Iman marang Qadar

Iman marang Qadar ing Islam ora ateges paksaan utawa pasrah bongkokan (tanpa usaha), nanging iku ngakoni kersane Allah kanthi netepake tanggung jawabe manungsa. Satemene kaadilane Allah ora bisa diukur nganggo ukuran manungsa kang winates; kaya dene murid sing ngira yen paukuman gurune iku zalim, padahal iku wujud keadilan kanggo kebecikane, bisa uga katon samar tumrap kita takdire Allah, nanging sajatine iku kawicaksanan lan kaadilan kang ora bisa kita mangerteni kabeh sisihane.

Allah maringi manungsa akal lan kersa (kekarepan), lan ngitung amale mung ing wates kemampuane lan kebebasane. Teks-teks kang nuduhake paksaan iku nuduhake perkara-perkara alam semesta kang ngluwihi kemampuan kita, kang ora bakal ditakokake marang kawula, dene amal-amal kang nyebabake ganjaran lan siksa iku ana ing wates pilihan manungsa. Mula, pituduh (hidayah) lan kesasar (dholaalah) iku asil saka usahane wong lan amal-amale kang dipilih kanthi kersa bebas.

Para Salafus Shalih ndadekake iman marang qadar minangka panyurung kanggo tumindak, jihad, lan ngupaya sebab-sebab, padha yakin yen rejeki lan ajal iku wis ditetepake, mula padha nyambut gawe kanthi sregep lan tawakal marang Allah tanpa males utawa lemes. Dene nggunakake qadar minangka alesan kanggo mbenerake kekurangan utawa maksiat iku alesan kang ringkih lan ditolak, amarga manungsa ora ngerti perkara gaib, nanging mung nuruti hawa nepsune, mula ora ana siji-sijia kang duwe alesan kanggo ninggalake apa kang wis didhawuhake dening Allah.

الإيمان بالقدر في الإسلام لا يعني الجبر أو التواكل، بل هو إقرار بمشيئة الله مع إثبات مسؤولية الإنسان. إن عدالة الله لا تُقاس بمقاييس البشر القاصرة؛ فكما قد يرى التلميذ تأديب معلمه ظلماً وهو عين العدل لمصلحته، قد تبدو لنا أقدار الله غامضة، لكنها في جوهرها حكمة وعدل لا نحيط بكافة جوانبهما.

يعطي الله الإنسان عقلاً وإرادة، ويحاسبه في نطاق قدرته وحريته فقط. النصوص التي توحي بالإجبار تشير إلى أمور كونية فوق طاقتنا لا يُسأل عنها العبد، بينما الأعمال التي يترتب عليها الثواب والعقاب هي في دائرة اختيار الإنسان. لذا، فإن الهداية والضلال هما نتيجة لسعي المرء وأعماله التي اختارها بإرادته الحرة.

اتخذ السلف الصالح من الإيمان بالقدر دافعاً للعمل والجهاد والأخذ بالأسباب، مؤمنين أن الرزق والأجل مقدران، فعملوا بجد وتوكلوا على الله دون كسل أو خمول. أما الاحتجاج بالقدر لتبرير التقصير أو المعصية فهو حجة واهية ومردودة، لأن الإنسان لا يعلم غيبه، بل يستجيب لشهوته، فليس لأحد عذر في ترك ما أمره الله به.