Abaabaka be ﷺ n'Abawandiisi be eri Bakabaka

Abaabaka be ﷺ eri Bakabaka n'Abafuzi

Omubaka ﷺ yatuma ababaka be eri bakabaka b'ensi n'abafuzi baayo, ng'abakoowoola mu Busiraamu, okutuukiriza ekigambo kya Allah eky'okuwangaala: ﴿Era tetukutumye okuggyako ng'oli kisa eri ensi yonna.﴾ Kino kyali mu mwaka ogw'omukaaga ogwa Hijira.

  • Amr ibn Umayyah Ad-Damri (Allah amusiime) ← An-Najashi Kabaka w'e Habasha (Omubaka we ﷺ eyasooka)
  • Dihyah ibn Khalifah Al-Kalbi ← Heraclius Kabaka w'Abaroma
  • Abdullah ibn Hudhafah As-Sahmi ← Kisra Kabaka w'e Persia
  • Hatib ibn Abi Balta'ah ← Al-Muqawqis Kabaka w'e Misiri
  • Amr ibn Al-Aas (Allah amusiime) ← Jaifar ne Abd bakabaka b'e Oman (baasiramuka)
  • Shuja' ibn Wahb Al-Asadi ← Al-Harith ibn Abi Shamir Al-Ghassani Kabaka w'e Sham (Syria)
  • Al-Alaa ibn Al-Hadrami ← Al-Mundhir ibn Sawa Kabaka w'e Bahrain
  • Abu Musa Al-Ash'ari ne Mu'adh ibn Jabal ← Yemen

Abawandiisi be ﷺ ab'Ebyo Ebyabikkulirwa n'Amabaluwa

Omubaka ﷺ yali alina abawandiisi ab'ekitiibwa abaawandiikanga Ebyabikkulirwa era ne batambuza amabaluwa ge. Omuwendo gw'abawandiisi be gwatuuka ku Basahaba ab'ekitiibwa nga amakumi asatu. Mu'awiyah ibn Abi Sufyan ne Zayd ibn Thabit be baali abasinga okumwesigibwa n'okumusemberera mu kifo ekyo.

  • Abakhalifa abana: Abu Bakr, Umar, Uthman, ne Ali (Allah abasiime)
  • Zayd ibn Thabit — Omuwandiisi omukugu ennyo era omusemberere, yayiga Oluyudaaya n'Olusyria
  • Mu'awiyah ibn Abi Sufyan — Omu ku baasinga okumwesigibwa n'okumusemberera
  • Ubayy ibn Ka'b — Mukama w'abasomi mu Bansar
  • Abdullah ibn Al-Arqam — Yali awandiika amabaluwa era n'agaddamu ng'afunye olukusa lwe ﷺ

Ekitundu ku byawandiikibwa bye ﷺ eri Bakabaka

Yawandiika ﷺ eri Heraclius: «Mu linnya lya Allah, Omusaasizi ennyo, Omujjuvu w'ekisa, okuva eri Muhammad Omubaka wa Allah ﷺ eri Heraclius omukulu w'Abaroma; Emirembe gibe ku oyo akutte ekkubo ettuufu. Oluvannyuma lw'ekyo, nkukoowoola mu Busiraamu, saba osiramuke, ﴿Gamba nti, Abantu b'Ekitabo, mujje ku kigambo ekimu ekiri wakati waffe nammwe.﴾» Heraclius yanywegera ebbaluwa n'agiteeka ku maaso ge. Naye Kisra yajulula ebbaluwa, Omubaka ﷺ n'agamba nti: «Allah ajulule obwakabaka bwe.»

  • Ebbaluwa ye eri Heraclius — Yaginywegera n'agiteeka ku maaso ge n'agamba nti: «Obwakabaka bwe bujja kunywezibwa.»
  • Ebbaluwa ye eri An-Najashi — Yaddamu n'ebbaluwa ng'alangirira Obusiraamu bwe era n'atuma mutabani we eri Omubaka ﷺ
  • Ebbaluwa ye eri Kisra — Yajulula ebbaluwa, Omubaka ﷺ n'agamba nti: «Allah ajulule obwakabaka bwe,» era bwe kyali.
  • Ebbaluwa ye eri Al-Muqawqis Kabaka w'e Misiri — Yawa Mariya Al-Qibtiyyah n'ebirabo eby'enjawulo