نَهْجُ البُرْدَة
ريمٌ على القاعِ بين البانِ والعَلَمِ — أمير الشعراء أحمد شوقي (ت 1351هـ / 1932م)
عارض بها أمير الشعراء أحمد شوقي بردةَ البوصيري على وزنها ورويّها، فجاءت من أبدع ما قيل في المديح النبوي في العصر الحديث، وقد أُنشدت وتُغنّيت في المشارق والمغارب.
Nahj al-Burda — Ahmad Shawqi, Eze Ndị Na-ede Abụ
Eze Ndị Na-ede Abụ, Ahmed Shawqi, dere abụ a na-eṅomi Burda nke Al-Busiri, na-agbaso usoro ya na ụda ya nke ọma. Ọ bụ otu n'ime ọrụ kacha mma nke otuto onye amụma n'oge a, a na-agụ ya ma na-abụ ya n'ọtụtụ ebe n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ na Ebe Ọdịda Anyanwụ.
ريمٌ عَلى القاعِ بَينَ البانِوَالعَلَمِ
أَحَلَّ سَفكَ دَمي في الأَشهُرِ الحُرُمِMgbada nọ n'ala dị larịị, n'etiti osisi ban na ugwu, ekweela ka a wụfuo ọbara m ọbụna n'ime ọnwa ndị dị nsọ.
رَمى القَضاءُ بِعَينَي جُؤذَرٍ أَسَداً
يا ساكِنَ القاعِ أَدرِك ساكِنَ الأَجَمِAkara aka, site n'anya nwa mgbada, gburu ọdụm; O onye bi n'ala dị larịị, mee ngwa ngwa nyere onye bi n'ime ọhịa ịhụnanya aka.
لَمّا رَنا حَدَّثَتني النَفسُ قائِلَةً
يا وَيحَ جَنبِكَ بِالسَهمِ المُصيبِ رُميMgbe o lere anya, mkpụrụ obi m gwara m, sị, "Ewoo maka akụkụ ahụ gị, n'ihi na akụ́ na-adịghị agbagha agbagha agbapụla ya."
جَحَدتُها وَكَتَمتُ السَهمَ في كَبِدي
جُرحُ الأَحِبَّةِ عِندي غَيرُ ذي أَلَمِAgọnahụrụ m ya ma zoo akụ́ ahụ n'ime ime imeju m, n'ihi na ọnya ndị ndị m hụrụ n'anya kpatara, nye m, enweghị ihe mgbu.
رُزِقتَ أَسمَحَ ما في الناسِ مِن خُلُقٍ
إِذا رُزِقتَ اِلتِماسَ العُذرِ في الشِيَمِEnyere gị ﷺ àgwà kacha mma n'ime mmadụ niile, ọkachasị mgbe e nyere gị amara ịchọ mgbaghara maka omume ndị ọzọ.
يا لائِمي في هَواهُ وَالهَوى قَدَرٌ
لَو شَفَّكَ الوَجدُ لَم تَعذِل وَلَم تَلُمِO onye na-ata m ụta maka ịhụnanya m, ọ bụ ezie na ịhụnanya bụ akara aka, ọ bụrụ na agụụ riri gị, ị gaghị ata m ụta ma ọ bụ baara m mba.
لَقَد أَنَلتُكَ أُذناً غَيرَ واعِيَةٍ
وَرُبَّ مُنتَصِتٍ وَالقَلبُ في صَمَمِN'ezie, enyela m gị ntị na-adịghị aghọta ihe n'ezie, n'ihi na ọtụtụ mgbe mmadụ na-ege ntị nke ọma ebe obi ka ntị chiri.
يا ناعِسَالطَرفِ لا ذُقتَ الهَوى أَبَداً
أَسهَرتَ مُضناكَ في حِفظِ الهَوى فَنَمِO onye nwere anya na-ehi ụra, ka ị ghara ịnwale ịhụnanya ma ọlị, n'ihi na ị mere ka onye hụrụ gị n'anya na-arịa ọrịa ghara ihi ụra n'ichekwa ịhụnanya a, ya mere, hie ụra ugbu a.
أَفديكَ إِلفاً وَلا آلو الخَيالَ فِدىً
أَغراكَ باِلبُخلِ مَن أَغراهُ بِالكَرَمِM ga-achụ onwe m n'àjà maka gị, onye m hụrụ n'anya, ma ghara ịhapụ mgbalị ọ bụla maka naanị onyinyo gị; onye kpaliri gị inwe anyaukwu dị otú ahụ, mgbe a kpaliri ya n'onwe ya site n'obiọma?
سَرى فَصادَفَ جُرحاً دامِياً فَأَسا
وَرُبَّ فَضلٍ عَلى العُشّاقِ لِلحُلُمِO jere ije ma zute ọnya na-agba ọbara, nke o mechara gwọọ, n'ezie, a na-enyekarị ndị hụrụ n'anya amara dị ukwuu site n'ndidi.
مَنِ المَوائِسُ باناً بِالرُبىوَقَناً
اللاعِباتُ بِروحي السافِحاتُ دَميKedu ndị bụ ụmụ nwanyị ndị a, na-efegharị dị ka osisi ban n'ugwu na dị ka ube dị gịrịgịrị, ndị na-egwu egwu na mkpụrụ obi m ma na-awụfu ọbara m?
السافِراتُ كَأَمثالِ البُدورِ ضُحىً
يُغِرنَ شَمسَ الضُحى بِالحَليِ وَالعِصَمِHa bụ ndị a na-ekpughe, dị ka ọnwa zuru ezu n'etiti ehihie, ndị ọla ha na mgbaaka ha na-eme ka anyanwụ etiti ụtụtụ nwee anyaụfụ.
القاتِلاتُ بِأَجفانٍ بِها سَقَمٌ
وَلِلمَنِيَّةِ أَسبابٌ مِنَ السَقَمِHa bụ ndị ogbu mmadụ nwere nku anya na-ebu ọrịa na-adịghị ike, n'ihi na n'ezie, ọnwụ na-achọtakarị ihe kpatara ya n'ọrịa.
العاثِراتُ بِأَلبابِ الرِجالِ وَما
أُقِلنَ مِن عَثَراتِ الدَلِّ في الرَسَمِHa bụ ndị na-eme ka uche ụmụ nwoke daa, ma ha anaghị ebelata mgbagwoju anya nke ịma mma ha na-adọrọ adọrọ n'ime ihe ha bụ n'ezie.
المُضرِماتُ خُدوداً أَسفَرَت وَجَلَت
عَن فِتنَةٍ تُسلِمُ الأَكبادَ لِلضَرَمِHa bụ ndị na-agba ọkụ, nwere ntì a kpugheere ma na-enwu gbaa, na-ekpughe ọnwụnwa nke na-enyefe obi n'aka agụụ na-ere ọkụ.
الحامِلاتُ لِواءَ الحُسنِ مُختَلِفاً
أَشكالُهُ وَهوَ فَردٌ غَيرُ مُنقَسِمِHa bụ ndị na-ebu ọkọlọtọ ịma mma, ndị ụdị ha dị iche iche, ma ịma mma n'onwe ya ka dị otu ma ghara ikewa.
مِن كُلِّ بَيضاءَ أَو سَمراءَ زُيِّنَتا
لِلعَينِ وَالحُسنُ في الآرامِ كَالعُصُمِSite n'aka nwanyị ọ bụla nwere akpụkpọ ahụ ọcha ma ọ bụ oji, a chọọrọ mma maka anya, ịma mma ha, dị ka nke mgbada, na-adọrọ adọrọ dị ka ihe nchebe.
يُرَعنَ لِلبَصَرِ السامي وَمِن عَجَبٍ
إِذا أَشَرنَ أَسَرنَ اللَيثَ بِالغَنَمِHa na-atụ anya kacha elu ụjọ, ọ bụkwa ihe ijuanya otú, site n'otu mmegharị ahụ, ha nwere ike isi jide ọdụm na atụrụ.
وَضَعتُ خَدّي وَقَسَّمتُ الفُؤادَ رُبيً
يَرتَعنَ في كُنُسٍ مِنهُ وَفي أَكَمِEdela m ntì m ala ma kewaa obi m n'ugwu, ebe ha nwere ike ịta nri n'ime ebe obibi ya na n'elu ugwu ya.
يا بِنتَ ذي اللَبَدِ المُحَمّى جانِبُهُ
أَلقاكِ في الغابِ أَم أَلقاكِ في الأُطُمِO nwa nwanyị nke onye nwere ajị anụ echedoro, m ga-ahụ gị n'ime ọhịa ka m ga-ahụ gị n'ime ebe e wusiri ike?
ما كُنتُ أَعلَمُ حَتّى عَنَّ مَسكَنُهُ
أَنَّ المُنى وَالمَنايا مَضرِبُ الخِيَمِAmaghị m, ruo mgbe ebe obibi ya pụtara ìhè, na ma ọchịchọ na akara aka na-agbanye ụlọikwuu ha n'otu ebe obibi ahụ.
مَن أَنبَتَ الغُصنَ مِن صَمصامَةٍ ذَكَرٍ
وَأَخرَجَ الريمَ مِن ضِرغامَةٍ قَرِمِOnye mere ka alaka dị nro pulite site na mma agha dị ike, dị nkọ, ma mee ka mgbada mara mma pụta site na ọdụm na-eri anụ, dị egwu?
بَيني وَبَينُكِ مِن سُمرِ القَنا حُجُبٌ
وَمِثلُها عِفَّةٌ عُذرِيَّةُ العِصَمِN'etiti mụ na gị guzo ihe mgbochi nke ube ojii, tinyere ihe mkpuchi dị ike nke ịdị ọcha na-amaghị nwoke.
لَم أَغشَ مَغناكِ إِلّا في غُضونِ كِرىً
مَغناكَ أَبعَدُ لِلمُشتاقِ مِن إِرَمِAgaghị m ebe obibi gị ma ọ bụghị n'ime ụra, n'ihi na ebe obibi gị dị anya karịa maka mkpụrụ obi na-agụ agụụ karịa obodo Iram a ma ama.
يا نَفسُ دُنياكِ تُخفى كُلَّ مُبكِيَةٍ
وَإِن بَدا لَكِ مِنها حُسنُ مُبتَسَمِO mkpụrụ obi m, ndụ ụwa gị na-ezo ihe ọ bụla na-akpata akwa, ọbụlagodi mgbe ịhụrụ ya ka ọ na-amụmụ ọnụ ọchị mara mma.
فُضّي بِتَقواكِ فاهاً كُلَّما ضَحِكَت
كَما يَفُضُّ أَذى الرَقشاءِبِالثَرَمِSite n'ịdị nsọ gị, mepee ọnụ ya mgbe ọ bụla ọ mụmụrụ ọnụ ọchị, dị ka mmadụ si agbaji ezé na-egbu egbu nke agwọ nwere ntụpọ.
مَخطوبَةٌ مُنذُ كانَ الناسُ خاطِبَةٌ
مِن أَوَّلِ الدَهرِ لَم تُرمِل وَلَم تَئَمِA chọọla ya n'alụmdi na nwunye kemgbe mmadụ ghọrọ ndị na-achọ nwunye, na site na mmalite oge, ọ dịghị mgbe ọ bụla ọ ghọrọ nwanyị di ya nwụrụ ma ọ bụ nwa mgbei.
يَفنى الزَمانُ وَيَبقى مِن إِساءَتِها
جُرحٌ بِآدَمَ يَبكي مِنهُ في الأَدَمِOge ga-agafe, ma site n'ajọ omume ya, ọnya ka dị n'ime Adam, nke ọ na-ebe akwa n'ime anụ ahụ ya.
لا تَحفَلي بِجَناها أَو جِنايَتِها
المَوتُ بِالزَهرِ مِثلُ المَوتِ بِالفَحَمِEchegbula onwe gị maka mkpụrụ ya ma ọ bụ mmejọ ya, n'ihi na ọnwụ n'etiti okooko osisi adịghị iche na ọnwụ n'etiti unyi.
كَم نائِمٍ لا يَراها وَهيَ ساهِرَةٌ
لَولا الأَمانِيُّ وَالأَحلامُ لَم يَنَمِỌtụtụ ndị na-ehi ụra anaghị ahụ ịmụrụ anya ya (ụwa), n'ihi na ọ bụrụ na ọ bụghị maka olileanya na nrọ, ọ gaghị ezu ike ma ọlị.
طَوراً تَمُدُّكَ في نُعمى وَعافِيَةٍ
وَتارَةً في قَرارِ البُؤسِ وَالوَصَمِN'otu oge, ọ na-enye gị nkasi obi na ahụike, ma n'oge ọzọ, ọ na-atụba gị n'ime olulu nke nhụsianya na ihere.
كَم ضَلَّلَتكَ وَمَن تُحجَب بَصيرَتُهُ
إِن يَلقَ صابا يَرِد أَو عَلقَماً يَسُمُUgboro ole ka o duhiere gị, n'ihi na onye ọ bụla a kpuchiri nghọta ya ga-aṅụ ilu ilu ma ọ bụrụ na ọ hụ ya, ma ọ bụ jiri colocynth gbuo onwe ya.
يا وَيلَتاهُ لِنَفسي راعَها وَدَها
مُسوَدَّةُ الصُحفِ في مُبيَضَّةِ اللَمَمِEwoo, mkpụrụ obi m, ụjọ tụrụ ma ihe ojii nke omume jupụtara n'etiti ntutu isi ọcha nke ịka nká.
رَكَضتُها في مَريعِ المَعصِياتِ وَما
أَخَذتُ مِن حِميَةِ الطاعاتِ لِلتُخَمِEkwere m ka ọ gbaa ọsọ n'efu n'ebe ịta nri na-eme nri nke nnupụisi, ma ewereghị m ihe mgbochi ọ bụla site na ịkwụsị omume ọma megide anyaukwu ya.
هامَت عَلى أَثَرِ اللَذّاتِ تَطلُبُها
وَالنَفسُ إِن يَدعُها داعي الصِبا تَهِمِO jere ije n'enweghị isi, na-achụso ihe ụtọ, n'ihi na mkpụrụ obi, mgbe oku ntorobịa kpọrọ ya, na-agba ọsọ n'ime agụụ.
صَلاحُ أَمرِكَ لِلأَخلاقِ مَرجِعُهُ
فَقَوِّمِ النَفسَ بِالأَخلاقِ تَستَقِمِEzi omume nke ihe omume gị gbanyere mkpọrọgwụ n'ezi omume, ya mere jiri omume ọma zụọ mkpụrụ obi gị, ọ ga-adịkwa mma.
وَالنَفسُ مِن خَيرِها في خَيرِ عافِيَةٍ
وَالنَفسُ مِن شَرِّها في مَرتَعٍوَخِمِMkpụrụ obi, site n'ịdị mma ya, na-ebi n'ọnọdụ ahụike kacha mma, ebe site n'ajọ omume ya, ọ na-ebi n'ebe ịta nri na-egbu egbu.
تَطغى إِذا مُكِّنَت مِن لَذَّةٍ وَهَوىً
طَغيَ الجِيادِ إِذا عَضَّت عَلى الشُكُمِỌ na-emebi iwu mgbe e nyere ya ohere zuru oke maka ihe ụtọ na agụụ, dị ka ịnyịnya ndị nwere mmụọ na-ata ihe n'ọnụ ha ma ghọọ ndị na-adịghị akwụwa aka ọtọ.
إِن جَلَّ ذَنبي عَنِ الغُفرانِ لي أَمَلٌ
في اللَهِ يَجعَلُني في خَيرِ مُعتَصِمِỌbụlagodi na mmehie m buru oke ibu maka mgbaghara, enwere m olileanya na Allah, onye ga-etinye m n'ebe mgbaba kacha mma.
أَلقى رَجائي إِذا عَزَّ المُجيرُ عَلى
مُفَرِّجِ الكَرَبِ في الدارَينِ وَالغَمَمِM na-atụkwasị olileanya m, mgbe ndị enyemaka dị ụkọ, n'aka onye na-ebelata nhụsianya na iru uju n'ụwa abụọ ahụ.
إِذا خَفَضتُ جَناحَ الذُلِّ أَسأَلُهُ
عِزَّ الشَفاعَةِ لَم أَسأَل سِوى أُمَمِMgbe m ji obi umeala rịọ ya ﷺ maka ebube nke nkwado, anaghị m arịọ ihe ọ bụla na-erughị nzọpụta mba niile.
وَإِن تَقَدَّمَ ذو تَقوى بِصالِحَةٍ
قَدَّمتُ بَينَ يَدَيهِ عَبرَةَ النَدَمِMa ọ bụrụ na mkpụrụ obi na-efe Chineke ebutere ezi omume, m ga-ewetara ya ﷺ naanị anya mmiri nke nchegharị.
لَزِمتُ بابَ أَميرِ الأَنبِياءِ وَمَن
يُمسِك بِمِفتاحِ بابِ اللَهِ يَغتَنِمِM raparawo n'ọnụ ụzọ Onyeisi Ndị Amụma ﷺ, n'ihi na onye ọ bụla jidere igodo ọnụ ụzọ Chineke ga-enweta nnukwu uru n'ezie.
فَكُلُّ فَضلٍ وَإِحسانٍ وَعارِفَةٍ
ما بَينَ مُستَلِمٍ مِنهُ وَمُلتَزِمِN'ihi na amara ọ bụla, obiọma, na ihu ọma na-esi n'aka ndị natara n'aka ya ﷺ na ndị na-arapara n'ahụ ya abịa.
عَلَّقتُ مِن مَدحِهِ حَبلاً أُعَزُّ بِهِ
في يَومِ لا عِزَّ بِالأَنسابِ وَاللُحَمِEjidewo m eriri sitere n'otuto ya ﷺ, nke m ga-eji nweta nsọpụrụ n'ụbọchị agbụrụ ma ọ bụ mmekọrịta ọbara na-agaghị enye ebube ọ bụla.
يُزري قَريضي زُهَيراً حينَ أَمدَحُهُ
وَلا يُقاسُ إِلى جودي لَدى هَرِمِAbụ m, mgbe m na-eto ya ﷺ, na-ebelata nke Zuhayr, a pụghịkwa iji ụgwọ ọrụ m tụnyere mmesapụ aka ya sitere na Harim.
مُحَمَّدٌ صَفوَةُ الباري وَرَحمَتُهُ
وَبُغيَةُ اللَهِ مِن خَلقٍ وَمِن نَسَمِMuhammad ﷺ bụ onye Okike họọrọ na ebere Ya, ọ bụ ọchịchọ Chineke n'onwe ya site n'ihe niile e kere eke na mkpụrụ obi ọ bụla.
وَصاحِبُ الحَوضِ يَومَ الرُسلِ سائِلَةٌ
مَتى الوُرودُ وَجِبريلُ الأَمينُ ظَميỌ ﷺ bụ onye nwe Ọdọ Mmiri (Kawthar) n'ụbọchị ahụ mgbe ọbụna ndị Ozi ga-ajụ, "Olee mgbe anyị ga-erute?" ma Gabriel onye a tụkwasịrị obi n'onwe ya ga-akpọnwụ akpọnwụ.
سَناؤُهُ وَسَناهُ الشَمسُ طالِعَةً
فَالجِرمُ في فَلَكٍ وَالضَوءُ في عَلَمِEbube ya ﷺ na ìhè ya dị ka anyanwụ na-apụta, n'ihi na ebe ahụ anyanwụ dị n'ụzọ ya, ìhè ya bụ ọkọlọtọ dị elu.
قَد أَخطَأَ النَجمَ ما نالَت أُبُوَّتُهُ
مِن سُؤدُدٍ باذِخٍ في مَظهَرٍ سَنِمِKpakpando n'onwe ha enweghị ike iru ebube dị elu na ngosipụta dị elu nke agbụrụ ya ﷺ nwetara.
نُموا إِلَيهِ فَزادوا في الوَرى شَرَفاً
وَرُبَّ أَصلٍ لِفَرعٍ في الفَخارِ نُميNdị nna nna ya tolitere n'ebe ọ nọ ﷺ, si otú ahụ na-amụba nsọpụrụ n'etiti ụmụ mmadụ, n'ihi na mgbe ụfọdụ, mgbọrọgwụ na-enweta ebube ya site na alaka ya.
حَواهُ في سُبُحاتِ الطُهرِ قَبلَهُمُ
نورانِ قاما مَقامَ الصُلبِ وَالرَحِمِTupu ha, ìhè abụọ nwere ya ﷺ n'ime mpaghara ịdị ọcha, na-anọchi anya úkwù na akpa nwa.
لَمّا رَآهُ بَحيرا قالَ نَعرِفُهُ
بِما حَفِظنا مِنَ الأَسماءِ وَالسِيَمِMgbe Bahira onye mọnk hụrụ ya ﷺ, o kwupụtara, "Anyị maara ya site na aha na njirimara anyị chekwaara."
سائِل حِراءَ وَروحَ القُدسِ هَل عَلِما
مَصونَ سِرٍّ عَنِ الإِدراكِ مُنكَتِمِJụọ Hira na Mmụọ Nsọ (Gabriel) ma ha ghọtara ihe nzuzo ahụ echekwara, nke zoro ezo n'uche mmadụ niile, nke e kpugheere ebe ahụ.
كَم جيئَةٍ وَذَهابٍ شُرِّفَت بِهِما
بَطحاءُ مَكَّةَ في الإِصباحِ وَالغَسَمِUgboro ole ka ọbịbịa na ọpụpụ ya ﷺ mere ka ndagwurugwu Mecca nwee nsọpụrụ, ma n'ụtụtụ ma n'uhuruchi.
وَوَحشَةٍ لِاِبنِ عَبدِ اللَهِ بينَهُما
أَشهى مِنَ الأُنسِ بِالأَحسابِ وَالحَشَمِNa owu ọmụma nwa Abdullah ﷺ n'etiti oge ndị ahụ dị oké ọnụ ahịa karịa ịbụ enyi ndị agbụrụ dị elu na ndị na-eso ụzọ.
يُسامِرُ الوَحيَ فيها قَبلَ مَهبِطِهِ
وَمَن يُبَشِّر بِسيمى الخَيرِ يَتَّسِمِỌ ﷺ na mkpughe na-ekwurịta okwu ebe ahụ tupu ọ gbadata n'ụzọ zuru ezu, n'ihi na onye ọ bụla e ji ihe ịrịba ama nke ịdị mma mara bụ n'ezie ihe e ji mara ya.
لَمّا دَعا الصَحبُ يَستَسقونَ مِن ظَمَإٍ
فاضَت يَداهُ مِنَ التَسنيمِ بِالسَنَمِMgbe ndị enyi ya ﷺ kpọrọ mmiri n'ihi akpịrị ịkpọ nkụ ha, aka ya jupụtara na iyi kachasị ọcha (Tasnim), na-enye ọtụtụ iyi.
وَظَلَّلَتهُ فَصارَت تَستَظِلُّ بِهِ
غَمامَةٌ جَذَبَتها خيرَةُ الدِيَمِIgwe ojii kpuchiri ya ﷺ, mgbe ahụ ọ n'onwe ya chọrọ ndò n'aka ya, igwe ojii nke mmiri ozuzo kachasị mma na-adịgide adịgide dọtara.
مَحَبَّةٌ لِرَسولِ اللَهِ أُشرِبَها
قَعائِدُ الدَيرِ وَالرُهبانُ في القِمَمِA kụnyere ịhụnanya maka Ozi Chineke ﷺ ọbụna n'ime ndị na-anọ naanị ha n'ebe obibi ndị mọnk na ndị mọnk nọ n'elu ugwu.
إِنَّ الشَمائِلَ إِن رَقَّت يَكادُ بِها
يُغرى الجَمادُ وَيُغرى كُلُّ ذي نَسَمِN'ezie, mgbe e ji nụchaa àgwà, ọbụna ihe ndị na-adịghị ndụ na-adọrọ mmasị ha, a na-ejidekwa ihe ọ bụla dị ndụ.
وَنودِيَ اِقرَأ تَعالى اللَهُ قائِلُها
لَم تَتَّصِل قَبلَ مَن قيلَت لَهُ بِفَمِE kwupụtakwara, "Gụọ!" ka Chineke, Onye kwuru ya, dị elu, n'ihi na ọ dịtụbeghị mgbe ọnụ kwuru ya nye onye a na-agwa ya okwu.
هُناكَ أَذَّنَ لِلرَحَمَنِ فَاِمتَلَأَت
أَسماعُ مَكَّةَ مِن قُدسِيَّةِ النَغَمِN'ebe ahụ, ọ kpọrọ oku maka ekpere maka Onye Kasị Ebere, ntị ndị Mecca jupụtakwara n'ịdị nsọ nke abụ ahụ dị nsọ.
فَلا تَسَل عَن قُرَيشٍ كَيفَ حَيرَتُها
وَكَيفَ نُفرَتُها في السَهلِ وَالعَلَمِYa mere, ajụla maka Quraysh, otú mgbagwoju anya ha siri dị ukwuu, na otú ịkpọasị ha si gbasaa n'ofe ala dị larịị na ugwu.
تَساءَلوا عَن عَظيمٍ قَد أَلَمَّ بِهِم
رَمى المَشايِخَ وَالوِلدانِ بِاللَمَمِHa jụrụ ajụjụ banyere nnukwu ihe dakwasịrị ha, na-eti ma ndị okenye ma ụmụaka ihe site na mmetụta nke ara.
يا جاهِلينَ عَلى الهادي وَدَعوَتِهِ
هَل تَجهَلونَ مَكانَ الصادِقِ العَلَمِUnu ndị na-amaghị Onye Nduzi na oku ya, ùnu na-eleghara ọnọdụ onye eziokwu, onye a ma ama anya n'ezie?
لَقَّبتُموهُ أَمينَ القَومِ في صِغَرٍ
وَما الأَمينُ عَلى قَولٍ بِمُتَّهَمِUnu n'onwe unu kpọrọ ya "Onye a tụkwasịrị obi" n'etiti ndị mmadụ n'oge ntorobịa ya, a naghịkwa ebo onye a tụkwasịrị obi ebubo ụgha.
فاقَ البُدورَ وَفاقَ الأَنبِياءَ فَكَم
بِالخُلقِ وَالخَلقِ مِن حُسنٍ وَمِن عِظَمِỌ karịrị ọnwa zuru ezu ma karịa ndị amụma, lee ka ịma mma na ịdị ukwuu ya si dị ukwuu ma n'àgwà ma n'okike!
جاءَ النبِيّونَ بِالآياتِ فَاِنصَرَمَت
وَجِئتَنا بِحَكيمٍ غَيرِ مُنصَرِمِNdị amụma ji ihe ịrịba ama bịa nke mechara kwụsị, ma gị ﷺ bịara anyị na akwụkwọ nsọ amamihe na-adịghị akwụsị akwụsị.
آياتُهُ كُلَّما طالَ المَدى جُدُدٌ
يَزينُهُنَّ جَلالُ العِتقِ وَالقِدَمِAmaokwu ya, ka oge na-aga, na-adị ọhụrụ mgbe niile, nke ebube nke oge ochie na anwụghị anwụ ha chọrọ mma.
يَكادُ في لَفظَةٍ مِنهُ مُشَرَّفَةٍ
يوصيكَ بِالحَقِّ وَالتَقوى وَبِالرَحِمِIhe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ n'okwu ọ bụla a na-asọpụrụ sitere n'aka ya ﷺ, ọ na-enye gị iwu ka ị na-ekwu eziokwu, na-efe Chineke, na ịhụnanya ezinụlọ.
يا أَفصَحَ الناطِقينَ الضادَ قاطِبَةً
حَديثُكَ الشَهدُ عِندَ الذائِقِ الفَهِمِOnye kacha ekwu okwu n'ime ndị niile na-asụ asụsụ Arabic, okwu gị dị ka mmanụ aṅụ nye onye maara ihe.
حَلَّيتَ مِن عَطَلٍ جيدَ البَيانِ بِهِ
في كُلِّ مُنتَثِرٍ في حُسنِ مُنتَظِمِI ji ya chọọ olu okwu ọnụ mma, nke tupu mgbe ahụ gba ọtọ, na-eme ka echiche ọ bụla gbasasịa bụrụ nke a haziri ahazi nke ọma.
بِكُلِّ قَولٍ كَريمٍ أَنتَ قائِلُهُ
تُحيِ القُلوبَ وَتُحيِ مَيِّتَ الهِمَمِSite n'okwu ọ bụla dị mma ị ﷺ kwuru, ị na-eme ka obi dịghachi ndụ ma mee ka ọchịchọ ndị nwụrụ anwụ dịghachi ndụ.
سَرَت بَشائِرُ باِلهادي وَمَولِدِهِ
في الشَرقِ وَالغَربِ مَسرى النورِ في الظُلَمِOzi ọma banyere Onye Nduzi na ọmụmụ ya gbasara n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ na Ebe Ọdịda Anyanwụ, dị ka ìhè na-agafe n'ọchịchịrị.
تَخَطَّفَت مُهَجَ الطاغينَ مِن عَرَبٍ
وَطَيَّرَت أَنفُسَ الباغينَ مِن عُجُمِO wepụrụ mkpụrụ obi ndị ọchịchị aka ike Arab ma chụsasịa mmụọ ndị mmegbu mba ọzọ.
ريعَت لَها شَرَفُ الإيوانِ فَاِنصَدَعَت
مِن صَدمَةِ الحَقِّ لا مِن صَدمَةِ القُدُمِEbube nke Iwan (obí eze Peasia) tụrụ ya n'anya ma gbawaa, site na ujo nke eziokwu, ọ bụghị site na ujo nke ụkwụ.
أَتَيتَ وَالناسُ فَوضى لا تَمُرُّ بِهِم
إِلّا عَلى صَنَمٍ قَد هامَ في صَنَمِỊ ﷺ bịara mgbe ndị mmadụ nọ n'ọgba aghara, ị gaghịkwa agafe ha n'ahụghị arụsị na-enwe mmasị n'ebe arụsị ọzọ nọ.
وَالأَرضُ مَملوءَةٌ جَوراً مُسَخَّرَةٌ
لِكُلِّ طاغِيَةٍ في الخَلقِ مُحتَكِمِỤwa jupụtakwara n'ikpe na-ezighị ezi, e nyefere ya n'aka onye ọchịchị aka ike ọ bụla na-achị ihe e kere eke.
مُسَيطِرُ الفُرسِ يَبغي في رَعِيَّتِهِ
وَقَيصَرُ الرومِ مِن كِبرٍ أَصَمُّ عَمِOnye ọchịchị Peasia na-emegbu ndị ya, na Siza nke Rom, n'ihi nganga, bụ onye ntị chiri na onye ìsì.
يُعَذِّبانِ عِبادَ اللَهِ في شُبَهٍ
وَيَذبَحانِ كَما ضَحَّيتَ بِالغَنَمِHa na-ata ndị ohu Chineke ahụhụ site n'obi abụọ ma na-egbu ha dị ka gị ﷺ chụrụ atụrụ n'àjà.
وَالخَلقُ يَفتِكُ أَقواهُم بِأَضعَفِهِم
كَاللَيثِ بِالبَهمِ أَو كَالحوتِ بِالبَلَمِN'etiti ihe e kere eke, ndị kachasị ike na-eri ndị kachasị ike, dị ka ọdụm na-eri ụmụ atụrụ ma ọ bụ whale na-eri obere azụ.
أَسرى بِكَ اللَهُ لَيلاً إِذ مَلائِكُهُ
وَالرُسلُ في المَسجِدِ الأَقصى عَلى قَدَمِChineke buuru gị ﷺ n'abalị mgbe ndị mmụọ ozi ya na ndị ozi ya guzoro na-eche na Al-Aqsa Mosque.
لَمّا خَطَرتَ بِهِ اِلتَفّوا بِسَيِّدِهِم
كَالشُهبِ بِالبَدرِ أَو كَالجُندِ بِالعَلَمِMgbe i ﷺ batara n'ime ya, ha gbakọtara gburugburu onyeisi ha, dị ka kpakpando na-agba ọnwa zuru ezu gburugburu ma ọ bụ ndị agha na-agba ọkọlọtọ ha gburugburu.
صَلّى وَراءَكَ مِنهُم كُلُّ ذي خَطَرٍ
وَمَن يَفُز بِحَبيبِ اللَهِ يَأتَمِمِOnye ọ bụla n'ime ha nwere ọkwá dị elu kpere ekpere n'azụ gị ﷺ, n'ihi na onye ọ bụla Chineke hụrụ n'anya ga-edu ekpere.
جُبتَ السَماواتِ أَو ما فَوقَهُنَّ بِهِم
عَلى مُنَوَّرَةٍ دُرِّيَّةِ اللُجُمِI ﷺ gafere eluigwe, ma ọ bụ ihe dị n'elu ha, n'elu anụ ụgbọ na-enwu gbaa nke nwere eriri olu nke pel.
رَكوبَةً لَكَ مِن عِزٍّ وَمِن شَرَفٍ
لا في الجِيادِ وَلا في الأَينُقِ الرُسُمِAnụ ụgbọ e nyere gị ﷺ maka ebube na nsọpụrụ, nke na-adịghị ka ịnyịnya ọ bụla dị mma ma ọ bụ inyinya ibu ọ bụla na-agba ọsọ.
مَشيئَةُ الخالِقِ الباري وَصَنعَتُهُ
وَقُدرَةُ اللَهِ فَوقَ الشَكِّ وَالتُهَمِỌ bụ uche na ihe okike nke Onye Okike, Onye kere ihe, na ike Chineke karịrị obi abụọ na ebubo niile.
حَتّى بَلَغتَ سَماءً لا يُطارُ لَها
عَلى جَناحٍ وَلا يُسعى عَلى قَدَمِRuo mgbe i ﷺ ruru eluigwe nke mmadụ na-enweghị ike iji nku fefee, ma ọ bụ iji ụkwụ gaa njem.
وَقيلَ كُلُّ نَبِيٍّ عِندَ رُتبَتِهِ
وَيا مُحَمَّدُ هَذا العَرشُ فَاِستَلِمِE kwupụtara, 'Onye amụma ọ bụla nọ n'ọkwá ya, mana O Muhammad ﷺ, nke a bụ Ocheeze, ya mere bịaruo ya nso.'
خَطَطتَ لِلدينِ وَالدُنيا عُلومَهُما
يا قارِئَ اللَوحِ بَل يا لامِسَ القَلَمِI ﷺ kọwara sayensị nke okpukperechi na ụwa, O onye na-agụ Akwụkwọ Echekwara, ee e, O onye na-emetụ Pen ahụ aka.
أَحَطتَ بَينَهُما بِالسِرِّ وَاِنكَشَفَت
لَكَ الخَزائِنُ مِن عِلمٍ وَمِن حِكَمِI gụnyere ihe nzuzo dị n'etiti ha abụọ, ma e kpugheere gị ﷺ akụ̀ nke ihe ọmụma na amamihe.
وَضاعَفَ القُربُ ما قُلِّدتَ مِن مِنَنٍ
بِلا عِدادٍ وَما طُوِّقتَ مِن نِعَمِNa ịdị nso ahụ mụbara amara ndị a na-apụghị ịgụta ọnụ e nyere gị ﷺ, na ngọzi ndị e ji chọọ gị mma.
سَل عُصبَةَ الشِركِ حَولَ الغارِ سائِمَةً
لَولا مُطارَدَةُ المُختارِ لَم تُسَمِJụọ ìgwè ndị na-efe arụsị na-ata ahịhịa gburugburu ọgba ahụ; a gaghị akpọ ha aha ma a sị na ha achụghị Onye A Họpụtara ﷺ.
هَل أَبصَروا الأَثَرَ الوَضّاءَ أَم سَمِعوا
هَمسَ التَسابيحِ وَالقُرآنِ مِن أُمَمِHa hụrụ akara na-egbuke egbeke, ka ọ bụ ha nụrụ ntamu nke otuto na Quran site n'aka mba ndị a na-adịghị ahụ anya?
وَهَل تَمَثَّلَ نَسجُ العَنكَبوتِ لَهُم
كَالغابِ وَالحائِماتُ وَالزُغبُ كَالرُخَمِMa ọ̀ bụ na akwa ududo ahụ pụtara ha dị ka oke ọhịa, na nnụnụ na-efegharị efegharị na ụmụ ha dị ka ugo?
فَأَدبَروا وَوُجوهُ الأَرضِ تَلعَنُهُم
كَباطِلٍ مِن جَلالِ الحَقِّ مُنهَزِمِYa mere ha tụgharịrị, ihu ụwa niile wee bụrụ ha ọnụ, dị ka ụgha e meriri site n'ebube nke eziokwu.
لَولا يَدُ اللَهِ بِالجارَينَ ما سَلِما
وَعَينُهُ حَولَ رُكنِ الدينِ لَم يَقُمِMa a sị na aka Chineke echebeghị ndị enyi abụọ ahụ, ha agaghị adị nchebe, na-enweghị anya ya na-ele anya, ogidi okpukperechi agaghị eguzobe.
تَوارَيا بِجَناحِ اللَهِ وَاِستَتَرا
وَمَن يَضُمُّ جَناحُ اللَهِ لا يُضَمِHa zoro n'okpuru nku Chineke ma zoo onwe ha, n'ihi na onye ọ bụla nku Chineke makụrụ agaghị emerụ ahụ.
يا أَحمَدَ الخَيرِ لي جاهٌ بِتَسمِيَتي
وَكَيفَ لا يَتَسامى بِالرَسولِ سَميO Ahmad ﷺ nke ịdị mma, enwere m nsọpụrụ site n'aha m, n'ihi na olee otú mmadụ agaghị esi bulie onwe ya elu site n'ịkekọrịta aha ya na Onye Ozi ﷺ?
المادِحونَ وَأَربابُ الهَوى تَبَعٌ
لِصاحِبِ البُردَةِ الفَيحاءِ ذي القَدَمِNdị na-eto eto na ndị ịhụnanya riri bụ naanị ndị na-eso ụzọ onye nwe uwe mwụda na-esi ísì ụtọ, onye nwere ọkwá kachasị elu.
مَديحُهُ فيكَ حُبٌّ خالِصٌ وَهَوىً
وَصادِقُ الحُبِّ يُملي صادِقَ الكَلَمِOtuto ya banyere gị ﷺ bụ ịhụnanya dị ọcha na agụụ siri ike, n'ihi na ịhụnanya dị adị na-enye iwu okwu eziokwu mgbe niile.
اللَهُ يَشهَدُ أَنّي لا أُعارِضُهُ
من ذا يُعارِضُ صَوبَ العارِضِ العَرِمِAllah na-agba akaebe na anaghị m emegide ya, n'ihi na onye pụrụ ịlụso mmiri ozuzo nke igwe ojii dị ike, na-ejupụta ejuputa ọgụ?
وَإِنَّما أَنا بَعضُ الغابِطينَ وَمَن
يَغبِط وَلِيَّكَ لا يُذمَم وَلا يُلَمِN'ezie, abụ m naanị otu n'ime ndị na-enwe mmasị, na onye na-enwe mmasị n'ebe onye ị hụrụ n'anya ﷺ nọ, a gaghị ata ya ụta ma ọ bụ katọọ ya.
هَذا مَقامٌ مِنَ الرَحمَنِ مُقتَبَسٌ
تَرمي مَهابَتُهُ سَحبانَ بِالبَكَمِNke a bụ ọkwá sitere n'aka Onye Kasị Ebere, onye egwu ya na-eme ka ọbụna Sahban onye na-ekwu okwu nke ọma gbachie nkịtị.
البَدرُ دونَكَ في حُسنٍ وَفي شَرَفٍ
وَالبَحرُ دونَكَ في خَيرٍ وَفي كَرَمِỌnwa zuru ezu erughị gị ﷺ n'ịma mma na nsọpụrụ, na oké osimiri ka gị mma n'ịdị mma na mmesapụ aka.
شُمُّ الجِبالِ إِذا طاوَلتَها اِنخَفَضَت
وَالأَنجُمُ الزُهرُ ما واسَمتَها تَسِمِUgwu ndị dị elu ga-eweda onwe ha ala ma ọ bụrụ na i gbaa ha aka, na kpakpando ndị na-egbuke egbuke ga-ebu akara gị ebe ọ bụla i tinyere ya.
وَاللَيثُ دونَكَ بَأساً عِندَ وَثبَتِهِ
إِذا مَشَيتَ إِلى شاكي السِلاحِ كَميỌbụna ike ọdụm na-ada mbà n'ihu nke gị ﷺ mgbe ọ na-awụli elu, karịsịa mgbe i ji ije gaa n'ebe onye agha ji ngwá agha zuru ezu nọ.
تَهفو إِلَيكَ وَإِن أَدمَيتَ حَبَّتَها
في الحَربِ أَفئِدَةُ الأَبطالِ وَالبُهَمِObi ndị dike na ndị mmeri na-agụ gị ﷺ agụụ n'agha, ọbụna ma ọ bụrụ na i mere ka ndị ha hụrụ n'anya wụfuo ọbara.
مَحَبَّةُ اللَهِ أَلقاها وَهَيبَتُهُ
عَلى اِبنِ آمِنَةٍ في كُلِّ مُصطَدَمِA tụkwasịrị nwa Amina ﷺ ịhụnanya na egwu Allah n'ime mgba ọ bụla.
كَأَنَّ وَجهَكَ تَحتَ النَقعِ بَدرُ دُجىً
يُضيءُ مُلتَثِماً أَو غَيرَ مُلتَثِمِIhu gị ﷺ n'okpuru ájá agha dị ka ọnwa zuru ezu n'ọchịchịrị, na-enye ìhè ma ọ bụ e kpuchiri ya ma ọ bụ na e kpuchighị ya.
بَدرٌ تَطَلَّعَ في بَدرٍ فَغُرَّتُهُ
كَغُرَّةِ النَصرِ تَجلو داجِيَ الظُلَمِỌnwa zuru ezu ﷺ nke pụtara na Badr, ihu ya na-egbuke egbuke dị ka chi ọbụbọ nke mmeri, na-achụpụ ọchịchịrị kachasị omimi.
ذُكِرتَ بِاليُتمِ في القُرآنِ تَكرِمَةً
وَقيمَةُ اللُؤلُؤِ المَكنونِ في اليُتُمِA kpọtụrụ gị ﷺ aha dị ka nwa mgbei na Quran dị ka nsọpụrụ, n'ihi na uru nke pel zoro ezo dị na nhazi ya pụrụ iche, nke naanị ya.
اللَهُ قَسَّمَ بَينَ الناسِ رِزقَهُمُ
وَأَنتَ خُيِّرتَ في الأَرزاقِ وَالقِسَمِMgbe Allah kesara ndị mmadụ niile ihe oriri ha, e nyere gị ﷺ nhọrọ gbasara ihe oriri na akụkụ.
إِن قُلتَ في الأَمرِ لا أَو قُلتَ فيهِ نَعَم
فَخيرَةُ اللَهِ في لا مِنكَ أَو نَعَمِMa i ﷺ kwuru 'mba' ma ọ bụ 'ee' gbasara okwu, nhọrọ Allah dị n'ime nkwenye ma ọ bụ ịjụ gị.
أَخوكَ عيسى دَعا مَيتاً فَقامَ لَهُ
وَأَنتَ أَحيَيتَ أَجيالاً مِنَ الزِمَمِNwanne gị Jizọs kpọrọ onye nwụrụ anwụ, o wee bilie, mana gị ﷺ mere ka ọgbọ dị iche iche si n'ime omimi nke nchefu bilie.
وَالجَهلُ مَوتٌ فَإِن أوتيتَ مُعجِزَةً
فَاِبعَث مِنَ الجَهلِ أَو فَاِبعَث مِنَ الرَجَمِAmaghị ihe bụ ọnwụ, ya mere ọ bụrụ na e nyere gị ﷺ ọrụ ebube, mee ka ndị mmadụ si n'amaghị ihe bilie ma ọ bụ si n'ili bilie.
قالوا غَزَوتَ وَرُسلُ اللَهِ ما بُعِثوا
لِقَتلِ نَفسٍ وَلا جاؤوا لِسَفكِ دَمِHa kwuru na gị ﷺ lụrụ agha, ma ndị ozi Allah eziteghị ka ha gbuo mkpụrụ obi ma ọ bụ ka ha wụfuo ọbara.
جَهلٌ وَتَضليلُ أَحلامٍ وَسَفسَطَةٌ
فَتَحتَ بِالسَيفِ بَعدَ الفَتحِ بِالقَلَمِNke ahụ bụ amaghị ihe, aghụghọ na-eduhie eduhie, na aghụghọ okwu, n'ihi na gị ﷺ ji mma agha merie naanị mgbe i ji mkpịsị akwụkwọ merie.
لَمّا أَتى لَكَ عَفواً كُلُّ ذي حَسَبٍ
تَكَفَّلَ السَيفُ بِالجُهّالِ وَالعَمَمِMgbe onye ọ bụla nwere ezi agbụrụ ji obi ya niile nyefee onwe ya nye gị ﷺ, mma agha ahụ wee lekọta ndị amaghị ihe na ndị nkịtị.
وَالشَرُّ إِن تَلقَهُ بِالخَيرِ ضِقتَ بِهِ
ذَرعاً وَإِن تَلقَهُ بِالشَرِّ يَنحَسِمِỌ bụrụ na ị jiri ihe ọma zute ihe ọjọọ, ọ ga-emeri gị, ma ọ bụrụ na ị jiri ihe ọjọọ zute ya, a ga-ebipụ ya kpamkpam.
سَلِ المَسيحِيَّةَ الغَرّاءَ كَم شَرِبَت
بِالصابِ مِن شَهَواتِ الظالِمِ الغَلِمِJụọ Iso Ụzọ Kraịst dị ebube, ole agụụ ilu ọ ṅụrụ site n'agụụ nke ndị mmegbu na ndị na-enweghị isi.
طَريدَةُ الشِركِ يُؤذيها وَيوسِعُها
في كُلِّ حينٍ قِتالاً ساطِعَ الحَدَمِDị ka onye gbara ọsọ ndụ site n'ikpere arụsị, e merụrụ ya ahụ ma tinye ya n'agha na-agbasa mgbe niile, na-enwu gbaa n'oge ọ bụla.
لَولا حُماةٌ لَها هَبّوا لِنُصرَتِها
بِالسَيفِ ما اِنتَفَعَت بِالرِفقِ وَالرُحَمِA sị na ọ bụghị maka ndị nchebe biliri inyere ya aka na mma agha, ọ gaghị erite uru site n'ịdị nwayọọ na ebere.
لَولا مَكانٌ لِعيسى عِندَ مُرسِلِهِ
وَحُرمَةٌ وَجَبَت لِلروحِ في القِدَمِA sị na ọ bụghị maka ọnọdụ dị elu Jizọs nwere n'ebe Onye zitere ya nọ, na nsọpụrụ ochie e kwesịrị Mmụọ Nsọ.
لَسُمِّرَ البَدَنُ الطُهرُ الشَريفُ عَلى
لَوحَينِ لَم يَخشَ مُؤذيهِ وَلَم يَجِمِA gaara akpọgide ahụ dị ọcha, dị ebube n'osisi abụọ, onye na-ata ya ahụhụ anaghị atụ egwu ihe ọ bụla ma ọ dịghị akwa ụta.
جَلَّ المَسيحُ وَذاقَ الصَلبَ شانِئُهُ
إِنَّ العِقابَ بِقَدرِ الذَنبِ وَالجُرُمِKraịst dị elu, onye kpọrọ ya asị atọọla n'obe, n'ihi na ntaramahụhụ dabara adaba na mmehie na mpụ.
أَخو النَبِيِّ وَروحُ اللَهِ في نُزُلٍ
فَوقَ السَماءِ وَدونَ العَرشِ مُحتَرَمِNwanne onye amụma ﷺ na Mmụọ Chineke ka a na-asọpụrụ n'ebe obibi dị n'eluigwe na n'okpuru ocheeze.
عَلَّمتَهُم كُلَّ شَيءٍ يَجهَلونَ بِهِ
حَتّى القِتالَ وَما فيهِ مِنَ الذِمَمِỊ kụziiri ha ihe niile ha na-amaghị, ọbụna agha na nkwekọrịta ndị ọ na-agụnye.
دَعَوتَهُم لِجِهادٍ فيهِ سُؤدُدُهُم
وَالحَربُ أُسُّ نِظامِ الكَونِ وَالأُمَمِỊ kpọrọ ha ka ha lụọ ọgụ nke dị ebube ha, n'ihi na agha bụ ntọala nke usoro eluigwe na ala na mba niile.
لَولاهُ لَم نَرَ لِلدَولاتِ في زَمَنٍ
ما طالَ مِن عُمُدٍ أَو قَرَّ مِن دُهُمِMa a sị na ọ bụghị maka ya, anyị agaraghị ahụ mba ọ bụla n'oge ọ bụla inweta ogidi na-adịgide adịgide ma ọ bụ ebe e wusiri ike.
تِلكَ الشَواهِدُ تَترى كُلَّ آوِنَةٍ
في الأَعصُرِ الغُرِّ لا في الأَعصُرِ الدُهُمِIhe akaebe ndị a na-eso ibe ha mgbe niile, na-apụta ìhè n'oge ebube, ọ bụghị n'oge gbara ọchịchịrị.
بِالأَمسِ مالَت عُروشٌ وَاِعتَلَت سُرُرٌ
لَولا القَذائِفُ لَم تَثلَم وَلَم تَصُمِN'ụnyaahụ, ocheeze dara ma oche ike bilie; a sị na ọ bụghị maka ngwa agha, a gaghị emebi ha ma ọ bụ mechie ha ọnụ.
أَشياعُ عيسى أَعَدّوا كُلَّ قاصِمَةٍ
وَلَم نُعِدُّ سِوى حالاتِ مُنقَصِمِNdị na-eso ụzọ Jizọs kwadebere ike mbibi ọ bụla, ebe anyị akwadoghị ihe ọ bụla ma e wezụga ọnọdụ nke nkewa.
مَهما دُعيتَ إِلى الهَيجاءِ قُمتَ لَها
تَرمي بِأُسدٍ وَيَرمي اللَهُ بِالرُجُمِMgbe ọ bụla a kpọrọ gị n'agha, ị biliri maka ya, na-atụba ọdụm ebe Chineke na-atụba ngwa agha.
عَلى لِوائِكَ مِنهُم كُلُّ مُنتَقِمٍ
لِلَّهِ مُستَقتِلٍ في اللَهِ مُعتَزِمِN'okpuru ọkọlọtọ gị, n'ime ha, bụ onye ọbọ ọ bụla maka Chineke, onye siri ike ma na-achọ ọnwụ n'ihi Ya.
مُسَبِّحٍ لِلِقاءِ اللَهِ مُضطَرِمٍ
شَوقاً عَلى سابِخٍ كَالبَرقِ مُضطَرِمِNa-eto izute Chineke, na-ere ọkụ n'agụụ, ọ gbara ịnyịnya na-agba ọsọ, na-enwu dị ka àmụ̀mà.
لَو صادَفَ الدَهرَ يَبغي نَقلَةً فَرَمى
بِعَزمِهِ في رِحالِ الدَهرِ لَم يَرِمِỌ bụrụ na ọ zutere oge na-achọ mgbanwe ma tụba mkpebi ya n'ime ya, oge agaghị agagharị.
بيضٌ مَفاليلُ مِن فِعلِ الحُروبِ بِهِم
مِن أَسيُفِ اللَهِ لا الهِندِيَّةُ الخُذُمُHa dị ọcha ma gbachie ọnụ site n'agha ndị na-adịgide adịgide, ma ha bụ mma agha Chineke n'onwe ha, ọ bụghị naanị mma agha India dị nkọ.
كَم في التُرابِ إِذا فَتَّشتَ عَن رَجُلٍ
مَن ماتَ بِالعَهدِ أَو مَن ماتَ بِالقَسَمِMmadụ ole ka dị n'ájá, ọ bụrụ na ị chọọ, ndị nwụrụ na-emezu ọgbụgba ndụ ha ma ọ bụ iyi ha.
لَولا مَواهِبُ في بَعضِ الأَنامِ لَما
تَفاوَتَ الناسُ في الأَقدارِ وَالقِيَمِA sị na ọ bụghị maka onyinye ndị e nyere ụfọdụ mmadụ, ụmụ mmadụ agaraghị enwe ọdịiche dị otú ahụ n'ọnọdụ na uru dị n'ime.
شَريعَةٌ لَكَ فَجَّرتَ العُقولَ بِها
عَن زاخِرٍ بِصُنوفِ العِلمِ مُلتَطِمِSite n'iwu Chineke gị, ﷺ, i mere ka uche gbawaa site n'oké osimiri na-agba agba, jupụtara n'ụdị ihe ọmụma dị iche iche.
يَلوحُ حَولَ سَنا التَوحيدِ جَوهَرُها
كَالحَليِ لِلسَيفِ أَو كَالوَشيِ لِلعَلَمِIhe dị n'ime ya na-enwu gburugburu ịdị ebube nke tauhidi (ịdị n'otu Chineke), dị ka ihe ịchọ mma na mma agha ma ọ bụ ihe ịchọ mma dị mgbagwoju anya na ọkọlọtọ.
غَرّاءُ حامَت عَلَيها أَنفُسٌ وَنُهىً
وَمَن يَجِد سَلسَلاً مِن حِكمَةٍ يَحُمِIwu a dị ebube, nke mkpụrụ obi na uche na-efegharị n'elu ya, na-adọta onye ọ bụla chọpụtara isi iyi amamihe na-asọ asọ ka ọ nabata ya.
نورُ السَبيلِ يُساسُ العالِمونَ بِها
تَكَفَّلَت بِشَبابِ الدَهرِ وَالهَرَمِỌ bụ ìhè na-eduzi ụzọ nke a na-eji achị ụwa niile, ebe ọ na-eburu ibu ọrụ maka ma ntorobịa ma agadi nke oge.
يَجري الزَمانُ وَأَحكامُ الزَمانِ عَلى
حُكمٍ لَها نافِذٍ في الخَلقِ مُرتَسِمِMa oge ma iwu ya na-asọ n'ụzọ kwekọrọ n'ikpe ya na-agbasa, nke e dere n'ụzọ na-adịghị ehichapụ n'ihe niile e kere eke.
لَمّا اِعتَلَت دَولَةُ الإِسلامِ وَاِتَّسَعَت
مَشَت مَمالِكُهُ في نورِها التَمَمِKa steeti Islam na-arị elu ma na-agbasa, alaeze ya na-aga n'ihu, na-asa ahụ n'ìhè ya zuru oke ma na-agụnye ihe niile.
وَعَلَّمَت أُمَّةً بِالقَفرِ نازِلَةً
رَعيَ القَياصِرِ بَعدَ الشاءِ وَالنَعَمِỌ kụziiri mba, nke bi n'ọzara, ka ha na-azụ ndị eze ukwu, ọrụ ha rụrụ mgbe ha lekọtasịrị atụrụ na kamel.
كَم شَيَّدَ المُصلِحونَ العامِلونَ بِها
في الشَرقِ وَالغَربِ مُلكاً باذِخَ العِظَمِAlaeze dị ebube ole, nke ịdị ukwuu dị egwu, ka ndị mgbanwe, na-arụ ọrụ na ụkpụrụ ya, guzobere n'ofe Ọwụwa Anyanwụ na Ọdịda Anyanwụ!
لِلعِلمِ وَالعَدلِ وَالتَمدينِ ما عَزَموا
مِنَ الأُمورِ وَما شَدّوا مِنَ الحُزُمِMaka ihe ọmụma, ikpe ziri ezi, na mmepeanya, ha kpebiri ime nnukwu ihe ma kee eriri ha ike na mkpebi siri ike.
سُرعانَ ما فَتَحوا الدُنيا لِمِلَّتِهِم
وَأَنهَلوا الناسَ مِن سَلسالِها الشَبِمِNgwa ngwa ha mepere ụwa maka okwukwe ha, sitekwa n'isi iyi ya dị jụụ, na-asọ asọ, ha kwụsịrị akpịrị ịkpọ nkụ nke mmadụ niile.
ساروا عَلَيها هُداةَ الناسِ فَهيَ بِهِم
إِلى الفَلاحِ طَريقٌ واضِحُ العَظَمِHa jere ije n'ụzọ a dị ka ndị nduzi maka ụmụ mmadụ, sitekwa na nduzi ha, ọ ghọrọ ụzọ doro anya dị ebube maka ọganihu na ihe ịga nke ọma.
لا يَهدِمُ الدَهرُ رُكناً شادَ عَدلَهُمُ
وَحائِطُ البَغيِ إِن تَلمَسهُ يَنهَدِمِOge enweghị ike ịkwatu ogidi ikpe ziri ezi ha wuru, ma mgbidi nke mmegbu, ọ bụrụ na a metụ ya aka, ọ ga-adaba.
نالوا السَعادَةَ في الدارَينِ وَاِجتَمَعوا
عَلى عَميمٍ مِنَ الرُضوانِ مُقتَسَمِHa nwetara obi ụtọ n'ụwa a na n'ụwa ọzọ, na-ezukọta ọnụ n'afọ ojuju Chineke zuru ebe niile ma kesaa.
دَع عَنكَ روما وَآثينا وَما حَوَتا
كُلُّ اليَواقيتِ في بَغدادَ وَالتُوَمِLeghara Rom na Atens anya na ihe niile ha gụnyere, n'ihi na a ga-ahụ rubi niile dị oké ọnụ ahịa na Baghdad na Tuwam.
وَخَلِّ كِسرى وَإيواناً يَدِلُّ بِهِ
هَوىً عَلى أَثَرِ النيرانِ وَالأَيُمِHapụ Khosrow na nnukwu iwan ya, nke na-egosi naanị agụụ gara aga maka ihe fọdụrụ n'ọkụ na arụsị.
وَاِترُك رَعمَسيسَ إِنَّ المُلكَ مَظهَرُهُ
في نَهضَةِ العَدلِ لا في نَهضَةِ الهَرَمِHapụ Ramesses, n'ihi na ezi ngosipụta nke ọchịchị eze dị n'ọganihu nke ikpe ziri ezi, ọ bụghị n'iwu pyramid.
دارُ الشَرائِعِ روما كُلَّما ذُكِرَت
دارُ السَلامِ لَها أَلقَت يَدَ السَلَمِMgbe ọ bụla a kpọtụrụ Rom, ebe obibi iwu a ma ama, Dar al-Salam (Baghdad) na-agbatị aka nke nkwenye udo nye ya.
ما ضارَعَتها بَياناً عِندَ مُلتَأَمٍ
وَلا حَكَتها قَضاءً عِندَ مُختَصَمِRom enweghị ike ịsọ mpi Baghdad n'ịkwu okwu n'oge nzukọ, ọ dịghịkwa eṅomi amamihe ikpe ya n'oge esemokwu.
وَلا اِحتَوَت في طِرازٍ مِن قَياصِرِها
عَلى رَشيدٍ وَمَأمونٍ وَمُعتَصِمِRom enweghịkwa, n'etiti ndị eze ukwu ya, ndị yiri Rashid, Ma'mun, ma ọ bụ Mu'tasim.
مَنِ الَّذينَ إِذا سارَت كَتائِبُهُم
تَصَرَّفوا بِحُدودِ الأَرضِ وَالتُخَمِÒnye ka ndị agha ha, mgbe ha na-aga ije, na-achịkwa ókèala ụwa na nsọtụ ya?
وَيَجلِسونَ إِلى عِلمٍ وَمَعرِفَةٍ
فَلا يُدانَونَ في عَقلٍ وَلا فَهَمِHa na-anọdụ ala n'ihe ọmụma na nghọta, ya mere ọ dịghị onye nwere ike ịha ka ha n'uche ma ọ bụ nghọta.
يُطَأطِئُ العُلَماءُ الهامَ إِن نَبَسوا
مِن هَيبَةِ العِلمِ لا مِن هَيبَةِ الحُكُمِNdị ọkà mmụta na-ehulata isi ha mgbe ha na-ekwu okwu, n'ihi nsọpụrụ maka ihe ọmụma ha, ọ bụghị n'ihi nsọpụrụ maka ikike ha.
وَيُمطِرونَ فَما بِالأَرضِ مِن مَحَلٍ
وَلا بِمَن باتَ فَوقَ الأَرضِ مِن عُدُمِHa na-awụsa ngọzi, ya mere ọ dịghị ala akpọnwụ akpọnwụ n'ụwa, ma ọ bụ ịda ogbenye n'etiti ndị bi na ya.
خَلائِفُ اللَهِ جَلّوا عَن مُوازَنَةٍ
فَلا تَقيسَنَّ أَملاكَ الوَرى بِهِمِHa bụ ndị Caliph nke Chineke, dị elu nke ukwuu maka ntụnyere, ya mere atụla ndị eze mmadụ tụnyere ha.
مَن في البَرِيَّةِ كَالفاروقِ مَعدَلَةً
وَكَاِبنِ عَبدِ العَزيزِ الخاشِعِ الحَشِمِÒnye n'ime ihe e kere eke dị ka Al-Farooq n'ikpe ziri ezi, na dị ka Ibn Abd al-Aziz, onye dị umeala n'obi na onye nwere nkwanye ùgwù?
وَكَالإِمامِ إِذا ما فَضَّ مُزدَحِماً
بِمَدمَعٍ في مَآقي القَومِ مُزدَحِمِNa dị ka Imam, mgbe ọ na-achụsa ìgwè mmadụ na anya mmiri jupụtara n'anya ndị mmadụ.
الزاخِرُ العَذبُ في عِلمٍ وَفي أَدَبٍ
وَالناصِرُ النَدبِ في حَربٍ وَفي سَلَمِỌ bụ onye jupụtara na ụtọ n'ihe ọmụma na akwụkwọ, na onye enyemaka dị mma n'agha na n'udo.
أَو كَاِبنِ عَفّانَ وَالقُرآنُ في يَدِهِ
يَحنو عَلَيهِ كَما تَحنو عَلى الفُطُمِMa ọ bụ dị ka Ibn Affan, na Quran n'aka ya, ọ na-ehulata n'elu ya dị ka mmadụ na-ehulata n'elu ụmụ ọhụrụ a kwụsịrị ara.
وَيَجمَعُ الآيَ تَرتيباً وَيَنظُمُها
عِقداً بِجيدِ اللَيالي غَيرَ مُنفَصِمِỌ na-achịkọta amaokwu ndị ahụ n'usoro ma hazie ha, olu n'olu abalị, nke na-agaghị agbaji agbaji.
جُرحانِ في كَبِدِ الإِسلامِ ما اِلتَأَما
جُرحُ الشَهيدِ وَجُرحٌ بِالكِتابِ دَميỌnya abụọ dị n'ime obi Islam agwọbeghị: ọnya onye nwụrụ n'ihi okwukwe na ọnya mere ka Akwụkwọ ahụ wụfuo ọbara.
وَما بَلاءُ أَبي بَكرٍ بِمُتَّهَمٍ
بَعدَ الجَلائِلِ في الأَفعالِ وَالخِدَمِA gaghị enwe obi abụọ banyere ule Abu Bakr, mgbe omume na ọrụ ya dị ebube gasịrị.
بِالحَزمِ وَالعَزمِ حاطَ الدينَ في مِحَنٍ
أَضَلَّتِ الحُلمَ مِن كَهلٍ وَمُحتَلِمِSite n'ịdị njikere na mkpebi siri ike, o chebere okwukwe ahụ n'etiti ule ndị mere ka amamihe ndị agadi na ndị na-eto eto ghara ịghọta.
وَحِدنَ بِالراشِدِ الفاروقِ عَن رُشدٍ
في المَوتِ وَهوَ يَقينٌ غَيرُ مُنبَهِمِHa wee tụgharịa Al-Farooq onye e duziri nke ọma site n'nduzi ya gbasara ọnwụ, nke bụ ihe doro anya na-enweghị mgbagha.
يُجادِلُ القَومَ مُستَلّاً مُهَنَّدَهُ
في أَعظَمِ الرُسلِ قَدراً كَيفَ لَم يَدُمِỌ gbara ndị mmadụ arụ, na-adọpụta mma agha India ya, gbasara onye ozi kachasị ukwuu, na-eche otú ọ na-agaghị esi anọgide.
لا تَعذُلوهُ إِذا طافَ الذُهولُ بِهِ
ماتَ الحَبيبُ فَضَلَّ الصَبُّ عَن رَغَمِAtụla ya ụta ma ọ bụrụ na mgbagwoju anya meriri ya, n'ihi na onye a hụrụ n'anya nwụrụ, onye hụrụ n'anya ahụ wee funahụ ụzọ ya n'agbanyeghị onwe ya.
يا رَبِّ صَلِّ وَسَلِّم ما أَرَدتَ عَلى
نَزيلِ عَرشِكَ خَيرِ الرُسلِ كُلِّهِمِOnyenwe anyị, wụsa ngọzi na udo gị dị ka ịchọrọ n'elu onye bi n'ocheeze gị, onye kachasị mma n'ime ndị ozi niile ﷺ.
مُحيِ اللَيالي صَلاةً لا يُقَطِّعُها
إِلّا بِدَمعٍ مِنَ الإِشفاقِ مُنسَجِمِO mere ka abalị dịghachi ndụ site n'ekpere, nke ọ na-adịghị akwụsị, ma e wezụga site n'anya mmiri na-asọ asọ nke ọmịiko.
مُسَبِّحاً لَكَ جُنحَ اللَيلِ مُحتَمِلاً
ضُرّاً مِنَ السُهدِ أَو ضُرّاً مِنَ الوَرَمِNa-eto gị n'etiti abalị, na-anagide ihe isi ike nke enweghị ụra ma ọ bụ ihe isi ike nke ọzịza.
رَضِيَّةٌ نَفسُهُ لا تَشتَكي سَأَماً
وَما مَعَ الحُبِّ إِن أَخلَصتَ مِن سَأَمِMkpụrụ obi ya nwere afọ ojuju, ọ dịghị mgbe ọ na-eme mkpesa maka ike ọgwụgwụ, n'ihi na site n'ịhụnanya dị ọcha, ọ dịghị ike ọgwụgwụ.
وَصَلِّ رَبّي عَلى آلٍ لَهُ نُخَبٍ
جَعَلتَ فيهِم لِواءَ البَيتِ وَالحَرَمِMa gọzie, Onyenwe anyị, ezinụlọ ya ahọpụtara, n'ime ha ka ị tinyere ọkọlọtọ nke Ụlọ Nsọ na Ebe Nsọ ya.
بيضُ الوُجوهِ وَوَجهُ الدَهرِ ذو حَلَكٍ
شُمُّ الأُنوفِ وَأَنفُ الحادِثاتِ حَمىIhu ha na-egbuke egbuke mgbe ihu oge gbara ọchịchịrị, ha dịkwa mma ma na-adịghị ada mbà mgbe ihe isi ike na-ebili n'ike.
وَأَهدِ خَيرَ صَلاةٍ مِنكَ أَربَعَةً
في الصَحبِ صُحبَتُهُم مَرعِيَّةُ الحُرَمِMa wụsa ngọzi gị kachasị mma n'elu mmadụ anọ n'ime ndị enyi, ndị a na-asọpụrụ mmekọrịta ha dị nsọ.
الراكِبينَ إِذا نادى النَبِيُّ بِهِم
ما هالَ مِن جَلَلٍ وَاِشتَدَّ مِن عَمَمِHa bụ ndị na-agba ịnyịnya zara oku Onye Amụma ﷺ mgbe egwu dị ukwuu na ọdachi zuru ebe niile siri ike.
الصابِرينَ وَنَفسُ الأَرضِ واجِفَةٌ
الضاحِكينَ إِلى الأَخطارِ وَالقُحَمِHa bụ ndị nwere ndidi, ọbụlagodi mgbe mkpụrụ obi ụwa na-ama jijiji, ha na-amụmụ ọnụ ọchị n'ihu ihe egwu na ihe ọjọọ.
يا رَبِّ هَبَّت شُعوبٌ مِن مَنِيَّتِها
وَاِستَيقَظَت أُمَمٌ مِن رَقدَةِ العَدَمِOnyenwe anyị, ndị mmadụ ebiliwo site n'ọnwụ ha, mba dị iche iche etetala site n'ụra nke enweghị ihe ọ bụla.
سَعدٌ وَنَحسٌ وَمُلكٌ أَنتَ مالِكُهُ
تُديلُ مِن نِعَمٍ فيهِ وَمِن نِقَمِChi ọma na chi ọjọọ, na alaeze nke naanị gị nwere, nke ị na-agbanwe n'etiti ngọzi na nhụjuanya.
رَأى قَضاؤُكَ فينا رَأيَ حِكمَتِهِ
أَكرِم بِوَجهِكَ مِن قاضٍ وَمُنتَقِمِIwu gị gbasara anyị na-egosipụta ikpe nke amamihe gị; lee ka ihu gị si dị ebube dị ka Onye Ikpe na Onye Na-abọ Ọbọ!
فَاِلطُف لِأَجلِ رَسولِ العالَمينَ بِنا
وَلا تَزِد قَومَهُ خَسفاً وَلا تُسِمِYa mere, meere anyị ebere n'ihi Onye Ozi nke Ụwa ﷺ, ma emela ka ihere ndị ya dịkwuo ukwuu ma ọ bụ kpọọ ha aha ihere.
يا رَبِّ أَحسَنتَ بَدءَ المُسلِمينَ بِهِ
فَتَمِّمِ الفَضلَ وَاِمنَح حُسنَ مُختَتَمِOnyenwe anyị, ị mere ka mmalite nke ndị Alakụba zuo oke site n'aka ya ﷺ, ya mere mezue amara gị ma nye ha njedebe dị mma.