Îslam çiye?

Îslam dînê Tewhîdê (yekxwedayetî) û aştiyê ye. Ew bang dike ku tenê Xwedê bê perestin, bawerî bi hemû pêxemberên Wî bê anîn, karên qenc bên kirin û mirov xwedî exlaqê bilind be. Peyva «Îslam» bi wateya teslîmbûna ji Xwedê re û peyrewbûna fermanên Wî bi hezkirin û dilxweşî ye.

Îslam ne tenê komek qedexe ye, belkî rêbazeke jiyanê ye ku hewldana mirov di navbera xwestekên bilez û encamên paşerojê de birêkûpêk dike. Mîna wî xwendekarê ku dev ji lîstik û xapînokên dinyayê berdide da ku xwe ji bo ezmûnê amade bike, misilman jî têdigihêje ku dinya cîhekî demkî ye û ew şehwet û xweşiyên derbasbûyî li hemberî xweşiya herheyî ya axretê tiştek nînin. Ev fitreta (xwezaya) aqil e ku rastiyê ji nerastiyê û tiştê sûdmend ji yê zerardar vediqetîne, da ku mirov ber bi kemilîn û bilindiyê ve here.

Mirov bi xwezaya xwe ji azadiyê hez dike û qedexeyan red dike. Lê Îslam me hîn dike ku azadiya bêsînor û bêkontrol civakê ber bi anarşiyê ve dibe. Lewra aqil bi xwe jî sînorek e, şaristanî sînorek e, û dadwerî jî sînorek e. Ji ber vê yekê, pabendbûna bi dîn re ji nefsê re wek hilkişîna çiyayekî giran tê, ji ber ku nefs ber bi daketinê ve diçe. Lê yê ku vê sebrê nîşan bide, dê şîrîniya baweriyê tam bike, mîna nexweşekî ku piştî parêzeke dijwar, bi saxbûnê şa dibe.

Rastiya dîn ew e ku mirov bawer bike ku Xwedayekî yekta heye; Afirînerê gerdûnê ye, agahdarê hemû veşartiyan e û mirov di tenêbûn û di nav mirovan de jî dibîne. Ev bawerî, bawermend han dide ku pabendî exlaqê bilind be. Lewra bawerî ne tenê anîna zimên a du Şehadetan e, belkî avakirina erdê û paqijkirina nefsê ye. Bi rastî misilman wisa îbadeta Xwedê dike ku گویا Wî dibîne, û heke ew Wî nebîne jî, ew bi yeqînî dizane ku Xwedê wî dibîne. Wê demê reftarên wî dibin şahidê îxlas û rastiya baweriya wî.

Îslam bangewaziyek ji bo Tewhîdê, xebatê û realîzmê ye. Xwedê em ne wek milyaketên bêguneh afirandine, ne jî wek ajelên bêaqil. Belkî, Wî aqil û îrade daye me da ku em riya xwe hilbijêrin. Armanca dawî ya bawermend bidestxistina razîbûna Xwedê ye, bi alîkariya wan îbadetan ku jiyana wî birêkûpêk dikin: Nimêj wî bi Rebbê wî ve girêdide, rojî nefsa wî perwerde dike, zekat hevkariya civakî pêk tîne û hec misilmanan li ser xêrê dicivîne. Ev rêbazeke hevseng e ku di navbera avakirina dinyayê û xebata ji bo axretê de ahengê çêdike.

الإسلام دين التوحيد والسلام، يدعو إلى عبادة الله وحده، والإيمان برسله جميعًا، والعمل الصالح، ومكارم الأخلاق. كلمة «إسلام» تعني الاستسلام لله والانقياد لأمره بمحبة ورضا.

الإسلام ليس مجرد قيود، بل هو منهج حياة يضبط سعي الإنسان بين الرغبات العاجلة والنتائج المؤجلة. مثل التلميذ الذي يترك لهو الدنيا ليستعد للامتحان، يدرك المسلم أن الدنيا دار ممر، وأن ما نراه من شهوات ولذات عابرة لا تساوي شيئاً أمام اللذة الدائمة في الآخرة. إنها فطرة العقل التي تفرق بين الحق والباطل، وبين النافع والضار، لترتقي بالإنسان نحو السمو والرفعة.

الإنسان بطبعه يميل إلى الحرية ويرفض القيود، لكن الإسلام يعلمنا أن الحرية المطلقة دون ضابط تحول المجتمع إلى فوضى، فالعقل نفسه قيد، والحضارة قيد، والعدالة قيد. لذا، كان التكليف بالدين ثقيلاً على النفس كصعود الجبل، لأن النفس طبعت على الميل للمنحدر، لكن من يمارس هذا الصبر يجد حلاوة الإيمان، تماماً كما يجد المريض عافيته بعد حمية مؤلمة عن أطايب الطعام.

حقيقة الدين هي الاعتقاد بوجود إله واحد، خالق للكون، مطلع على السرائر، يرى الإنسان في خلوته وجلوته. هذا الاعتقاد يدفع المؤمن للالتزام بمكارم الأخلاق، فالإيمان ليس مجرد نطق بالشهادتين، بل هو عمارة للأرض وتزكية للنفس. إن المسلم يعبد الله كأنه يراه، فإن لم يكن يراه، فإنه يعلم يقيناً أن الله يراه، فيغدو سلوكه شاهداً على إخلاصه وصدق إيمانه.

الإسلام دعوة للتوحيد والعمل والواقعية، فالله لم يخلقنا ملائكة لا يخطئون، ولا بهائم لا تعقل، بل منحنا عقلاً وإرادة لنختار طريقنا. إن غاية المؤمن هي نيل رضوان الله، مستعيناً بالعبادات التي تنظم حياته، من صلاة تصله بربه، وصيام يهذب نفسه، وزكاة تحقق التكافل، وحج يجمع المسلمين على الخير. إنه منهج متوازن يجمع بين إعمار الدنيا والعمل للآخرة.