قصيدة البُردة
الكواكب الدرية في مدح خير البرية — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)
أشهر قصائد المديح النبوي على الإطلاق، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله بعد أن أصابه الفالج، فرأى النبي ﷺ في المنام يمسح على وجهه ويلقي عليه بردته، فقام وقد شُفي. سارت بها الركبان وشُرحت مئات الشروح وتُرجمت إلى لغات العالم.
Qasidat al-Burda — Imam Sharaf ad-Din al-Busiri
Kino kye kitontome ekisinga okumanyika ennyo mu bitontome eby'okutendereza Nabbi ﷺ. Kyawandiikibwa Imam al-Busiri, Allah amusaasire. Yakyiwandiika oluvannyuma lw'okukwatibwa obulema, oluvannyuma lw'okuloota Nabbi ﷺ ng'amukwata ku maaso n'amuteekako ekkanzu ye, n'agolokoka ng'awonye ddala. Kino ekitontome kyatambula nnyo, ne kivaako ennyanjula enkumi n'enkumi era ne kivvuunulwa mu nnimi nnyingi mu nsi yonna.
أمِنْ تذَكُّرِ جيرانٍ بذي سلمِ
مزجتَ دمعاً جرى من مقلةٍ بدمِOba kye kijjukizo ky'abaliraanwa ab'e Dhi Salam ekikufuuyisizza amaziga agava mu maaso go n'omusaayi?
أمْ هبَّتِ الريحُ من تلقاءِ كاظمةٍ
وأوْمَضَ البَرْقُ في الظلْماءِ مِنْ إضَمِOba empewo yava e Kadhimah, n'okumyansa kw'ekikuba mu kizikiza eky'e Idham?
فما لعينيكَ إن قلتَ اكففا هَمَتا
ومَا لِقَلْبِك إنْ قُلْتَ اسْتَفِقْ يَهِمِKiki ekizibuza amaaso go, nga bwe gagamba okulekeraawo, galeka amaziga, era kiki ekizibuza omutima gwo, nga bwe gugamba okuzuukuka, gujja n'okwegomba?
أَيَحْسَبُ الصَّبُّ أنَّ الحُبَّ مُنْكتِمٌ
ما بَيْنَ مُنْسَجِم منهُ ومضطَرِمِOmwagalwa atya alowooza nti okwagala kusobola okukwekebwa, ng'amaziga gamukulukuta era ng'omuliro gumwokya munda?
لولاَ الهَوَى لَمْ تُرِقْ دَمْعاً عَلَى طَلَلٍ
ولا أرقتَ لذكرِ البانِ والعَلمِSinga tewali kwagala, wandibadde tokulukusa maziga ku matongo agamenyese, era wandibadde tosobola kwebaka lwa kwebuulirira ku muti gwa Ban oba ku ntikko y'olusozi.
فكيفَ تُنْكِرُ حُبَّا بعدَ ما شَهِدَتْ
بهِ عليكَ عدولُ الدَّمْعِ والسَّقَمKale okyayinza otya okwegaana okwagala, ng'abajulirwa abatuufu ab'amaziga go n'obulwadde bwo bakutegeezezza?
وَأثْبَتَ الوجْدُ خَطَّيْ عَبْرَةٍ وضَنًى
مِثْلَ البَهارِ عَلَى خَدَّيْكَ والعَنَمِEra okwegomba kuleese emigogo ebiri egy'amaziga n'okukogga ku matama go, ng'ebimuli bya Bahar ebya kyenvu n'ebibala bya Anam ebitukula.
نعمْ سرى طيفُ من أهوى فأرقني
والحُبُّ يَعْتَرِضُ اللَّذاتِ بالأَلَمِMazima, ekifaananyi ky'omwagalwa wange kyandabikidde ekiro, ne kinsiba obutayebaka, kubanga okwagala bulijja kuleeta obulumi mu byonna ebisanyusa.
يا لائِمِي في الهَوَى العُذْرِيِّ مَعْذِرَةً
منِّي إليكَ ولو أنصفتَ لم تلُمِGgwe anennya olw'okwagala kwange okutukuvu, nkwesaba okunsonyiwa, naye singa wabaawo omutuufu, wandibadde tonenya.
عَدَتْكَ حالِيَ لا سِرِّي بمُسْتَتِرٍ
عن الوُشاةِ ولادائي بمنحسمِEmbeera yange ekulabikidde; ekyama kyange tekikwekeddwa abawagazi, era n'obulwadde bwange tebuwonya.
مَحَّضَتْنِي النُّصْحَ لكِنْ لَسْتُ أَسْمَعُهُ
إنَّ المُحِبَّ عَن العُذَّالِ في صَمَمِWampa amagezi ag'amazima, naye siganawulira, kubanga mazima, omwagalwa takkaanya na bigambo by'abamunenya.
إني اتهمتُ نصيحَ الشيبِ في عذلٍ
والشَّيْبُ أَبْعَدُ في نُصْحٍ عَنِ التُّهَمNze n'eky'okulabula ky'obukadde nakiwulira nga kirimu okubuusabuusa, naye obukadde bwe buwa amagezi tebuba na kubuusabuusa.
فإنَّ أمَّارَتي بالسوءِ مااتعظتْ
من جهلها بنذيرِ الشيبِ والهرمِKubanga emmeeme yange, egenda mu bubi, teyakubirizibwa, olw'obutamanya bwayo okukubirizibwa kw'obukadde n'okukaddiwa.
ولا أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضيفٍ المَّ برأسي غير محتشمِEra teyateekateeka kyakwaniriza kyonna eky'ebikolwa ebirungi eri omugenyi w'obukadde eyajja ku mutwe gwange awatali nsonyi.
لو كنت أعلم أني ما أوقره
كتمت سرا بدا لي منه بالكتمSinga nnali mmanyi nti sirissaamu kitiibwa mugenyi ono, nandikwezezza ekyama ky'okujja kwe ekyandabikidde.
من لي بِرَدِّ جماحٍ من غوايتها
كما يُرَدُّ جماحُ الخيلِ باللجمِAni ayinza okundabirira okukomya obukambwe bwayo n'obulimba bwayo, nga bwe bakoma obukambwe bw'embalaasi n'emigwa?
فلا تَرُمْ بالمعاصِي كَسْرَ شَهْوَتِها
إنَّ الطعامَ يُقَوِّي شهوةَ النهمِN'olwekyo, togezaako kumenya kwegomba kwayo n'ebibi, kubanga mazima, emmere eyongera kwegomba kw'omuluvu.
والنفسُ كالطفلِ إن تهملهُ شَبَّ على
حُبِّ الرَّضاعِ وإنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمEra emmeeme eri ng'omwana: bw'ogireka, ekula ng'eyagala okuyonka, naye bw'ogiggya ku mabeere, eggyibwa.
فاصرفْ هواها وحاذرْ أنْ تُوَلِّيَهُ
إنَّ الهوى ما تولَّى يُصمِ أوْ يَصمِN'olwekyo, gikyuse okwegomba kwayo era weekuume okugifuula omukulembeze, kubanga mazima, okwegomba, bwe kufuna obuyinza, kuggala matu oba kuzikiriza.
وَراعِها وهيَ في الأعمالِ سائِمةٌ
وإنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فلا تُسِمEra ogirabirire ng'eri mu bikolwa ng'esanyuka, naye bw'esanga ettale nga liwooma, togikkiriza kulya nnyo.
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةٍ لِلْمَرءِ قاتِلَةً
من حيثُ لم يدرِ أنَّ السُّمَّ في الدَّسَمِObusanyusa obungi obw'akabi bwe bweyongedde eri omuntu, atamanyi nti obutwa bubadde bukwese mu bwennyango bwabwo.
وَاخْشَ الدَّسائِسَ مِن جُوعٍ وَمِنْ شِبَع
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِWeekuume obukumpanya obuli mu njala n'okukkuta, kubanga emirundi egisinga obulabe bw'okwetaaga buba bungi okusinga obw'okweyongerayo.
واسْتَفْرِغ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قد امْتَلأتْ
مِنَ المَحارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِKulukusa amaziga mangi okuva mu liiso erirabye ebintu ebiziyiziddwa, era onyweze okwewala okujja olw'okwenenya okw'amazima.
وخالفِ النفسَّ والشيطانَ واعصهما
وإنْ هُما مَحَّضاكَ النُّصحَ فاتهمWaganya emmeeme yo n'Omusitaani, obaganye bombi, era ne bwe banaakuwa amagezi agalabika ng'ag'amazima, gabuusabuuse.
وَلا تُطِعْ منهما خَصْماً وَلا حَكمَاً
فأنْتَ تَعْرِفُ كيْدَ الخَصْمِ والحَكمِTobawulira bombi, oba ng'abalabe oba ng'abalamuzi, kubanga omanyi obukujjukujju bw'omulabe n'omulamuzi.
أسْتَغْفِرُ الله مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لقد نسبتُ به نسلاً لذي عقمِNkwesaba Allah okunsonyiwa olw'ebigambo ebitakolebwako, kubanga bwe ntyo nfunye olulyo eri atalina mwana.
أمرتكَ الخيرَ لكنْ ماائتمرتُ بهِ
وما استقمتُ فماقولي لك استقمِNakulagira okukola obulungi, naye nze sikutambulirako, era sanywezezza, kale nze nkulagira ntya okuba omutuukirivu?
ولا تَزَوَّدْتُ قبلَ المَوْتِ نافِلةً
ولَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ ولَمْ أَصُمِSaakung'aanya kintu kyonna ky'okweyongerako nga ssinna kufa, era saasaba kusaba kwonna okw'okweyongerako ku kw'eky'obuvunaanyizibwa, era saasiiba.
ظلمتُ سُنَّةَ منْ أحيا الظلامَ إلى
أنِ اشْتَكَتْ قَدَماهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمNnyonoonye ekikolwa ky'oyo ﷺ eyanyweza ekiro mu kusinza okutuusa ebigere bye lwe byakaaba obulumi olw'okuzimba.
وشدَّ مِنْ سَغَبٍ أحشاءهُ وَطَوَى
تحتَ الحجارةِ كشحاً مترفَ الأدمِEra ye ﷺ yanyweza ebyenda bye olw'enjala, era wansi w'amayinja, ye ﷺ yasiba olubuto olw'olukoba olugonvu, olwamenyera obwangu.
وراودتهُ الجبالُ الُشُّمُّ من ذهبٍ
عن نفسهِ فأراها أيما شممِEnsozi ez'ekikula eza zaabu zyamukema ﷺ ku lw'emmeeme ye, naye ye ﷺ yabalaga ekitiibwa eky'ekitalo n'okunyooma eby'obugagga by'ensi.
وأكَّدَتْ زُهْدَهُ فيها ضرورتهُ
إنَّ الضرورةَ لاتعدو على العصمِOkweetaaga kwe kwanyweza obutayagala kwe eri byonna, kubanga okweetaaga okw'amazima tekusobola kuwangula abo abakuumibwa Katonda.
وَكَيفَ تَدْعُو إلَى الدُّنيا ضَرُورَةُ مَنْ
لولاهُ لم تخرجِ الدنيا من العدمِEra okweetaaga kwe ﷺ kwandimukulembezza kutya eri ensi eno, nga singa tewali ye, ensi yenyini teyandivudde mu butabaawo?
محمدٌ سيدُّ الكونينِ والثَّقَلَيْنِ
والفريقينِ من عُربٍ ومن عجمِMuhammad ﷺ ye Mukama w'ensi zombi, eza jini n'abantu, n'amawanga gonna, Abaarabu n'abatali Baarabu.
نبينَّا الآمرُ الناهي فلا أحدٌ
أبَرَّ في قَوْلِ «لا» مِنْهُ وَلا «نَعَمِ»Nnabbi waffe ﷺ ye alagira era aziyiza, era tewali amala mu bigambo bye ebya 'nedda' oba 'yee' okusinga ye ﷺ.
هُوَ الحَبيبُ الذي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكلِّ هَوْلٍ مِنَ الأهوالِ مُقْتَحَمِYe ﷺ ye mwagalwa gwe basaba okusabira kwe olw'obutyabaga bwonna obw'entiisa obulina okusisinkana.
دعا إلى اللهِ فالمستمسكونَ بهِ
مستمسكونَ بحبلٍ غيرِ منفصمِYe ﷺ yayita abantu eri Allah, era abo abamunywezaako ﷺ banywezezza ku mugwa ogutayagala kutemeka.
فاقَ النبيينَ في خلْقٍ وفي خُلُقٍ
ولمْ يدانوهُ في علمٍ ولا كَرَمِYe ﷺ yasinga Bannabbi bonna mu kutondebwa n'empisa ennungi, era tewali n'omu yamusisinkana mu kumanya oba mu kugaba.
وكلهمْ من رسول اللهِ ملتمسٌ
غَرْفاً مِنَ البَحْرِ أوْ رَشْفاً مِنَ الدِّيَمِEra bonna, Bannabbi, baasaba okuva eri Omubaka wa Allah ﷺ okukima akatono okuva mu nnyanja ye oba okunywa akatonnyeze okuva mu nkuba ye ennyingi.
وواقفونَ لديهِ عندَ حَدِّهمِ
من نقطةِ العلمِ أومنْ شكلةِ الحكمِEra bayimirira mu maaso ge ﷺ ku nsalo yaabwe, nga bafuna okuva gy'ali ﷺ akatonnyeze k'amagezi oba akabonero akatono ak'obukulembeze.
فهْوَ الذي تَمَّ معناهُ وصُورَتُه
ثمَّ اصطفاهُ حبيباً بارىءُ النَّسمِYe ﷺ ye oyo eyatuukirizibwa amakulu ge n'ekifaananyi kye, oluvannyuma Omutonzi w'emyoyo n'amulonda okuba omwagalwa we.
مُنَّزَّهٌ عن شريكٍ في محاسنهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فيهِ غيرُ مُنْقَسِمَYe ﷺ mulongoofu, talina mugabana mu mpisa ze ennungi, kubanga obulungi obw'amazima obuli mu ye tebusobola kugabanyizibwa.
دَعْ ما ادَّعَتْهُ النَّصارَى في نَبيِّهِمِ
وَاحكُمْ بما شِئْتَ مَدْحاً فيهِ واحْتَكِمِLekera awo ebyo Abakristaayo bye baayogeranga ku nabbi waabwe, era osalewo kyonna ky'oyagala okumutendereza, era obeere ow'enkomeredde mu kusalawo kwo.
وانْسُبْ إلى ذاتِهِ ما شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إلى قَدْرِهِ ما شِئْتَ منْ عِظَمِMugabire ﷺ ekitiibwa kyonna ky'oyagala, era ogabire ekifo kye obukulu bwonna bw'oyagala.
فإن فضلَ رسولِ اللهِ ليسَ لهُ
حَدٌّ فيُعْرِبَ عنه ناطِقٌ بفَمِKubanga obulungi bw'Omubaka wa Allah ﷺ tebulina nsalo ekiyinza okutegeezebwa omwogezi n'akamwa ke.
لو ناسبتْ قدرهُ آياتهُ عظماً
أحيا اسمهُ حينَ يُدعى دارسَ الرِّممِSinga ebyamagero bye byenkana n'ekifo kye ekinene, erinnya lye lyandizuukizza amagumba amakadde bwe lyandikoleddwako.
لَمْ يَمْتَحِنَّا بما تعْمل العُقولُ بِهِ
حِرْصاً علينا فلمْ ولَمْ نَهَمِOlw'okutufaako, ye ﷺ teyatukemya na bintu ebyali bizibu okutegeerwa amagezi, n'olwekyo tetwatabukatabuka wadde okukankana.
أعيا الورى فهمُ معانهُ فليس يُرى
في القُرْبِ والبعدِ فيهِ غير منفحِمِOkutegeera amakulu ge kwakooya ebitonde byonna, n'olwekyo tewali alina kumulaba, oba kumpi oba wala, okuggyako ng'amaze okumukwatirwa ekitiibwa kye.
كالشمسِ تظهرُ للعينينِ من بُعُدٍ
صَغِيرَةٍ وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أممٍYe ﷺ ali ng'enjuba erabika entono mu maaso ng'eri wala, naye n'ekooya amaaso ng'eri kumpi.
وكيفَ يُدْرِكُ في الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قومٌ نيامٌ تسلَّوا عنهُ بالحُلُمِEra abantu abali mu tulo, abamaze okwebuuka ku ye ﷺ olw'ebirooto, bayinza batya okutegeera amazima ge mu nsi eno?
فمبلغُ العلمِ فيهِ أنهُ بشرٌ
وأنهُ خيرُ خلقِ اللهِ كلهمِEkisinga obungi mu kumumanya ﷺ kiri nti muntu, era nti ye asinga obulungi mu bitonde byonna ebya Allah.
وَكلُّ آيِ أَتَى الرُّسْلُ الكِرامُ بها
فإنما اتَّصلتْ من نورهِ بهمِEra buli kabonero ababaka ab'ekitiibwa ke baaleeta, mu mazima gaako kaali kagattiddwa ku bo olw'ekitangaala kye ﷺ.
فإنهُ شمسٌ فضلٍ همْ كواكبها
يُظْهِرْنَ أَنْوارَها للناسِ في الظُلَمKubanga ye ﷺ ye njuba y'obulungi, nabo be mmunye zayo, eziraga ekitangaala kyazo eri abantu mu kizikiza.
أكرمْ بخلقِ نبيٍّ زانهُ خُلُقٌ
بالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بالبِشْرِ مُتَّسِمِObutonde bw'Omunabbi ﷺ bwa kitiibwa nnyo, eyalina empisa ennungi, ng'alimu obulungi bwonna era ng'alina essanyu!
كالزَّهرِ في تَرَفٍ والبَدْرِ في شَرَفٍ
والبَحْر في كَرَمٍ والدهْرِ في هِمَمِYe ﷺ ali ng'ekimuli mu buntu, n'omwezi ogw'enkumye mu kitiibwa, n'ennyanja mu kugaba, n'ebiseera byonna mu kuteekawo ebigendererwa ebinene.
كأنهُ وهو فردٌ من جلالتهِ
في عَسْكَرٍ حينَ تَلْقاهُ وفي حَشَمِNg'ali yekka ﷺ, olw'ekitiibwa kye, kirabika ng'ali mu ggye n'abamuweereza ng'omuntu amusisinkanye.
كَأَنَّما اللُّؤْلُؤُ المَكْنونُ في صَدَفِ
من معدني منطقٍ منهُ ومبتسمِKiri ng'olululu olukwekeddwa mu kikoona, oluva mu bifo bibiri eby'okwogera kwe ﷺ n'okumwenya kwe.
لا طِيبَ يَعْدِلُ تُرْباً ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبَى لِمُنْتَشِقٍ منهُ ومُلْتَئِمTewali kawoowo akasobola kulingana n'enfuufu eyakwata amagumba ge ﷺ; aweereddwa omukisa oyo agiwunya era n'aginyweza.
أبان مولدهُ عن طيبِ عُنصرهِ
يا طِيبَ مُبْتَدَإٍ منه ومُخْتَتَمِOkuzaalibwa kwe ﷺ kwategeeza obulongoofu bw'obutonde bwe; laba obulongoofu bw'olutandika lwe n'enkomerero ye!
يومٌ تفرَّسَ فيهِ الفرسُ أنهمُ
قد أنذروا بحلولِ البؤسِ والنقمِLwali lunaku Abaperusi lwe baalaba nti baali balabuddwa ku kujja kw'obuyinike n'okuwoolera eggwanga.
وباتَ إيوانُ كسرى وهو منصدعٌ
كشملِ أصحابِ كسرى غيرَ ملتئمِEnyumba enkulu eya Khosrow yasuula ekiro ekyo nga yamenyese era nga yasaasika, nga bwe kyali n'ekibiina ky'abantu be ekyasaasaana, tekyaddamu kukuŋŋaana.
والنَّارُ خامِدَةُ الأنفاس مِنْ أَسَفٍ
عليه والنَّهرُ ساهي العين من سدمِOmuliro ogutukuvu, ng'agufumye olw'ennaku, gwazikira ku ye, ate ng'omugga, ng'alina amaaso agazito olw'ennaku, gwali gulabika ng'ogukaze.
وساء ساوة أن غاضتْ بحيرتها
ورُدَّ واردها بالغيظِ حين ظمىَSawa yanyiiga ennyo olw'ennyanja yaayo okukala, era n'abo abaajja okunywa ne bagobebwa n'obusungu, ennyonta yaabwe nga tegonze.
كأنَّ بالنارِ مابالماء من بللٍ
حُزْناً وبالماءِ ما بالنَّارِ من ضرمِKyali ng'omuliro, mu nnaku gye gwali nagwo, gwali gulina obunnyogovu bw'amazzi, ate amazzi, mu nnaku gaago, gaali galina obwokya bw'omuliro.
والجنُّ تهتفُ والأنوار ساطعةٌ
والحَقُّ يَظْهَرُ مِنْ مَعْنىً ومِنْ كَلِمAmajini gaali gawulirwa nga gakuba enduulu, n'ebitangaala ebyakaayakana ne birabika, nga Mazima gatandika okulabika mu makulu gaago amangi n'ebigambo byago ebyayogerwa.
عَموُا وصمُّوا فإعلانُ البشائرِ لمْ
تُسْمَعْ وَبارِقَةُ الإِنْذارِ لَمْ تُشَمNaye baali bakakanyavu era baali baggala matu, n'olwekyo okulangirira kw'amawulire amalungi tekwawulirwa, era n'okulabula okwakaayakana tekwategeerwa.
مِنْ بَعْدِ ما أَخْبَرَ الأقْوامَ كاهِنُهُمْ
بأَنَّ دينَهُمُ المُعْوَجَّ لَمْ يَقُمِKino kyali oluvannyuma lw'abalaguzi baabwe okutegeeza abantu nti eddiini yaabwe eyakyama tekyandisobodde kuyimirira.
وبعدَ ما عاينوا في الأفقِ من شُهُبٍ
منقضةٍ وفقَ مافي الأرضِ من صنمِEra oluvannyuma lw'okulaba emmunye ezikungulukira mu bbanga, nga zigwa okusinziira ku ebifaananyi ebyali biggibwa wansi ku nsi.
حتى غدا عن طريقِ الوحيِ مُنهزمٌ
من الشياطينِ يقفو إثرَ منهزمِOkutuusa, okuva mu kkubo ly'okubikkulirwa kwa Katonda, sitani zaali ziwambiddwa ddala, omu ng'adduka ng'aliko omulala.
كأَنُهُمْ هَرَباً أبطالُ أَبْرَهَةٍ
أوْ عَسْكَرٌ بالحَصَى مِنْ رَاحَتَيْهِ رُمِيMu kudduka kwabwe, baali ng'abazira ba Abraha, oba eggye eryakubibwa amayinja okuva mu mikono gye ﷺ.
نَبْذاً بهِ بَعْدَ تَسْبِيحِ بِبَطْنِهما
نَبْذَ المُسَبِّحِ مِنْ أحشاءِ مُلْتَقِمِBaasuulibwa, oluvannyuma lw'okutendereza Katonda mu mikono gye ﷺ, nga bwe yasuulibwa oyo eyatendereza okuva mu lubuto lw'oyo eyali amumize.
جاءتْ لدَعْوَتِهِ الأشجارُ ساجِدَةً
تَمْشِي إليهِ عَلَى ساقٍ بِلا قَدَمِEmiti gyajja ku kuyita kwe ﷺ, nga gukutama, nga gitambula gy'ali ku mirandira gyagyo awatali bigere.
كأنَّما سَطَرَتْ سَطْراً لِمَا كَتَبَتْ
فروعها من بديعِ الخطِّ في اللقمِKyali ng'amatabi gaagyo gaali gawandiise olunyiriri olw'obulungi obw'enjawulo ku ttaka, nga galaga ekkubo lyago.
مثلَ الغمامةِ أنىَسارَ سائرةٌ
تقيهِ حرَّ وطيسٍ للهجيرِ حميNg'ekire, kyatambulanga wonna w'atambulira ﷺ, nga kimukuumira ku bbugumu ery'amaanyi ery'enjuba ey'ekyemisana.
أقسمتُ بالقمرِ المنشقِّ إنَّ لهُ
مِنْ قَلْبِهِ نِسْبَةً مَبْرُورَةَ القَسَمِNdayira omwezi ogwayabika, kubanga gulina akakwate n'omutima gwe ﷺ, ekirayiro ekyatuukirizibwa ddala.
ومَا حَوَى الغارُ مِنْ خَيْرٍ ومَنْ كَرَم
وكلُّ طرفٍ من الكفارِ عنه عميEra obulungi n'obugabi obwali mu mpuku, naye buli liiso ly'abakaafiiri lyali likakanyavu ku kyo.
فالصدقُ في الغارِ والصديقُ لم يرِما
وَهُمْ يقولونَ ما بالغارِ مِنْ أَرمِAmazima ﷺ n'Omuwulize (Abu Bakr) baasigala nga banywevu mu mpuku, ate abakaafiiri ne bagamba nti tewali muntu mu mpuku.
ظَنُّوا الحَمامَ وظَنُّو العَنْكَبُوتَ على
خيْرِ البَرِيَّةِ لَمْ تَنْسُجْ ولمْ تَحُمBaalowooza nti amayiba n'ekiwuka, ku kisinga obulungi mu bitonde, tebyali byawunda wadde okubaluka okumukuuma.
وقايةُ اللهِ أغنتْ عن مضاعفةٍ
من الدروعِ وعن عالٍ من الأطمِObukuumi bwa Katonda bwali bumala, nga tebwetaaga ngawo ngabo bbiri oba bbugwe ow'oku ggulu.
ما سامني الدهرُ ضيماً واستجرتُ بهِ
إلاَّ استلمتُ الندى من خيرِ مُستلمِTewali lwe ntuusiddwako obuzibu bw'ebiseera, era ne nnoonya obubudamo mu ye ﷺ, naye ne nfunira obugabi okuva mu asinga obulungi mu abo abanoonyerwamu obubudamo.
لاتنكرُ الوحيَ من رؤياهُ إنَّ لهُ
قَلْباً إذا نامَتِ العَيْنانِ لَمْ يَنمِTogana okwanukulwa okwajja mu kulaba kwe ﷺ, kubanga yali alina omutima ogwawangaala nga gutunula ne bwe yali ng'amaaso ge geebase.
وذاكَ حينَ بُلوغٍ مِنْ نُبُوَّتِهِ
فليسَ يُنْكَرُ فيهِ حالُ مُحْتَلِمِKino kyaliwo ku ntandikwa y'obunnabbi bwe ﷺ, n'olwekyo, embeera y'omuntu aloota (mu nsi eno) teyinza kuteekebwa ku kulaba kwe.
تَبَارَكَ الله ما وحْيٌ بمُكْتَسَبٍ
وَلا نَبِيٌّ عَلَى غَيْبٍ بِمُتَّهَمِKatonda atenderezebwe, kubanga okwanukulwa si kintu kye wafuna olw'okufuba, era tewali nnabbi yenna asaanidde okubuusibwabuusibwa ku by'ekyama.
كَمْ أبْرَأَتْ وَصِبا باللَّمْسِ راحَتهُ
وأَطْلَقَتْ أرِباً مِنْ رِبْقَةِ اللَّمَمِBameka abalwadde be yakyusa ﷺ n'olubatu lwe olw'omukisa olw'okukwata buto, era bameka abalwadde b'omutwe be yaggya mu njegere z'obulwadde bwabwe.
وأحْيَتِ السنَةَ الشَّهْبَاءَ دَعْوَتُهُ
حتى حَكَتْ غُرَّةً في الأَعْصُرِ الدُّهُمِOkusaba kwe ﷺ kwazuukiza omwaka ogwali gukaze, ogw'ekyeya, okutuusa lwe gwakira ng'ekitangaala ekyeru ekyakaayakana mu biseera eby'ekizikiza ekinene.
بعارضٍ جادَ أو خلتَ البطاحَ بها
سيبٌ من اليَمِّ أو سيلٌ من العرمِN'ekire eky'obugagga, ebiwonvu byajjula amazzi n'okutuusa n'okulowooza nti byali bijjudde amazzi ag'omu nnyanja oba amataba ag'oku luganda lwa Al-Arem.
دعني ووصفي آياتٍ له ظهرتْ
ظهورَ نارِ القرى ليلاً على علمِNdeke nnyonyole obubonero obw'olwatu obwamulabikira ﷺ, nga bwakira ng'omuliro gw'ebyalo ogulabibwa ekiro ku ntikko y'olusozi.
فالدرُّ يزدادُ حُسناً وهو منتظمٌ
وليسَ ينقصُ قدراً غير منتظمِKubanga amayinja ag'omuwendo ag'ekika kya luulu gayongera obulungi bwe gaba gasibiddwa wamu, naye omuwendo gwago ogw'obutonde tegukendeera bwe gaba gasumuluddwa.
فما تَطاوَلُ آمالُ المَدِيحِ إلى
ما فيهِ مِنْ كَرَمِ الأَخْلاَقِ والشِّيَمِN'olwekyo, ebyokusuubira eby'okutendereza bikoma wansi w'okutuuka ku bulungi bwonna obw'empisa ze ﷺ ez'ekitiibwa n'emize gye egya waggulu.
آياتُ حقٍّ من الرحمنِ محدثةٌ
قَدِيمَةٌ صِفَةُ المَوْصوفِ بالقِدَمBino bye bubonero obw'amazima okuva eri Omusaasizi Ennyo, obwategeezebwa obupya, naye nga bukwata ku mpisa ey'edda ey'oyo ayogerwako ng'Ow'olubeerera.
لم تقترنْ بزمانٍ وهي تخبرنا
عَن المعادِ وعَنْ عادٍ وعَنْ إرَمِTebisibiddwa ku kiseera kyonna, naye bitutegeeza ku nkomerero y'ensi, ne ku bantu ab'edda aba 'Ad ne Iram.
دامَتْ لَدَيْنا فَفاقَتْ كلَّ مُعْجِزَةٍ
مِنَ النَّبِيِّينَ إذْ جاءتْ ولَمْ تَدُمِByawangaala naffe, n'olwekyo ne bisukka buli ky'amagero kya bannabbi ab'edda, ebyalabika naye ne bitawangaala.
مُحَكَّماتٌ فما تبقينَ من شبهٍ
لذي شقاقٍ وما تبغينَ من حكمِBiteeseddwa era bituukiridde, tebisigaza kifo kyonna kya kubuusabuusa eri omuntu yenna alina obutakkaanya, era tebyagala kusalawo kulala.
ما حُورِبَتْ قَطُّ إلاَّ عادَ مِنْ حَرَبٍ
أَعْدَى الأعادي إليها مُلقِيَ السَّلَمِTebyalwanibwako ﷺ (oba obubaka bwe/Kur'an) n'akatono, wabula nti abalabe abasinga obukambwe baddayo okuva mu lutalo, nga beewaayo mu mirembe.
رَدَّتْ بلاغَتُها دَعْوى مُعارِضِها
ردَّ الغيور يدَ الجاني عن الحُرمِObukugu bwayo ﷺ mu kwogera bwagaana eby'abawakanya, nga bwe kiba nti omukuumi ow'obunyiikivu agoba omukono gw'omulwanyi okuva ku kifo ekitukuvu.
لها مَعانٍ كَمَوْجِ البَحْر في مَدَدٍ
وفَوْقَ جَوْهَرِهِ فِي الحُسْنِ والقِيَمِAmakulu gaayo ﷺ gali mangi ng'amayengo g'ennyanja, naye gasukka obulungi n'omuwendo gw'ekintu kyayo eky'obutonde.
فما تُعَدُّ وَلا تُحْصَى عَجَائبُها
ولا تُسامُ عَلَى الإكثارِ بالسَّأَمِEbyamagero byayo ﷺ tebiyinza kubalibwa oba okuteekebwa mu ngeri, era tebiyinza kukoowa wadde ng'ebisomwa emirundi mingi.
قرَّتْ بها عينُ قاريها فقلت له
لقد ظفِرتَ بِحَبْلِ الله فاعْتَصِمِAmaaso g'oyo agisoma gafunamu emirembe, n'olwekyo namugamba nti, "Mazima ddala, ogwesezza omuguwa gwa Katonda, n'olwekyo gukwate nnyo."
إنْ تَتْلُها خِيفَةً مِنْ حَرِّ نارِ لَظَى
أطْفَأْتَ نارَ لَظَى مِنْ وِرْدِها الشَّبمِBw'ogisoma olw'okutya obwokya bw'omuliro gwa Jahannam, ojja kuzikiza ebiwujjo by'omuliro gwa Jahannam n'okugisoma kwo okunyweza.
كأنها الحوضُ تبيضُّ الوجوه به
مِنَ العُصاةِ وقد جاءُوهُ كَالحُمَمِKiri ng'ekidiba kya Kawthar ﷺ, amaaso g'aboonoonyi, abakiseembera ng'amanda amaddugavu, we gakyerera.
وَكالصِّراطِ وكالمِيزانِ مَعدِلَةً
فالقِسْطُ مِنْ غَيرها في الناس لَمْ يَقُمِObwenkanya bwe buli ng'Ekubo Enyoofu n'Ekiwero mu bwenkanya bwabyo, kubanga awatali bwo, obutuukirivu mu bantu tebwandibaddewo.
لا تعْجَبَنْ لِحَسُودٍ راحَ يُنكِرُها
تَجاهُلاً وهْوَ عَينُ الحاذِقِ الفَهِمِTewewuunya ku muntu ow'obuggya agana ebirungi bino olw'obutamanya, wadde ng'oyo ye muntu ow'amagezi n'okutegeera.
قد تنكرُ العينُ ضوء الشمسِ من رمدٍ
ويُنْكِرُ الفَمُّ طَعْمَ الماء منْ سَقَمMazima ddala, amaaso gayinza okugana ekitangaala ky'enjuba olw'obulwadde bw'amaaso, era akamwa kayinza okugana akatamiro k'amazzi olw'obulwadde.
ياخيرَ من يَمَّمَ لعافونَ ساحتَهُ
سَعْياً وفَوْقَ مُتُونِ الأَيْنُقِ الرُّسُمِGgwe asinga obulungi mu abo ab'ebbeere lyabwe abanoonya obugagga abakulembedde, nga batambula oba nga bali ku migongo gy'eŋŋamira ez'embiro.
وَمَنْ هُو الآيَةُ الكُبْرَى لِمُعْتَبِرٍ
وَمَنْ هُوَ النِّعْمَةُ العُظْمَى لِمُغْتَنِمِEra ani akabonero akasinga obukulu eri oyo alowooza, era ani omukisa ogusinga obukulu eri oyo anoonya okuganyulwa.
سريتَ من حرمٍ ليلاً إلى حرمِ
كما سرى البدرُ في داجٍ من الظلمِWagenda ekiro okuva mu kifo ekitukuvu okudda mu kirala, nga bwe kiba nti omwezi ogw'enkya gutambula mu kizikiza eky'amaanyi.
وَبِتَّ تَرْقَى إلَى أنْ نِلْتَ مَنْزِلَةً
من قابِ قوسينِ لم تدركْ ولم ترمِEra weeyongera okulinnya okutuusa lwe wattuuka ku kifo eky'"emikono ebiri" oba okusembera, obugulumivu obutatuukibwako era obutanoonyezebwa muntu mulala yenna.
وقدَّمتكَ جميعُ الأنبياءِ بها
والرُّسْلِ تَقْدِيمَ مَخْدُومٍ عَلَى خَدَمEra bannabbi bonna n'abatumwa bonna bakukulembeza mu kulinnya okwo, okukulembeza okw'omukama ku baddu be.
وأنتَ تخترق السبعَ الطِّباقَ بهمْ
في مَوْكِبٍ كنْتَ فيهِ صاحِبَ العَلَمِEra wayita mu ggulu omusanvu nabo, mu kigenda eky'ekitiibwa we wali omukulu w'ebendera.
حتى إذا لَمْ تَدَعْ شَأْواً لمُسْتَبِقٍ
من الدنوِّ ولا مرقيً لمستنمِOkutuusa lwe watasigaza kifo kyonna kya kwagala eri oyo anoonya okusembera, oba kifo kya kulinnya eri oyo anoonya okulinnya waggulu.
خفضتَ كلَّ مقامٍ بالإضافة إذ
نُودِيتَ بالرَّفْعِ مِثْلَ المُفْرَدِ العَلَمWakkakkanya buli kifo ekirala bwe kigerageranyizibwa, bwe wayitibwa okutuuka ku kifo eky'ekitiibwa ekyo, ng'ebendera ey'enjawulo ey'omu.
كيما تفوزَ بوصلٍ أيِّ مستترٍ
عن العيونِ وسرٍّ أيِ مُكتتمِKino kyali kigendereddwamu okufuna obumu obukwekeddwa amaaso gonna, n'ekyama ekyakwekebwa ennyo.
فَحُزْتَ كلَّ فَخَارٍ غيرَ مُشْتَرَكٍ
وجُزْتَ كلَّ مَقامٍ غيرَ مُزْدَحَمِN'olwekyo, wafuna ekitiibwa kyonna ekyali kikyo kyokka, era wasukka buli kifo ekyali kitajjuddemu bantu.
وَجَلَّ مِقْدارُ ما وُلِّيتَ مِنْ رُتَبٍ
وعزَّ إدْراكُ ما أُولِيتَ مِنْ نِعَمِEra obukulu bw'ebifo bye wateekebwamu bwali bwa kitiibwa kinene, era okutegeera emikisa gye wawaayo kwali kuzibu.
بُشْرَى لَنا مَعْشَرَ الإسلامِ إنَّ لنا
من العنايةِ رُكناً غيرَمنهدمِAmawulire amalungi gaffe, mmwe ab'ekibiina kya Islam, kubanga mazima ddala tulina, olw'okufaayo kwa Katonda, empagi etayinza kumenyeka.
لمَّا دعا الله داعينا لطاعتهِ
بأكرمِ الرُّسلِ كنَّا أكرمَ الأممِKatonda bwe yayita omuyita waffe (Nnabbi ﷺ) okumugondera, okuyita mu batumwa abasinga obukulu, naffe twafuuka eggwanga erisinga okussa ekitiibwa.
راعتْ قلوبَ العدا أنباءُ بعثتهِ
كَنَبْأَةٍ أَجْفَلَتْ غَفْلاً مِنَ الغَنَمِAmawulire g'okutumibwa kwe ﷺ gaatiisa emitima gy'abalabe, ng'ekirangiriro eky'oluganda ekyatiisa endiga ezitaliiko kye zifaako.
ما زالَ يلقاهمُ في كلِّ معتركٍ
حتى حَكَوْا بالقَنا لَحْماً على وضَمYagenda n'abasisinkana mu buli lutalo, okutuusa lwe baafuuka ng'ennyama ku kiggya olw'amafumu.
ودوا الفرار فكادوا يغبطونَ بهِ
أشلاءَ شالتْ مع العقبانِ والرَّخمِBaali baagala okudduka n'okutuusa lwe baali banaatera okukwatirwa obuggya ebitundu by'emibiri ebyatwalibwa empungu n'ebinyonyi ebirala.
تمضي الليالي ولا يدرونَ عدتها
ما لَمْ تَكُنْ مِنْ ليالِي الأَشْهُرِ الحُرُمِEbiro byayita, naye tebamanya muwendo gwabyo, okuggyako bwe byali mu biro by'emyezi emitukuvu.
كأنَّما الدِّينُ ضَيْفٌ حَلَّ سَاحَتَهُمْ
بِكلِّ قَرْمٍ إلَى لحْمِ العِدا قَرِمEkyali ng'Eddiini yennyini, ng'omugenyi, eyasanga obuddo mu bo, ng'eri wamu n'abalwanyi ab'amaanyi bonna, abanywevu ennyo okufuna ennyama y'abalabe baabwe.
يَجُرُّ بَحْرَ خَمِيسٍ فوقَ سابِحَةٍ
يرمي بموجٍ من الأبطالِ ملتطمِAkulembera ﷺ eggye erifaanana ennyanja, nga bali ku mbalaasi ez'embiro, nga basuula amayengo g'abazira abalwana.
من كلِّ منتدبٍ لله محتسبٍ
يَسْطو بِمُسْتَأْصِلٍ لِلْكُفْرِ مُصطَلِمBuli omu muzira eyeewaayo eri Katonda, ng'anoonya empeera Ye, akuba n'ekyokulwanyisa ekisimbula n'okuzikiriza obutakkiriza ddala.
حتَّى غَدَتْ مِلَّةُ الإسلام وهْيَ بِهِمْ
مِنْ بَعْدِ غُرْبَتِها مَوْصُولَةَ الرَّحِمOkutuusa, olw'okufuba kwabwe, eddiini y'Obusiraamu, oluvannyuma lw'ekiseera kyayo eky'obulwanyi, n'enywezibwa n'ekwatibwa n'enkolagana ey'oluganda.
مكفولةً أبداً منهم بخيرٍ أبٍ
وخير بعلٍ فلم تيتم ولم تئمِEkuumibwa bulijjo bo, ng'ekuumibwa kitaawe asinga n'omwami asinga, teyaba nnamwandu wadde okulekebwa awatali mukuumi.
هُم الجِبالُ فَسَلْ عنهمْ مُصادِمَهُمْ
ماذا رأى مِنْهُمُ في كلِّ مُصطَدَمBali ng'ensozi, n'olwekyo buuza abalabe baabwe kye baasanga mu bo mu buli lutalo.
وسل حُنيناً وسل بدراً وسلْ أُحُداً
فُصُولَ حَتْفٍ لهُمْ أدْهَى مِنَ الوَخَمEra buuza Hunayn, buuza Badr, era buuza Uhud, kubanga zitegeeza ebitundu by'okufa ebyagwa ku balabe baabwe, ebyali eby'entiisa okusinga obulwadde bwonna obw'amaanyi.
المصدري البيضَ حُمراً بعدَ ما وردت
من العدا كلَّ مُسْوَّدٍ من اللممِBe abo abafukiriza ebitala byabwe ebyeru omusaayi omumyufu oluvannyuma lw'okulwana n'abalabe bonna ab'enviiri enzirugavu.
وَالكاتِبِينَ بِسُمْرِ الخَطِّ مَا تَرَكَتْ
أقلامهمْ حرفَ جسمٍ غبرَ منعجمِEra be bawandiisi abakozesa amafumu gaabwe amakakaba, ne bawandiika ekyawandiikibwa ekyaleka tewali kitundu kya mubiri kyatabibwa.
شاكي السِّلاحِ لهم سيمى تميزهمْ
والوردُ يمتازُ بالسيمى عن السلمِNga balina ebyokulwanyisa ebingi, balina akabonero akabawulira, nga bwe kirizaamu n'obubonero bwakyo obw'enjawulo okuva ku muti gwa akasia.
تُهدى إليكَ رياحُ النصرِ نشرهمُ
فتحسبُ الزَّهرَ في الأكمامِ كلَّ كميEmpewo z'obuwanguzi zikuleetera akaloosa kaabwe, ekukuleetera okulaba buli muzira ng'ekimuli ekikula mu kisaanikira kyacyo.
كأنهمْ في ظهورِ الخيلِ نبتُ رُباً
مِنْ شِدَّةِ الحَزْمِ لاَ مِنْ شِدَّةِ الحُزُمKu migongo gy'embalaasi zaabwe, balabika ng'ebimera ebinywevu ku nsozi, olw'obunyiikivu bwabwe obutakyuka, so si lwa maanyi ga ntebe zaabwe zokka.
طارت قلوبُ العدا من بأسهمِ فرقاً
فما تُفَرِّقُ بين البهم والبُهمِEmitima gy'abalabe baabwe gyadduka olw'entiisa olw'amaanyi gaabwe, ne bafumita nnyo ne batasobola kwawula wakati w'abanafu n'ab'amaanyi.
ومن تكنْ برسول الله نصرتُه
إن تلقهُ الأُسدُ في آجامها تجمِN'oyo yenna afuna obuwanguzi okuva eri Omubaka wa Katonda ﷺ, singa empologoma zimusisinkana mu bifo byazo, zandisirise olw'ekitiibwa.
ولن ترى من وليٍّ غير منتصرِ
بهِ ولا مِنْ عَدُوّ غَيْرَ مُنْقصمِEra toli laba mukwano gwe ﷺ atali muwanguzi olw'okuyita mu ye, wadde omulabe atazikiriziddwa ddala.
أحلَّ أمَّتَهُ في حرزِ ملَّتهِ
كاللَّيْثِ حَلَّ مَعَ الأشبال في أجَمYe ﷺ yateeka ekibiina kye mu nteeko mu kifo eky'obukuumi eky'eddiini ye, nga bwe kiba ekisolo ekya layoni n'abaana bakyo mu kibira ekikola.
كمْ جدَّلَتْ كلماتُ اللهِ من جدلٍ
فيهِ وكم خَصَمَ البُرْهانُ مِنْ خَصِمِObutakkaanya bumeeka obwamalibwa ebigambo bya Katonda ebimukwatako ﷺ, n'abalabe bameeka abawanguzibwa obujulizi obw'olwatu!
كفاكَ بالعِلْمِ في الأُمِيِّ مُعْجِزَةً
في الجاهليةِ والتأديبِ في اليتمِKimala gy'oli ng'ekyamagero amagezi agasangibwa mu Nabbi ﷺ atali musomesa, mu kiseera ky'obutamanya, n'empisa ze entuufu wadde nga yali nnamwandu.
خَدَمْتُهُ بِمَديحٍ أسْتَقِيلُ بِهِ
ذُنُوبَ عُمْرٍ مَضَى في الشِّعْرِ والخِدَمNnamuweereza ﷺ n'okutendereza kuno, kwe nnoonyeza okusonyiyibwa ebibi by'obulamu bwonna obwamala mu kuwandiika ebitontome n'okuweereza abalala.
إذ قلداني ما تُخشى عواقبهُ
كَأنَّني بهما هَدْيٌ مِنَ النَّعَمKubanga byo (ebitontome n'okuweereza) byanzitoowerera n'ebivaamu bye ntya, ng'ate olw'ebyo, nze nsolo ey'ekiweebwayo.
أطَعْتُ غَيَّ الصِّبَا في الحَالَتَيْنِ ومَا
حصلتُ إلاَّ على الآثامِ والندمِNnakkaatirira obusiru bw'obuto mu mitindo gyabwo gyombi, era okuva mu kwo, saafuna kintu kyonna okuggyako ebibi n'okwenenya.
فياخسارةَ نفسٍ في تجارتها
لم تشترِ الدِّينَ بالدنيا ولم تَسُمِAah, kika kya kufiirwa kinene eri emmeeme mu by'obusuubuzi bwayo obw'ensi, kubanga teyagula ddiini n'ensi eno ey'ekiseera wadde okugiteekako omuwendo.
وَمَنْ يَبِعْ آجِلاً منهُ بِعاجِلِهِ
يَبِنْ لهُ الغَبْنُ في بَيْعِ وَفي سَلَمِN'oyo yenna asuubulira obulamu bwe obw'oluvannyuma obw'olubeerera okufuna kwe okw'ensi okw'ekiseera, okufiirwa okw'amaanyi kunaamulabikira mu buli kusuubula, ka kibeere kyamangu oba eky'oluvannyuma.
إنْ آتِ ذَنْباً فما عَهْدِي بِمُنْتَقِضٍ
مِنَ النبيِّ وَلا حَبْلِي بِمُنْصَرِمِBwe nkola ekibi, endagaano yange ne Nabbi ﷺ esigala nga tetamenyeka, wadde olukoba lwange naye terukutuka.
فإنَّ لي ذمةً منهُ بتسميتي
مُحمداً وَهُوَ الخَلْيقِ بالذِّمَمِMazima, nnina ekirayiro ky'obukuumi okuva gy'ali ﷺ olw'erinnya lyange okuba Muhammad, era ye ﷺ ddala asinga okusaana okukuuma endagaano ezo.
إنْ لَمْ يَكُن في مَعادِي آخِذاً بِيَدِي
فضلاً وإلا فقلْ يازَلَّةَ القدمِBwe atankwata ku mukono ﷺ n'ekisa ku Lunaku lw'Okudda, kale ddala, omuntu ayinza okukaaba nti, 'Aah, kika kya kuserebuka kinene!'
حاشاهُ أنْ يحرمَ الرَّاجي مكارمهُ
أو يرجعَ الجارُ منهُ غيرَ محترمِKiri wala nnyo ku ye ﷺ okugaana ebirungi bye eby'ekitiibwa oyo anoonya, oba omunoonya obukuumi bwe okudda awatali kitiibwa.
ومنذُ ألزمتُ أفكاري مدائحهُ
وَجَدْتُهُ لِخَلاصِي خيرَ مُلْتَزِمEra okuva lwe nteeka ebirowoozo byange mu kutendereza kwe ﷺ, nnamusanga ng'omukakasa asinga olw'obulokozi bwange.
وَلَنْ يَفُوتَ الغِنى مِنْهُ يداً تَرِبَتْ
إنَّ الحَيا يُنْبِتُ الأزهارَ في الأكَمِEra obugagga bwe ﷺ obungi tebuliwaba omukono oguli omwavu, kubanga ddala, enkuba ey'obulamu ereeta ebimuli okukula ne ku nsozi.
وَلَمْ أُرِدْ زَهْرَةَ الدُّنْيا التي اقتطَفَتْ
يدا زُهيرٍ بما أثنى على هرمِSaanoonya kimuli kya nsi kino eky'ekiseera, nga ekyo Zuhayr kye yajja olw'okutendereza kwe kwa Haram.
يا أكرَمَ الخلق مالي مَنْ أَلُوذُ به
سِوَاكَ عندَ حلولِ الحادِثِ العَمِمِGgwe asinga ekitiibwa mu byatondebwa, sirina mulala okuggyako ggwe ﷺ gwe nnyinza okwegayirira okuwolereza eri Katonda, ebibonyoonyo ebyenkanankana bwe bitugwako.
وَلَنْ يَضِيقَ رَسولَ الله جاهُكَ بي
إذا الكريمُ تَحَلَّى باسْمِ مُنْتَقِمِEra ekifo kyo eky'ekitiibwa, ggwe Omubaka wa Allah ﷺ, tekiriwaga olw'okubeera kwange, ne bwe kiba nti Mukama Omugabi ayambala ekika ky'Omuwalanza.
فإنَّ من جُودِكَ الدنيا وَ ضَرَّتها
ومن علومكَ علمَ اللوحِ والقلمِKubanga okuva mu bugabi bwo ﷺ obutakoma kuvaamu ensi eno n'ey'oluvannyuma, era okuva mu kumanya kwo ﷺ okw'amaanyi kuvaamu okumanya kw'Olubaawo Olukuumi n'Ekyuma.
يا نَفْسُ لا تَقْنَطِي مِنْ زَلَّةٍ عَظُمَتْ
إنَّ الكَبائرَ في الغُفرانِ كاللَّمَمِGgwe emmeeme yange, toleka kusuubira olw'ekibi, ka kibe kinene kitya, kubanga ddala, mu bugazi bw'okusonyiyibwa kwa Katonda, n'ebibi ebinene bifaanana ng'ebitono.
لعلَّ رحمةَ ربي حين يقسمها
تأتي على حسب العصيانِ في القسمِMpozzi ekisa kya Mukama wange, bw'akigabanya, kigabanyizibwe okusinziira ku kipimo ky'obujeemu mu kugabanya kwakyo.
ياربِّ واجعل رجائي غير منعكسٍ
لَدَيْكَ وَاجعَلْ حِسابِي غَيرَ مُنْخَزِمِAyi Mukama, leka essuubi lyange mu Ggwe lisigale nga teriziyiziddwa, era leka okubala kwange kuleme okwonooneka.
والطفْ بعبدكَ في الدارينَِّ إن لهُ
صبراً متى تدعهُ الأهوالُ ينهزمِEra beera n'ekisa eri omuddu wo mu nsi zombi, kubanga obugumiikiriza bwe, bwe butuukibwako entiisa, bukyankalana mangu.
وائذنْ لِسُحْبِ صلاةٍ منكَ دائمةٍ
على النبيِّ بمنهلٍّ ومنسجمِEra kkira ebire by'emikisa egy'olubeerera okuva gy'oli okukka ku Nabbi ﷺ, nga bigenda mu bungi era nga tebikoma.
ما رَنَّحَتْ عَذَباتِ البانِ ريحُ صَباً
وأطْرَبَ العِيسَ حادي العِيسِ بِالنَّغَمِNga bwe kiba nti empewo y'ebuvanjuba ewuuba amatabi amatonotono ag'omuti gwa Ban, era n'omuvuzi w'eŋŋamira asanyusa eŋŋamira n'oluyimba lwe olulungi.