Hit az Utolsó Napban

A muszlim hisz abban, hogy a halál nem a létezés vége, hanem átmenet a cselekvés világából egy örök életbe, amely minden ember számára az igazi kezdet. Míg a feledkezők a halált végcélnak látják, a hívő tudja, hogy ez a világ tompaságából való ébredés; elkezdődik a barzakh (a sírok közötti állapot) élete, amely megelőzi a maradandó boldogságot vagy a kínzó büntetést, ezért a hívő mindig készen áll Isten elé kerülni megtéréssel, bűnbocsánat kéréssel és a jogok visszaadásával jogos tulajdonosaiknak.

Az Utolsó Napra való emlékezés az egyik alapvető pillére, amely szabályozza a hívő életét; amikor látja a temetéseket és sírokat, eszébe jut, hogy ez az ő sorsa is, de nem esik kétségbe, hanem számot vet önmagával még időben. Az igaz hívő számára a túlvilág emlékezete támaszt ad az engedelmességben való kitartáshoz, és erős ösztönző, amely megakadályozza a bűnök elkövetését: reményt ad Isten elégedettségében és félelmet az ő büntetésétől azon a napon, amikor a szívek és tekintetek megfordulnak.

A Feltámadás napján, amikor az embereket sírjaikból feltámasztják, mindenkit abban az állapotban ébresztenek fel, amelyben meghalt; mindnyájan a gyülekezethez lesznek vezetve, hogy megálljanak az isteni igazságosság bírája előtt. Azon a nehéz napon mindenkihez elolvasják könyvét, amelybe tetteit aprólékosan feljegyezték; sem a hatalom, sem a vagyon nem segít akkor. Megmenekül, akinek jó cselekedetei voltak, és megalázott lesz, aki vágyát követte és ellenszegült Urának — mindenki jutalma hitének és tetteinek megfelelő lesz.

A hívők helyzete a Paradicsomban eltérő lesz szívük őszintesége és küzdelmeik szerint; ez az a hely, amelyet Isten a jámboroknak készített, akik a világban türelmesen kitartottak az igazság mellett. A tagadó és makacs hitetlenek megkapják makacsságukért a büntetést, és a Feltámadás napján rájuk is rátör a nagy veszteség, amikor a bánat nem segít. Ezért a hívő arra törekszik, hogy a jobboldaliak közé tartozzon, akik remélik Isten irgalmát és megbocsátását, és kerülik mindazt, ami haragját és büntetését vonná magára.

يؤمن المسلم بأن الموت ليس نهاية الوجود، بل هو انتقال من دار العمل إلى حياة أبدية هي البداية الحقيقية لكل إنسان. فبينما يرى الغافلون الموت غايةً، يدرك المؤمن أنه يقظة من غفلة الدنيا، لتبدأ حياة البرزخ التي تسبق النعيم المقيم أو العذاب الأليم، مما يجعل المؤمن دائم الاستعداد للقاء الله بالتوبة والاستغفار ورد الحقوق لأهلها.

إن استحضار اليوم الآخر يُعدُّ ركناً أصيلاً يضبط حياة المؤمن؛ فهو يرى الجنائز والقبور فيتذكر أنها مصيره، لكنه لا يجزع بل يحاسب نفسه قبل فوات الأوان. فالمؤمن الصادق يجد في استذكار الآخرة عوناً على الصبر على الطاعات، ووازعاً قوياً يمنعه من ارتكاب المعاصي، طمعاً في رضا الله وخوفاً من عقابه يوم تتقلب فيه القلوب والأبصار.

عند قيام الساعة وبعث الناس من قبورهم، يُبعث كل امرئ على الحالة التي مات عليها، فيساق الجميع للحشر ليقفوا أمام محكمة العدل الإلهي. في ذلك اليوم العصيب، يقرأ كل إنسان كتابه الذي سُجلت فيه أعماله بدقة متناهية، ولا يغني فيه جاه ولا مال، بل ينجو من كان عمله صالحاً، ويذلُّ من اتبع هواه وعصى ربه، فلكل جزاؤه بحسب إيمانه وعمله.

تتفاوت منازل المؤمنين في الجنة بحسب إخلاصهم وجهادهم، وهي دار أعدها الله للمتقين الذين صبروا في الدنيا على الحق. أما المنكرون المعاندون فيلقون جزاء إصرارهم على الكفر، حيث يدركون يوم القيامة عظم الخسارة حين لا ينفع الندم. لذا، يسعى المؤمن ليكون من أصحاب اليمين الذين يرجون رحمة الله وعفوه، ويجتنب كل ما يؤدي إلى سخطه وعذابه.