Пайғамбардың ﷺ сөзі, күлкісі және қалжыңы
Оның ﷺ сөйлеу әдебі
Айша (оған Алла разы болсын) былай деген: «Алла Елшісі ﷺ сендер сияқты сөзді үсті-үстіне жаудырмайтын. Ол әр сөзін анық, бөліп-бөліп сөйлейтін, жанында отырған адам оны жаттап алатын еді». — Бұхари мен Мүслім риуаят еткен. Хасан ибн Әлиден (Алла екеуіне де разы болсын) Алла Елшісінің ﷺ сөйлеу мәнері туралы сұралғанда, оның нағашысы Хинд ибн Әби Хала былай деп жауап берген: «Ол ﷺ үнемі ой үстінде, қайғылы көрінетін, тынымы жоқ еді. Ұзақ үнсіз отыратын, қажетсіз сөйлемейтін. Сөзді Алланың атымен бастап, Алланың атымен аяқтайтын. Ол аз сөзбен көп мағына беретін сөздерді қолданатын. Сөзі нақты, артық-кемі жоқ болатын. Оның күлкісінің көбі жымию еді. Күлгенде ақ бұлттың түйіршіктеріндей (бұршақтай) тістері көрінетін».
- Сөзі анық, түсінікті болғандықтан, жанында отырған әрбір адам жаттап алатын. — Айшадан жеткен, Бұхари мен Мүслім келіскен хадис.
- Түсінікті болуы үшін сөзді үш рет қайталайтын. — Әнәстан (оған Алла разы болсын) жеткен, Бұхари риуаят еткен.
- Көп уақыт үндемей отыратын. — Жәбир ибн Самурадан (оған Алла разы болсын) жеткен, Ахмад риуаят еткен.
- Сөзін асықпай, анықтап сөйлейтін. — Әбу Дәуд риуаят еткен.
- Қажетсіз сөйлемейтін, жеген тамағын жамандамайтын да, мақтамайтын да еді.
Оның ﷺ күлкісі мен жылы шырайы
Абдуллаһ ибн әл-Харис (оған Алла разы болсын) былай дейді: «Мен Алла Елшісінен ﷺ артық көп жымиятын ешкімді көрмедім». — Тирмизи риуаят етіп, «хасан сахих» деген. Жәбир ибn Самура (оған Алла разы болсын): «Алла Елшісі ﷺ тек жымиып қана күлетін», – деген. — Тирмизи риуаят еткен. Жәрир ибн Абдуллаһ (оған Алла разы болсын) былай дейді: «Исламды қабылдағанымнан бері Пайғамбар ﷺ мені ешқашан (кіруден) тоспады және мені көрген сайын жүзіме жымиып қарайтын». — Бұхари мен Мүслім риуаят еткен.
- Оның ﷺ күлкісінің көбі жымию еді — күлгенде аппақ әрі жарқыраған, бұлт түйіршіктеріндей (бұршақтай) тістері көрінетін.
- Әрдайым жылы шырайлы, мінезі жұмсақ, кішіпейіл еді. — Бұл сөзді Әли ибн Әби Талиб (оған Алла разы болсын) айтқан.
- Сахабалары бір-бірімен әңгімелесіп көп сөйлескенде, ол жымиып отыратын. — Ахмад риуаят еткен.
- Қандай да бір сөз айтса, міндетті түрде жымиып сөйлейтін. — Табарани Әбу Дардадан риуаят еткен.
Оның ﷺ қалжыңы мен мейірімі
Әнәс (оған Алла разы болсын) былай дейді: «Бірде Пайғамбар ﷺ оған қалжыңдап: «Ей, екі құлақты!» – деді». — Ахмад, Әбу Дәуд және Тирмизи риуаят еткен. Сондай-ақ, Пайғамбар ﷺ Әнәстың кішкентай інісіне кіріп: «Ей, Әбу Умайр, кішкентай торғайың не істеп жатыр?» – деп сұрайтын. — Бұхари мен Мүслім келіскен хадис. Бірде бір кісі: «Уа, Алланың Елшісі, сіз бізбен қалжыңдасады екенсіз!» – деді. Пайғамбар ﷺ: «Иә, бірақ мен тек шындықты айтамын», – деді. — Тирмизи риуаят еткен.
- Пайғамбар ﷺ қалжыңдайтын, бірақ тек шындықты айтатын. — Әбу Һурайрадан жеткен, Тирмизи риуаят еткен.
- Әнәсқа (оған Алла разы болсын) көңілін көтеру үшін: «Ей, екі құлақты!» – деген. — Әбу Дәуд риуаят еткен.
- Бір кісіге: «Мен сені түйенің баласына мінгіземін», – деді. Ол: «Түйе түйеден басқа не туады?» – деді. — Тирмизи риуаят еткен.
- Бір кемпірге: «Жәннатқа кемпірлер кірмейді», – деп, артынша күліп: «Жас қыз болып кіресің», – деді. — Тирмизи «әш-Шамаил» кітабында риуаят еткен.