Paastumine

Paastumine on islami neljas sammas ja see seisneb toidust, joogist ning kõigist muudest paastu rikkuvatest asjadest hoidumises koidikust päikeseloojanguni õnnistatud Ramadani kuul. Paastumine on vagaduse, kannatlikkuse ja vaeste vastu halastuse kool.

Paast islamis on ainulaadne kasvatuslik kool, sest see ei ole pelgalt toidust ja joogist hoidumine, vaid praktiline harjutus enesedistsipliiniks ja oma soovide allutamiseks Allahi käsule. Uskliku nälja- ja janutunne kuumadel päevadel paneb ta proovile oma tahtejõu ja õpetab, kuidas võita oma himusid, toetudes kannatlikkusele jumalateenistuse raskustes, püüdes saavutada Kõigeväelise Allahi heakskiitu.

Üks paastu ülimatest tarkustest on teiste suhtes empaatia arendamine. Kui rikas inimene tunneb nälga, mõistab ta oma tunnete kaudu vaese ja puudustkannatava inimese tegelikke kannatusi, mis tekitab tema südames soovi anda ja lohutada. See on õppetund sotsiaalsest kaastundest ja õiglusest, kus inimeste vahelised erinevused sulavad ja hing igatseb aidata abivajajaid, muutes jumalateenistuse individuaalsest asjast praktikaks, mis ühendab südameid ja tugevdab ühiskonda.

Lisaks pärandab paastumine uskliku südamesse pideva enesekontrolli; ta hoidub paastu rikkuvatest asjadest nii üksinduses kui ka avalikkuses, mis tugevdab temas vagadust, mis on usu olemus. Selle jumalateenistuse iga-aastase kordamise kaudu harjub moslem meeles pidama Allahi kuulekust kõigis oma eluvaldkondades, saades võimeliseks loobuma sellest, mis Tema Issandat vihastab, ja järgima Tema teed, olenemata kiusatuste ja psühholoogiliste survete suurusest.

الصيام هو الركن الرابع، ويكون بالامتناع عن الطعام والشراب وسائر المفطرات من طلوع الفجر إلى غروب الشمس في شهر رمضان المبارك. الصيام مدرسة للتقوى والصبر والرحمة بالفقراء.

يُعد الصوم في الإسلام مدرسةً تربويةً فريدة، فهو ليس مجرد امتناع عن الطعام والشراب، بل هو تمرينٌ عمليٌّ على ضبط النفس وإخضاع رغباتها لأمر الله. إن شعور المؤمن بالجوع والعطش في الأيام الحارة يجعله يختبر قوة الإرادة، ويُعلمه كيف ينتصر على شهواته، مستعينًا بالصبر على مشقة العبادة ابتغاءً لمرضاة الله تعالى.

ومن أسمى حكم الصوم تنميةُ الشعور بالآخرين، فعندما يجوع الغني، يدرك بحسه حقيقة ما يعانيه الفقير المعدم، مما يبعث في قلبه الرغبة في العطاء والمواساة. إنه درسٌ في التراحم الاجتماعي والعدل، حيث تذوب الفوارق بين الناس، وتتوق النفس لمساعدة المحرومين، فتتحول العبادة من شأنٍ فرديٍّ إلى ممارسةٍ تؤلف بين القلوب وتشد أزر المجتمع.

كما يورث الصوم في قلب المؤمن رقابةً ذاتيةً مستمرة؛ إذ يمتنع عن المفطرات في الخلوة والجلوة، وهذا يعزز في نفسه التقوى التي هي جوهر الدين. ومن خلال تكرار هذه العبادة كل عام، يتعود المسلم على استحضار طاعة الله في كل شؤون حياته، فيصبح قادراً على ترك ما يغضب ربه، والالتزام بمنهجه مهما بلغت المغريات والضغوطات النفسية.