Аллахка ыйман келтирүү
Аллахка ыйман келтирүү жөн гана теориялык ой же акылдын эркелиги эмес, тескерисинче, ал ар бир адамдын тереңинде бекем орногон табигый инстинкт (фитра). Адамдын жаны, аны адам кумарлар менен жашырууга же материалдык нерселерге алаксытууга канчалык аракет кылбасын, кыйынчылыктар жана коркунучтар келгенде, өзүнүн Жаратуучусун чакырып, Ага кайрылат, аң-сезими менен бул ааламдын Кудуреттүү Раббиси бар экенин жана анын жашоосу жаратуучусуз жөн гана кокустук боло албастыгын түшүнөт.
Акыл бизге бул чектелген ааламдагы ар бир нерсенин Жаратуучуга муктаж экенин үйрөтөт, адамдын бир тамчы уруктан толук кандуу адамга айланышынын улуулугун, ааламдын так системасын жана нерселердин ортосундагы байланыштарды ой жүгүртүү; мунун баары бул жашоонун артында Билүүчү, Даанышман Кудай бар экенин айкын көрсөтөт. Туура акыл материя өзүн өзү жаратканын же кокустук бул кереметтүү системаны пайда кылганын элестетүүгө алсыз.
Аллахты таануу Анын табигый жаратылышка (фитрага) жана акылга бирдей кайрылган ааламдык жана Курандык аяттарына ой жүгүртүү аркылуу келет. Мусулман Аллах бул ааламдын Жаратуучусу жана Ээси экенин түшүнгөндө, Аны Кудайлыгында жалгыз деп билет, Ага эч кимди ибадатта шерик кылбайт, пайданы да, зыянды да Андан башка эч кимден сурабайт, бул жагынан жүрөктөрүн жана иштерин жалгыз Аллахка багыттаган пайгамбарлардын (алейхиссалам) жолун туу тутат.
Чын ыйман момундун иш-аракетинде жана жүрүм-турумунда көрүнөт, ал жүрөктөгү ишеним менен гана чектелбестен, Аллахтын буйруктарына баш ийүүдө жана аткарууда чагылдырылат. Аллахты сүйүү жана Андан коркуу – момундун жашоосун пайдалуу иштердин үзгүлтүксүз чынжырына айландырган ибадаттын руху, мында кадимки күнүмдүк иш чын ыклас жана ниет менен момун Раббисинин ыраазычылыгын көздөгөн ибадатка айланат, бул жагынан Пайгамбар Мухаммад ﷺ алып келген нерселерге ээрчийт.
الإيمان بالله ليس مجرد فكرة نظرية أو ترفاً عقلياً، بل هو فطرة راسخة في أعماق كل إنسان. إن النفس البشرية، مهما حاول المرء حجبها بالشهوات أو غطّاها بالانشغال بالماديات، تعود عند الشدائد والأخطار لتنادي خالقها وتلجأ إليه، مدركةً بعقلها الباطن أن لهذا الكون رباً قديراً، وأن وجودها لا يمكن أن يكون مصادفة محضة بلا صانع.
يعلمنا العقل أن كل شيء في هذا الكون المحدود يحتاج إلى مُوجد، فالتفكر في عظمة خلق الإنسان من نطفة إلى إنسان متكامل، والنظام الدقيق الذي يسير عليه الكون، والروابط بين الأشياء؛ كل ذلك يقطع بأن وراء هذا الوجود إلهاً عليماً حكيماً. إن العقل السليم يقف عاجزاً عن تصور أن المادة خلقت نفسها أو أن المصادفة أوجدت هذا النظام البديع.
إن معرفة الله تأتي من خلال التأمل في آياته الكونية والقرآنية التي تخاطب الفطرة والعقل معاً. فعندما يدرك المسلم أن الله هو الخالق والمالك لهذا الكون، فإنه يوحده في ألوهيته، لا يشرك معه أحداً في عبادته، ولا يطلب النفع أو دفع الضر إلا منه، متأسياً في ذلك بمسيرة الأنبياء عليهم السلام الذين وجهوا قلوبهم وأعمالهم لله وحده.
يظهر الإيمان الصادق في عمل المؤمن وسلوكه، فهو لا يقتصر على العقيدة القلبية، بل يتجلى في الطاعة والامتثال لأوامر الله. إن حب الله وخوفه هما روح العبادة التي تحول حياة المؤمن إلى سلسلة متصلة من الأعمال النافعة، حيث يتحول العمل اليومي العادي بصدق النية والإخلاص إلى عبادة يبتغي بها المؤمن وجه ربه، متبعاً في ذلك ما جاء به النبي محمد ﷺ.