Аллаға иман
Аллаға иман — жай теориялық ұғым емес, әр адамның тереңіне сіңіп қалған табиғи сезім. Адам жаны, материалдық дүниеге толы өмірге батып кеткен кезде де, қиындықтар мен қиямет шақтарында өз Жаратушысына жүгінеді, оның бар екенін сезініп, кездейсоқтыққа сену мүмкін еместігін түсінеді.
Ақыл бізге әлемдегі әрбір нәрсенің бір нәрсе арқылы пайда болатынын көрсетеді. Нүктеден толық адамға дейінгі даму, әлемдегі дәл тәртіп және заттар арасындағы байланыстар — бәрі осы өмір артында Ғылымды және Пәлсіфы бар Жаратушының бар екенінің белгісі. Ақылды адам материялық нәрсе өздігінен пайда болды деп немесе кездейсоқ әдемі тәртіптің түбі болуын түсіне алмайды.
Алланы тану Оның жаратылыс белгілерін, сондай-ақ Құран айяттарын ой елегінен өткізу арқылы келеді; олар фitra мен ақылды қатар қозғайды. Мұсылман Алланы әлемнің Жаратушысы әрі иесі деп танитын болғанда, Оны құлшылықта жалғыз көреді, пайданың да, зиянның да шын мәнінде тек қана Алладан келетініне сенеді және пайғамбарлар (оларға сәлем) жүріп өткен әділ жолды ұстанады.
Шынайы иман мұсылманның іс-қимылында және мінез-құлқында көрінеді; ол тек жүректік сенімде ғана қалмайды, Алланың әмірлеріне бағыну мен Оны ұстануда айқын білінеді. Алланы сүю мен одан қорқу — ғибадаттың рухы, сол арқылы мұсылманның күнделікті тірлігі ғибадатқа айналады: адал ниетпен жасалған қарапайым іс-қимылдар да құлшылық болады, Мұхаммед ﷺ-тің жолын ұстанып.
الإيمان بالله ليس مجرد فكرة نظرية أو ترفاً عقلياً، بل هو فطرة راسخة في أعماق كل إنسان. إن النفس البشرية، مهما حاول المرء حجبها بالشهوات أو غطّاها بالانشغال بالماديات، تعود عند الشدائد والأخطار لتنادي خالقها وتلجأ إليه، مدركةً بعقلها الباطن أن لهذا الكون رباً قديراً، وأن وجودها لا يمكن أن يكون مصادفة محضة بلا صانع.
يعلمنا العقل أن كل شيء في هذا الكون المحدود يحتاج إلى مُوجد، فالتفكر في عظمة خلق الإنسان من نطفة إلى إنسان متكامل، والنظام الدقيق الذي يسير عليه الكون، والروابط بين الأشياء؛ كل ذلك يقطع بأن وراء هذا الوجود إلهاً عليماً حكيماً. إن العقل السليم يقف عاجزاً عن تصور أن المادة خلقت نفسها أو أن المصادفة أوجدت هذا النظام البديع.
إن معرفة الله تأتي من خلال التأمل في آياته الكونية والقرآنية التي تخاطب الفطرة والعقل معاً. فعندما يدرك المسلم أن الله هو الخالق والمالك لهذا الكون، فإنه يوحده في ألوهيته، لا يشرك معه أحداً في عبادته، ولا يطلب النفع أو دفع الضر إلا منه، متأسياً في ذلك بمسيرة الأنبياء عليهم السلام الذين وجهوا قلوبهم وأعمالهم لله وحده.
يظهر الإيمان الصادق في عمل المؤمن وسلوكه، فهو لا يقتصر على العقيدة القلبية، بل يتجلى في الطاعة والامتثال لأوامر الله. إن حب الله وخوفه هما روح العبادة التي تحول حياة المؤمن إلى سلسلة متصلة من الأعمال النافعة، حيث يتحول العمل اليومي العادي بصدق النية والإخلاص إلى عبادة يبتغي بها المؤمن وجه ربه، متبعاً في ذلك ما جاء به النبي محمد ﷺ.