მარხვა

მარხვა ისლამის მეოთხე სვეტია და გულისხმობს თავის შეკავებას საკვებისგან, სასმელისგან და ყველა იმისგან, რაც მარხვას არღვევს, განთიადიდან მზის ჩასვლამდე კურთხეულ რამადანის თვეში. მარხვა არის ღვთისმოშიშების, მოთმინებისა და ღარიბების მიმართ თანაგრძნობის სკოლა.

ისლამში მარხვა უნიკალური საგანმანათლებლო სკოლაა. ის არ არის მხოლოდ საკვებისა და სასმელისგან თავის შეკავება, არამედ ეს არის პრაქტიკული ვარჯიში თვითკონტროლში და საკუთარი სურვილების ალლაჰის ბრძანებისთვის დამორჩილებაში. მორწმუნის შიმშილისა და წყურვილის გრძნობა ცხელ დღეებში აიძულებს მას გამოსცადოს ნებისყოფის ძალა და ასწავლის, როგორ დაძლიოს საკუთარი ვნებები, თაყვანისცემის სირთულეების მოთმინებით, ყოვლისშემძლე ალლაჰის კმაყოფილების მოსაპოვებლად.

მარხვის ერთ-ერთი უმაღლესი სიბრძნეა სხვების მიმართ თანაგრძნობის განვითარება, რადგან, როდესაც მდიდარი შიმშილობს, ის გრძნობით აცნობიერებს, თუ რას განიცდის ღარიბი და გაჭირვებული, რაც მის გულში აღძრავს გაცემისა და ნუგეშისცემის სურვილს. ეს არის გაკვეთილი სოციალურ თანაგრძნობასა და სამართლიანობაში, სადაც ადამიანებს შორის განსხვავებები ქრება და სული ესწრაფვის გაჭირვებულთა დახმარებას. ამგვარად, თაყვანისცემა ინდივიდუალური საქმედან იქცევა პრაქტიკად, რომელიც აერთიანებს გულებს და ამყარებს საზოგადოების საყრდენებს.

მარხვა ასევე მორწმუნის გულში მუდმივ თვითკონტროლს ნერგავს, რადგან ის თავს იკავებს მარხვის დამრღვევი ქმედებებისგან როგორც განმარტოებით, ისე საჯაროდ, და ეს აძლიერებს მასში ღვთისმოშიშებას, რაც რელიგიის არსია. ამ თაყვანისცემის ყოველწლიური გამეორებით, მუსლიმი ეჩვევა ალლაჰის მორჩილების გახსენებას თავისი ცხოვრების ყველა საქმეში, და შეუძლია მიატოვოს ის, რაც მის უფალს აღაშფოთებს, და დაიცვას მისი გზა, როგორიც არ უნდა იყოს ცდუნებები და ფსიქოლოგიური ზეწოლა.

الصيام هو الركن الرابع، ويكون بالامتناع عن الطعام والشراب وسائر المفطرات من طلوع الفجر إلى غروب الشمس في شهر رمضان المبارك. الصيام مدرسة للتقوى والصبر والرحمة بالفقراء.

يُعد الصوم في الإسلام مدرسةً تربويةً فريدة، فهو ليس مجرد امتناع عن الطعام والشراب، بل هو تمرينٌ عمليٌّ على ضبط النفس وإخضاع رغباتها لأمر الله. إن شعور المؤمن بالجوع والعطش في الأيام الحارة يجعله يختبر قوة الإرادة، ويُعلمه كيف ينتصر على شهواته، مستعينًا بالصبر على مشقة العبادة ابتغاءً لمرضاة الله تعالى.

ومن أسمى حكم الصوم تنميةُ الشعور بالآخرين، فعندما يجوع الغني، يدرك بحسه حقيقة ما يعانيه الفقير المعدم، مما يبعث في قلبه الرغبة في العطاء والمواساة. إنه درسٌ في التراحم الاجتماعي والعدل، حيث تذوب الفوارق بين الناس، وتتوق النفس لمساعدة المحرومين، فتتحول العبادة من شأنٍ فرديٍّ إلى ممارسةٍ تؤلف بين القلوب وتشد أزر المجتمع.

كما يورث الصوم في قلب المؤمن رقابةً ذاتيةً مستمرة؛ إذ يمتنع عن المفطرات في الخلوة والجلوة، وهذا يعزز في نفسه التقوى التي هي جوهر الدين. ومن خلال تكرار هذه العبادة كل عام، يتعود المسلم على استحضار طاعة الله في كل شؤون حياته، فيصبح قادراً على ترك ما يغضب ربه، والالتزام بمنهجه مهما بلغت المغريات والضغوطات النفسية.