Usko viimeiseen päivään

Muslimi uskoo, että kuolema ei ole olemassaolon loppu, vaan siirtymä tekojen maailmasta ikuiseen elämään, joka on jokaisen ihmisen todellinen alku. Kun taas välinpitämättömät näkevät kuoleman päätepisteenä, uskova ymmärtää sen olevan herääminen tämän maailman välinpitämättömyydestä, josta alkaa Barzakhin elämä, joka edeltää pysyvää autuutta tai tuskallista rangaistusta. Tämä saa uskovan olemaan aina valmis kohtaamaan Allahin katumuksen, anteeksipyynnön ja oikeuksien palauttamisen kautta niiden omistajille.

Viimeisen päivän muistaminen on olennainen pilari, joka säätelee uskovan elämää; hän näkee hautajaisia ja hautoja ja muistaa, että tämä on hänen kohtalonsa, mutta hän ei epätoivoon vaivu, vaan pitää itseään vastuullisena ennen kuin on liian myöhäistä. Vilpitön uskova löytää tuonpuoleisen muistamisesta apua kärsivällisyyteen kuuliaisuudessa ja vahvan pidäkkeen, joka estää häntä tekemästä syntejä, tavoitellen Allahin mielihyvää ja peläten Hänen rangaistustaan sinä päivänä, jolloin sydämet ja katseet kääntyvät.

Kun Tuomiopäivä koittaa ja ihmiset herätetään haudoistaan, jokainen herätetään siinä tilassa, jossa hän kuoli, ja kaikki ajetaan kokoukseen seisomaan jumalallisen oikeuden edessä. Sinä vaikeana päivänä jokainen ihminen lukee kirjansa, johon hänen tekonsa on kirjattu äärimmäisen tarkasti, eikä asema tai omaisuus hyödytä, vaan pelastuu se, jonka teot olivat hyviä, ja nöyryytetään se, joka seurasi himojaan ja oli tottelematon Herralleen, sillä jokainen saa palkkionsa uskonsa ja tekojensa mukaan.

Uskovien asemat Paratiisissa vaihtelevat heidän vilpittömyytensä ja kamppailunsa mukaan, ja se on asuinsija, jonka Allah on valmistanut hurskaille, jotka kestivät totuudessa tässä maailmassa. Itsepäiset kieltäjät puolestaan saavat palkkion uskottomuudessaan pysymisestään, ja he ymmärtävät Tuomiopäivänä menetyksensä suuruuden, kun katumus ei enää auta. Siksi uskova pyrkii olemaan oikean puolen ihmisten joukossa, jotka toivovat Allahin armoa ja anteeksiantoa, ja välttää kaikkea, mikä johtaa Hänen vihaansa ja rangaistukseensa.

يؤمن المسلم بأن الموت ليس نهاية الوجود، بل هو انتقال من دار العمل إلى حياة أبدية هي البداية الحقيقية لكل إنسان. فبينما يرى الغافلون الموت غايةً، يدرك المؤمن أنه يقظة من غفلة الدنيا، لتبدأ حياة البرزخ التي تسبق النعيم المقيم أو العذاب الأليم، مما يجعل المؤمن دائم الاستعداد للقاء الله بالتوبة والاستغفار ورد الحقوق لأهلها.

إن استحضار اليوم الآخر يُعدُّ ركناً أصيلاً يضبط حياة المؤمن؛ فهو يرى الجنائز والقبور فيتذكر أنها مصيره، لكنه لا يجزع بل يحاسب نفسه قبل فوات الأوان. فالمؤمن الصادق يجد في استذكار الآخرة عوناً على الصبر على الطاعات، ووازعاً قوياً يمنعه من ارتكاب المعاصي، طمعاً في رضا الله وخوفاً من عقابه يوم تتقلب فيه القلوب والأبصار.

عند قيام الساعة وبعث الناس من قبورهم، يُبعث كل امرئ على الحالة التي مات عليها، فيساق الجميع للحشر ليقفوا أمام محكمة العدل الإلهي. في ذلك اليوم العصيب، يقرأ كل إنسان كتابه الذي سُجلت فيه أعماله بدقة متناهية، ولا يغني فيه جاه ولا مال، بل ينجو من كان عمله صالحاً، ويذلُّ من اتبع هواه وعصى ربه، فلكل جزاؤه بحسب إيمانه وعمله.

تتفاوت منازل المؤمنين في الجنة بحسب إخلاصهم وجهادهم، وهي دار أعدها الله للمتقين الذين صبروا في الدنيا على الحق. أما المنكرون المعاندون فيلقون جزاء إصرارهم على الكفر، حيث يدركون يوم القيامة عظم الخسارة حين لا ينفع الندم. لذا، يسعى المؤمن ليكون من أصحاب اليمين الذين يرجون رحمة الله وعفوه، ويجتنب كل ما يؤدي إلى سخطه وعذابه.