القسم الرابع: نظام المعاملات المالية والأحكام
Nkeji nke Anọ: Usoro Azụmahịa Ego na Iwu
الباب الأول: البيوع والتجارة والمعاملات والدين
Isi nke Mbụ: Ahịa, Azụmahịa, Azụmahịa na Ụgwọ
قال رسول الله ﷺ «أَدْخَلَ الله الجَنَّةَ رَجُلًا كَانَ سَهْلًا: مُشْتَرِيًا، وَبَائِعًا، وَقَاضِيًا، وَمُقْتَضِيًا».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, sị: "Allah mere ka nwoke dị nro banye na Jenna (Paradaịs): mgbe ọ na-azụ ihe, mgbe ọ na-ere ihe, mgbe ọ na-ekpe ikpe (ma ọ bụ na-akwụ ụgwọ), na mgbe ọ na-achọ ka e kwụọ ya ụgwọ."
قال رسول الله ﷺ «أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللهِ، مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهُوَ بَاطِلٌ، وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، قَضَاءُ اللهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللهِ أَوْثَقُ، وَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, sị: "Ma mgbe nke ahụ gasịrị: Gịnị na-eme ndị mmadụ na-etinye ọnọdụ ndị na-adịghị n'ime Akwụkwọ Allah? Ọnọdụ ọ bụla na-adịghị n'ime Akwụkwọ Allah, Onye Dị Ike na Onye Dị Ebube, bụ ihe efu, ọbụlagodi ma ọ bụrụ na ọ bụ ọnọdụ otu narị. Ikpe Allah ka ziri ezi, ọnọdụ Allah ka a pụrụ ịtụkwasị obi. Na n'ezie, ikwesị ntụkwasị obi bụ nke onye tọhapụrụ (ohu)."
قال رسول الله ﷺ «ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمُ اللهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ رَجُلٌ حَلَفَ عَلَى سِلْعَةٍ لَقَدْ أُعْطِيَ بِهَا أَكْثَرَ مِمَّا أُعْطِيَ وَهُوَ كَاذِبٌ، وَرَجُلٌ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ كَاذِبَةٍ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ رَجُلٍ مُسْلِمٍ، وَرَجُلٌ مَنَعَ فَضْلَ مَاءٍ فَيَقُولُ اللهُ الْيَوْمَ أَمْنَعُكَ فَضْلِي كَمَا مَنَعْتَ فَضْلَ مَا لَمْ تَعْمَلْ يَدَاكَ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, sị: "E nwere ụdị mmadụ atọ Allah na-agaghị agwa okwu n'ụbọchị Mbilite n'Ọnwụ, ma ọ bụ lelee ha anya: nwoke ṅụrụ iyi banyere ngwa ahịa na e nyere ya ihe karịrị ihe e nyere ya n'ezie, ebe ọ na-agha ụgha; nwoke ṅụrụ iyi ụgha iji jiri ya napụ akụ nwoke Muslim n'ụzọ iwu na-akwadoghị; na nwoke jụrụ inye mmiri karịrị akarị, Allah ga-asịkwa n'ụbọchị ahụ, 'Taa, m ga-ejide gị amara m, dịka ị jidere ihe karịrị akarị nke aka gị na-arụghị ọrụ maka ya.'"
قال رسول الله ﷺ «رَحِمَ الله عَبْدًا سَمْحًا إِذَا بَاعَ، سَمْحًا إِذَا اشْتَرَى، سَمْحًا إِذَا قَضَى، سَمْحًا إِذَا اقْتَضَى».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, sị: "Ka Allah meere ohu ebere onye dị nro mgbe ọ na-ere ihe, dị nro mgbe ọ na-azụ ihe, dị nro mgbe ọ na-akwụ ụgwọ, na dị nro mgbe ọ na-achọ ka e kwụọ ya ụgwọ."
قال رسول الله ﷺ «لا تَحَاسَدُوا، وَلا تَنَاجَشُوا، وَلا تَبَاغَضُوا، وَلا تَدَابَرُوا، وَلا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ، وَكُونُوا عِبَادَ الله إِخْوَانًا، الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لا يَظْلِمُهُ، وَلا يَخْذُلُهُ، وَلَا يَحْقِرُهُ، التَّقْوَى هَاهُنَا، وَأَشَارَ إِلَى صَدْرِهِ، بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ، كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ، دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, sị: "Unu anaghị ekwo ibe unu ekworo, unu anaghị agba ibe unu asọmpi (iji mebie), unu anaghị akpọ ibe unu asị, unu anaghị atụgharịrị ibe unu azụ, ma onye ọ bụla n'ime unu erela ihe n'elu ahịa onye ọzọ. Bụrụnụ, ndị ohu Allah, ụmụnne. Onye Muslim bụ nwanne onye Muslim; ọ naghị emegbu ya, ọ naghị ahapụ ya, ọ naghịkwa elelị ya anya. Ezi omume dị ebe a," o wee tụọ aka n'obi ya. "Ọ bụ ihe ọjọọ zuru ezu maka mmadụ ilelị nwanne ya nwoke Muslim anya. Onye Muslim niile dị nsọ nye onye Muslim ọzọ: ọbara ya, akụ ya, na ugwu ya."
قال رسول الله ﷺ «لا يَمْنَعُ أَحَدُكُمْ فَضْلَ مَاءٍ لِيَمْنَعَ بِهِ الْكَلأ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, sị: "Ọ dịghị onye n'ime unu ga-ejide mmiri karịrị akarị iji gbochie (ndị ọzọ inweta) ahịhịa."
قال رسول الله ﷺ «لا يَمْنَعْ جَارٌ جَارَهُ أَنْ يَغْرِزَ خَشَبَةً فِي جِدَارِهِ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, sị: "Onye agbata obi ekwesịghị igbochi onye agbata obi ya itinye osisi n'ime mgbidi ya."
قال رسول الله ﷺ «مَنْ طَالَبَ حَقًّا فَلْيَطْلُبْهُ فِي عَفَافٍ» وَافٍ، أَوْ غَيْرِ وَافٍ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, sị: "Onye ọ bụla na-achọ ikike, ka ọ chọọ ya n'ụzọ dị ùgwù, ma ọ bụ zuru ezu ma ọ bụ na ọ zuru ezughị."
الباب الثاني: فقه القضاء، نظام القضاء والإمارة في الإسلام
Isi nke Abụọ: Iwu Ikpe, Usoro Ikpe na Ọchịchị n'ime Islam
قال رسول الله ﷺ «إِنِي لَمْ أُومَرْ أَنْ أَنْقُبَ عَنْ قُلُوبِ النَّاسِ وَلَا أَشُقَّ بُطُونَهُمْ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, "E nyereghị m iwu ka m chọpụta ihe dị n'obi mmadụ ma ọ bụ ka m wa afọ ha."
قال رسول الله ﷺ «رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنِ النَّائِمِ حَتَّىٰ يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الْمُبْتَلَىٰ حَتَّىٰ يَبْرَأَ، وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّىٰ يَكْبُرَ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, "E wepụrụ mkpịsị akwụkwọ ahụ n'aka mmadụ atọ: n'aka onye na-ehi ụra ruo mgbe ọ tetara, n'aka onye isi mgbaka ruo mgbe ọ ga-agbake, na n'aka nwa ọhụrụ ruo mgbe ọ ga-etolite."
قال رسول الله ﷺ «كَيْفَ يُقَدِّسُ اللهُ أُمَّةً لا يَأْخُذُ ضَعِيفُهَا حَقَّهُ مِنْ قَوِيِّهَا، وَهُوَ غَيْرُ مُتَعْتَعٍ».
Onye ozi Allah ﷺ kwuru, "Olee otú Allah ga-esi mee ka obodo dị nsọ nke onye na-esighị ike n'ime ya na-anaghị enweta ikike ya n'aka onye ike ya, n'enweghị mgbochi ma ọ bụ egwu?"
الباب الثالث: أقضية الرسول صلوات الله وسلامه عليه
Isi nke atọ: Ikpe nke Onye-ozi ﷺ
قال رسول الله ﷺ «مَا تَأْمُرُنِي؟.. تَأْمُرُنِي أَنْ آمُرَهُ أَنْ يَدَعَ يَدَهُ فِي فِيكَ تَقْضَمُهَا كَمَا يَقْضَمُ الفَحْلُ؟ اذْفَعْ يَدَكَ حَتَّى يَعَضَّهَا ثُمَّ انْتَزِعْهَا».
Onye-ozi Allah ﷺ kwuru, "Gịnị ka ị na-enye m iwu? Ị na-enye m iwu ka m gwa ya ka o tinye aka ya n'ọnụ gị ka ị taa ya dị ka ehi nwoke si ata? Tinye aka gị ka o taa ya, wee dọpụta ya."
قال رسول الله ﷺ «مَا عَلَّمْتَهُ إِذْ كَانَ جَاهِلًا، وَلا أَطْعَمْتَهُ إِذْ كَانَ جَائِعًا».
Onye-ozi Allah ﷺ kwuru, "Ị kụzighị ya mgbe ọ bụ onye amaghị ihe, ma ị nyeghị ya nri mgbe agụụ na-agụ ya."
قال رسول الله ﷺ «يَا زُبَيْرُ اسْقِ، ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ».
Onye-ozi Allah ﷺ kwuru, "O Zubayr, gbaa mmiri, wee jide mmiri ahụ ruo mgbe ọ ga-eru mgbidi ahụ."