القصيدة المحمدية

محمدٌ أشرف الأعراب والعجم — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)

قصيدة فريدة في نظمها؛ كل شطر من أشطارها يبدأ باسم «محمد» ﷺ، فجاءت مدحًا خالصًا متتابعًا لخير الخلق ﷺ: أخلاقه وشمائله وفضله وشفاعته. وهي من أشهر ما يُنشد في الموالد ومجالس المديح.

قصیده محمدیه — امام شرف‌الدین بوصیری

قصیده‌ای بی‌نظیر در ساختار خود؛ هر نیم‌بیت آن با نام «محمد» ﷺ آغاز می‌شود و مدحی خالص و پیوسته از بهترین مخلوقات ﷺ را ارائه می‌دهد: اخلاق، شمایل، فضل و شفاعت ایشان. این قصیده از مشهورترین آثاری است که در مولودی‌ها و مجالس مدح خوانده می‌شود.

مُحَمَّدٌ أَشْرَفُ الأعْرَابِ والعَجَمِ
مُحَمَّدٌ خَيْرُ مَنْ يَمْشِي عَلَى قَدَمِ

محمد ﷺ شریف‌ترینِ عرب و عجم است؛ محمد ﷺ بهترینِ کسانی است که بر زمین گام می‌نهند.

محمدٌ باسطُ المَعْرُوف جَامَعَةً
محمدٌ صاحبُ الإحسانِ والكرمِ

محمد ﷺ نیکی را به طور فراگیر می‌گستراند؛ محمد ﷺ صاحب احسان و کرم است.

محمدٌ تاجُ رُسْلِ الله قاطِبَةً
محمدٌ صادقُ الأقوالِ والكلمِ

محمد ﷺ تاجِ همه پیامبران الهی است؛ محمد ﷺ در گفتار و سخنانش راستگوست.

محمدٌ ثابِتُ المِيثاقِ حافِظُهُ
محمدٌ طيبُ الأخلاقِ والشيمِ

محمد ﷺ در پیمانش استوار و نگهدارنده آن است؛ محمد ﷺ دارای اخلاق نیکو و خصلت‌های پسندیده است.

محمدٌ خبِيَتْ بالنُّورِ طِينَتُهُ
محمدٌ لم يزل نوراً من القدمِ

سرشت محمد ﷺ با نور سرشته شده است؛ محمد ﷺ از ازل نوری بوده است.

محمدٌ حاكِمٌ بالْعَدْلِ ذُو شَرَفٍ
محمدٌ معدنُ الإنعامِ والحكمِ

محمد ﷺ حاکمی عادل و صاحب شرف است؛ محمد ﷺ معدن بخشش و حکمت است.

محمدٌ خَيْرُ خَلْقِ الله مِنْ مُضَرٍ
محمَّدٌ خَيْرُ رُسْلِ الله كُلِّهِمِ

محمد ﷺ بهترینِ آفریدگان خدا از قبیله مُضَر است؛ محمد ﷺ بهترینِ همه پیامبران الهی است.

محمدٌ دِينُهُ حَقَّ النّذِيرُ بِهِ
محمدٌ مجملٌ حقاً على علمِ

دین محمد ﷺ حق است و او بیم‌دهنده به آن است؛ محمد ﷺ به راستی با دانش والا آراسته شده است.

محمدٌ ذكرهُ روحٌ لأنفسنا
محمدٌ شكرهُ فرضٌ على الأممِ

یاد محمد ﷺ روحی برای جان‌های ماست؛ شکرگزاری از او بر همه امت‌ها واجب است.

محمدٌ زينةُ الدنيا وبهجتها
محمدٌ كاشفُ الغُمَّاتِ والظلمِ

محمد ﷺ زینت و بهجت دنیاست؛ محمد ﷺ برطرف‌کننده غم‌ها و تاریکی‌هاست.

محمدٌ سيدٌ طابتْ مناقبهُ
محمدٌ صاغهُ الرحمنُ بالنعمِ

محمد ﷺ آقایی است که مناقبش پاکیزه است؛ محمد ﷺ را خداوند رحمان با نعمت‌ها آفریده است.

محمدٌ صفوةُ الباري وخيرتهُ
محمد طاهرٌ من سائر التهمِ

محمد ﷺ برگزیده و بهترینِ آفریدگار است؛ محمد ﷺ از هرگونه اتهامی پاک است.

محمد ضاحكٌ للضيفِ مكرمةً
محمَّدٌ جارُهُ والله لَمْ يُضَمِ

محمد ﷺ به مهمانش با اکرام لبخند می‌زند؛ به خدا سوگند، همسایه‌اش هرگز ستم نمی‌بیند.

محمدٌ طابتِ الدنيا ببعثتهِ
محمَّدٌ جاء بالآياتِ والحِكَمِ

دنیا با بعثت محمد ﷺ نیکو گشت؛ محمد ﷺ با آیات و حکمت‌ها آمد.

محمدٌ يومَ بعثِ الناسِ شافعنا
محمدٌ نورهُ الهادي من الظلمِ

محمد ﷺ در روز برانگیخته شدن مردم شفیع ماست؛ نور محمد ﷺ هدایت‌گر ما از تاریکی‌هاست.

محمدٌ قائمٌ للهِ ذو هممٍ
محمَّدٌ خاتِمٌ لِلرُّسُلِ كُلِّهمِ

محمد ﷺ برای خدا با همت‌های بلند ایستاده است؛ محمد ﷺ خاتم همه پیامبران است.