Bawerî bi Xeybê

Bi rastî, cîhan ne tenê ji wan tiştên ku hestên me yên bisînor dikarin pê bihesin pêk tê; heqîqet ji cîhana maddî ya ku em dibînin gelek firehtir e. Ruh, ku sira jiyana me ye, heqîqeteke ku em baweriyê pê tînin, her çiqas cewherê wê ji têgihiştina me ya hestî veşartî be jî. Ji ber vê yekê, baweriya bi xeybê taybetmendiyeke bawermend e, ku ew xwe dispêre xebera rast a Xwedê û bi tiştên li pişt maddeyê bawer dike, û ev jî pileya herî bilind a yeqînê (piştrastiyê) ye.

Ji hîkmet û rehma Xwedê ye ku bi rêya peyamên xwe yên ku ji derveyî me hatine, ew tiştên ku hişê me bi tena serê xwe nikare têbigihîje, ji me re ragihandiye. Van xeberên îlahî rêyên xwe yên sabit girtine, ku mezintirîn wan şandina melekan ji pêxemberên hilbijartî re bû ji bo gihandina şerîetê. Ev yek bûye daxuyaniyek ji bo me, da ku me ji tengasiya maddeyê derxîne û bigihîne firehiya naskirina Xwedê û xebata ji bo roja axiretê.

Exlaqê baş û bilind tenê dema ku li ser bingeha aqîdeya îmanê were avakirin, rast û durist dibe. Lewra bawermendê ku bi yeqîn dizane ku Xwedê wî di veşartî û eşkeretiyê de dibîne, ew bi tenê ye ku pabendî qenciyê dibe û xwe ji xerabiyê dûr dixe, çi pesnê wî were dayîn çi neyê dayîn. Lê belê kesê ku kirinên xwe tenê bi sedemên maddî ve girê dide, ew dîlê berjewendiyên xwe yên şexsî dimîne û pişta xwe dide bilindbûna ruhî û nirxên mirovî yên giranbiha.

Di dawiyê de, baweriya bi xeybê bi zagonên gerdûnê re dijber nîne, çimkî Xwedê afirînerê sedem û encaman e. Ew tişta ku hinek kes wek nakokiyek di navbera zanist û hin tiştên xeybî de dibînin, di rastiyê de kêmasiyek di têgihiştinê de ye. Mînak, ragihandina rewşa hewayê ne zanîna xeybê ye, belkî xwendin û şopandina zagonên Xwedê di diyardeyên maddî yên berçav de ye. Ev tam wek wî kesî ye ku hatina postevan dibîne û beriya ku ew bigihîje xeberê dide.

إن العالم لا يقتصر على ما تدركه حواسنا المحدودة، فالحقيقة أوسع من عالم الشهادة المادي. فالروح، التي هي سر حياتنا، حقيقة قائمة نؤمن بها رغم غياب ماهيتها عن إدراكنا الحسي. وهكذا، يُعد الإيمان بالغيب تمييزاً للمؤمن، حيث يصدق بما وراء المادة اعتماداً على خبر الله الصادق، وهو أسمى مراتب اليقين.

من حكمة الله ورحمته بنا أن أخبرنا عما تعجز عقولنا عن إدراكه وحده، وذلك عبر رسالاته التي جاءت من خارج ذواتنا. وقد اتخذت هذه الأخبار الإلهية طرقاً ثابتة، أعظمها إرسال الملائكة إلى الرسل المصطفين لتبليغ الشريعة؛ ليكون ذلك بياناً لنا يخرجنا من ضيق المادة إلى رحابة المعرفة بالله والعمل لليوم الآخر.

إن الأخلاق الفاضلة لا تستقيم إلا إذا بُنيت على أساس العقيدة الإيمانية، فالمؤمن الذي يوقن بأن الله يراه في سره وعلانيته هو وحده الذي يلتزم الخير ويجتنب الشر، سواء وجد ثناءً أو لم يجد. أما من يربط أفعاله بالأسباب المادية وحدها، فإنه يظل أسيراً لمصالحه الشخصية، معرضاً عن الرقي الروحي والقيم الإنسانية السامية.

ختاماً، إن الإيمان بالغيب لا يتناقض مع السنن الكونية، فالله هو خالق الأسباب والمسببات. وما يظنه البعض تعارضاً بين العلم وبعض الغيبيات، هو في الحقيقة قصور في الفهم. فالنشرة الجوية مثلاً ليست إدراكاً للغيب، بل استقراءً لسنن الله في الظواهر المادية المشهودة، تماماً كمن يرى قدوم البريد ويخبر به قبل وصوله.