Εισαγωγή στο Βιβλίο
Δόξα στον Θεό, τον Κύριο των κόσμων, και η καλύτερη προσευχή και η πιο τέλεια ειρήνη ας είναι στον απεσταλμένο ως έλεος για τους κόσμους, τον κύριό μας Μουχάμαντ μπιν Αμπντουλάχ, τον ειλικρινή στην υπόσχεση και έμπιστο, καθώς και στην οικογένειά του και τους ευγενείς και ευλογημένους συντρόφους του, και σε όσους τους ακολούθησαν με ευσέβεια μέχρι την Ημέρα της Κρίσης. Δόξα σε Σένα, Θεέ μου, δεν έχουμε γνώση παρά μόνο αυτή που Εσύ μας δίδαξες. Θεέ μου, δίδαξέ μας ό,τι μας ωφελεί και ωφέλησέ μας με ό,τι μας δίδαξες και αύξησε τη γνώση, την πραότητα και τη σοφία μας. Πράγματι, Εσύ είσαι ο Παντογνώστης, ο Πράος, ο Σοφός. Κύριε, άνοιξε το στήθος μου και λύσε τον δεσμό της γλώσσας μου, ώστε να κατανοήσουν τον λόγο μου.
Στη συνέχεια, με χαρά παρουσιάζω στον αξιότιμο αναγνώστη μια επιλεγμένη συλλογή από τους περιεκτικούς λόγους του ευγενούς Προφήτη, τους οποίους επέλεξα από το πιο διάσημο βιβλίο μου «Σαφουάτ αλ-Αχαδίθ αλ-Ναμπαουίγια αλ-Σαρίφα» (Η Εκλεκτότερη Συλλογή των Ευγενών Προφητικών Λόγων). Πρόκειται για τα αχαδίθ των οποίων την εγκυρότητα συμφώνησαν αρκετοί από τους ηγέτες της επιστήμης του χαντίθ. Αυτό έγινε μετά την επιτυχία που σημείωσε το βιβλίο «Σαφουάτ», το οποίο αποτελεί μια ολοκληρωμένη εγκυκλοπαιδική αναφορά που ο Θεός με τίμησε να συγκεντρώσω, να προετοιμάσω, να ταξινομήσω και να εξηγήσω τους σπάνιους όρους του πριν από χρόνια. Το έργο αυτό έγινε δεκτό, με τη χάρη του Θεού, με αποδοχή και καλωσόρισμα στους επιστημονικούς κύκλους του αραβικού και ισλαμικού κόσμου παγκοσμίως, καθώς περιέχει τα σημαντικότερα και ισχυρότερα προφητικά αχαδίθ, των οποίων η εγκυρότητα είναι αναμφισβήτητη λόγω της συμφωνίας των ηγετών του αυθεντικού χαντίθ. Είναι τα αχαδίθ που χρειάζεται ο μουσουλμάνος στη θρησκεία και τη ζωή του. Στο βιβλίο «Σαφουάτ» επικεντρώθηκα σε αχαδίθ που αφορούν τα δόγματα, τις λατρείες, τις νομικές διατάξεις, τις προφητικές σοφίες, την παρότρυνση και την αποτροπή, τις αρετές, τα χαρακτηριστικά του Προφήτη, τους τρόπους συμπεριφοράς, την επιστήμη, την ιατρική, την ερμηνεία, τις ειδήσεις για τις δοκιμασίες και τα σημάδια της Ώρας, τις περιγραφές της Ημέρας της Ανάστασης, του Παραδείσου και της Κολάσεως, και καθετί που ωφελεί τον μουσουλμάνο στη θρησκεία και τη ζωή του, καθώς και άλλες νουθεσίες και πνευματικές παραινέσεις... ώστε να αποτελέσει μια εύκολα προσβάσιμη αναφορά χαντίθ για τους ερευνητές και ένα τεκμηριωμένο βιβλίο όπου τα αχαδίθ που είναι συμφωνημένα μεταξύ των ηγετών του χαντίθ εμφανίζονται σφραγισμένα με τα σύμβολα των σημαντικότερων συλλεκτών τους, αν το θέλει ο Ύψιστος Θεός.
Πρόκειται για το βιβλίο που επαινέθηκε από πολλούς επιστήμονες, μελετητές του χαντίθ και διανοητές, οι οποίοι το θεώρησαν μια ολοκληρωμένη σύγχρονη αναφορά χαντίθ ως προς τη συμπερίληψη των πιο αυθεντικών προφητικών λόγων με την ισχυρότερη αλυσίδα μεταβίβασης και κείμενο. Είναι ένα βιβλίο στο οποίο δεν με είχε προλάβει κανείς και δεν έχει γραφτεί παρόμοιο στο είδος του. Μετά τη δέκατη τέταρτη έκδοσή του, θεώρησα ότι αυτό το βιβλίο, παρά τη σημασία και την επιστημονική του θέση ως πλήρης αναφορά και ευρετήριο για τα πιο αυθεντικά ευγενή προφητικά αχαδίθ για όποιον θέλει να βεβαιωθεί για την εγκυρότητά τους, ενδιαφέρει κυρίως την επιστημονική και διανοητική τάξη των σπουδαστών, των επιστημόνων και των μελετητών του χαντίθ. Ανταποκρινόμενος στην επιθυμία ορισμένων αδελφών μας από τους ανθρώπους της γνώσης και της αρετής και στο αίτημά τους να συνοψιστεί το βιβλίο «Σαφουάτ» —λόγω της ύπαρξης ορισμένων επαναλαμβανόμενων αχαδίθ εξαιτίας διαφορών στην αρχή τους, ή της προσθήκης μιας λέξης ή λέξεων, ή της διαφοράς των μεταβιβαστών στα κείμενα ορισμένων εξ αυτών παρά την ταύτιση ή την εγγύτητα του νοήματος— αναγκαστήκαμε να τα αφαιρέσουμε στη συλλογή «Τζαουάμι αλ-Κάλιμ αλ-Ναμπαουί» (Οι Περιεκτικοί Προφητικοί Λόγοι). Αυτό έγινε για να είναι ευκολότερη η απόκτηση και η απομνημόνευσή του για όποιον το επιθυμεί. Όσο για εκείνον που θέλει το σύνολο των αχαδίθ των οποίων η εγκυρότητα είναι αναμφισβήτητη, πρέπει να επιστρέψει στο πλήρες βιβλίο «Σαφουάτ αλ-Αχαδίθ αλ-Ναμπαουίγια αλ-Σαρίφα». Έτσι, το βιβλίο «Τζαουάμι αλ-Κάλιμ αλ-Ναμπαουί αλ-Σαρίφ» θα είναι εύχρηστο και προσιτό για κάθε είδους σπουδαστές και μελετητές των θρησκευτικών και κοσμικών επιστημών, προκειμένου να αναδειχθούν τα αριστουργήματα των αχαδίθ του Προφήτη ﷺ, οι περιεκτικοί λόγοι του και οι παραδόσεις του. Αν ο πιστός ή ο μη πιστός και ο κριτικός τα μελετήσει, θα του φανεί ξεκάθαρα η θεϊκή έμπνευση που χάρισε ο Θεός στον αγράμματο Προφήτη ﷺ, η οποία στο σύνολό της διαμόρφωσε τα σοφά αχαδίθ εξαιρετικής ομορφιάς, που δεν εκπορεύονται παρά μόνο από εκείνον που ο Θεός εξέλεξε για να είναι έλεος για τους κόσμους, επιβεβαιώνοντας τα λόγια του Δημιουργού: «Και δεν σε στείλαμε παρά ως έλεος για τους κόσμους». Και είπε για τον εαυτό του ﷺ: «Πράγματι, εγώ είμαι ένα δωρισμένο έλεος». Αυτά τα αχαδίθ επιβεβαιώνουν αυτές τις έννοιες και συνάδουν με τις ισλαμικές και ανθρώπινες αξίες, τη σοφία και τα ευγενή ήθη, τα οποία θα εκτιμήσουν και θα σεβαστούν όλοι οι έντιμοι και δίκαιοι διανοητές και επιστήμονες του κόσμου.
Επίσης, θέλησα να απευθύνω αυτές τις σοφίες και τα Μουχαμαντιανά αριστουργήματα στους αδελφούς μας που ζουν στην ξενιτιά, προσπαθώντας να τα παρουσιάσω ως ιερά ισλαμικά κείμενα. Παρακαλώ κάθε ικανό από αυτούς να προσπαθήσει να τα μεταφράσει στις ζωντανές γλώσσες των χωρών τους, ως προοίμιο για την παρουσίαση της γιγαντιαίας ισλαμικής σκέψης ως ένα παγκόσμιο μήνυμα που περιέχει έλεος, αγάπη και αδελφοσύνη για τους υποστηρικτές της συνύπαρξης που βασίζεται στην ειρήνη, τη δικαιοσύνη και τις ενάρετες ηθικές αξίες.
Καθώς η παράδοση (Σούννα) του ευγενούς Προφήτη ﷺ έχει τον μοναδικό και ξεχωριστό της ρόλο στην οικοδόμηση του αραβικού και ισλαμικού πολιτισμού και κατέχει θεμελιώδη θέση στην ισλαμική νομοθεσία, έχει εκδοθεί η ρητή θεϊκή εντολή για την αναγκαιότητα τήρησης των διδαγμάτων του Εκλεκτού ﷺ. Ο Ύψιστος είπε στο Σοφό Βιβλίο Του: «Και ό,τι σας δώσει ο Προφήτης, πάρτε το, και από ό,τι σας απαγορεύσει, απέχετε». Ο Θεός τον ξεχώρισε λέγοντας: «Και πράγματι, εσύ οδηγείς σε έναν ίσιο δρόμο», και λέγοντας στους πιστούς: «Πράγματι, είχατε στον Προφήτη του Θεού ένα καλό παράδειγμα για εκείνον που ελπίζει στον Θεό και την Έσχατη Ημέρα και θυμάται τον Θεό συχνά».
Επιπλέον, ο Δημιουργός διέταξε τον ευγενή Προφήτη Του ﷺ να μεταφέρει ό,τι του αποκαλύφθηκε λέγοντας: «Ω Προφήτη, μετάφερε ό,τι σου αποκαλύφθηκε από τον Κύριό σου». Σε άλλα εδάφια, η Αλήθεια διευκρινίζει ότι αποκάλυψε τη Σοφή Υπενθύμιση στον ευγενή Προφήτη Του για να την εξηγήσει και να την αποσαφηνίσει στους ανθρώπους, λέγοντας: «Και αποκαλύψαμε σε σένα την Υπενθύμιση για να εξηγήσεις στους ανθρώπους ό,τι τους αποκαλύφθηκε και ίσως σκεφτούν». Η Αλήθεια επιβεβαιώνει ότι ένα από τα κυριότερα χαρακτηριστικά του πιστού είναι να δεσμεύεται από όσα ορίζει ο Θεός και ο Προφήτης Του, λέγοντας στο Σοφό Βιβλίο: «Και δεν αρμόζει σε πιστό άνδρα ούτε σε πιστή γυναίκα, όταν ο Θεός και ο Προφήτης Του έχουν αποφασίσει για μια υπόθεση, να έχουν επιλογή στην απόφασή τους· και όποιος παρακούει τον Θεό και τον Προφήτη Του, έχει πλανηθεί σε φανερή πλάνη». Ο Ύψιστος επιβεβαιώνει επίσης ότι ο ευγενής Προφήτης ﷺ δεν μιλά από δική του επιθυμία, αλλά υπό την καθοδήγηση θεϊκής αποκάλυψης, λέγοντας: «Και δεν μιλά από δική του επιθυμία». Επίσης, διέταξε τους πιστούς να τον υπακούν και συνέδεσε την υπακοή στον Προφήτη ﷺ με την υπακοή στον Θεό, λέγοντας: «Και όποιος υπακούει στον Θεό και τον Προφήτη, αυτοί θα είναι μαζί με εκείνους στους οποίους ο Θεός χάρισε τις ευλογίες Του: τους προφήτες, τους ειλικρινείς, τους μάρτυρες και τους ενάρετους· και τι καλοί σύντροφοι που είναι αυτοί». Υπάρχουν πολλά άλλα εδάφια που παροτρύνουν τον μουσουλμάνο να ακολουθεί τις διδασκαλίες του Προφήτη ﷺ, να αποφεύγει τις απαγορεύσεις του και να εμμένει στην παράδοσή του.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ιερό Κοράνιο είναι η πρώτη πηγή της ισλαμικής νομοθεσίας και ότι η παράδοση (Σούννα) του Προφήτη ﷺ, αποτελούμενη από λόγους και πράξεις, είναι η δεύτερη πηγή. Αυτή είναι που αποσαφηνίζει τις διατάξεις του Ιερού Κορανίου, εξειδικεύοντας τις γενικές του αναφορές, περιορίζοντας τις απόλυτες ή ερμηνεύοντας τις συνοπτικές. Μάλιστα, μπορεί να θεσπίζει αποκλειστικά ζητήματα που δεν αναφέρονται καθόλου στο Κοράνιο. Λόγω αυτής της θέσης, οι επιστήμονες και οι ηγέτες του έθνους της απέδωσαν εξαιρετική φροντίδα, δαπανώντας ό,τι πολυτιμότερο είχαν για τη συλλογή και την ακριβή καταγραφή της. Διέπρεψαν στη συγκέντρωση του προφητικού χαντίθ και στην ταξινόμησή του σύμφωνα με τους σκοπούς και τους στόχους τους, ταξίδεψαν για χάρη του και ασχολήθηκαν με την καταγραφή και την κατηγοριοποίησή του.
Αυτό ξεκίνησε με τους αξιότιμους Συνοδούς να απομνημονεύουν το ευγενές χαντίθ στα στήθη τους και να το εναποθέτουν στα βάθη της καρδιάς τους. Συναγωνίζονταν για την απομνημόνευση και την επαλήθευσή του, διότι ο ευγενής Προφήτης ﷺ τους είχε απαγορεύσει αρχικά να το καταγράφουν κατά τις πρώτες ημέρες του καλέσματος, φοβούμενος μήπως αναμειχθεί με το Ιερό Κοράνι. Αργότερα, ο Προφήτης ﷺ επέτρεψε την καταγραφή σε ορισμένους Συνοδούς, όπως ο Αλή ινμπ Αμπί Τάλιμπ, ο Αμπού Σαχ και ο Τζάμπιρ ινμπ Αμπντουλάχ, και στη συνέχεια στον Αμπντουλάχ ινμπ Αμρ ινμπ αλ-Ας, αφού κάποιοι Συνοδοί τον είδαν να καταγράφει καθετί που προερχόταν από τον Προφήτη ﷺ και του είπαν: «Γράφεις καθετί που ακούς από τον Απεσταλμένο του Θεού, ενώ ο Απεσταλμένος του Θεού είναι άνθρωπος που μιλά σε κατάσταση θυμού και ευχαρίστησης;». Εκείνος το ανέφερε στον Προφήτη ﷺ, ο οποίος του είπε: «Γράφε, διότι μα τον Θεό, στα χέρια του οποίου βρίσκεται η ψυχή μου, τίποτα δεν βγαίνει από αυτό —δείχνοντας το στόμα του— παρά μόνο η αλήθεια». Αυτό επιβεβαίωσε ο Αμπού Χουράιρα λέγοντας: «Κανένας από τους συντρόφους του Προφήτη δεν κατείχε περισσότερα χαντίθ από εμένα, εκτός από τον Αμπντουλάχ ινμπ Αμρ, διότι εκείνος έγραφε ενώ εγώ δεν έγραφα». Η καταγραφή του Αμπντουλάχ ινμπ Αμρ ινμπ αλ-Ας έγινε ονομαστή μεταξύ των Συνοδών και την ονόμασαν «Η Αληθινή Σελίδα». Όλα αυτά ήταν απόδειξη του ενδιαφέροντος των αξιότιμων Συνοδών και του ζήλου τους να διαφυλάξουν τα λόγια και τις πράξεις του ευγενούς Προφήτη ﷺ από στήθους, μέχρι που τα υιοθέτησαν ως πρακτική μέθοδο και έμπρακτη παράδοση σε κάθε λεπτομέρεια. Σε αυτό τους βοήθησε η ισχυρή τους μνήμη και οι καθαρές καρδιές τους, επιπλέον του ότι αρκετοί από αυτούς κατέγραψαν πολλά χαντίθ, έτσι ώστε η κοινωνία των Συνοδών στη Μεδίνα να αποτελέσει την πλήρη εικόνα της πρώτης ισλαμικής κοινωνίας που ήταν προσηλωμένη στην έντιμη Σούννα. Όλα αυτά μεταφέρθηκαν από τους Συνοδούς στις κοινωνίες των Διαδόχων, όπου οι μεγάλοι αφηγητές των Διαδόχων μετέδωσαν αυτούς τους σπουδαίους θησαυρούς και τα πολύτιμα κειμήλια στις επόμενες γενιές.
Όταν το Ισλάμ εξαπλώθηκε, το ισλαμικό κράτος διευρύνθηκε και οι Συνοδοί διασκορπίστηκαν στις διάφορες περιοχές, προέκυψε η ανάγκη για την καταγραφή του χαντίθ σε ολοκληρωμένα ταξινομημένα βιβλία. Από τους πρώτους που ενδιαφέρθηκαν για αυτό το θέμα ήταν ο χαλίφης Ουμάρ ινμπ Αμπντ αλ-Αζίζ, ο οποίος εξέδωσε διαταγή προς τους διοικητές του και τους λογίους των περιοχών να καταγράψουν και να συλλέξουν το χαντίθ. Οι πρώτοι που ξεκίνησαν αυτό το έργο ήταν ο Ιμπν Σιχάμπ αλ-Ζούχρι (124 Ε.Ε.), ο Ιμπν Ισχάκ (απεβ. 151) και ο Σουφιάν αλ-Θάουρι (απεβ. 161). Από τα διασημότερα βιβλία που έφτασαν σε εμάς από εκείνη την περίοδο είναι το «Μουάτα» του Ιμάμη Μάλικ (93-179), έπειτα το «Μουσάνναφ» του Αμπντ αλ-Ραζάκ (απεβ. 211), το «Μουσάνναφ» του Ιμπν Αμπί Σάιμπα (απεβ. 235) και άλλων. Στη συνέχεια, ξεκίνησε μια νέα φάση στην ταξινόμηση του ευγενούς χαντίθ. Υπήρχαν εκείνοι που συγκέντρωναν καθετί που είχε μεταφερθεί από τον Προφήτη ﷺ, συνθέτοντας τα «Μουσνάντ», τα οποία είναι βιβλία που περιλαμβάνουν τα χαντίθ του Προφήτη ﷺ με τις αλυσίδες μετάδοσής τους, χωρίς διάκριση μεταξύ των αυθεντικών και των υπολοίπων. Από τους πρώτους που συνέθεσαν «Μουσνάντ» ήταν ο Ιμάμης Άχμαντ (γεν. 164, απεβ. 241), ο Οθμάν ινμπ Αμπί Σάιμπα (156-239) και άλλοι. Άλλοι πάλι ξεχώρισαν τα αυθεντικά χαντίθ στη συλλογή τους αποκλείοντας τα αδύναμα. Ο πρώτος που ταξινόμησε με αυτόν τον τρόπο ήταν ο Ιμάμης αλ-Μπουχάρι (256), έπειτα ο Ιμάμης Μούσλιμ (261), και ακολούθησαν τη μέθοδό τους πολλοί επιφανείς ιμάμηδες. Στη συνέχεια, τα έργα για το χαντίθ πληθύνθηκαν σε όλες τις μορφές και τύπους, περιλαμβάνοντας Μουσνάντ, Σαχίχ, Σούναν, Μουσταράκατ, Μουσταχρατζάτ, έπειτα Τζαουάμι και άλλα βιβλία του χαντίθ και της ορολογίας του, σε διάφορα είδη και βαθμίδες. Όλα αυτά αποτέλεσαν αργότερα τον πυρήνα των επιστημών του χαντίθ, τόσο ως προς τη μετάδοση όσο και ως προς τη μελέτη.
Δεν έχει περιέλθει σε γνώση μας ότι οποιαδήποτε επιστήμη στην ιστορία έλαβε τέτοια φροντίδα για τη σύνδεση των αλυσίδων μετάδοσης μέσω αξιόπιστων, δίκαιων και ακριβών αφηγητών, όσο αυτή η ένδοξη θέση που κατέλαβε η Προφητική Σούννα. Οι λόγιοι και οι ηγέτες του έθνους της απέδωσαν εξαιρετική προσοχή, μέχρι που κατάφεραν να δημιουργήσουν μια τεράστια βιβλιοθήκη που σπάνια βρίσκει όμοιό της στην ιστορία, επιδεικνύοντας μεγάλη τέχνη στη συλλογή και την κατάταξη του προφητικού χαντίθ. Αυτό ξεκίνησε από τις πρώτες ημέρες του προφητικού καλέσματος, και έχουν φτάσει σε εμάς εκατοντάδες βιβλία χαντίθ, τα περισσότερα από τα οποία περιέχουν αυθεντικά, καλά, αδύναμα και ορισμένα κατασκευασμένα χαντίθ.
Δεν σας κρύβω ότι από την αρχή της πνευματικής μου ζωής, το αγαπημένο μου χόμπι ήταν η ανάγνωση και η μελέτη των βιβλίων της Σούννα και των χαντίθ. Συχνά ένιωθα απέραντη ευτυχία και χαρά καθώς μελετούσα, επαλήθευα και ανέλυα τα χαντίθ του Εκλεκτού. Ωστόσο, αυτό που τάραζε την ευτυχία και τη χαρά μου ήταν η ύπαρξη ορισμένων προβληματικών χαντίθ που δεν εναρμονίζονταν με τους σκοπούς της λαμπρής Σαρία. Συχνά ζητούσα από τους λογίους και τους μελετητές του χαντίθ να μας προσφέρουν ένα βιβλίο που να συγκεντρώνει στις σελίδες του τα σημαντικότερα και ισχυρότερα αυθεντικά προφητικά χαντίθ που χρειάζεται ο μουσουλμάνος στη θρησκεία και τη ζωή του. Αυτό διότι ο σπουδαστής που αναζητά ένα χαντίθ στα διάφορα βιβλία, συχνά βρίσκεται μπροστά σε ένα τεράστιο σύνολο που ξεπερνά τα εκατό χιλιάδες χαντίθ, για τα οποία οι απόψεις των ιμάμηδων διαφέρουν ως προς τον βαθμό αυθεντικότητας ή αδυναμίας του καθενός. Αναρωτιόμουν: πώς μπορεί ο μουσουλμάνος να έχει πρόσβαση στη δεύτερη σημαντικότερη πηγή της νομοθεσίας του ανάμεσα σε δεκάδες χιλιάδες χαντίθ, στα πελάγη των οποίων χάνονται ακόμα και οι ειδικοί...;
Αυτό με ώθησε να μελετήσω ξανά τα σημαντικότερα γνωστά βιβλία του χαντίθ ως προς τη μετάδοση και το περιεχόμενο. Συνέχισα την ταπεινή μου έρευνα μέχρι που ανακάλυψα ότι λίγοι μελετητές του χαντίθ είχαν θέσει ως προϋπόθεση την αυθεντικότητα στα βιβλία τους και είχαν ορίσει κανόνες και κριτήρια για την αποδοχή του χαντίθ. Οι σημαντικότεροι από αυτούς είναι εκείνοι που ανέφερε ο Ιμάμης αλ-Σουγιούτι στην εισαγωγή του βιβλίου του «Αλ-Τζάμι αλ-Καμπίρ», επισημαίνοντας ότι τα βιβλία τους είναι «σημειωμένα ως αυθεντικά». Αυτή την έννοια επιβεβαίωσε ο παππούς μου, ο Ιμάμης και μελετητής του χαντίθ Μουχάμαντ ινμπ Τζάαφαρ αλ-Καττάνι, στο βιβλίο του «Αλ-Ρισάλα αλ-Μουστατράφα», λέγοντας: «Και μεταξύ αυτών είναι βιβλία των οποίων οι συντάκτες δεσμεύτηκαν για την αυθεντικότητά τους». Αυτοί οι ιμάμηδες θυσίασαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν σε χρόνο, χρήμα και κόπο για να βεβαιωθούν για την εγκυρότητα κάθε λεπτομέρειας που αποδίδεται στον Προφήτη ﷺ. Οι περισσότεροι ιμάμηδες του χαντίθ συμφώνησαν στη διαίρεση του προφητικού χαντίθ σε τρεις κύριους τύπους:
Το Αυθεντικό (Σαχίχ), το Καλό (Χασάν) και το Αδύναμο (Νταΐφ). Ακολουθεί η ανάλυση:
Πρώτον: Το Αυθεντικό χαντίθ (αλ-Χαντίθ αλ-Σαχίχ) είναι εκείνο που μεταφέρθηκε από δίκαιο και ακριβή αφηγητή, ο οποίος το έλαβε από δίκαιο και ακριβή αφηγητή μέχρι το τέλος της αλυσίδας, και χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες:
Το Μεταβιβαζόμενο χαντίθ (αλ-Μουταουάτιρ) είναι εκείνο που μεταφέρθηκε από μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων σε μια άλλη μεγάλη ομάδα, έτσι ώστε να είναι αδύνατο να έχουν συμφωνήσει όλοι μαζί σε ένα ψέμα.
Το Φημισμένο χαντίθ (αλ-Μασχούρ) είναι εκείνο που μεταφέρθηκε από τουλάχιστον τρεις αξιόπιστους αφηγητές.
Το χαντίθ των Μμονάδων (αλ-Άχαντ) είναι το αυθεντικό χαντίθ του οποίου η αφήγηση περιορίζεται σε έναν μόνο αξιόπιστο αφηγητή.
Δεύτερον: Το Καλό χαντίθ (αλ-Χασάν), το οποίο είναι εκείνο που διαθέτει τα ελάχιστα από τα χαρακτηριστικά αποδοχής.
Τρίτον: Το Ασθενές χαντίθ (αλ-Νταΐφ), το οποίο είναι εκείνο που δεν διαθέτει κανένα από τα χαρακτηριστικά αποδοχής και χωρίζεται σε πολλές κατηγορίες.
Όσον αφορά τα Ιερά χαντίθ (αλ-Αχαντίθ αλ-Κουντουσίγια), είναι τα λόγια που μεταφέρει ο Προφήτης ﷺ από τον Δημιουργό, Δόξα σε Αυτόν και Μεγαλείο. Αυτά τα χαντίθ, όπως και τα υπόλοιπα προφητικά χαντίθ, περιλαμβάνουν το Αυθεντικό, το Καλό, το Ασθενές, καθώς και ορισμένα Κατασκευασμένα.
Υπό το πρίσμα αυτών των εκτενών μελετών των χαντίθ, επικεντρώθηκα στο πρώτο μου βιβλίο «Η Εκλογή των Προφητικών Λόγων» στα χαντίθ των οποίων η αυθεντικότητα συμφωνήθηκε από έναν αριθμό ηγετικών μελετητών της αυθεντικής παράδοσης. Όταν ένα χαντίθ φέρει τη σφραγίδα της καταγραφής από πολλούς ηγέτες του χαντίθ, παρά τις διαφορετικές τους σκέψεις, τόπους και εποχές, αυτό σημαίνει ότι ο καθένας τους κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια για να βεβαιωθεί για την ορθότητα της απόδοσής του στον Ευγενή Προφήτη ﷺ. Αυτό προσδίδει μια διανοητική, γεωγραφική και ιστορική διάσταση στην τεκμηρίωσή του, και κατά συνέπεια ανυψώνει τα χαντίθ της «Εκλογής των Χαντίθ» στον βαθμό της απόλυτης βεβαιότητας ως προς την αυθεντικότητα της απόδοσής τους στον Ευγενή Προφήτη ﷺ. Διότι είναι αδύνατο να έχουν όλοι μαζί σφάλει, να έχουν δείξει επιείκεια ή να έχουν πέσει θύματα δόλου συλλογικά. Όταν γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι το ευγενές χαντίθ «Εργαστείτε, διότι στον καθένα διευκολύνεται εκείνο για το οποίο πλάστηκε» έχει παρατεθεί από περισσότερους από δέκα κορυφαίους ηγέτες του αυθεντικού χαντίθ, αυτό μας ωθεί να βεβαιώσουμε με σιγουριά ότι ανήκει στα πλέον αυθεντικά των αυθεντικών.
Από εδώ προκύπτει η πεποίθησή μου ότι η εμπιστοσύνη μας στην αυθεντικότητα ενός χαντίθ αυξάνεται όσο αυξάνεται ο αριθμός των ιμάμηδων του αυθεντικού χαντίθ που το έχουν καταγράψει. Έτσι, προέκυψε αυτή η εξαιρετική επιλογή λόγων, για την εγκυρότητα των οποίων συμφώνησε ένας αριθμός ιμάμηδων της αυθεντικότητας. Πρόκειται για περίπου τέσσερις χιλιάδες χαντίθ που καλύπτουν τους κλάδους της ένδοξης Σαρία, από τα δόγματα, τις λατρείες, τις συναλλαγές, τις ποινές, τους τρόπους συμπεριφοράς, την ηθική, τη διοίκηση και άλλα, και όλα αυτά δεν έρχονται σε αντίθεση με το Ευγενές Κοράνι, ούτε με τους σκοπούς και τις σταθερές της ένδοξης Σαρία, ούτε με την επιστήμη που είναι οριστικά αποδεδειγμένη.
Έχω παραθέσει τα σύμβολα των ιμάμηδων σύμφωνα με τη χρονολογική τους αρχαιότητα σε αυτό το βιβλίο μου, και παραθέτω παρακάτω τα σημαντικότερα σύμβολα που επέλεξα για τους ιμάμηδες του χαντίθ —είθε ο Θεός να είναι ευχαριστημένος μαζί τους— και τα οποία έχουν γίνει αποδεκτά από την πλειονότητα των ιμάμηδων του χαντίθ, και είναι τα εξής:
(Χ) για τον αλ-Μπουχάρι, (Μ) για τον Μούσλιμ, (Κ) για όσα συμφωνήθηκαν μεταξύ τους, (Δ) για τον Άμπου Νταούντ, (Τ) για τον αλ-Τιρμίδι, (Ν) για τον αλ-Νασάι, (Ε) για τον Ιμπν Μάτζα, (Οι Τέσσερις) για αυτούς τους τέσσερις, (Οι Τρεις) για αυτούς εκτός του Ιμπν Μάτζα, (Χμ) για τον Άχμαντ μπιν Χάνμπαλ στο Μούσναντ του, (Αμ) για τις προσθήκες του γιου του, Αμπντουλάχ, (Κ) για τον αλ-Χάκιμ στο Μουστάντρακ του, (Χμπ) για τον Ιμπν Χιμπάν στο Σαχίχ του, (Χζ) για τον Ιμπν Χουζάιμα στο Σαχίχ του, (Τμπ), (Τσ), (Τσγ) για τον αλ-Ταμπαράνι στο Μεγάλο, το Μεσαίο και το Μικρό λεξικό του, (Σ) για τον Σαΐντ μπιν Μανσούρ στις Σούναν του, (Χδ) για τον αλ-Μπουχάρι στο «Ηθική Συμπεριφορά», (Τχ) για τον αλ-Μπουχάρι στην «Ιστορία», (Ντ) για τον αλ-Ντιγιά αλ-Μακντίσι στο αλ-Μουχτάρα, (Φι) για τον αλ-Σάφιι στο Μούσναντ του, (Σ) για τον Ιμπν Άμπι Σάιμπα στο Μούσναντ αλ-Μουσάνναφ, (Αμπ) για τον Αμπντ αλ-Ραζάκ στο αλ-Τζάμι και το αλ-Μουσάνναφ, (Α) για τον Άμπου Γιάλα στο Μούσναντ του, (Κτ) για τον αλ-Νταρακούτνι στις Σούναν και τα Αφράντ, (Φρ) για τον αλ-Νταϊλάμι στο Φιρντάους, (Χλ) για τον Άμπου Νουάιμ στο αλ-Χίλγια, (Ημπ, Ηκ) για τον αλ-Μπάιχακι στα Κλαδιά της Πίστης, τις Σούναν, τη Γνώση, τα Τεκμήρια της Προφητείας και τα Ονόματα και τις Ιδιότητες, (Αντ) για τον Ιμπν Αντί στο αλ-Κάμιλ, (Ακ) για τον αλ-Ουκάιλι στο αλ-Ντουαφά, (Χτ) για τον αλ-Χατίμπ στο αλ-Τζάμι και την Ιστορία, (Μι) για τον αλ-Ντάριμι στις Σούναν του, (Τ) για τον αλ-Ταγιαλίσι στο Μούσναντ του, (Κρ) για τον Ιμπν Ασάκιρ στην Ιστορία του, (Μζ) για τον αλ-Μπαζάρ στις Σούναν του.
Επέλεξα αυτά τα αριστουργήματα των προφητικών λόγων από το βιβλίο μου «Η Εκλεκτότητα των Ευγενών Προφητικών Χαντίθ» και τα ονόμασα «Συλλογές των Ευγενών Προφητικών Λόγων». Περιέχουν την εκλεκτότητα της εκλεκτότητας και την κορυφή των αριστουργημάτων του χαντίθ, που επιβεβαιώνουν το μεγαλείο του Ευγενούς Προφήτη ﷺ, τη σοφία του, τη γνώση του, την παγκοσμιότητά του, την πραότητά του, το θάρρος του, τον αγώνα του ενάντια στην αδικία και τους αδίκους, και την εδραίωση της αλήθειας και την εξάλειψη του ψεύδους, ώστε να αποτελέσουν φάρο για τα παιδιά μας και για ολόκληρο το έθνος.
Ελπίζω ειλικρινά στον Θεό να έχω προσφέρει στο σπουδαίο Ισλάμ γενικά και στην ένδοξη Προφητική Σούννα ειδικά, ένα μεγαλειώδες έργο που θα συμβάλει, αν θέλει ο Θεός, στην ενότητα των Μουσουλμάνων και θα φέρει το Ισλάμ, με την αιώνια πνευματικότητά του, πιο κοντά στις καρδιές των μορφωμένων και στο μυαλό των έντιμων στοχαστών σε ανατολή και δύση. Ο Θεός λέει την αλήθεια και Αυτός καθοδηγεί στον ορθό δρόμο. Και η δόξα ανήκει στον Θεό που είπε: «Και πάνω από κάθε κάτοχο γνώσης υπάρχει ένας Γνώστης». Είθε η ειρήνη, το έλεος και οι ευλογίες του Θεού να είναι μαζί σας.
Καθηγητής Δρ. Αμπντ αλ-Καντίρ αλ-Μάκι αλ-Καττάνι
Σύμβουλος και Καθηγητής Μηχανικής και Ανώτατων Ισλαμικών Σπουδών
Είπε ﷺ: «Είθε ο Θεός να φωτίσει έναν άνθρωπο που άκουσε κάτι από εμάς και το μετέφερε όπως το άκουσε· πολλές φορές ο μεταβιβαστής είναι πιο συνετός από τον ακροατή»