האמונה באללה

האמונה באללה אינה רק רעיון תיאורטי או מותרות שכלית, אלא היא טבע מולד (פיטרה) מושרש בעומק כל אדם. הנפש האנושית, יהא אשר יהא ניסיונו של האדם להסתירה בתאוות או לכסותה בעיסוק בחומרנות, שבה בעת מצוקות וסכנות לקרוא לבוראה ולחפש בו מקלט, מבינה בתת-מודע שלה שליקום זה יש ריבון (רב) כל-יכול, וכי קיומה אינו יכול להיות מקרה טהור ללא יוצר.

השכל מלמד אותנו שכל דבר ביקום מוגבל זה זקוק ליוצר, וההתבוננות בעוצמת בריאת האדם מטיפה לאדם שלם, והמערכת המדויקת שבה פועל היקום, והקשרים בין הדברים; כל אלה מוכיחים שמאחורי קיום זה עומד אל (אילאה) יודע וחכם. השכל הישר עומד חסר אונים מלדמיין שהחומר ברא את עצמו או שהמקרה יצר מערכת מופלאה זו.

הכרת אללה באה דרך התבוננות באותותיו הקוסמיים והקוראניים הפונים לטבע המולד (פיטרה) ולשכל יחדיו. כאשר המוסלמי מבין שאללה הוא הבורא והבעלים של יקום זה, הוא מייחד אותו באלוהותו, אינו משתף עמו איש בפולחנו, ואינו מבקש תועלת או הרחקת נזק אלא ממנו, הולך בכך בעקבות דרכם של הנביאים, עליהם השלום, אשר הפנו את ליבם ומעשיהם לאללה לבדו.

האמונה הכנה מתבטאת במעשי המאמין ובהתנהגותו, היא אינה מוגבלת לאמונה שבלב בלבד, אלא מתבטאת בציות ובכניעה לציוויי אללה. אהבת אללה ויראתו הן רוח הפולחן ההופכת את חיי המאמין לסדרה רציפה של מעשים מועילים, כאשר העבודה היומיומית הרגילה, בכנות כוונה ובמסירות, הופכת לפולחן שבו המאמין מבקש את פני ריבונו, הולך בכך בעקבות מה שהביא הנביא מוחמד ﷺ.

الإيمان بالله ليس مجرد فكرة نظرية أو ترفاً عقلياً، بل هو فطرة راسخة في أعماق كل إنسان. إن النفس البشرية، مهما حاول المرء حجبها بالشهوات أو غطّاها بالانشغال بالماديات، تعود عند الشدائد والأخطار لتنادي خالقها وتلجأ إليه، مدركةً بعقلها الباطن أن لهذا الكون رباً قديراً، وأن وجودها لا يمكن أن يكون مصادفة محضة بلا صانع.

يعلمنا العقل أن كل شيء في هذا الكون المحدود يحتاج إلى مُوجد، فالتفكر في عظمة خلق الإنسان من نطفة إلى إنسان متكامل، والنظام الدقيق الذي يسير عليه الكون، والروابط بين الأشياء؛ كل ذلك يقطع بأن وراء هذا الوجود إلهاً عليماً حكيماً. إن العقل السليم يقف عاجزاً عن تصور أن المادة خلقت نفسها أو أن المصادفة أوجدت هذا النظام البديع.

إن معرفة الله تأتي من خلال التأمل في آياته الكونية والقرآنية التي تخاطب الفطرة والعقل معاً. فعندما يدرك المسلم أن الله هو الخالق والمالك لهذا الكون، فإنه يوحده في ألوهيته، لا يشرك معه أحداً في عبادته، ولا يطلب النفع أو دفع الضر إلا منه، متأسياً في ذلك بمسيرة الأنبياء عليهم السلام الذين وجهوا قلوبهم وأعمالهم لله وحده.

يظهر الإيمان الصادق في عمل المؤمن وسلوكه، فهو لا يقتصر على العقيدة القلبية، بل يتجلى في الطاعة والامتثال لأوامر الله. إن حب الله وخوفه هما روح العبادة التي تحول حياة المؤمن إلى سلسلة متصلة من الأعمال النافعة، حيث يتحول العمل اليومي العادي بصدق النية والإخلاص إلى عبادة يبتغي بها المؤمن وجه ربه، متبعاً في ذلك ما جاء به النبي محمد ﷺ.