القسم الثالث: نظام الأسرة أو (الأحوال الشخصية)

ផ្នែកទីបី៖ ប្រព័ន្ធគ្រួសារ ឬ (ស្ថានភាពផ្ទាល់ខ្លួន)

الباب الأول: النكاح والطلاق والعدة والرضاع وما يتعلق بها

ជំពូកទីមួយ៖ អាពាហ៍ពិពាហ៍ (នីកាហ៍) ការលែងលះ (តឡាក) រយៈពេលរង់ចាំ (អ៊ីតដាស) ការបំបៅដោះ និងអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាទាំងនោះ

قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَتَاكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَدِينَهُ فَزَوِّجُوهُ، إِنْ لَا تَفْعَلُوا تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ عَرِيضٌ».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «នៅពេលមាននរណាម្នាក់ដែលអ្នកពេញចិត្តនឹងសីលធម៌ និងសាសនារបស់គេមកស្ដីដណ្ដឹង (កូនស្រី ឬអ្នកក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់អ្នក) ចូររៀបការឱ្យគេទៅ។ ប្រសិនបើអ្នកមិនធ្វើដូច្នេះទេ នោះនឹងមានភាពចលាចល (ហ្វីតណាស់) និងអំពើពុករលួយដ៏ធំធេងកើតឡើងនៅលើផែនដី»។

قال رسول الله ﷺ «أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِ».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «ក្នុងចំណោមអ្នកមានជំនឿ (មូអ៍មីន) អ្នកដែលមានជំនឿពេញលេញបំផុត គឺជាអ្នកដែលមានសីលធម៌ល្អបំផុត ហើយអ្នកដែលល្អបំផុតក្នុងចំណោមពួកអ្នក គឺជាអ្នកដែលល្អបំផុតចំពោះភរិយារបស់ពួកគេ»។

قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الْوَلَدَ مَبْخَلَةٌ مَجْبَنَةٌ، مَجْهَلَةٌ، مَحْزَنَةٌ».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «ពិតណាស់ កូនគឺជាមូលហេតុដែលនាំឱ្យមានភាពកំណាញ់ ភាពកំសាក ភាពល្ងង់ខ្លៅ និងភាពសោកសៅ»។

قال رسول الله ﷺ «كُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَالإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ فِي أَهْلِهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالمَرْأَةُ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا رَاعِيَةٌ وَهِيَ مَسْؤُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالخَادِمُ فِي مَالِ سَيِّدِهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ فِي مَالِ أَبِيهِ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «ពួកអ្នកទាំងអស់គ្នាគឺជាអ្នកគង្វាល ហើយត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកក្រោមបង្គាប់របស់ខ្លួន។ មេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាំ) គឺជាអ្នកគង្វាល ហើយត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រជារាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ បុរសគឺជាអ្នកគង្វាលនៅក្នុងគ្រួសាររបស់គាត់ ហើយត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកក្រោមបង្គាប់របស់គាត់។ ស្ត្រីគឺជាអ្នកគង្វាលនៅក្នុងផ្ទះរបស់ស្វាមី ហើយត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកក្រោមបង្គាប់របស់នាង។ អ្នកបម្រើគឺជាអ្នកគង្វាលលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ចៅហ្វាយនាយ ហើយត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្វីដែលខ្លួនមើលការខុសត្រូវ។ បុរសម្នាក់គឺជាអ្នកគង្វាលលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ឪពុកគាត់ ហើយត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្វីដែលខ្លួនមើលការខុសត្រូវ។ ដូច្នេះ ពួកអ្នកទាំងអស់គ្នាគឺជាអ្នកគង្វាល ហើយពួកអ្នកទាំងអស់គ្នាត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកក្រោមបង្គាប់របស់ខ្លួន»។

قال رسول الله ﷺ «لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍ».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «បុរសមិនត្រូវនៅតែពីរនាក់ជាមួយស្ត្រីណាម្នាក់ឡើយ លុះត្រាតែមានអ្នកមហរ៉ម (សាច់ញាតិដែលមិនអាចរៀបការជាមួយបាន) នៅជាមួយនាង»។

قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلْ هَؤُلَاءِ عَلَيْكُمْ».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «កុំឱ្យពួកគេទាំងនោះចូលមកជួបពួកអ្នក (ស្ត្រី) ឱ្យសោះ»។

قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَإِذَا شَهِدَ أَمْرًا فَلْيَتَكَلَّمْ بِخَيْرٍ أَوْ لِيَسْكُتْ، وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ، فَإِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلَعٍ، وَإِنَّ أَعْوَجَ شَيْءٍ فِي الضِّلَعِ أَعْلَاهُ، إِنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهُ كَسَرْتَهُ، وَإِنْ تَرَكْتَهُ لَمْ يَزَلْ أَعْوَجَ، اسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «អ្នកណាដែលមានជំនឿលើអល់ឡោះ និងថ្ងៃបរលោក (ថ្ងៃជំនុំជំរះ) នោះនៅពេលដែលគេឃើញរឿងអ្វីមួយ ចូរឱ្យគេនិយាយតែពាក្យល្អ ឬក៏នៅស្ងៀម។ ហើយចូរប្រព្រឹត្តល្អចំពោះស្ត្រី។ ពិតណាស់ ស្ត្រីត្រូវបានបង្កើតឡើងពីឆ្អឹងជំនី ហើយផ្នែកដែលកោងជាងគេនៃឆ្អឹងជំនី គឺផ្នែកខាងលើរបស់វា។ ប្រសិនបើអ្នកព្យាយាមពត់វាឱ្យត្រង់ អ្នកនឹងធ្វើឱ្យវាបាក់ ហើយប្រសិនបើអ្នកទុកវាចោល វានឹងនៅតែកោងដដែល។ ដូច្នេះ ចូរប្រព្រឹត្តល្អចំពោះស្ត្រី»។

قال رسول الله ﷺ «نَعَمْ صِلي أُمَّكِ».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «មែនហើយ ចូរអ្នករក្សាចំណងទាក់ទងជាមួយម្តាយរបស់អ្នក»។

الباب الثاني: المواريث والوصايا والهبة

ជំពូកទីពីរ៖ មរតក បណ្ដាំមរតក និងអំណោយ

قال رسول الله ﷺ «اتَّقُوا اللهَ وَاعْدِلُوا فِي أَوْلادِكُمْ».

រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «ចូរពួកអ្នកកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ ហើយចូរប្រកាន់យកនូវភាពយុត្តិធម៌ចំពោះកូនៗរបស់ពួកអ្នក»។