Usk nähtamatusse

Maailm ei piirdu sellega, mida meie piiratud meeled tajuvad, sest tõde on laiem kui materiaalne, nähtav maailm. Hing, mis on meie elu saladus, on olemasolev tõde, millesse me usume, hoolimata selle olemuse puudumisest meie meelelisest tajust. Seega on usk nähtamatusse uskliku eripära, kus ta usub sellesse, mis on väljaspool mateeriat, tuginedes Allahi tõesele sõnale, ja see on kõrgeim kindluse aste.

Allahi tarkusest ja armust meie vastu on see, et Ta on meile teada andnud sellest, mida meie mõistus üksi tajuda ei suuda, ja seda oma sõnumite kaudu, mis on tulnud väljastpoolt meid endid. Need jumalikud teated on võtnud kindlaid teid, millest suurim on inglite saatmine valitud prohvetitele, et edastada šariaati; et see oleks meile selgitus, mis viib meid materiaalsuse kitsikusest välja Allahi tundmise avarustesse ja tööle viimse päeva heaks.

Vooruslik moraal ei püsi, kui see ei ole ehitatud usulise veendumuse alusele, sest usklik, kes on veendunud, et Allah näeb teda nii salajas kui avalikult, on ainus, kes pühendub heale ja hoidub kurjast, olenemata sellest, kas ta leiab kiitust või mitte. Aga see, kes seob oma teod ainult materiaalsete põhjustega, jääb oma isiklike huvide vangiks, pöörates selja vaimsele arengule ja kõrgetele inimlikele väärtustele.

Lõpetuseks, usk nähtamatusse ei ole vastuolus universaalsete seadustega, sest Allah on põhjuste ja tagajärgede Looja. Ja see, mida mõned peavad vastuoluks teaduse ja mõnede nähtamatute asjade vahel, on tegelikult arusaamise puudujääk. Näiteks ilmateade ei ole nähtamatu tajumine, vaid Allahi seaduste järeldamine nähtavates materiaalsetes nähtustes, täpselt nagu see, kes näeb posti saabumist ja teatab sellest enne selle kohalejõudmist.

إن العالم لا يقتصر على ما تدركه حواسنا المحدودة، فالحقيقة أوسع من عالم الشهادة المادي. فالروح، التي هي سر حياتنا، حقيقة قائمة نؤمن بها رغم غياب ماهيتها عن إدراكنا الحسي. وهكذا، يُعد الإيمان بالغيب تمييزاً للمؤمن، حيث يصدق بما وراء المادة اعتماداً على خبر الله الصادق، وهو أسمى مراتب اليقين.

من حكمة الله ورحمته بنا أن أخبرنا عما تعجز عقولنا عن إدراكه وحده، وذلك عبر رسالاته التي جاءت من خارج ذواتنا. وقد اتخذت هذه الأخبار الإلهية طرقاً ثابتة، أعظمها إرسال الملائكة إلى الرسل المصطفين لتبليغ الشريعة؛ ليكون ذلك بياناً لنا يخرجنا من ضيق المادة إلى رحابة المعرفة بالله والعمل لليوم الآخر.

إن الأخلاق الفاضلة لا تستقيم إلا إذا بُنيت على أساس العقيدة الإيمانية، فالمؤمن الذي يوقن بأن الله يراه في سره وعلانيته هو وحده الذي يلتزم الخير ويجتنب الشر، سواء وجد ثناءً أو لم يجد. أما من يربط أفعاله بالأسباب المادية وحدها، فإنه يظل أسيراً لمصالحه الشخصية، معرضاً عن الرقي الروحي والقيم الإنسانية السامية.

ختاماً، إن الإيمان بالغيب لا يتناقض مع السنن الكونية، فالله هو خالق الأسباب والمسببات. وما يظنه البعض تعارضاً بين العلم وبعض الغيبيات، هو في الحقيقة قصور في الفهم. فالنشرة الجوية مثلاً ليست إدراكاً للغيب، بل استقراءً لسنن الله في الظواهر المادية المشهودة، تماماً كمن يرى قدوم البريد ويخبر به قبل وصوله.