِ العَرَبُ العَرْ
باء وَالْجَاهِلِيَّةُ الْجَهْلاءُ

Ang putli nga mga Arabo ug ang hingpit nga ignorante nga katawhan sa Jahiliyyah mituman sa iyang sugo.

وَتَوالَتْ للمصطفى الآيةُ الكبْ
رَى عليهمْ وَالغارةُ الشَّعْواءُ

Alang sa Pinili ﷺ, dagkong mga ilhanan ug nagkatag nga mga pag-atake ang nagsunod-sunod kanila.

فإذا ما تلا كتابا من الل
هِ تَلَتْهُ كَتِيبَةٌ خضراءُ

Sa dihang nagbasa siya og libro gikan sa Allah, usa ka lunhaw nga batalyon ang misunod kaniya.

وَكفاهُ المستهزئينَ وَكم سا
ءَ نبِيَّاً من قومِه استهزاءُ

Gisapian siya sa Allah batok sa mga nagbiaybiay, kay kapila na ang pagbiaybiay gikan sa iyang kaugalingong katawhan nakadaot sa usa ka propeta.

وَرَماهم بِدَعْوَةٍ من فِناءِ ال
بَيتِ فيهَا للظالمين فَنَاءُ

Ug iyang gipana kanila ang usa ka pag-ampo gikan sa hawanan sa Kaaba, nga naglangkob sa kalaglagan alang sa mga malupigon.

خمسةٌ كُلُّهم أُصيبوا بداءٍ
والرَّدَى من جنودِهِ الأَدوَاءُ

Lima ka tawo ang tanan gihampak sa sakit, kay ang mga sakit maoy usa sa mga sundalo sa kamatayon.

فدَهَى الأَسودَ بنَ مُطَّلِبٍ أَي
يُ عمىً مَيِّتٌ به الأَحياءُ

Gihampak niini si Al-Aswad bin Al-Muttalib sa ingon nga pagkabuta nga bisan ang mga buhi nahisama sa patay tungod niini.

وَدَهَى الأَسودَ بنَ عبدِ يغوثٍ
أن سَقَاهُ كأسَ الرَّدَى اسْتِسْقَاءُ

Ug gihampak niini si Al-Aswad bin Abd Yaghuth pinaagi sa pagpainom kaniya sa kopa sa kamatayon nga daw nagtagbaw sa kauhaw.

وأَصابَ الوليدَ خَدْشَةُ سَهْمٍ
قَصَّرَتْ عنها الْحَيَّةُ الرَّقْطاءُ

Ug si Al-Walid gihampak sa usa lamang ka garas gikan sa pana, apan ang hilo niini hilabihan ka kusog nga bisan ang pinaakan sa usa ka bitin nga may buling dili makatupong sa epekto niini.

وَقَضَتْ شَوْكَةٌ على مَهْجَةِ العا
صِي فللّهِ النَّقْمَة الشَّوْكاءُ

Ug usa ka tunok ang nagtapos sa kinabuhi sa masupilon, kay sa Allah ang nagtusok nga panimalos.

وَعَلا الحارثَ القُيُوحُ وَقد سا
لَ بِها رأسُه وَساء الوِعاءُ

Ug ang nana mitabon kang Al-Harith, nag-agas gikan sa iyang ulo, ug ang iyang ulo nahimong usa ka hugaw nga sudlanan.

خمسةٌ طُهِّرَتْ بِقَطْعِهِم الأَر
ضُ فَكَفُّ الأَذى بهم شَلَّاءُ

Kining lima, pinaagi sa ilang kamatayon, nagputli sa yuta, nga naghimo sa kamot sa kadaot nga paralisado pinaagi kanila.

فُدِيَتْ خمسةُ الصَّحيفةِ بالخَم
سةِ إن كان بالكرام فِدَاءُ

Ang lima nga mipirma sa pergamino gitubos niining lima, kon tinuod man nga ang halangdon nga mga kinabuhi mahimong tubos.

فِتْيَةٌ بَيَّتُوا على فِعلِ خَيْرٍ
حَمِد الصبحُ أمرَهم وَالمَساءُ

Sila mga batan-on nga nagtinguha sa pagbuhat og maayo, ug ang kabuntagon ug kagabhion nagdayeg sa ilang buhat.

يَا لأَمر أَتاهُ بعدَ هِشامٍ
زَمْعَةٌ إنه الفتَى الأَتَّاءُ

Oh, unsa nga butang ang miabot kaniya human ni Hisham, si Zam'ah, kay siya ang batan-on nga miabot.

وَزُهَيْرٌ وَالْمُطْعِمُ بنُ عَدِيٍّ
وَأبو البَخْتَرِيِّ مِنْ حيث شاؤوا

Ug si Zuhayr, Al-Mut'im bin Adiyy, ug Abu Al-Bakhtari miuban kanila gikan sa bisan asa nila gusto.

نَقَضُوا مُبْرَمَ الصَّحيفةِ إذ شد
دَت عليهم من العِدا الأَنداءُ

Ilang gibuak ang hugot nga naselyohan nga pergamino sa dihang ang kalisdanan sa mga kaaway misamot kanila.

أذْكَرَتْنَا بِأَكْلِهَا أكلَ مِنْسَا
ةِ سُلَيْمانَ الأَرْضَةُ الخَرساءُ

Pinaagi sa pagkaon niini, ang hilom nga anay nagpahinumdom kanato sa pagkaon niini sa sungkod ni Solomon.

وَبهَا أخبَر النبيُّ وكم أخ
رَجَ خَبْئاً له الغُيُوبُ خِبَاءُ

Ug pinaagi niini, ang Propeta ﷺ naghatag og mga balita, nagpadayag sa daghang tinago nga kamatuoran diin ang dili makita nga mga gingharian maoy tabil.

لا تَخَلْ جانِبَ النبيِّ مُضَاماً
حينَ مَسَّتْهُ منهمُ الأَسْواءُ

Ayaw hunahunaa nga ang Propeta ﷺ gidaogdaog sa dihang ang mga kadautan miduol kaniya gikan sa iyang mga kaaway.

كلُّ أمرٍ نَابَ النبيِّينَ فالشد
دَةُ فيه محمودةٌ وَالرّخاءُ

Ang matag butang nga nahitabo sa mga Propeta, bisan kalisdanan o kasayon, dalaygon.

لو يَمسُّ النُّضَارَ هُونٌ مِنَ النا
رِ لما اختيرَ للنُّضَارِ الصِّلاءُ

Kon ang bulawan gihikap sa kaulawan gikan sa kalayo, nan ang kalayo dili unta pilion alang sa pagputli niini.

كم يَدٍ عن نَبِيِّهِ كَفَّهَا الل
هُ وَفي الخَلْقِ كَثْرَةٌ وَاجتراءُ

Pila ka mga kamot ang gipugngan sa Allah gikan sa Iyang Propeta ﷺ, bisan pa sa kadaghan ug kaisog sa mga binuhat.

إذ دعا وَحْدَهُ العبادَ وَأَمْسَتْ
مِنه في كلِّ مُقلَةٍ أَقْذاءُ

Sa dihang siya ﷺ lamang ang nagtawag sa katawhan ngadto sa Dios, apan sa matag mata, adunay mga timaan sa pagdumot kaniya.

هَمَّ قومٌ بِقَتْلِهِ فأَبى السَّيْ
فُ وَفاءً وَفاءتِ الصَّفْواءُ

Usa ka katawhan nagtinguha sa pagpatay kaniya ﷺ, apan ang espada mibalibad tungod sa pagkamaunongon, ug ang tin-aw nga bato mitugyan.

وَأبو جهلٍ إذ رأى عُنُقَ الفح
لِ إليه كأنه العنقَاءُ

Ug si Abu Jahl, sa dihang nakita niya ang liog sa kabayo nga nagpadulong kaniya, kini daw ang mitolohikal nga 'Anqa.

وَاقتضَاهُ النبيُّ دَيْنُ الإِراشي
يِ وَقد سَاء بيعُهُ وَالشِّرَاءُ

Ug ang Propeta ﷺ mibayad sa utang sa tawo nga Irashi, bisan pa nga ang iyang pagpamaligya ug pagpalit dili maayo.

وَرأى المصطفى أَتَاهُ بما لَمْ
يُنْجِ منه دونَ الوفاء النَّجَاءُ

Ug nakita sa Pinili ﷺ nga miabot siya uban ang usa ka pangayo diin walay kalingkawasan gawas sa pagtuman sa saad.

هوَ ما قد رآهُ مِن قبلُ لكنْ
ما عَلَى مِثْلِهِ يُعَدُّ الخَطَاءُ

Kini ang iyang nakita kaniadto, apan walay sayop nga maihap batok sa usa nga sama kaniya.

وَأَعَدَّتْ حَمَّالَةُ الحَطَبِ الفِه
رَ وَجَاءَتْ كأَنها الوَرْقاءُ

Ug ang tigdala og sugnod nag-andam sa bato ug miabot nga daw usa ka masuk-anon nga salampati.

يومَ جاءَت غَضْبَى تقولُ أفي مِث
لِيَ مِنْ أحمدٍ يُقالُ الهِجَاءُ

Sa adlaw nga miabot siya nga nasuko, nag-ingon, 'Gisultihan ba og satira ang usa nga sama kanako ni Ahmad ﷺ?'

وَتَولَّتْ وَمَا رأته وَمِنْ أَيْ
نَ تَرَى الشمسَ مُقْلَةٌ عمياءُ

Ug mitalikod siya, nga wala makakita kaniya ﷺ, kay unsaon man pagkakita sa usa ka buta nga mata sa adlaw?

ثم سَمّتْ له اليهوديَّةُ الشَا
ةَ وَكم سَامَ الشِّقْوَةَ الأَشقِيَاءُ

Unya ang babayeng Hudiyo naghilo sa karnero alang kaniya ﷺ, ug unsa ka daghan nga kasakit ang gipahinabo sa mga miserable ngadto sa uban?

فأَذاعَ الذِّراعُ مَا فيه مَن شر
رٍ بِنُطْقٍ إخفاؤُهُ إبداءُ

Busa ang bukton nagpadayag sa kadautan sulod niini pinaagi sa usa ka sulti kansang pagtago maoy usa ka pagpadayag.

وَبِخُلقٍ مِنَ النبيِّ كريمٍ
لَمْ تُقَاصَصْ بِجرحهَا العَجْماءُ

Ug uban sa halangdon nga kinaiya gikan sa Propeta ﷺ, ang nagpahinabo sa kadaot wala gibalusan.

مَنَّ فَضْلاً عَلَى هَوَازِنَ إذْ كا
نَ له قبلَ ذَاكَ فيهِمِ رِبَاءُ

Siya ﷺ naghatag og pabor sa Hawazin, bisan pa nga aduna siyay naunang pag-angkon sa pagka-igsoon taliwala kanila.

وَأتى السَّبيُ فيه أُختُ رَضَاعٍ
وَضَعَ الكُفْرُ قَدْرَهَا وَالسِّبَاءُ

Ug taliwala sa mga bihag miabot ang usa ka igsoon sa gatas, kansang kahimtang gipaubos sa pagkawalay pagtuo ug pagkabihag.

فَحَبَاهَا بِرّاً تَوَهَّمَتِ النَّا
سُ به أنَّما السِّبَاء هِداءُ

Busa siya ﷺ naghatag kaniya og ingon niana nga kaayo nga gihunahuna sa mga tawo nga ang pagkabihag mismo usa ka gasa.

بَسَطَ المصطفى لها مِن رِداءٍ
أيُّ فضل حَوَاهُ ذاكَ الرِّداءُ

Ang Pinili ﷺ mibuklad sa iyang kupo alang kaniya, ug unsa ka dako nga kaayo ang gihuptan nianang kupo!

فَغَدَتْ فيه وَهْيَ سيِّدةُ النِّسْ
وَةِ وَالسيِّدَاتُ فيه إمَاءُ

Busa nahimo siya, sulod niini, nga agalon sa tanang kababayen-an, samtang ang ubang halangdong babaye mga ulipon lamang kon itandi.

فتَنَزَّهْ في ذاتِه وَمَعَانيهِ
استماعاً إنْ عَزَّ مِنهَا اجتِلاءُ

Busa paglipay sa iyang kinaiya ug mga kahulogan pinaagi sa pagpaminaw, kon lisud ang direkta nga pagtan-aw niini.

وَاملأ السّمْعَ مِن محَاسِنَ يُمْلِي
هَا عليك الإنشَادُ وَالإِنْشَاءُ

Ug pun-a ang imong mga dunggan sa mga kaayo nga idikta kanimo sa pag-awit ug pagmugna.

كلُّ وَصْفٍ له ابْتَدَأتَ به استَوْ
عَبَ أخبَارَ الفضلِ مِنه ابتداءُ

Matag paghulagway kaniya nga imong sugdan naglangkob sa mga sugilanon sa tanang kaayo gikan sa sinugdanan niini.

سَيِّدٌ ضِحْكُهُ التَّبَسُّمُ وَالْمَش
يُ الهَوَيْنَا وَنَومُهُ الإِغفاءُ

Siya usa ka agalon kansang katawa usa lamang ka pahiyom, kansang paglakaw hinay, ug kansang pagkatulog usa ka gaan nga paghinanok.

مَا سِوَى خُلْقِهِ النسيمُ وَلا غَيْ
رَ مُحَيَّاهُ الرَّوْضَةُ الغَنَّاءُ

Walay lain gawas sa iyang kinaiya ang hinay nga huyohoy, ug walay lain gawas sa iyang panagway ang malunhaw nga tanaman.

رحمةٌ كلُّهُ وَحَزْمٌ وَعَزْمٌ
وَوَقَارٌ وَعِصْمَةٌ وَحَيَاءُ

Siya hingpit nga kalooy, kalig-on, determinasyon, dignidad, pagkadili-masayop, ug kaulaw.

لا تَحُلُّ البأْسَاء مِنه عُرَا الصَّبْ
رِ وَلا تَسْتَخِفُّهُ السَّرَّاءُ

Ang kalisdanan dili makaluag sa bugkos sa pagpailub diha kaniya, ni ang kauswagan makapagaan kaniya.

كَرُمَتْ نَفْسُهُ فما يخْطُرُ السُّو
ء عَلَى قَلْبِهِ وَلا الفحشَاءُ

Ang iyang kalag halangdon kaayo nga ang kadautan dili gayud motabok sa iyang kasingkasing, ni ang kabastusan.

عَظُمَتْ نِعْمَةُ الإِله عليه
فاستَقَلَّتْ لِذِكْرِهِ العُظَمَاءُ

Ang grasya sa Dios kaniya dako kaayo, busa sa paghinumdom kaniya, ang tanang dagkong tawo daw walay bili.

جَهِلَتْ قومُهُ عليه فأَغْضَى
وَأخو الحِلْم دَأبُهُ الإِغْضَاءُ

Ang iyang katawhan nagpakabuang kaniya, apan iyang gipasaylo, kay batasan sa mapailubon ang pagpasaylo.

وَسِعَ العَالَمِين عِلْمَاً وَحِلْمَاً
فهْوَ بحرٌ لم تُعْيِهِ الأَعبَاءُ

Gilangkob niya ang tanang kalibutan sa kahibalo ug pagpailub, kay siya usa ka dagat nga dili kapoyon sa mga palas-anon.

مُسْتَقِلٌّ دُنْيَاكَ أن يُنْسَبَ الإِم
ساكُ منها إليه والإِعطاءُ

Ang imong kalibutanong kabtangan gamay ra kaayo aron siya ikasumpay sa pagpugong o paghatag gikan niini.

شمسُ فضلٍ تَحَقَّقَ الظنُّ فيه
أنه الشمسُ رِفْعَةً والضِّياءُ

Siya usa ka adlaw sa kaayo, diin ang pagtuo napamatud-an nga siya ang adlaw sa kahalangdon ug kahayag.

فإذا ما ضحا محا نورُه الظِّل
لَ وقد أثْبَتَ الظِّلالَ الضَّحَاءُ

Busa sa dihang misidlak siya, ang iyang kahayag nagpapha sa anino, bisan pa nga ang kahayag sa kabuntagon kasagaran nagmugna og mga anino.

فكأنَّ الغمامةَ استَوْدَعَتْهُ
مَنْ أظَلَّتْ مَنْ ظِلِّهِ الدُّفَفَاءُ

Daw ang panganod misalig kaniya sa kabugnaw sa landong nga iyang gisalipdan, usa ka landong nga gikan mismo sa iya.

خَفِيَتْ عِنْدَهُ الفضائلُ وانجا
بَتْ به عن عقولِنَا الأهواءُ

Sa iyang presensya, ang tanang ubang kaayo natago, ug pinaagi kaniya, ang mga kapritso ug tinguha gipapha gikan sa atong mga hunahuna.

أمَعَ الصُّبحِ للنجومِ تَجَلٍّ
أمْ مع الشمسِ للظلامِ بَقاءُ

Makasidlak ba ang mga bituon sa kaadlawon, o makapabilin ba ang kangitngit uban sa adlaw?

مُعجزُ القَوْلِ والفِعَالِ كريمُ ال
خلقِ وَالخُلْقِ مُقْسِطٌ مِعْطاءُ

Siya milagroso sa sinultihan ug binuhatan, halangdon sa pisikal nga porma ug kinaiya, makiangayon ug manggihatagon.

لا تَقِسْ بالنبيِّ في الفضل خَلْقَاً
فهو البحر والأنامُ إضاءُ

Ayaw itandi ang bisan unsang binuhat sa Propeta ﷺ sa kahamili, kay siya ang dagat samtang ang tanang ubang binuhat mga pamalandong lamang niini.

كلُّ فضل في العالَمين فمن فَض
لِ النبيِّ استعارَهُ الفُضَلاءُ

Ang matag kahamili nga makita sa tanang kalibutan gihulam sa mga hamili gikan sa kaugalingong kahamili sa Propeta ﷺ.

شُقَّ عَنْ صَدْرِهِ وشُقَّ لَهُ البَدْ
رُ وَمِنْ شَرْطِ كلِّ شَرْطٍ جَزاءُ

Gibuksan ang iyang dughan, ug gibahin ang takdol nga bulan alang kaniya, kay ang matag ingon nga timaan usa ka balaang sugo.

ورَمَى بالحَصَى فأَقْصَدَ جَيشاً
ما العَصَا عِنْدَه وَمَا الإِلقاءُ

Iyang gilabay ang gagmayng bato, gipukan ang usa ka kasundalohan, nga naghimo sa sungkod ni Moises ug sa paglabay niini nga daw walay bili kon itandi.

ودعا للأنامِ إذ دَهَمَتْهُم
سَنَةٌ مِنْ مُحولِها شَهْباءُ

Ug nag-ampo siya alang sa mga tawo sa dihang naigo sila sa usa ka tuig sa grabe, uga nga hulaw.

فاسْتَهَلّتْ بالغَيْثِ سَبْعَةَ أَيَّا
مٍ عليهم سحابةٌ وَطْفاءُ

Busa usa ka bug-at, itom nga panganod ang nagpaulan kanila sulod sa pito ka adlaw.

تَتَحَرّى مَواضِعَ الرَّعْيِ وَالسَّقْ
يِ وحيث العِطاشُ تُوهَى السِّقاءُ

Nangita kini og mga dapit sa sibsibanan ug tubigan, ug diin ang mga giuhaw, nagbubo kini og tubig sa kadagaya.

وأتى الناسُ يَشْتَكُونَ أذاها
وَرَخَاءٌ يُؤْذِي الأنام غلاءُ

Ug ang mga tawo nangabot nga nagreklamo sa kadaot niini, kay bisan ang kadagaya makadaot sa katawhan pinaagi sa sobra niini.

فدعا فانجلى الغمام فقلت في
وصف غيث إِقْلاعَه استسقاءُ

Busa nag-ampo siya, ug ang mga panganod nahanaw, nga naghimo kanako sa pag-ingon nga ang paghunong sa maong ulan usa ka pag-ampo alang sa ulan.

ثم أَثْرى الثَّرَى فقرَّتْ عُيونٌ
بقُراهَا وَأُحْيِيَتْ أَحْيَاءُ

Unya ang yuta nahimong tabunok, naglipay sa mga mata sa iyang mauswagong mga pinuy-anan, ug ang buhing mga binuhat nabuhi pag-usab.

فترى الأرضَ غِبَّهُ كسماءٍ
أشْرَقَتْ مِنْ نُجومِهَا الظَّلْمَاءُ

Busa makita nimo ang yuta human niini sama sa usa ka langit kansang kangitngit gidan-agan sa mga bituon niini.

تُخْجِلُ الدُّرَّ واليواقيتَ من نَوْ
رِ رُباها البَيْضَاءُ والحَمراءُ

Ang puti ug pula nga mga bulak sa iyang mga bungtod nagpakaulaw sa mga perlas ug rubi.

لَيْتَهُ خَصَّنِي بِرُؤْيَةِ وَجْهٍ
زَالَ عن كلِّ من رآه الشّقاءُ

Unta gipaboran niya ako ﷺ sa usa ka pagtan-aw sa usa ka nawong diin ang tanang kasakit mibiya gikan sa matag usa nga nakakita niini.

مُسْفِرٌ يَلْتَقِي الكَتِيبَةَ بَسَّا
ماً إذا أسْهَمَ الوُجُوهَ اللِّقاءُ

Masanagon, iyang ﷺ sugaton ang batalyon nga nagpahiyom, bisan kon ang panagtagbo naghimo sa ubang mga nawong nga masulub-on.

جُعِلَتْ مَسْجِدَاً له الأرضُ فاهْتز
زَ به للصلاةِ فيها حِرَاءُ

Ang yuta gihimong moske alang kaniya ﷺ, busa ang Hira mismo mikurog sa kalipay alang sa pag-ampo diha niini.

مُظْهِرٍ شَجّةَ الْجَبِينِ عَلَى البُرْ
ءِ كما أَظهرَ الهلالَ البَرَاءُ

Iyang ﷺ gipakita ang samad sa iyang agtang bisan human sa pagkaayo, sama sa pagpadayag sa bag-ong bulan sa iyang nipis nga porma.

سُتِرَ الحُسْنُ منه بالحسنِ فاعجَبْ
لِجَمِالٍ له الْجَمالُ وِقاءُ

Ang iyang katahum ﷺ gitabonan sa katahum, busa kahibulongi ang usa ka katahum diin ang katahum mismo nagsilbing taming.

فهْوَ كالزّهْرِ لاحَ من سَجَفِ الأك
مام والعودِ شُقَّ عنه اللّحاءُ

Siya ﷺ sama sa usa ka bulak nga mitungha gikan sa sakuban sa iyang mga putot, ug sama sa usa ka sanga diin gipanitan ang panit.

كَادَ أَنْ يُغشِيَ العُيونَ سناً مِنْ
هُ لِسِرٍّ فيه حَكَتْهُ ذُكاءُ

Ang iyang ﷺ kahayag hapit makapabuta sa mga mata, tungod sa usa ka sekreto diha kaniya nga gisaysay mismo sa adlaw.

صانَهُ الحُسْنُ وَالسّكِينَةُ أَنْ تُظ
هِرَ فيه آثارها البأساءُ

Ang katahum ug kalinaw nagpreserbar kaniya ﷺ gikan sa pagpakita sa mga epekto sa kalisdanan diha kaniya.

وتَخَالُ الوجوهَ إنْ قابَلَتْه
أَلْبَسَتْهَا ألوانَهَا الحِرْبَاءُ

Mahanduraw nimo nga ang mga nawong, sa ilang pagpakigkita kaniya ﷺ, mag-usab sa ilang mga kolor ingon sa gipahulam kanila sa buaya ang iyang mga bulok.

فإذا شِمْتَ بِشْرَهُ وَنَدَاهُ
أذْهَلَتْكَ الأنوارُ والأنواءُ

Kon imong makita ang iyang ﷺ kalipay ug pagkamanggihatagon, ang mga kahayag ug mga panalangin makapatingala gayod kanimo.

أَوْ بتقبيلِ راحةٍ كانَ لل
هِ وباللَّه أخذها والعطاءُ

O pinaagi sa paghalok sa usa ka palad ﷺ, kansang matag pagkuha ug paghatag alang sa Allah ug pinaagi sa Iyang balaang kabubut-on.

تَتَّقِي بأْسَها الملوكُ وَتحْظَى
بالغِنَى من نَوَالِهَا الفُقَراءُ

Ang mga hari mahadlok sa gahom nianang kamot ﷺ, samtang ang mga kabos makabaton og bahandi gikan sa iyang kaayo.

لا تَسَلْ سَيْلَ جُودِها إنما يَك
فِيك مِنْ وكْفِ سُحْبها الأنداءُ

Ayaw pangutana bahin sa baha sa iyang pagkamanggihatagon ﷺ, kay ang yanong yamog gikan sa iyang mga panganod igo na alang kanimo.

دَرَّتِ الشاةُ حينَ مرَّتْ عَلَيها
فلها ثَرْوَةٌ بها وَنَماءُ

Ang karnero naghatag og gatas sa dihang milabay siya ﷺ niini, ug pinaagi kaniya, nakabaton kini og kauswagan ug pagtubo.

نَبَعَ الماءُ أَثْمَرَ النخلُ في عا
مٍ بها سَبَّحَتْ بها الحصباءُ

Mibukal ang tubig, ang mga palma sa datiles namunga sulod sa usa ka tuig pinaagi kaniya ﷺ, ug bisan ang gagmayng bato naghimaya sa Allah pinaagi sa iyang presensya.

أحْيَتِ المُرْمِلِينَ مِنْ مِوْتِ جَهْدٍ
أَعْوَزَ القَوْمَ فيه زادٌ وماءُ

Iyang ﷺ gibanhaw ang mga kabos gikan sa kamatayon sa kalisdanan, usa ka kahimtang diin ang mga tawo walay probisyon ug tubig.

فتغَدَّى بالصَّاعِ أَلْفٌ جِياعٌ
وتَرَوَّى بالصَّاعِ ألفٌ ظِمَاءُ

Busa, usa ka libo ka gutom nga tawo ang napakaon sa usa ka Sa' nga pagkaon, ug usa ka libo ka giuhaw nga tawo ang napalong ang kauhaw sa usa ka Sa' nga tubig.

وَوَفَى قدرُ بَيْضَةٍ مِنْ نُضَارٍ
دَيْنَ سَلْمَانَ حِينَ حانَ الوفاءُ

Ug ang katumbas sa gibug-aton sa itlog nga purong bulawan nakatuman sa utang ni Salman sa dihang miabot ang panahon sa pagbayad.

كانَ يُدْعَى قِنّاً فأُعْتِقَ لَمَّا
أيْنَعَتْ مِنْ نَخيلِه الأَقْنَاءُ

Siya (Salman) gitawag nga ulipon, apan gibuhian sa dihang hinog na ang mga pungpong sa datiles gikan sa iyang mga palma.

أفلا تَعْذُرُونَ سَلْمَانَ لَمَّا
أَنْ عَرَتْهُ مِنْ ذِكْرِهِ العُروَاءُ

Busa dili ba nimo pasayloon si Salman sa dihang ang katugnaw sa kahadlok mikupot kaniya sa dihang gihisgotan lang siya ﷺ?

وَأَزالَت بِلَمْسِهَا كلَّ دَاءٍ
أكْبَرَتْهُ أطِبَّةٌ وَإِسَاءُ

Ug pinaagi sa iyang paghikap, gikuha niini ang matag sakit nga giisip sa mga doktor ug mananambal nga dili na mamaayo.

وعُيُونٌ مَرَّتْ بها وَهْي رُمْدٌ
فأَرَتْهَا مَا لَمْ تَرَ الزَّرْقَاءُ

Ug ang mga mata milabay kaniya ﷺ samtang sila naglagot, apan gipakita niini kanila ang dili makita bisan sa mga hait og panan-aw.

وأَعادَتْ عَلَى قَتَادَةَ عَيْنَاً
فَهْيَ حتى مماتِه النَّجْلاءُ

Ug gibalik niini ang usa ka mata kang Qatadah, nga nagpabilin nga lapad ug matahom hangtod sa iyang kamatayon.

أَوْ بِلَثْمِ التُّرَابِ مِنْ قَدَمٍ لا
نَتْ حَياءً من مَشْيِهَا الصَّفْواءُ

O pinaagi sa paghalok sa abog gikan sa tiil ﷺ, kansang paglakaw mismo nakapahumok sa gahi nga bato tungod sa kaulaw.

مَوْطِئُ الأخمَصِ الَّذِي منه للقل
لبِ إذا مَضْجَعي أَقَضَّ وِطاءُ

Ang dapit diin mitunob ang arko sa iyang tiil ﷺ naghatag og humok nga pahulayanan sa kasingkasing sa dihang ang akong kaugalingong higdaanan mahimong dili komportable.

حَظيَ المسجدُ الحرامُ بمَمْشا
ها ولم يَنْس حَظه إِيلِيَاءُ

Ang Sagradong Mosque gipanalanginan sa iyang ﷺ mga tunob, ug ang Jerusalem wala usab makalimot sa iyang bahin sa iyang panalangin.

وَرَمَتْ إذْ رَمَى بها ظُلَمَ اللي
لِ إلى اللَّه خوفُه والرَّجاءُ

Ug ang iyang tiil ﷺ nagwagtang sa kangitngit sa kagabhion samtang siya, uban niini, nagtultol sa iyang kahadlok ug paglaum ngadto sa Allah.

دَمِيَتْ في الوَغَى لِتَكْسِبَ طِيباً
ما أراقتْ من الدَّمِ الشُّهداءُ

Ang iyang tiil ﷺ nagdugo sa gubat aron makabaton og kahumot nga dili makab-ot sa dugo nga giula sa mga martir.

فَهْيَ قُطْبُ المحرابِ وَالْحَرْبِ كم دا
رت عليها في طاعة أَرحاءُ

Siya ang sentro sa mihrab ug sa gubat, diin daghang galingan ang nagtuyok sa pagkamasinugtanon.

وَأُرَاهُ لو لم يُسَكِّنْ بها قب
لُ حِراءً ماجَتْ بِهِ الدَّأْمَاءُ

Ug nagtuo ako nga kon wala pa siya mopuyo niini (sa kalibutan) sa wala pa ang Hira, ang kadako sa paglungtad nagubot unta.

عَجَباً للكُفّارِ زادوا ضلالاً
بالذي فيه للعقول اهتداءُ

Pagkatingala sa mga dili-magtutuo, nga nagdugang lamang sa kasaypanan pinaagi niana nga naglangkob sa tin-aw nga giya alang sa tanang salabutan.

والذي يسألون منه كتابٌ
مُنْزَلٌ قد أتاهم وارتقاءُ

Ug ang ilang gipangayo usa ka gipadayag nga Basahon nga miabot na kanila, nagtanyag og pagbayaw ug pagsaka.

أَوَ لم يَكْفِهِمْ من اللَّهِ ذِكْرٌ
فيه للناس رحمةٌ وشفاءُ

Dili ba igo na alang kanila ang usa ka pahinumdom gikan sa Allah, diin anaa ang kalooy ug pagkaayo alang sa tanang katawhan?

أَعجزَ الإِنسَ آية منه والجن
نَ فَهَلَّا يأتي بها البُلَغاءُ

Usa ka bersikulo gikan niini nakapahimo sa katawhan ug sa jinn nga walay mahimo, busa nganong dili man makahimo ang labing hanas sa pagpamulong sa susama niini?

كلّ يومٍ تُهدَى إلى سامِعِيه
مُعجِزاتٍ من لفظِه القُرَّاءُ

Matag adlaw, ang mga magbabasa nagpresentar og mga milagro gikan sa iyang mga pulong ngadto sa mga naminaw.

تَتَحَلَّى به المسامِعُ والأف
واه فَهْو الحُلِيُّ وَالحَلْوَاءُ

Ang mga dalunggan ug mga baba gidayandayanan niini, kay kini mao ang dayandayan ug ang tam-is nga kalipay.

رَقَّ لَفْظاً وراق معنىً فجاءَتْ
في حُلاها وحَلْيِها الخَنْسَاءُ

Hapsay sa pulong ug halangdon sa kahulogan, kini migawas sa iyang katahom ug dayandayan sama sa balak ni Al-Khansa'.

وأرَتْنَا فيه غوامضَ فضلٍ
رِقَّةٌ مِنْ زُلالِهَا وَصَفاءُ

Ug gipadayag niini kanato ang lawom nga mga kahamili, usa ka kalumo nga naggikan sa iyang putli, tin-aw nga esensya ug kaputli.

إنما تُجْتَلَى الوُجُوهُ إذَا ما
جُلِيَتْ عِنْ مِرْآتِهَا الأصْداءُ

Ang mga nawong tinuod lamang nga gipadayag kon ang buling gipasinaw gikan sa ilang mga salamin.

سُوَرٌ منه أشْبَهَتْ صُوَراً مِن
نَا ومِثْلُ النَّظَائِر النُّظَراءُ

Ang mga kapitulo gikan niini susama sa mga porma gikan kanato, ug sa pagkatinuod, ang managsama gitandi sa managsama.

والأقاويل عندَهمْ كالتماثي
لِ فلا يُوهِمَنَّكَ الخطباءُ

Ug ang ilang mga pulong sama sa walay kinabuhi nga mga estatwa, busa ayaw tugoti ang mga mamumulong nga limbongan ka.

كم أبانَتْ آياتُهُ من علومٍ
عن حُروفٍ أبانَ عنها الهجاءُ

Pila ka mga siyensya ang gipadayag sa iyang mga bersikulo gikan sa yanong mga letra, nga gipadayag sa paglitok.

فهْي كالحَبِّ والنَّوَى أعجبَ الزُّر
راعَ منهُ سنابلٌ وَزَكاءُ

Busa kini sama sa lugas ug sa liso sa datiles, diin ang mga uhay sa mais ug daghang pagtubo nakapatingala sa mga mag-uuma.

فأطالوا فيه التردُّدَ وَالرَّي
بَ فقالوا سِحْرٌ وقالوا افتراءُ

Busa ilang gipalugway ang ilang pagduha-duha ug pagpangutana bahin niini, nga nag-ingon, 'Kini salamangka,' ug 'Kini usa ka hinimo-himo.'

وإذا البيِّنَاتُ لَمْ تُغْنِ شيئاً
فَالتماسُ الهُدَى بِهِنَّ عَناءُ

Ug kon ang tin-aw nga mga pamatuod walay kapuslanan, nan ang pagpangita og giya pinaagi niini usa ka walay pulos nga paningkamot.

وإذا ضلَّتِ العُقول على عِلْ
مٍ فماذا تقوله الفُّصَحاءُ

Ug kon ang mga salabutan masayop bisan pa sa kahibalo, nan unsa pa ang mahimo sa mga hanas sa pagpamulong nga isulti?

قومَ عيسى عاملْتم قومَ موسى
بالذي عامَلَتْكُم الحُنفاءُ

O katawhan ni Jesus, gitratar ninyo ang katawhan ni Moses sa samang paagi diin ang tinuod nga mga monoteista nagtratar kaninyo.

صَدَّقوا كُتْبَكُمُ وكذَبْتُمْ
كُتبَهُمُ إنّ ذا لَبِئْسَ البَواءُ

Sila (ang tinuod nga mga monoteista) mituo sa inyong mga libro, apan kamo wala motuo sa ilaha; sa pagkatinuod, kana usa ka makalolooy nga balos.

لو جحدنا جُحُودَكم لاستويْنَا
أوَ للحقِّ بالضَّلالِ استواءُ

Kon kami mosalikway sama sa inyong pagsalikway, mahimo kaming managsama, apan aduna ba gayoy pagkaparehas tali sa kamatuoran ug kasaypanan?

مَا لَكُم إِخْوَةَ الكِتابِ أُناساً
ليس يُرْعَى للحقِّ منكم إخاءُ

Unsa may nakaplagan ninyo, O Katawhan sa Basahon, nga kamo usa ka katawhan nga walay bugkos sa panagsoonay nga gipadayon alang sa kamatuoran?

يَحْسُدُ الأولُ الأخيرَ وما زا
لَ كذا المُحْدَثُونَ وَالقُدَمَاءُ

Ang una nagasina sa ulahi, ug ingon niini kanunay ang kahimtang sa bag-o ug sa karaan nga mga henerasyon.

قد عَلِمْتُم بِظلمِ قابيل هابي
لَ ومظلومُ الإِخْوَةِ الأَتْقِيَاءُ

Nahibalo kamo sa inhustisya ni Cain kang Abel, ug sa mga dinaugdaog taliwala sa mga diosnon nga managsoon.

وسمِعْتم بكَيْدِ أَبناءِ يعقو
بَ أَخَاهم وكلُّهم صُلَحَاءُ

Ug nadungog ninyo ang laraw sa mga anak ni Jacob batok sa ilang igsoon, bisan pa nga silang tanan matarong.

حِينَ أَلْقَوْهُ في غَيابَةِ جُبٍّ
وَرَمَوْهُ بالإفْكِ وَهْوَ بَراءُ

Sa dihang ilang gilabay siya sa tinago nga kahiladman sa usa ka atabay ug bakak nga giakusahan siya, bisan pa nga siya inosente.

فتأَسَّوْا بِمَن مَضَى إذْ ظَلَمتمْ
فالتَّأَسِّي لِلنَّفْسِ فيه عَزَاءُ

Busa paghupay kamo sa mga nauna, sanglit nakahimo kamo og inhustisya, kay sa maong kahupayan, ang kalag makakaplag og kalinaw.

أتُرَاكُم وَفَّيْتُم حينَ خَانُوا
أم تُرَاكُمْ أَحْسَنْتُمُ إذْ أساؤُوا

Nagtuo ba kamo nga kamo matinud-anon sa dihang sila nagluib, o nga kamo nagbuhat og matarong sa dihang sila nagbuhat og daotan?

بَلْ تَمَادَتْ عَلَى التَّجَاهُلِ آبَا
ءٌ تَقَفَّتْ آثَارِهَا الأَبناءُ

Hinuon, ang mga amahan nagpadayon sa pagkawalay alamag, ug ang ilang mga anak nagsunod sa ilang mga tunob.

بَيَّنَتْهُ تَوْراتُهُمْ وَالأَناجِي
لُ وَهم في جُحُودِهِ شُرَكاءُ

Ang ilang mga Torah ug Ebanghelyo nagpatin-aw kaniya ﷺ, apan sila mga kauban sa paglimod kaniya.

إنْ تقولوا ما بَيَّنَتْهُ فما زَا
لَتْ بها عن عيونهم غشوَاءُ

Kon moingon kamo nga wala siya ﷺ nila gipatin-aw, nan usa ka tabil ang kanunay nagtabon kaniya gikan sa ilang mga mata.

أو تقولوا قد بَيَّنَتْهُ فما لِلْ
أُذْنِ عما تقوله صَمَّاءُ

O kon moingon kamo nga gipatin-aw siya ﷺ nila, nan nganong bungol ang dalunggan sa iyang giproklamar?

عَرَفُوهُ وَأنْكَرَوهُ وَظُلمَاً
كَتَمَتْهُ الشَّهَادَةَ الشُّهَدَاءُ

Nakaila sila kaniya ﷺ ug unya gilimod siya, ug sa inhustisya gitago sa mga saksi ang pagpamatuod.

أوَ نُورُ الإِلهِ تُطْفِئُهُ الأَفْ
واهُ وَهْوَ الذي به يُسْتَضاءُ

Mapalong ba ang kahayag sa Dios pinaagi lamang sa mga baba, sa dihang pinaagi niining kahayag mismo ang tanan gidan-agan?

أوَلا يُنْكِرُونَ مَن طَحَنَتْهُم
بِرَحاها عِنْ أمْرِهِ الْهَيجاءُ

Wala ba nila gilimod siya ﷺ nga nagdugmok kanila pinaagi sa galingan sa gubat sa iyang sugo?

وَكَساهم ثَوْبَ الصَّغارِ وقد
طُلَّت دِماً منهم وصِينَتْ دِمَاءُ

Ug gibistihan sila sa sapot sa kaulawan, samtang ang dugo gipaagas gikan kanila ug ang ubang dugo giluwas.

كيف يَهدِي الإِله منهم قلوباً
حَشْوُها من حَبِيبِهِ الْبَغْضاءُ

Unsaon man sa Dios paggiya ang mga kasingkasing taliwala kanila kansang kinauyokan napuno sa pagdumot sa Iyang hinigugma ﷺ?

خَبِّرونَا أهلَ الكِتَابَيْنِ من أَيْ
نَ أَتَاكُم تَثْليثكم والبَداءُ

Sultihi kami, O Katawhan sa Duha ka Basahon, diin gikan ang inyong Trinidad ug ang konsepto sa "Bada'" (pagbag-o sa balaang kabubut-on) kaninyo?

مَا أتى بالعقِيدَتَيْنِ كتابٌ
واعتقادٌ لا نَصَّ فيه ادِّعاءُ

Walay balaang basahon ang nagdala niining duha ka doktrina, ug bisan unsang pagtuo nga walay teksto sa kasulatan usa lamang ka pag-angkon.

والدَّعاوَى ما لم تُقيموا عليها
بَيِّنَاتٍ أبناؤُها أَدْعِياءُ

Ug ang mga pag-angkon, gawas kon inyong pamatud-an kini pinaagi sa tin-aw nga mga ebidensya, ang ilang mga bunga dili lehitimo.

ليت شعري ذِكرُ الثلاثةِ وَالوا
حِدِ نَقْصٌ في عَدِّكم أمْ نَماءُ

Naghunahuna ko kon ang paghisgot sa tulo ug sa usa naglangkob ba og kakulangan sa inyong pag-ihap o usa ka pagdugang.

كيف وَحَّدْتُم إِلهاً نَفَى التَّو
حِيدَ عنه الآباءُ والأَبناءُ

Giunsa ninyo paghiusa ang usa ka Dios nga gikan kaniya ang mga amahan ug mga anak naglimod sa mismong konsepto sa pagkausa?

أإِلهٌ مُرَكَّبٌ ما سَمِعْنَا
بإِلهٍ لذاتِهِ أَجْزَاءُ

Usa ba Siya ka sinagol nga dios, kay wala pa kami makadungog og usa ka dios kansang esensya naglangkob sa lainlaing mga bahin?

أَلِكُلٍّ منهم نَصِيبٌ مِنَ المُل
كِ فَهَلَّا تَمَيَّزُ الأَنْصِبَاءُ

Ang matag usa ba kanila nagbaton og bahin sa gingharian, ug kon mao, nganong dili man tin-aw nga mailhan kining mga bahina?

أم هُمُ حَلّلوُا بها شِرْكَةَ الأب
دَانِ أمْ هُمْ لبعضِهم كُفَلاءُ

O gitugotan ba nila pinaagi niini ang panag-uban sa mga lawas, o sila ba nagbarog isip mga tiggarantiya sa usag usa?

أتراهم لحاجةٍ واضطرارٍ
خَلَطُوهَا ومَا بَغَى الخُلَطَاءُ

Nagtuo ba kamo nga ilang gisagol kini tungod sa panginahanglan ug pagpugos, ug nga ang mga nagsagol wala makahimo og kalapasan?

أهُوَ الرَّاكِبُ الحمارَ فيا عَجْ
زَ إِلهٍ يَمَسُّهُ الإِعْيَاءُ

Siya ba ang nagsakay sa asno, kay unsa nga kahuyang ang nag-igo sa usa ka dios nga mahimong matandog sa kakapoy?

أمْ جميعٌ عَلَى الحمار لقد جَل
لَ حِمَارٌ بِجَمْعِهِم مَشَّاءُ

O silang tanan ba anaa sa asno; sa tinuod, usa ka asno nga naglakaw nga nagdala kanila tanan gamhanan gayod!

أم سِواهم هُو الإِلهُ فما نِسْ
بَةُ عيسى إليه والإِنْتِمَاءُ

O lain ba kanila ang tinuod nga Dios, ug kon mao, unsa man ang relasyon ug pagkasakop ni Jesus Kaniya?

أم أردتُم بها الصفاتِ فلمْ خُص
صَتْ ثُلاثٌ بِوصفِه وَثُناءُ

O gituyo ba ninyo pinaagi niini ang balaang mga hiyas, ug kon mao, nganong tulo lamang ang gipili alang sa Iyang paghulagway ug pagdayeg?

أم هُو ابنٌ للَّه ما شاركته
في معاني النُّبُوَّةِ الأَنبياءُ

O siya ba usa ka anak sa Dios, nga ang mga propeta wala makigbahin sa lawom nga mga kahulogan sa pagkapropeta?

قتلَتْهُ اليهودُ فيما زَعَمْتُم
وَلأَمْواتِكم به إحياءُ

Gipatay Siya sa mga Hudiyo, sumala sa inyong pag-angkon, apan pinaagi Kaniya, adunay pagkabanhaw alang sa inyong mga patay.

إنَّ قَوْلاً أَطْلَقْتُمُوهُ عَلَى الل
هِ تعالى ذِكْرا لقَوْلٌ هُراءُ

Sa pagkatinuod, ang usa ka pahayag nga inyong gipamulong mahitungod sa Dios, himayaon ang Iyang paghinumdom, walay lain kondili bug-os nga binuang.

مِثْلَ مَا قَالَت اليهودُ وكلٌّ
لَزِمَتْهُ مقالَةٌ شَنعاءُ

Kini sama sa giingon sa mga Hudiyo, ug ang matag usa kanila gigapos sa usa ka dulumtanan nga pulong.

إذْ همُ اسْتَقْرَؤُوا البَداءَ وكم سا
قَ وَبَالاً إِليهم اسْتِقْرَاءُ

Kay ilang gihukom ang pagbag-o sa kabubut-on sa Dios, ug unsa ka daghan nga katalagman ang gidala sa maong paghukom kanila!

وَأَرَاهم لم يجعلُوا الواحِدَ القَه
هارَ في الخَلْقِ فاعلاً ما يشاءُ

Ug nakita ko nga wala nila isipa ang Usa, ang Labawng Gamhanan, isip ang nagbuhat sa bisan unsa nga Iyang gusto sa kalibutan.

جَوَّزُوا النَّسْخَ مِثْلَما جوَّزُوا المس
خَ عَلَيْهِم لو أنهم فُقهاءُ

Gitugotan nila ang pagwagtang sa balaod sama sa ilang pagtugot sa pagbag-o sa ilang kaugalingon, kon sila pa lang tinuod nga mga hurista.

هُوَ إِلَّا أَن يُرْفَعَ الحكمُ بالحك
مِ وخَلْقٌ فيه وأمرٌ سَواءُ

Kini walay lain kondili ang usa ka paghukom gikuha pinaagi sa laing paghukom, ug niini, ang paglalang ug sugo managsama nga ubos sa Iyang kabubut-on.

ولحُكمٍ من الزمانِ انتهاءٌ
ولحُكم من الزمانِ ابتداءُ

Alang sa usa ka paghukom gikan sa panahon, adunay katapusan, ug alang sa usa ka paghukom gikan sa panahon, adunay sinugdanan.

فَسَلُوهم أكان في مسخِهِم نَسْ
خٌ لآيات اللَّه أم إنشاءُ

Busa pangutan-a sila: ang ilang pagbag-o ba usa ka pagwagtang sa mga bersikulo sa Dios o usa ka bag-ong paglalang?

وَبَدَاءٌ في قَوْلِهمْ نَدِمَ الل
هُ عَلَى خَلْقِ آدمٍ أمْ خَطاءُ

Usa ba kini ka pagbag-o sa hunahuna sa ilang pag-ingon nga nagbasol ang Dios sa pagbuhat kang Adan, o usa lang kini ka sayop?

أم مَحَا اللَّهُ آية الليل ذكراً
بعدَ سَهْوٍ ليوجَدَ الإِمْساءُ

O gipapas ba sa Dios ang timaan sa kagabhion gikan sa panumduman human sa usa ka pagkalimot, aron ang kahaponon mahimugso?

أم بدا للإِلهِ في ذَبْحِ إِسْحَا
قَ وقد كان الأمر فيه مَضاءُ

O nahimong dayag ba sa Dios bahin sa paghalad kang Isaac, bisan pa nga ang sugo niini nahatag na nga walay pagduha-duha?

أوَ ما حَرَّمَ الإِلهُ نِكَاحَ ال
أُختِ بعدَ التحليلِ فَهْوَ الزِّناءُ

O gihimo ba sa Dios nga gidili ang pagpakasal sa igsoon human kini gitugot, nga naghimo niini nga pakighilawas?

لا تُكَذِّبْ إنَّ اليَهُودَ وقد زا
غُوا عن الحقِّ مَعْشَرٌ لُؤَماءُ

Ayaw pagduha-duha, kay ang mga Hudiyo, nga mitalikod sa kamatuoran, usa gayod ka katawhan nga salawayon.

جَحَدُوا المصطفى وآمن بالطا
غُوتِ قومٌ همْ عندهمْ شُرَفاءُ

Gihikaw nila ang Pinili ﷺ, samtang nagtuo sa mga dios-dios, usa ka katawhan nga ilang giisip nga dungganon.

قتَلوا الأَنبياءَ وَاتَّخَذُوا العِج
لَ أَلا إنهم هم السُّفَهاءُ

Gipatay nila ang mga propeta ug gisagop ang nating baka (alang sa pagsimba); sa pagkatinuod, sila ang tinuod nga mga buang-buang.

وسَفيهٌ من ساءَه المنُّ والسَّلْ
وَى وأَرضاهُ الفُومُ وَالقِثَّاءُ

Ug buang-buang siya nga wala malipay sa mana ug pugo, apan nalipay sa ahos ug pepino.

مُلِئَتْ بالخبيثِ منهم بُطُونٌ
فَهْيَ نَارٌ طِباقُها الأمعاءُ

Ang ilang mga tiyan napuno sa kadautan, busa sila usa ka kalayo kansang mga lut-od mao ang ilang kaugalingong tinai.

لو أُرِيدُوا في حال سَبْتٍ بخيرٍ
كان سَبْتَاً لديهمُ الأَربِعاءُ

Kon gituyo pa sila alang sa kaayohan sa usa ka Igpapahulay, nan ang Miyerkules unta ang ilang gitudlo nga Igpapahulay.

هُوَ يومٌ مُبارَكٌ قيلَ للتص
ريفِ فيه من اليهود اعتداءُ

Kini usa ka bulahan nga adlaw, apan giingon nga ang mga Hudiyo nakahimo og kalapasan sa ilang pagsaulog niini.

فَبِظُلْمٍ منهمُ وكفْرٍ عَدَتْهُم
طَيِّبَاتٌ في تَرْكِهنَّ ابْتِلاءُ

Busa, tungod sa ilang inhustisya ug kawalay pagtuo, gihikaw kanila ang maayong mga butang, ug sa ilang pagbiya niini anaa ang usa ka bug-at nga pagsulay.

خُدِعوا بالمنافقين وهل يَنْ
فُقُ إلَّا على السفيهِ الشَّقاءُ

Gilimbongan sila sa mga salingkapaw, kay ang kaalaotan ba modangat kang bisan kinsa gawas sa mga buang-buang?

واطمأنوا بقَوْلِ الَاحزاب إِخوا
نِهِمُ إِننا لكم أولياءُ

Ug nakakaplag sila og kasigurohan sa mga pulong sa ilang mga igsoon, ang mga kaalyado, nga nagpahayag, 'Sa pagkatinuod, kami ang inyong mga kaabin.'

حالَفوهم وخالفوهم ولمْ أَدْ
رِ لماذا تخالَفَ الحُلفاءُ

Nakig-alyansa sila kanila ug dayon misupak kanila, ug wala ako masayod ngano nga ang mga kaalyado mismo nagkabingkil.

أسلَمُوهم لأَوَّلِ الحَشْرِ لا مِي
عادُهم صادقٌ ولا الإِيلاءُ

Gibiyaan nila sila sa unang panagtigum, kay dili tinuod ang ilang saad ni ang ilang panumpa nga nagbugkos.

سكَنَ الرُّعْبُ والخَرابُ قلوباً
وبُيُوتاً منهمُ نعاها الجَلاءُ

Ang kalisang ug kalaglagan mipuyo sa ilang mga kasingkasing ug mga panimalay, nga gihilakan sa ilang pagpalagpot.

وَبِيَوْمِ الأحزابِ إِذْ زاغتِ الأَب
صَارُ فيهم وضلتِ الآراءُ

Ug sa Adlaw sa mga Kaalyado, diin ang mga mata nangalingas sa taliwala nila ug ang tanang opinyon nangawala.

وتَعَدَّوْا إلى النبيّ حدوداً
كان فيها عليهم العُدَوَاءُ

Ug milapas sila sa mga utlanan batok sa Propeta ﷺ, nga nagdala og pagdumot sa ilang kaugalingon.

وَنَهَتْهُم وما انتهت عنه قوم
فأُبيدَ الأَمَّارُ والنَّهاءُ

Ug Iyang gidid-an sila, apan usa ka katawhan wala mohunong niini, busa ang nagmando ug ang gimandoan hingpit nga nangalaglag.

وتعاطَوْا في أحمدٍ مُنْكَرَ القَوْ
لِ وَنُطقُ الأَراذِلِ العَوْراءُ

Nagsulti sila og daotan batok kang Ahmad ﷺ, kay ang pulong sa mga dautan sa kinaiyanhon daotan ug buta.

كلُّ رِجْسٍ يَزِيدُه الخُلُقُ السُّو
ءُ سِفاهاً والمِلَّةُ العَوْجاءُ

Ang matag dautan nga tawo nagkadugang lang sa kabuang tungod sa ilang daotang kinaiya ug sa ilang baliko nga relihiyon.

فانظروا كيف كان عاقبة القوْ
مِ وَما ساق لِلْبَذِيِّ البَذَاءُ

Busa tan-awa kung unsa ang nahitabo sa maong katawhan ug kung asa gidala sa ilang kabastos ang mga bastos og baba.

وجَد السَّبَّ فيه سُمَّاً وَلم يَدْ
رِ إِذْ المِيمُ في مواضِعَ بَاءُ

Nakita niya ang pagbiaybiay batok kaniya ﷺ nga hilo, nga wala masayod nga ang pagbiaybiay mismo nahimong hilo sa nagsulti.

كانَ مِن فيه قتلُه بِيَدَيْهِ
فهو في سوء فِعله الزَّبَّاءُ

Ang iyang kaugalingong baba mao ang instrumento sa iyang kamatayon pinaagi sa iyang kaugalingong mga kamot, nga naghimo kaniya, sa kadautan sa iyang buhat, sama kang Az-Zabba'.

أوْ هُوَ النحلُ قَرْصُهَا يَجْلُبُ الحَت
فَ إليها وما له إنْكَاءُ

O siya sama sa putyukan kansang ikot nagdala og kamatayon sa kaugalingon niini, apan wala kini nagpahinabo og malungtarong kadaot sa gipaigo niini.

صَرَعَتْ قومَهُ حبائِلُ بَغْيٍ
مَدَّها المكرُ منهم والدَّهاءُ

Ang mga lit-ag sa inhustisya, nga gilatid sa ilang kaugalingong katuso ug limbong, nagpukan sa iyang katawhan.

فأتتهم خيلٌ إلى الحرب تختا
لُ وللخيْلِ في الوغَى خُيَلاءُ

Unya miabot ang mga kabayo kanila alang sa gubat, nagpasigarbo, kay ang mga kabayo adunay kinaiyanhong pagkamapahitas-on sa gubat.

قَصَدَتْ فيهم القنا فقَوافِي ال
طعْنِ منها ما شأنها الإيطاءُ

Gipunting sila sa mga bangkaw, ug ang mga dunggab niini walay pagduha-duha, nga nagdunggab sa walay paghunong.

وأثَارَتْ بأرضِ مكةَ نَقْعَاً
ظُنَّ أن الغُدُوَّ منها عِشاءُ

Ug nagpatungha sila og ingon ka baga nga abog sa yuta sa Mecca nga ang kabuntagon nasaypan nga kahaponon.

أحْجَمَتْ عندهُ الحجُون وأكْدى
عِنْد إعطائه القليلَ كَدَاءُ

Sa atubangan niya ﷺ, bisan ang gansangon nga kabukiran daw miatras, ug ang pagka-uga mismo namunga sa dihang siya ﷺ naghatag bisan gamay.

وَدَهَتْ أَوْجُهاً بها وبيوتاً
مُلّ منها الإكفاءُ والإقواءُ

Ug miigo kini sa mga nawong ug mga panimalay didto, sa walay hunong nga bisan ang mga pulong mismo kapoyon sa paghulagway sa kalisud niini.

فَدَعَوْا أحْلَمَ البريَّةِ والعفْ
وُ جوابُ الحليمِ والإغْضاءُ

Busa nanawag sila sa labing mapailubon sa tanang binuhat ﷺ, kay ang pagpasaylo ug pagpalabay mao ang kinaiyanhong tubag sa tinuod nga mapailubon.

ناشدوه القُرْبَى التي من قُرَيْش
قطعَتْهَا التِّراتُ والشَّحْناءُ

Nagpakiluoy sila kaniya ﷺ pinaagi sa panag-igsoonay sa Quraysh, usa ka bugkos nga dugay nang naputol sa mga panag-away ug pagdumot.

فعَفا عَفْوَ قَادرٍ لم يُنَغِّصْ
هُ عليهم بما مضى إغراءُ

Busa siya ﷺ nagpasaylo uban sa pagpasaylo sa usa nga adunay gahum, usa ka pagpasaylo nga wala mahugawi sa bisan unsang pag-aghat gikan sa nangaging mga reklamo batok kanila.

وإذا كان القطْع وَالوصلُ لل
هِ تَسَاوَى التَّقْرِيبُ وَالإِقْصاءُ

Ug kung ang pagputol ug pagsumpay sa mga relasyon gihimo lamang alang sa Dios, nan ang pagduol ug pagpalayo nahimong managsama ang kahulogan.

وسواءٌ عليه فيما أتاهُ
مِنْ سِواهُ المَلامُ وَالإطْراءُ

Ug managsama ra kaniya ﷺ, bahin sa unsay miabot kaniya gikan sa uban, bisan pag kini pagbasol o pagdayeg.

وَلَو انَّ انتقامَهُ لِهَوَى النَّف
سِ لَدَامَتْ قطيعةٌ وَجَفَاءُ

Ug kon ang iyang ﷺ panimalos gipalihok sa personal nga tinguha, nan ang pagkalayo ug kabangis molungtad unta sa walay katapusan.

قام للَّه في الأُمورِ فأَرْضَى ال
لهَ منه تَبايُنٌ وَوَفاءُ

Mibarog siya alang sa Dios sa tanang butang, ug busa nalipay ang Dios sa iyang ﷺ talagsaong kalainan ug dili matarog nga pagkamatinud-anon.

فِعْلُهُ كلُّهُ جَمِيلٌ وَهل يَنْ
صَحُ إلّا بمَا حَوَاهُ الإناءُ

Ang tanan niyang ﷺ mga buhat matahum, kay ang usa ka sudlanan ba magbubo og lain gawas sa sulod niini?

أطْربَ السامعينَ ذِكْرُ عُلاهُ
يا لَرَاحٍ مَالَتْ بهَا النُّدَماءُ

Ang paghinumdom sa iyang ﷺ kahalangdon nagpalipay sa mga naminaw, sama sa makahubog nga kalipay nga nagpakiling sa mga kauban.

النبيُّ الأميُّ أعلمُ مَنْ أس
نَدَ عنه الرُّوَاةُ وَالحكَماءُ

Ang Propeta ﷺ nga dili makamaong mobasa ug mosulat mao ang labing kahibaloan sa tanan nga gikan kaniya nagpasa og kahibalo ang mga tig-asoy ug mga maalamon.

وَعَدَتْنِي ازْدِيَارَهُ العامَ وَجْنا
ءٌ وَمَنَّتْ بِوَعْدِها الوجْناءُ

Usa ka kusgan nga baye nga kamelyo misaad kanako og pagduaw kaniya ﷺ karong tuiga, ug gituman sa maong lig-on nga sakyanan ang iyang saad.

أفلا أنْطَوِي لها في اقْتضائِي
ه لِتُطْوَى ما بَيْنَنا الأَفْلاءُ

Dili ba ako magdali alang kaniya sa pagtuman sa maong panaw, aron ang halapad nga mga desyerto tali kanato dali nga malatas?

بألُوفِ البَطْحاءِ يُجْفِلُهَا النِّي
لُ وقد شَفَّ جَوْفَهَا الإِظْماءُ

Liboan ka mga kamelyo sa walog, nga gimaneho sa Nilo, ang nanganiwang ang tiyan tungod sa kauhaw.

أنْكَرَتْ مِصْرَ فَهيَ تَنْفِرُ ما لا
حَ بِنَاءٌ لِعَيْنِهَا أوْ خَلاءُ

Gisalikway niya (ang baye nga kamelyo) ang Ehipto, naglikay sa bisan unsang istruktura o hawan nga luna nga mitungha sa iyang panan-aw.

فأَقَضّتْ عَلَى مبَارِكها بِرْ
كَتهَا فالبُّوَيْبُ فالخَضْراءُ

Busa, milabay siya sa iyang mga pahulayanan sa Birket, dayon sa Buwayb, ug dayon sa Al-Khadra'.

فالقِبَابُ التي تَلِيها فبِئْرُ ال
نخْلِ وَالرَّكْبُ قائِلُونَ رِوَاءُ

Dayon ang mga simboryo nga nagsunod, dayon ang Bir al-Nakhl, diin ang mga mangangabayo nagpahulay, napalong ang ilang kauhaw.

وَغَدَتْ أَيْلَةُ وَحِقْلٌ وَقُرٌّ
خَلْفَها فَالمَغَارَةُ الفَيْحَاءُ

Ug ang Ayla, Hiql, ug Qurr gibiyaan niya, gisundan sa lapad nga langub.

فعيونُ الأَقْصَابِ يَتبعُها النَّب
كُ وَيتْلو كُفَافَةَ العَوْجاءُ

Dayon ang mga tubod sa Al-Aqsab, gisundan sa Al-Nabk, ug dayon ang Kafafat al-Awja'.

حاوَرَتْهَا الحوراءُ شَوْقاً فينبو
عٌ فَرَقَّ اليَنْبُوعُ وَالْحَوْراءُ

Ang matahum og mata nakigsulti kaniya (sa kamelyo) tungod sa pangandoy, dayon sa Yanbu', diin ang tubod ug ang matahum og mata nahimong humok.

لاحَ بالدَّهْنَوَيْنِ بَدْرٌ لها بَع
دَ حُنَيْنٍ وَحَنَّتِ الصَّفْرَاءُ

Usa ka takdol nga bulan ang mitungha kaniya sa Al-Dahna'ayn human sa Hunayn, ug ang Al-Safra' nangandoy.

ونَضَتْ بَزْوَةٌ فرابغُ فالجُحْ
فَةُ عنها ما حاكه الإِنضاءُ

Ug ang Bazwa, dayon ang Rabigh, dayon ang Al-Juhfa gibiyaan niya, uban sa kakapoy nga naghasol kaniya.

وأرَتْهَا الخَلاصَ بئْرُ عَليٍّ
فَعِقَابُ السَّوِيقِ فالخَلصاءُ

Ug ang Bir Ali nagpakita kaniya sa katapusan sa panaw, dayon ang Iqab al-Sawīq, dayon ang Al-Khalsa'.

فهْيَ من ماء بئْرِ عُسفَانَ أو مِنْ
بَطْنِ مَرٍّ ظمآنةٌ خَمْصَاءُ

Busa, gikan siya sa tubig sa Bir Usfan, o gikan sa walog sa Marr, uhaw pa ug niwang.

قَرَّبَ الزَّاهِرَ المساجِدُ منها
بخُطاها فالبُطءُ منها وَحاءُ

Ang mga moske nagpaduol sa Al-Zahir kaniya pinaagi sa iyang mga lakang, nga naghimo sa bisan unsang hinay gikan kaniya nga usa ka palas-anon.

هذه عِدَّةُ المنازلِ لا ما
عدَّ فيه السّماكُ وَالعَوَّاءُ

Kini ang tinuod nga ihap sa mga estasyon sa panaw, dili kadtong giihap sa Al-Simak ug Al-Awwa' (mga lawas sa langit).

فكأَني بها أُرَحِّلُ منْ مَك
كَةَ شمساً سماؤُها البَيْداءُ

Ingon og ako nagbiya gikan sa Mecca uban kaniya, usa ka adlaw kansang langit mao ang halapad nga desyerto.

مَوْضِعُ البَيْتِ مَهْبِطُ الوَحْي مأْوى ال
رسلِ حيثُ الأنوارُ حيثُ البَهاءُ

Kini ang dapit sa Balay, ang pagkanaog sa pagpadayag, ang dangpanan sa mga Mensahero, diin daghan ang mga kahayag ug kahalangdon.

حيثُ فرضُ الطَّوَافِ والسَّعْيُ وَالحل
قُ وَرَمْيُ الجِمار وَالإِهداءُ

Diin ang paglibot, ang ritwal nga pagdagan, pag-ahit, ang pagbato sa mga haligi, ug ang paghalad sa mga sakripisyo pulos obligasyon.

حَبَّذا حَبَّذَا معاهِدُ منها
لم يُغَيِّرْ آياتِهِنَّ البِلاءُ

Pagkanindot, pagkanindot sa maong mga sagradong dapit kansang mga timailhan wala mausab sa kalisdanan.

حَرَمٌ آمِن وَبَيْتٌ حَرامٌ
وَمَقَامٌ فيه المُقامُ تَلاءُ

Kini usa ka luwas nga santuwaryo ug usa ka sagradong balay, ug usa ka dapit diin ang pagpuyo mismo usa ka himaya.

فَقَضَيْنَا بها مَناسِكَ لا يُح
مَدُ إلّا في فِعْلِهِنَّ القضاءُ

Busa gihimo namo didto ang mga ritwal kansang balaanong mando gidayeg lamang pinaagi sa ilang aktuwal nga paghimo.

وَرَمَيْنَا بها الفِجَاجَ إلَى طَيْ
بَةَ والسَّيْرُ بالمطايا رِماءُ

Ug uban kanila among gilatas ang lapad nga mga agianan padulong sa Taybah, ang among panaw pinaagi sa mga sakyanan nga paspas sama sa naglupad nga pana.

فأصَبْنا عَنْ قَوْسِها غَرضَ القُر
بِ وَنِعْمَ الخَبِيئَةُ الكَوْمَاءُ

Busa gikan sa iyang pana among naigo ang target sa pagkasuod, ug pagkanindot sa tambok nga kamelyo, ang among tinago nga bahandi alang sa panaw.

فرأينا أرضَ الحَبيبِ يَغُضُّ ال
طرفَ منها الضياءُ وَالْلأْلاءُ

Dayon among nakita ang yuta sa Hinigugma ﷺ, diin ang kahayag ug kasilaw mismo nagpaubos sa ilang panan-aw sa pagtahod.

فكأنَّ البَيْدَاءَ مِنْ حيثُما قا
بَلَتِ العَينَ رَوْضَة غَنَّاءُ

Busa ingon og ang desyerto, bisan asa kini makita sa mata, nahimong usa ka lunhaw, buhi nga tanaman.

وكأَنَّ البِقاعَ زَرَّتْ عليها
طَرَفَيْها مُلاءَةٌ حَمْرَاءُ

Ug ingon og ang mga rehiyon gidayandayanan, ang ilang duha ka tumoy gihigot sa usa ka pula nga kupo.

وكأَنَّ الأَرجاء تَنشُر نَشْر ال
مِسْكِ فيها الجَنُوبُ وَالجِرْبِياءُ

Ug ingon og ang palibot, uban sa habagatan ug amihanan-kasadpang hangin, nagpakatag sa kahumot sa musk sa tibuok kanila.

فإذا شِمتَ أو شَمِمْتَ رُبَاها
لاحَ منها برقٌ وفاحَ كِباءُ

Busa kon imong tan-awon o simhuton ang iyang hataas nga mga dapit, kilat ang mikidlap gikan niini ug usa ka tam-is nga kahumot ang mibuhagay.

أيَّ نُورٍ وَأيَّ نَوْرٍ شَهِدْنا
يَوْمَ أَبْدَت لَنا القِبَابَ قُباءُ

Unsang kahayag ug unsang bulak ang among nasaksihan sa adlaw nga gipadayag sa Quba ang iyang mga simboryo kanamo!

قَرَّ منها دَمْعِي وفَرَّ اصْطبَارِي
فدُمُوعي سَيْلٌ وصَبْرِي جُفاءُ

Ang akong mga luha mibuswak gikan niini ug ang akong pailub mikalagiw, busa ang akong mga luha nahimong baha ug ang akong pailub nahanaw sama sa bula.

فترى الرَّكْبَ طائرِينَ من الشَّوْ
قِ إِلى طَيْبَةٍ لَهُمْ ضَوْضاءُ

Busa makita nimo ang karabana nga naglupad gikan sa pangandoy padulong sa Taybah, nga nagpatungha og kasaba.

وكأَنَّ الزُّوَّارَ مَا مَسَّتِ البَأْ
ساءُ منهم خَلْقاً ولا الضَّرَّاءُ

Ug ingon og walay kalisdanan o kaalaotan nga nakatandog sa mga binuhat sa mga bisita.

كلُّ نفسٍ منها ابتهال وسؤْلٌ
ودُعاءٌ وَرَغْبَة وَابْتِغَاءُ

Ang matag kalag kanila napuno sa pag-ampo ug hangyo, pagpangaliyupo, tinguha, ug mainiton nga pagpangita.

وَزَفيرٌ تَظُنُّ منه صُدوراً
صادحاتٍ يَعْتادُهُنَّ زُقاءُ

Ug usa ka panghupaw diin imong mahanduraw ang mga dughan nga mga langgam nga nag-awit kansang mga singgit naandan.

وَبُكَاءٌ يُغْرِيِهِ بالعين مَدّ
وَنجيبٌ يَحُثُّه اسْتِعلاءُ

Ug paghilak nga nagdani sa mata sa pag-agas, ug usa ka halangdon nga pagbangotan nga gidasig sa espirituhanong pagkahalangdon.

وجُسومٌ كَأَنَّمَا رَحَضَتْهَا
منْ عظيم المَهَابَةِ الرُّحَضاءُ

Ug mga lawas nga ingon og nahugasan sa singot sa hilabihan nga kahadlok.

وَوجُوهٌ كأَنَّما ألْبَسَتْها
منْ حياءٍ ألوانَها الحرْباءُ

Ug mga nawong nga ingon og gisul-oban sa chameleon sa iyang mga kolor, tungod sa kaulaw.

ودموعٌ كأنّما أرسلتها
من جفونٍ سحابةٌ وطفاءُ

Ug mga luha nga ingon og gipadala gikan sa mga tabontabon sa usa ka bug-at nga panganod.

فَحَطَطْنا الرِّحالَ حيثُ يحَطُّ ال
وِزْرُ عنّا وترفع الحوجاءُ

Busa among gipahimutang ang among mga palas-anon diin ang among mga sala gikuha gikan kanamo ug ang among mga panginahanglan gituman.

وَقَرَأْنا السلامَ أكْرَمَ خلق ال
لَه مِنْ حيثُ يُسمَعُ الإقْراءُ

Ug among gibasa ang mga pagtimbaya sa labing halangdon sa mga binuhat ni Allah, gikan sa dapit diin ang maong mga pagbasa madungog ug madawat.

وذهلنا عند اللقاء وكم أَذْ
هَلَ صَبَّاً من الحَبيبِ لِقاءُ

Ug kami nahingangha sa panagtagbo, kay unsa ka subsob nga ang panagkita sa usa ka hinigugma sa iyang pinalangga makapahingangha kaniya sa hingpit?

وَوَجمنَا مِنَ المَهَابَةِ حتَّى
لا كلامٌ منا ولا إيماءُ

Ug kami nahilom sa hilabihang pagtahod nga walay pulong o lihok nga makagawas gikan kanamo.

وَرَجَعْنا وَللقلُوبِ التفاتا
تٌ إليه وللجُسوم انْثِناءُ

Ug kami mibalik, bisan pa ang among mga kasingkasing nagpadayon sa pagbalik kaniya uban ang pangandoy nga mga pagtan-aw, ug ang among mga lawas misandig sa iyang direksyon.

وَسَمحْنا بما نُحِبُّ وقد يَس
مَحُ عند الضرورةِ البُخلاءُ

Ug kami naghatag sa madagayaon sa among gimahal, kay bisan ang labing hakog mahimong mohatag sa ilang mga bahandi kung ang panginahanglan magpugos.

يا أبا القاسمِ الذي ضِمنَ إِقسا
مِي عليه مَدْحٌ لهُ وَثَنَاءُ

Oh Abul Qasim ﷺ, ang akong solemne nga mga panumpa gipanaad sa imong pagdayeg ug paghimaya.

بالعلومِ التي عَليكَ مِن الل
هِ بلا كاتِبٍ لها إِمْلاءُ

Pinaagi sa balaang kahibalo nga gihatag kanimo gikan kang Allah, nga gidiktar kanimo nga walay panginahanglan sa bisan unsang magsusulat.

ومسير الصَّبا بنصْرِك شَهْرا
فكأَنَّ الصَّبا لَدَيكَ رُخاءُ

Ug pinaagi sa hangin sa sidlakan nga mibiyahe sulod sa usa ka bulan aron sa pagtabang kanimo, ingon og ang hangin mismo nahimong hinay ug masinugtanon sa imong sugo.

وَعَلِيٍّ لمَّا تَفَلْتَ بِعَيْنَيْ
هِ وكلتاهما مَعاً رمْداءُ

Ug pinaagi kang Ali, sa dihang ikaw ﷺ mihuyop sa iyang mga mata, nga pareho niini dungan nga gitakboyan sa sakit sa mata.

فَغَدا ناظراً بِعَيْنَيْ عُقَابٍ
في غَزاةٍ لها العُقَابُ لِواءُ

Busa siya nakakita uban ang kahanas sa mga mata sa agila, sa usa ka gubat diin ang agila mismo nagsilbing bandila sa kadaugan.

وَبِرَيْحانَتَيْنِ طيبُهُما مِن
كَ الذي أودعتهُما الزَّهْراءُ

Ug pinaagi sa duha ka humot nga tanom nga basil, kansang kahumot naggikan kanimo, ug kinsa gisalig ni Az-Zahra sa imong mahigugmaong pag-atiman.

كُنْتَ تُؤْوِيهِمَا إليك كما آ
وَتْ من الخَطِّ نُقْطَتَيْهَا اليَاءُ

Kanunay nimo silang gigakos pag-ayo, sama sa letra nga 'ya' nga nagasilong sa duha ka tuldok niini ilalom sa linya.

مِنْ شهيدَيْنِ ليس يُنْسِيَني الطَّف
فُ مُصابَيْهِما وَلا كَرْبَلاءُ

Gikan sa duha ka martir, kansang mga katalagman dili gayud makapakalimot kanako ang yuta sa At-Taff o ang Karbala.

مَا رَعَى فيهما ذِمامَك مرؤو
سٌ وَقد خانَ عَهْدَكَ الرُّؤساءُ

Walay lider nga nagtahod sa imong sagradong pagsalig mahitungod kanila, ug sa pagkatinuod, ang mga magmamando nagluib sa pakigsaad nga ilang gihimo kanimo.

أبْدَلوا الودَّ وَالحَفيظَةَ في القُرْ
بَى وَأَبدَتْ ضِبَابها النَّافِقاءُ

Ilang gibaylo ang gugma ug panalipod alang sa panagsuod sa pagdumot, ug ang tinago nga pagdumot sa pagkasalingkapaw nagpadayag sa tinuod nga kinaiya niini.

وَقَسَتْ منهم قلوبٌ عَلَى مَنْ
بَكَتِ الأرضُ فقدَهم والسماءُ

Ug ang ilang mga kasingkasing migahi batok niadtong kansang pagkawala gihilakan sa yuta ug sa langit.

فابْكِهِمْ ما اسْتَطَعْتَ إنَّ قليلاً
في عَظيمٍ مِن المُصابِ البُكاءُ

Busa hilaki sila kutob sa imong mahimo, kay bisan unsa ka gamay ang paghilak gamay ra kaayo atubangan sa ingon ka dako nga katalagman.

كلَّ يوْمٍ وَكلُّ أَرْضٍ لِكَرْبي
منهمُ كَرْبَلا وَعاشورَاءُ

Alang sa akong kasubo kanila, matag adlaw gibati nga Ashura ug matag yuta nahimong Karbala.

آلَ بَيْتِ النبيِّ إِنَّ فُؤادِي
ليسَ يُسْلِيهِ عَنْكم التَّأْسَاءُ

Oh Panimalay sa Propeta ﷺ, sa pagkatinuod ang akong kasingkasing walay makit-an nga kahupayan o kalipay mahitungod sa inyong kahimtang.

غيرَ أَنِّي فَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَى الل
هِ وَتَفْوِيضِيَ الأُمورَ بَراءُ

Gawas nga akong gisalig ang akong kahimtang sa Dios, ug ang akong pagsalig sa tanang butang usa ka pagpagawas gikan sa tanang pagbasol.

رُبَّ يومٍ بِكَربَلاءَ مُسيئٍ
خَفَّفَتْ بعض وِزْرِهِ الزَّوْراءُ

Pila ka adlaw sa Karbala, alang sa usa ka sad-an, ang Zaurā' nakapagaan sa pipila sa iyang palas-anon sa sala.

وَالأَعادِي كَأَنَّ كلَّ طَرِيحٍ
منهمُ الزَّقُّ حُلَّ عَنْه الوِكاءُ

Ug ang mga kaaway, ingon og ang matag nahulog kanila usa ka sudlanan sa bino nga gikuhaan sa takop, hingpit nga nahubsan sa kinabuhi.

آلَ بيتِ النبيِّ طبتُم فطابَ الْ
مَدْحُ لِي فيكُمُ وَطابَ الرّثاءُ

Oh Panimalay sa Propeta ﷺ, kamo putli ug maayo, busa ang akong pagdayeg kaninyo ug ang akong pagbangotan maayo ug angay.

أنا حَسَّانُ مَدْحِكم فإذَا نُحْ
تُ عليكمْ فإنَّنِي الخنساءُ

Ako ang Hassan sa inyong pagdayeg, ug kung ako magbangotan alang kaninyo, nan ako si Al-Khansa'.

سُدْتُمُ النّاسَ بالتُّقَى وَسِواكم
سَوَّدَتْهُ البَيْضاءُ والصَّفْراءُ

Gipangunahan ninyo ang mga tawo pinaagi sa pagkadiosnon, samtang ang uban gihimong mga lider pinaagi sa plata ug bulawan.

وَبِأصحابك الذين همُ بَعْ
دَكَ فينا الهُداةُ وَالأوْصِياءُ

Ug pinaagi sa imong mga Kauban, kinsa human kanimo mao ang mga giya ug mga sumusunod taliwala kanamo.

أَحْسَنُوا بعدكَ الخِلافَةَ فِي الدي
نِ وَكلٌّ لِما تَوَلَّى إزَاءُ

Maayo kaayo nilang gidumala ang Kalipato sa relihiyon human kanimo, ug ang matag usa hingpit nga angay sa buluhaton nga iyang gihimo.

أَغْنياءٌ نزاهَةً فُقَرَاء
عُلَمَاءٌ أَئمَّةٌ أُمَرَاءُ

Sila adunahan sa integridad apan kabus sa kalibutanong kabtangan, mga eskolar, mga lider, ug mga komandante.

زَهِدُوا في الدُّنَا فما عُرِفَ المَي
لُ إلَيْهَا منهم وَلا الرَّغْبَاءُ

Ilang gisalikway ang kalibutanong kinabuhi, busa walay pagkahilig o kusog nga tinguha alang niini ang nailhan gikan kanila.

أَرْخَصُوا في الوغَى نُفُوسَ مُلُوكٍ
حارَبُوها أسلابُها إغْلاءُ

Sa gubat, ilang gihimo nga barato ang mga kinabuhi sa mga hari nga ilang gipakig-awayan, bisan pa ang ilang mga inagaw bililhon.

كلُّهُمْ في أحكامه ذو اجتهادٍ
وَصَوابٍ وَكُلُّهمْ أَكفاءُ

Ang tanan kanila, sa ilang mga paghukom, nagbaton og kakugi ug katukma, ug ang tanan managsama ang katakus.

رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمُ وَرَضُوا عَنْ
هُ فأنَّى يَخطو إليهم خَطَاءُ

Nalipay ang Dios kanila, ug sila nalipay Kaniya, busa unsaon man pagduol kanila ang sayop?

جاء قَوْمٌ مِنْ بَعْدِ قَوْمٍ بحَقٍّ
وَعَلَى المَنْهَجِ الحَنِيفِيِّ جاؤوا

Ang mga henerasyon miabut, sunod-sunod, nagbarog sa kamatuoran, ug ilang gisunod ang matul-id nga dalan ni Abraham.

ما لموسى وَلا لعِيسى حَوارِي
يُونَ في فَضْلِهم وَلا نُقَبَاءُ

Walay si Moises ni si Jesus nga adunay mga tinun-an o mga pangulo kansang hiyas nakatupong sa mga Kauban.

بأَبي بَكْرٍ اِلذي صَحَّ لِلنَّا
سِ به في حياتك الإِقتِداءُ

Pinaagi kang Abu Bakr, kinsa husto nga gisunod sa mga tawo sa panahon sa imong ﷺ kinabuhi.

والمُهَدِّي يَوْمَ السَّقِيفَةِ لَما
أرْجَفَ الناسُ أنه الدَّأْدَاءُ

Ug ang usa nga naggiya sa adlaw sa Saqifah, sa dihang ang mga tawo nagpakaylap og mga hungihong nga kini usa ka dakong katalagman.

أَنقذَ الدينَ بعدَ ما كان للد
دينِ عَلَى كلِّ كُرْبَةٍ إشْفَاءُ

Iyang giluwas ang relihiyon human kini anaa sa ngilit sa matag kalisdanan.

أَنْفَقَ المالَ في رِضَاكَ وَلا مَن
نٌ وَأَعْطَى جَمَّاً وَلا إكْداءُ

Iyang gigasto ang bahandi alang sa imong kalipay, nga walay pagpanghambog sa iyang pagkamanggihatagon, ug siya naghatag sa madagayaon, nga walay pagpugong.

وأبي حَفْصٍ الذي أظهر الل
هُ به الدينَ فارعَوى الرُّقباءُ

Ug pinaagi kang Abu Hafs (Umar), pinaagi kaniya gipadayag sa Dios ang relihiyon, sa ingon gipugngan ang nagbantay nga mga kaaway.

والذي تَقْرُبُ الأباعِدُ في الل
هِ إليه وَتَبْعُدُ القُرَباءُ

Ug siya pinaagi kang kinsa ang mga halayo nagkaduol sa Dios, ug ang mga duol nagkahalayo.

عُمَر بن الخطابِ مَنْ قَوْلُهُ الفَص
لُ ومَنْ حُكْمُهُ السَّوِيُّ السّواءُ

Si Umar ibn al-Khattab, kansang pulong maoy mahukmanon ug kansang paghukom hingpit nga makiangayon.

فَرَّ منه الشيطانُ إذْ كانَ فارو
قاً فلِلنَّارِ مِنْ سَنَاهُ انْبِراءُ

Mikalagiw si Satanas gikan kaniya, kay siya si Al-Faruq, ug gikan sa iyang masilaw nga kahayag, ang kalayo sa impyerno naglikay.

وَابْن عفَّانَ ذِي الأيادي التي طا
لَ إلى المصطفى بها الإِسْدَاءُ

Ug si Ibn Affan, tag-iya sa mga buhat kansang kaayo ngadto sa Pinili ﷺ dugay nang nagpadayon.

حَفَر البِئْرَ جَهَّزَ الجَيْشَ أهْدَى الْ
هَدْيَ لما أنْ صَدَّهُ الأعْداءُ

Iyang gikalot ang atabay, gisangkapan ang kasundalohan, ug gihalad ang mga hayop nga ihalad sa dihang gibabagan siya sa mga kaaway.

وَأبَى أنْ يَطُوفَ بالبيتِ إذْ لمْ
يَدْنُ منه إلى النبيِّ فِناءُ

Ug siya midumili sa paglibot sa Kaaba sa dihang walay usa gikan sa mga kauban sa Propeta ﷺ ang duol niini.

فَجَزَتْهُ عنها بِبِيعَةِ رِضْوا
نٍ يَدٌ مِنْ نَبِيِّهِ بَيْضَاءُ

Busa, usa ka bulahan nga kamot gikan sa iyang Propeta ﷺ ang miganti kaniya niana pinaagi sa Panumpa sa Ridwan.

أدَبٌ عنده تَضَاعَفَتِ الأع
مالُ بالترْكِ حَبَّذَا الأُدَباءُ

Ingon niana ang iyang pamatasan, diin ang mga buhat gipadaghan pinaagi sa paglikay; pagkanindot sa mga tawo nga adunay maayong pamatasan!

وَعَلِيٍّ صِنْوِ النبيّ وَمَنْ دِي
نُ فُؤادِي وِدادُهُ وَالوَلاءُ

Ug si Ali, ang paryente sa Propeta ﷺ, kansang gugma ug pagkamatinud-anon mao ang mismong relihiyon sa akong kasingkasing.

وَوَزيرِ ابن عَمِّه في المعالي
ومِنَ الأهلِ تُسْعَدُ الوُزَراءُ

Ug ang ministro sa iyang ig-agaw sa halangdon nga mga buhat, kay ang mga ministro gikan sa pamilya gipanalanginan.

لم يَزِدْهُ كَشْفُ الغِطاءِ يَقِيناً
بَل هُوَ الشمْسُ ما عليه غِطاءُ

Ang pagtangtang sa tabil wala makadugang sa iyang kasigurohan, kay siya sama sa adlaw nga walay tabil.

وبباقِي أصحابِكَ المُظْهِرِ التَّرْ
تيبِ فينا تَفْضِيلُهم والولاءُ

Ug pinaagi sa uban pa sa imong mga kauban, kansang pagkalabaw ug pagkamatinud-anon dayag kanato sa ilang pagkasunod-sunod.

طَلْحَةِ الخَيْرِ المُرْتَضِيهِ رَفيقاً
وَاحداً يومَ فَرَّت الرُّفَقَاءُ

Si Talha ang Maayo, nga iyang ﷺ gipili isip usa ka bugtong kauban sa adlaw nga ang ubang mga kauban nangalagiw.

وَحَوارِيِّكَ الزُّبَيْرِ أبي القَرْ
مِ الذي أَنْجَبَتْ بِهِ أسماءُ

Ug ang imong tinun-an nga si Al-Zubayr, amahan sa halangdon, nga gipanganak ni Asma.

وَالصَّفِيَّيْنِ تَوْأَمِ الفضل سَعْدٍ
وسَعِيدٍ إنْ عُدَّتِ الأصْفياءُ

Ug ang duha ka pinili, kaluha sa hiyas, si Saad ug Saeed, kon ang mga putli pagaisipon.

وابْنِ عَوْفٍ مَنْ هَوَّنَتْ نفسُه الدُّن
يَا بِبَذْلٍ يُمِدُّهُ إثْراءُ

Ug si Ibn Awf, kansang kalag nagpakamenos sa kalibutan pinaagi sa pagkamanggihatagon, nga gisuportahan sa iyang bahandi.

والمُكَنَّى أبا عُبيْدَةَ إذْ يَعْ
زِي إليه الأمانةَ الأُمَناءُ

Ug siya nga nailhan nga si Abu Ubaydah, kang kinsa ang mga kasaligan nagpasidungog sa pagkakasaligan.

وَبِعَمَّيْكَ نَيِّرَي فَلَكِ المَج
دِ وكلٌّ أتَاهُ منك إتاءُ

Ug pinaagi sa imong duha ka uyoan, ang duha ka kahayag sa galaksiya sa himaya, ug gikan kanimo miabut ang kaayo ngadto sa matag usa.

وبأمِّ السِّبْطَيْنِ زَوْجِ عَلِيٍّ
وَبَنِيها وَمَنْ حَوَتْهُ العَبَاءُ

Ug pinaagi sa inahan sa duha ka apo, ang asawa ni Ali, ug ang iyang mga anak, ug ang tanan nga gisakop sa kupo.

وَبِأَزواجكَ اللَّواتي تَشَرَّفْ
ن بأنْ صانَهُنَّ منك بِناءُ

Ug pinaagi sa imong mga asawa, nga gipasidunggan sa panalipod sa usa ka istruktura gikan kanimo.

الأمانَ الأمانَ إنَّ فُؤادِي
من ذُنوبٍ أَتَيْتُهُنَّ هَواءُ

Dalangpanan, dalangpanan! Kay ang akong kasingkasing hingpit nga nahayag ug nagkurog gikan sa mga sala nga akong nahimo.

قد تَمَسَّكْتُ مِنْ وِدَادِكَ بالحَب
لِ الذي اسْتَمْسَكَتْ به الشفَعاءُ

Ako migunit sa pisi sa imong gugma, ang mismong pisi nga gigunitan sa tanang tigpataliwala.

وَأبى اللَّهُ أنْ يَمَسَّنِيَ السُّو
ءُ بحالٍ وَلِي إليك الْتِجاءُ

Gidumilian sa Dios nga ang bisan unsang kadaot makahikap kanako, kay ako nangita og dalangpanan kanimo.

قد رَجَوْناكَ للأُمورِ الّتي أب
رَدُها فِي فُؤَادِنا رَمْضاءُ

Gibutang namo ang among mga paglaum kanimo alang sa tanang butang, bisan ang labing gamay niini gibati nga nagdilaab nga balas sa among mga kasingkasing.

وَأَتَيْنا إليكَ أَنْضاءَ فَقْرٍ
حَمَلَتْنا إلى الغِنَى أَنْضاءُ

Kami miabut kanimo, gikapoy sa kakabus, kay kining kahimtang sa kakapoy mao ang nagdala kanamo ngadto sa tinuod nga bahandi.

وانْطَوَتْ في الصُّدُورِ حاجاتُ نفسٍ
ما لها عَنْ نَدَى يَدَيْكَ انْطِوَاءُ

Ug sulod sa among mga kasingkasing natago ang mga panginahanglan sa kalag, nga dili masulbad o matagbaw gawas sa pagkamanggihatagon sa imong mga kamot.

فأَغِثْنَا يَا مَنْ هُوَ الغَوثُ والغَيْ
ثُ إذا أَجْهَدَ الورَى اللّأْوَاءُ

Busa tabangi kami, Oh ikaw nga mao ang tabang ug ang ulan sa kahupayan, sa dihang ang katawhan gikapoy sa kalisdanan ﷺ.

وَالجَوَادُ الذِي به تُفْرَجُ الغُم
مَةُ عَنا وتُكْشَفُ الحَوْباءُ

Ug ang manggihatagon nga pinaagi kaniya ang kasakit mahupay gikan kanamo, ug ang katalagman mapadayag.

يا رحيماً بالمؤمنين إذا ما
ذَهِلَت عن أبنائها الرُّحَماءُ

Oh ikaw nga maluluy-on sa mga magtutuo, bisan pa sa dihang ang labing maluluy-on sa mga tawo makalimot sa ilang kaugalingong mga anak.

يا شفيعاً في المُذنبين إذا أش
فقَ مِنْ خَوفِ ذَنْبِهِ البُرَآءُ

Oh tigpataliwala alang sa mga makasasala, bisan pa sa dihang ang mga inosente nagkurog sa kahadlok sa ilang kaugalingong mga sala.

جُدْ لعاصٍ ومَا سِوايَ هُوَ العا
صِي وَلكنْ تَنَكُّرِي اسْتِحْياءُ

Pagkamanggihatagon sa usa ka makasasala, ug bisan ako gayud ang makasasala, ang akong pagdumili usa lamang ka tabil sa kaulaw.

وتَدَارَكْهُ بالعناية ما دا
مَ له بالذِّمامِ منك ذماءُ

Ug abta siya sa imong pag-atiman, basta magpabilin pa kaniya ang bisan unsang salin sa imong panalipod ug kasabutan.

أخَّرَتْهُ الأعمالُ والمالُ عَمَّا
قدَّمَ الصَّالحُونَ والأغنياءُ

Ang iyang mga buhat ug bahandi nakapugong kaniya gikan sa kaayohan nga gipakita sa mga matarong ug sa mga adunahan.

كل يومٍ ذُنُوبُهُ صاعداتٌ
وعليها أنفاسُهُ صُعَدَاءُ

Matag adlaw ang iyang mga sala nagasaka, ug ang iyang mga gininhawa bug-at nga panghupaw ubos sa ilang gibug-aton.

أَلِفَ البِطْنَةَ المُبَطِّئَة السَّيْ
رِ بدار بها البِطانُ بِطَاءُ

Nabatasan niya ang pagkaon og daghan, nga nagpahinay sa panaw, sa usa ka pinuy-anan diin ang mga palakaon sa kinaiyanhon hinay.

فَبَكَى ذَنْبَهُ بِقَسْوَةِ قَلْبٍ
نَهَتِ الدَّمْعَ فالبُكاءُ مُكاءُ

Busa mihilak siya alang sa iyang sala uban sa gahi nga kasingkasing nga nagdili sa mga luha, nga naghimo sa iyang paghilak nga usa lamang ka walay sulod nga tingog.

وغَدَا يَعْتِبُ القَضَاءُ ولا عذ
ر لعاص فيما يسوق القضاءُ

Ug nagsugod siya sa pagbasol sa balaanong pagbuot, apan walay pasaylo alang sa usa ka makasasala sa unsay gidala sa kapalaran.

أوثقته من الذنوب دُيُونٌ
شَدَّدَتْ فِي اقْتِضائِها الغُرَماءُ

Ang mga utang sa sala nagbugkos kaniya, ug ang mga nagpautang walay hunong nga nagapangayo sa ilang bayad.

ما لَهُ حِيلَةٌ سِوَى حِيلَةِ المُو
ثَقِ إِمَّا تَوَسُّلٌ أَوْ دُعَاءُ

Wala siyay laing kapilian gawas sa usa nga gigapos: bisan ang pagpangayo og tabang o pag-ampo.

رَاجِياً أَنْ تعودَ أعمالُه السُّو
ءُ بِغُفْرَانِ اللَّهِ وَهْيَ هَباءُ

Naglaum nga ang iyang daotang mga buhat mahimong walay bili pinaagi sa kapasayloan sa Dios.

أَوْ تُرَى سَيِّئاتُهُ حَسَناتٍ
فيقَالُ اسْتحالتِ الصَّهْباءُ

O kaha ang iyang mga sala makita nga maayong buhat, nga ingon sa giproklamar nga ang pula nga bino mismo nabag-o?

كلُّ أمْرٍ تُعنَى به تُقْلَبُ الأعْ
يانُ فيه وتَعْجَبُ البُصَراءُ

Matag butang nga imong atimanon makita ang kinauyokan niini nga nabag-o, nga makapatingala sa mga adunay hait nga panabut.

رُبَّ عَيْنٍ تَفَلْتَ في مائها المِلْ
حِ فأضْحَى وَهْوَ الفُراتُ الرَّوَاءُ

Pila na ka tubod, nga ang parat nga tubig niini imong ﷺ gilud-an, nahimong tam-is ug nag-agos nga Euphrates human niana.

آهِ مِما جَنَيْتُ إنْ كانَ يُغْنِي
ألِفٌ مِنْ عَظيمِ ذنْبٍ وهاءُ

Oh, sa akong nahimo, kon ang gamay lang nga tipik sa dakong sala makatagbaw na!

أرْتَجِي التَّوْبَةَ النَّصُوحَ وفِي القَلْ
بِ نفَاقٌ وفي اللسانِ رِياءُ

Nangandoy ako sa sinserong paghinulsol, apan ang pagkasalingkapaw nagpuyo sa akong kasingkasing ug ang pagpakaaron-ingnon anaa sa akong dila.

ومتى يَسْتَقيمُ قَلْبِي ولِلْجِسْ
مِ اعْوِجَاجٌ مِنْ كَبْرتي وانْحِناءُ

Ug kanus-a pa man matul-id ang akong kasingkasing, samtang ang akong lawas gibawog ug gituali tungod sa akong katigulangon ug kahuyang?

كُنْتُ في نَوْمَةِ الشَّبابِ فما اسْتَيْ
قَظْتُ إِلَّا ولِمَّتي شَمْطاءُ

Nawala ako sa katulogon sa pagkabatan-on, ug wala ako makamata hangtod nga ang akong buhok sa agtang nahimong ubanon.

وتمادَيْتُ أَقْتَفي أَثَرَ القَوْ
مِ فطالَتْ مَسَافَةٌ واقْتِفَاءُ

Ug nagpadayon ako sa pagsunod sa mga tunob sa uban, busa ang panaw ug ang paggukod nahimong hilabihan ka taas.

فوَرا السائرينَ وهْوَ أمامِي
سُبُلٌ وَعْرَةٌ وأرضٌ عَراءُ

Sa luyo sa mga matarong nga magpapanaw, apan anaa pa sa akong atubangan, naglaray ang gansangon nga mga agianan ug biniyaan, awaaw nga mga yuta.

حَمِدَ المُدلِجونَ غِبَّ سُرَاهُم
وكَفَى مَنْ تَخَلَّف الإِبْطاءُ

Kadtong nagpanaw nga makugihon sa gabii nakakaplag og pagdayeg human sa ilang mga panaw, samtang alang sa mga nagpabilin sa luyo, ang pagkalangan mismo mao ang ilang igong sangputanan.

رِحلةٌ لَمْ يَزَلْ يُفنِّدني الصَّي
فُ إِذَا مَا نَوَيْتُها والشِّتاءُ

Kini usa ka panaw nga kanunay akong gipugngan sa ting-init, bisan kanus-a ko kini tuyoon, ingon man sa tingtugnaw.

يَتَّقِي حُرُّ وجْهِي الحَرَّ والبَرْ
دَ وَقَدْ عَزَّ مِنْ لَظى الاتِّقاءُ

Ang akong halangdon nga nawong nagtinguha sa paglikay sa kainit ug katugnaw, apan nahimong hilabihan ka lisud ang pagpanalipod batok sa nagdilaab nga kalayo.

ضِقْتُ ذَرْعاً مِمَّا جَنَيْتُ فَيوْمِي
قَمْطَرِيرٌ وليلَتي دَرْعاءُ

Hilabihan akong naguol sa akong nahimo, busa ang akong adlaw mangitngit ug ang akong gabii ngitngit.

وَتَذَكَّرْتُ رَحْمَةَ اللَّهِ فالبِش
رُ لِوَجْهِي أنّى انْتَحَى تِلْقاءُ

Unya nahinumdom ako sa kalooy sa Allah, ug ang kalipay misidlak sa akong nawong bisan asa kini molingi.

فألحَّ الرَّجاء والخوفُ بالقَلْ
بِ ولِلْخَوفِ والرَّجا إِخْفاءُ

Busa ang paglaum ug kahadlok nagpadayon sa akong kasingkasing, kay ang kahadlok ug paglaum adunay maliputon nga pagtago.

صَاحِ لا تأسَ إنْ ضَعُفْتَ عَنِ الطَّا
عةِ واسْتَأْثَرَتْ بها الأقوياءُ

Higala, ayaw kawad-i og paglaum kon ikaw huyang sa pagsunod, ug ang mga kusgan maoy nag-inusara niini.

إنَّ للَّهِ رَحمةً وأحَقُّ ال
ناسِ منه بالرَّحمةِ الضُّعَفَاءُ

Sa pagkatinuod, ang Allah adunay kalooy, ug ang labing angayan sa Iyang kalooy mao ang mga huyang.

فابقَ في العُرْجِ عندَ مُنْقَلَبِ الذَّوْ
دِ ففِي العَوْدِ تَسْبِقُ العَرْجاءُ

Busa pabilin taliwala sa mga bakol sa pagliko sa panon, kay sa pagbalik, ang bakol mahimong makauna.

لا تَقُلْ حاسداً لِغَيْرِك هذَا
أثْمَرَتْ نَخْلَهُ ونَخْلِي عَفاءُ

Ayaw pag-ingon, tungod sa kasina sa uban, "Ang iyang palma namunga, samtang ang akong palma walay bunga."

وائْتِ بالمَسْتَطاع مِنْ عَمَل البر
ر فقدْ يُسْقِطُ الثِّمارَ الإِتاءُ

Ug buhata ang maayong buhat nga imong mahimo, kay bisan ang kadagaya sa bunga mahimong makapahulog sa uban.

وبِحُبِّ النبيِّ فابْغِ رِضَى الل
هِ فَفِي حُبِّهِ الرِّضا والحِبَاءُ

Busa, pinaagi sa paghigugma sa Propeta ﷺ, pangitaa ang kalipay sa Dios, kay sa iyang gugma makita ang balaanong katagbawan ug daghang ganti.

يا نبيَّ الهُدَى اسْتِغَاثَةَ مَلْهو
فٍ أَضَرَّتْ بحالِه الحوْبَاءُ

O Propeta sa Giya ﷺ, kini ang mainitong paghangyo sa usa nga anaa sa dakong kasakit, kansang kahimtang grabeng naapektuhan sa sala.

يَدَّعِي الحُبَّ وهْوَ يأْمُرُ بالسُّو
ءِ ومَنْ لِي أنْ تَصْدُقَ الرَّغْبَاءُ

Nag-angkon siya nga naghigugma, apan nagmando siya og daotan, ug unsaon nako pagdahom nga ang akong kaugalingong tinguha alang sa sinseridad mahimong tinuod?

أَيُّ حُبٍّ يَصِحُّ منه وطَرْفِي
لِلْكَرَى واصِلٌ وطَيْفُكَ رَاءُ

Unsang tinuod nga gugma ang mogawas gikan kaniya kansang mata kanunayng madani sa katulogon, samtang ang imong bulahan nga dagway ﷺ kanunayng anaa aron makita?

ليت شِعرِي أَذَاكَ مِنْ عُظمِ ذَنْبٍ
أمْ حُظُوظُ المُتَيَّمِينَ حُظَاءُ

Unta nahibal-an ko kon kining kahimtanga tungod ba sa kadako sa akong sala, o kon kini mao lamang ang gitakda nga bahin sa mga mainiton nga deboto.

إنْ يكُنْ عُظْمُ زَلَّتي حَجْبَ رُؤْيَا
كَ فقدْ عَزَّ داءَ قلبي الدَّواءُ

Kon ang kadako sa akong kalapasan nakatabon gayod sa panan-aw kanimo ﷺ gikan kanako, nan ang tambal sa sakit sa akong kasingkasing nahimong dili na gayod makab-ot.

كيف يَصدا بالذَّنْبِ قلبُ مُحِبٍّ
وله ذِكْرُكَ الجميلُ جِلاءُ

Unsaon man pagkahugaw sa kasingkasing sa usa ka hinigugma tungod sa sala, kung ang imong matahum nga paghinumdom ﷺ nagsilbing iyang masanag nga panglimpyo?

هذه عِلَّتي وأنت طبيبي
ليسَ يَخفَى عليك في القلبِ داءُ

Kini ang akong sakit, ug ikaw ﷺ ang akong mananambal, kay walay sakit sa kasingkasing nga matago gikan sa imong kahibalo.

ومِنَ الفَوْزِ أنْ أبُثَّكَ شكوَى
هِيَ شكوَى إليكَ وهْيَ اقْتضاءُ

Usa gayod ka kadaugan nga mahimo kong ibubo ang akong reklamo kanimo ﷺ, usa ka reklamo nga gitumong kanimo nga usa usab ka makatarunganon nga pag-angkon.

ضُمِّنتها مَدَائح مُستطابٌ
فيك منها المَديحُ والإصغاءُ

Akong gisulod niini ang mga pagdayeg, diin ang eulohiya ug ang mabinantayon nga pagpaminaw makalipay kon itumong kanimo ﷺ.

قلما حاوَلتْ مَدِيحكَ إِلّا
سَاعَدَتْهَا مِيمٌ ودالٌ وحَاءُ

Talagsa ra akong misulay sa paghimo sa imong pagdayeg ﷺ nga wala ang mga letra nga Mim, Dal, ug Ha nga dali nga mitabang sa akong paningkamot.

حقَّ لِي فيكَ أنْ أُسَاحِلَ قوْماً
سَلَّمَتْ منهم لَدَلْوِي الدِّلاءُ

Katungod ko bahin kanimo ﷺ ang pagpakigkompetensya sa mga magbabalak kansang mga balde mihatag sa akong kaugalingon sa kahanas sa balak.

إنَّ لِي غيرةً وقد زَاحَمَتْني
في معاني مَديحِكَ الشُّعراءُ

Sa pagkatinuod, ako adunay mainiton nga kasina, kay ang ubang mga magbabalak nakigkompetensya kanako sa pagkuha sa lawom nga kahulogan sa imong pagdayeg ﷺ.

ولقلبي فيك الغُلوُّ وأنَّى
لِلِساني في مَدْحِكَ الغُلواءُ

Ang akong kasingkasing naghupot og sobra nga gugma alang kanimo ﷺ, apan unsaon man pagkab-ot sa akong dila ang ingon niana nga kadaghan sa pagpahayag sa imong pagdayeg?

فأَثِبْ خاطِراً يَلَذُّ له مَدْ
حُك عِلْماً بأَنه اللَّأْلاءُ

Busa, gantihan ang usa ka hunahuna nga nalipay sa imong pagdayeg ﷺ, nga nahibal-an gayod nga ang ingon nga pagdayeg puro nga kahayag.

حاكَ مِنْ صَنْعَةِ القَرِيض بُرُوداً
لَكَ لم تحْكِ وشْيَها صَنْعَاءُ

Naghablon kini gikan sa arte sa balak og matahum nga mga sapot alang kanimo ﷺ, kansang detalyado nga burda bisan ang hanas nga mga artesano sa Sana'a dili makasundog.

أعجزَ الدُّرَّ نَظمُهُ فاستوتْ في
هِ اليَدَانِ الصَّناعُ والخَرْقَاءُ

Ang komposisyon niini nakapahimo bisan sa mga perlas nga dili igo, nga naghimo sa hanas ug sa lampingasan nga mga kamot nga managsama sa paghimo niini.

فَارْضَهُ أفْصَحَ امرئٍ نطقَ الضَّا
دَ فقامتْ تَغَارُ منها الظاءُ

Busa dawata kini, O labing hanas sa pagpamulong nga tawo ﷺ, nga naglitok sa letra nga Dad sa ingon nga kahingpitan nga ang letra nga Zha mibangon sa kasina niini.

أبِذِكْرِ الآياتِ أُوفِيكَ مَدْحَاً
أيْنَ مِنى وأَيْنَ منها الوفَاءُ

Matuman ba gayod nako ang imong pagdayeg ﷺ pinaagi lamang sa paghisgot sa balaanong mga bersikulo, kung ang akong kaugalingong kapasidad limitado kaayo ug asa man ang tinuod nga katumanan gikan kanila?

أمْ أُمَارِي بهِنَّ قَوْمَ نَبِيٍّ
ساءَ ما ظَنَّهُ بِيَ الأغبياءُ

O angay ba akong makiglantugi niining mga bersikulo batok sa katawhan sa usa ka Propeta ﷺ, unsa ka daotan ang paghukom sa mga ignorante kanako!

ولَكَ الأُمَّةُ التي غَبَطَتْهَا
بكَ لَمَّا أتيْتَها الأنبياءُ

Ug imo ang nasod nga gikaibgan sa mga Propeta mismo sa dihang miabot ka kanila.

لَمْ نَخَفْ بَعْدَكَ الضَّلالَ وفينا
وَارِثُوا نُورِ هَدْيِكَ العُلَماءُ

Wala kami mahadlok sa pagkasayop human nimo, kay ania kanamo ang mga eskolar nga nagpanunod sa kahayag sa imong giya.

فانْقَضَتْ آيُ الَانبياءُ وَآيا
تُكَ في الناس ما لَهُنَّ انْقضاءُ

Kay ang mga ilhanan sa mga Propeta nangahanaw na, apan ang imong mga ilhanan taliwala sa mga tawo walay katapusan.

والكراماتَ منهمُ مُعجزاتٌ
حازَهَا مِنْ نَوَالِكَ الأولياءُ

Ug ang mga milagro (karamat) nga gipakita nila mga katingalahan nga nakab-ot sa mga santos pinaagi sa imong kaayo.

إنَّ مِنْ مُعجزاتِكَ العَجزَ عَنْ وص
فِكَ إذْ لا يَحُدُّهُ الإحصاءُ

Sa pagkatinuod, usa sa imong mga milagro mao ang kawalay katakos sa paghulagway kanimo, kay walay pag-ihap ang makasakop sa imong kinaiya.

كيفَ يَسْتَوعِبُ الكلامُ سَجَايا
كَ وَهَلْ تَنْزِحُ البحار الرِّكَاءُ

Unsaon man sa yano nga mga pulong paglangkob sa imong halangdon nga mga hiyas, ug mahubas ba ang mabaw nga kadagatan?

ليسَ مِنْ غايَةٍ لِوَصْفِكَ أَبغي
ها وللْقَوْلِ غايَةٌ وانتهاءُ

Wala ako mangita og utlanan sa paghulagway kanimo, bisan pa ang sinultihan mismo adunay utlanan ug katapusan.

إنما فضلُكَ الزَّمَانُ وآيا
تُكَ فيما نَعُدُّهُ الآناءُ

Sa pagkatinuod, ang imong kahamili mao ang panahon mismo, ug ang imong mga ilhanan mao ang matag gutlo nga atong giihap.

لَمْ أُطِلْ في تَعْدادِ مَدْحِكَ نُطْقي
ومُرادِي بذلك استقصاءُ

Wala ko gipalugway ang akong sinultihan sa pag-ihap sa imong pagdayeg, bisan pa ang akong tuyo mao ang pagkahingpit.

غير إنيَ ظمآنُ وَجْدٍ ومَا لي
بِقَليلٍ مِنَ الورودِ ارْتِواءُ

Apan giuhaw ako sa mainitong gugma, ug walay gamay nga inom ang makatagbaw sa akong kauhaw.

فسلامٌ عليك تَتْرَى مِنَ الل
هِ وَتَبْقَى به لَكَ البَأواءُ

Busa ang kalinaw maanaa kanimo ﷺ, padayon gikan sa Allah, ug pinaagi niini magpadayon ang imong himaya.

وسلامٌ عليك منكَ فما غَي
رُك منه لكَ السلام كِفاءُ

Ug ang kalinaw maanaa kanimo ﷺ gikan sa imong kaugalingon, kay walay lain gawas kanimo ang angay nga katumbas sa maong kalinaw.

وَسَلامٌ مِنْ كلِّ ما خَلَقَ الل
هُ لِتحْيا بِذِكْرِكَ الأملاءُ

Ug kalinaw gikan sa tanan nga gilalang sa Allah, aron ang mga henerasyon mabuhi pinaagi sa imong paghinumdom.

وَصلاةٌ كالمِسْكِ تَحْمِله مِن
ني شمَالٌ إليكَ أَو نكْباءُ

Ug usa ka pag-ampo nga sama sa humot nga misk, gidala gikan kanako nganha kanimo ﷺ sa hangin gikan sa amihanan o sa laing direksyon.

وَسَلامٌ عَلَى ضَرِيحِكَ تخْضَل
لُ به منه تُرْبَةٌ وَعْساءُ

Ug kalinaw sa imong lubnganan ﷺ, diin ang humok, balas nga yuta niini mahimong basa.

وَثَنَاءٌ قَدَّمْتَ بينَ يَدَيْ نَجْ
وَايَ إذْ لم يكن لَديَّ ثَراءُ

Ug pagdayeg nga akong gihalad sa wala pa ang akong pag-ampo, sanglit wala ako'y bahandi.

ما أَقَامَ الصلاةَ مَنْ عَبَدَ الل
هِ وقامتْ بِربِّهَا الأشياءُ

Pagkahingpit sa pagpatindog sa pag-ampo sa nagasimba sa Allah, samtang ang tanang butang nagbarog pinaagi sa ilang Ginoo!