Bawerî bi Roja Dawiyê
Misilman bawer dike ku mirin ne dawiya hebûnê ye, lê belê ew derbasbûnek e ji warê kirinan ber bi jiyaneke herheyî ve ku destpêka rastîn a her mirovî ye. Dema ku mirovên xafil mirinê wekî dawî dibînin, bawermend têdigihîje ku ew şiyarbûnek e ji xefleta dinyayê, da ku jiyana Berzexê dest pê bike, ku ew jiyan beriya xêr û xweşiya herdemî yan jî ezabê biêş tê. Ev yek dihêle ku bawermend her tim ji bo hevdîtina bi Xwedê re amade be, bi rêya tobekirin, lêborîn xwestin û vegerandina mafan ji xwediyên wan re.
Anîna bîra Roja Dawiyê stûneke bingehîn e ku jiyana bawermend birêkûpêk dike. Ew cenazeyan û goran dibîne û tîne bîra xwe ku ew çarenûsa wî ne, lê bêhêvî nabe, belkî berî ku dereng bikeve, hesabê xwe dike. Bawermendê dilsoz di bîranîna axretê de ji bo sebra li ser îbadetan alîkariyekê dibîne, û herwiha hêzeke mezin e ku wî ji kirina gunehan dûr dixe, ji ber hêviya razîbûna Xwedê û tirsa ji cezayê Wî di wê roja ku dil û çav tê de serûbin dibin.
Dema qiyamet rabe û mirov ji gorên xwe werin rakirin, her kes li ser wê halê ku li ser miriye tê rakirin, û paşê hemû ber bi meydana Heşrê ve tên civandin da ku li pêşiya dadgeha edaleta Xwedayî rawestin. Di wê roja dijwar de, her mirov pirtûka xwe dixwîne ku kirinên wî bi hûrgilî tê de hatine tomarkirin. Di wê rojê de ne paye û ne jî mal feydeyê dide, lê belê tenê ew kesê ku kirinên wî qenc bin, rizgar dibe. Ew kesê ku li pey hewaya xwe çûbe û li hember Rebbê xwe serî rakiribe, dê riswa bibe. Lewma her kes li gorî bawerî û kirinên xwe xelat an cezayê xwe werdigire.
Pileyên bawermendan di bihuştê de li gorî îxlas û têkoşîna wan ji hev cuda ne. Ew warek e ku Xwedê ji bo xwedêtirasan amade kiriye, ewên ku di dinyayê de li ser heqîqetê sebir kirine. Lê yên ku înkar dikin û serhişk in, dê cezayê israra xwe ya li ser kufrê bibînin, û roja qiyametê ew ê mezinahiya ziyanê fêm bikin, di demekê de ku poşmanî êdî tu feydeyê nade. Ji ber vê yekê, bawermend hewl dide ku bibe ji 'Hevalên Destê Rastê', yên ku hêviya rehm û lêborîna Xwedê dikin, û xwe ji her tiştê ku dibe sedema xezeb û ezaba Wî diparêze.
يؤمن المسلم بأن الموت ليس نهاية الوجود، بل هو انتقال من دار العمل إلى حياة أبدية هي البداية الحقيقية لكل إنسان. فبينما يرى الغافلون الموت غايةً، يدرك المؤمن أنه يقظة من غفلة الدنيا، لتبدأ حياة البرزخ التي تسبق النعيم المقيم أو العذاب الأليم، مما يجعل المؤمن دائم الاستعداد للقاء الله بالتوبة والاستغفار ورد الحقوق لأهلها.
إن استحضار اليوم الآخر يُعدُّ ركناً أصيلاً يضبط حياة المؤمن؛ فهو يرى الجنائز والقبور فيتذكر أنها مصيره، لكنه لا يجزع بل يحاسب نفسه قبل فوات الأوان. فالمؤمن الصادق يجد في استذكار الآخرة عوناً على الصبر على الطاعات، ووازعاً قوياً يمنعه من ارتكاب المعاصي، طمعاً في رضا الله وخوفاً من عقابه يوم تتقلب فيه القلوب والأبصار.
عند قيام الساعة وبعث الناس من قبورهم، يُبعث كل امرئ على الحالة التي مات عليها، فيساق الجميع للحشر ليقفوا أمام محكمة العدل الإلهي. في ذلك اليوم العصيب، يقرأ كل إنسان كتابه الذي سُجلت فيه أعماله بدقة متناهية، ولا يغني فيه جاه ولا مال، بل ينجو من كان عمله صالحاً، ويذلُّ من اتبع هواه وعصى ربه، فلكل جزاؤه بحسب إيمانه وعمله.
تتفاوت منازل المؤمنين في الجنة بحسب إخلاصهم وجهادهم، وهي دار أعدها الله للمتقين الذين صبروا في الدنيا على الحق. أما المنكرون المعاندون فيلقون جزاء إصرارهم على الكفر، حيث يدركون يوم القيامة عظم الخسارة حين لا ينفع الندم. لذا، يسعى المؤمن ليكون من أصحاب اليمين الذين يرجون رحمة الله وعفوه، ويجتنب كل ما يؤدي إلى سخطه وعذابه.