الهمزية في المدائح النبوية

أم القرى في مدح خير الورى — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)

من عيون المدائح النبوية، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله في سيرة النبي ﷺ وشمائله ومعجزاته، ومطلعها المشهور: «كيف ترقى رقيك الأنبياء». تُدرَّس وتُنشد في مجالس العلم والذكر شرقًا وغربًا.

Al-Hamziyya — Imam Sharaf ad-Din al-Busiri

Kino kye kimu ku bitontome eby'okutendereza Nabbi ﷺ eby'ekika ekya waggulu, kyawandiikibwa Imam al-Busiri (Allah amusaasire), era kinyumya ku byafaayo bya Nabbi ﷺ, empisa ze ez'ekitiibwa, n'ebyamagero bye. Olunyiriri lwakyo olusooka olumanyiddwa nnyo lugamba nti: 'Bannabbi bayinza batya okutuuka ku kitiibwa kyo?' Kisomesebwa era kiyimbibwa mu mikolo gy'okuyiga n'okujjukira, mu Buvanjuba ne mu Bugwanjuba.

كيف ترقَى رُقِيَّك الأَنبياءُ
يا سماءً ما طاوَلَتْها سماءُ

Abanabbi bayinza batya okutuuka ku ddaala lyo erya waggulu ennyo, ggwe eggulu eritaliiko lirala lyonna eririsinga obugulumivu?

لَمْ يُساوُوك في عُلاكَ وَقَدْ حا
لَ سناً مِنك دونَهم وسَناءُ

Tebakuyinza kulingana mu kitiibwa kyo, kubanga ekitangaala ekyakaayakana n'ekyaka okuva gy'oli byabalobera, ne bikwawula ku bo.

إنّما مَثَّلُوا صِفاتِك للنا
س كما مثَّلَ النجومَ الماءُ

Mazima ddala, baali bakulaga buntu bwo eri abantu, nga amazzi bwe galaga emmunyeenye, nga balaga ekifaananyi kyokka.

أنتَ مِصباحُ كلِّ فضلٍ فما تَص
دُرُ إلا عن ضوئِكَ الأَضواءُ

Ggwe ttaala ly'obulungi bwonna, kubanga ebitangaala ebirala byonna biva ku kitangaala kyo kyokka.

لكَ ذاتُ العلومِ من عالِمِ الغَي
بِ ومنها لآدمَ الأَسماءُ

Ggwe ow'amagezi ag'ensibuko okuva eri Omumanyi w'ebitakoleka, era okuva ku nsibuko y'emu Adamu gye yafunira amannya.

لم تَزَلْ في ضمائرِ الكونِ تُختَا
رُ لك الأُمهاتُ الأَباءُ

Wabangawo bulijjo mu byama by'obutonde, abazadde bwo gye baakulonderwa mu lunya olutukuvu.

ما مضتْ فَترةٌ من الرُّسْلِ إِلّا
بَشَّرَتْ قومَها بِكَ الأَنبياءُ

Tewaayitawo kiseera kyonna wakati w'abatumwa nga abanabbi tebannabategeeza bantu baabwe okujja kwo.

تتباهَى بِكَ العصورُ وَتَسْمو
بِكَ علْياءٌ بعدَها علياءُ

Ebiro byonna bikulaga, era ggwe otuusa ekitiibwa ekimu ku kirala mu bugulumivu.

وَبَدا للوُجُودِ منك كريمٌ
من كريمٍ آبَاؤُه كُرماءُ

Era okuva gy'oli, omuntu ow'ekitiibwa yalabikira mu butonde, ng'azaaliddwa mu lunya olw'ekitiibwa abazadde be bonna baali ba kitiibwa.

نَسَبٌ تَحسِبُ العُلا بِحُلاهُ
قَلَّدَتْهَا نجومهَا الْجَوزاءُ

Olunya olulungi ennyo olw'ekitiibwa, era n'emmunyeenye z'ekibegabega kya Gemini ze zikwata obulungi bw'olunya olwo.

حبذا عِقْدُ سُؤْدُدٍ وَفَخَارٍ
أنتَ فيه اليتيمةُ العصماءُ

Nga kirungi nnyo ekikompe eky'ekitiibwa n'amalala, omuli ggwe ﷺ ng'olumuulu olw'omuwendo omungi ennyo.

وُمُحَيّاً كالشَّمس منكَ مُضِيءٌ
أسْفَرَت عنه ليلةٌ غَرّاءُ

Era n'ekifaananyi kyo, ekyaka ng'enjuba, kyalabikira mu kiro ekya kitiibwa era ekyakaayakana.

ليلةُ المولدِ الذي كَان للدِّي
نِ سرورٌ بيومِهِ وازْدِهاءُ

Kyali kiro ky'okuzaalibwa kwe ﷺ, olunaku lwakyo olwaleetera eddiini essanyu n'ekitiibwa ekinene.

وتوالَتْ بُشْرَى الهواتفِ أن قدْ
وُلِدَ المصطفى وحُقّ الهَناءُ

Era amawulire amalungi okuva mu maloboozi ag'ekyama gaagobereragana, nga galangirira nti Omulonde ﷺ yazaaliddwa, era n'essanyu lyali ddala lyetaagisa.

وتَدَاعَى إيوانُ كِسْرَى ولَوْلا
آيةٌ مِنكَ ما تَدَاعَى البناءُ

Era ekizimbe kya Kisra kyagwa, kubanga singa tekyali lwa kabonero okuva gy'oli ﷺ, ekizimbe ekyo ekinene tekyandiwagudde.

وغَدَا كلُّ بيتِ نارٍ وفيهِ
كُرْبَةٌ مِنْ خُمودِها وَبلاءُ

Era buli nnyumba y'omuliro yazikira, n'ereetera abasinzaayo okunyigirizibwa n'akabi olw'okuzikira kwayo okw'olubereberye.

وعيونٌ لِلْفُرسِ غارَتْ فهل كا
نَ لنِيرانِهِم بها إطفاءُ

Era ensulo z'Abaperusi zaakala; tekyali ku lw'ekikolwa kino nti emyoto gyabwe emitukuvu gyazikira?

مَوْلِدٌ كان منهُ في طالعِ الكُفْ
رِ وبالٌ عليهِمُ ووباءُ

Okuzaalibwa okwavaamu, mu kabi k'obukafiri, okuzikirira n'ekyoreka ku bagoberera bwakyo.

فَهنيئاً به لآمِنَةَ الفَض
لُ الذي شُرِّفَتْ به حوَّاءُ

N'olwekyo, Aminah akulisa olw'okuzaala kwe ﷺ, kubanga yafuna ekitiibwa ekyaweesa n'Eva yennyini ekitiibwa.

مَنْ لِحَوَّاءَ أنها حملَتْ أحْ
مدَ أو أنها به نُفَسَاءُ

Ani mu bakazi, omuli n'Eva, ayinza okwogera nti yali atwala Ahmad ﷺ oba nti yafuna ekiseera ky'okuzaala ekyaweebwa omukisa oluvannyuma lw'okuzaalibwa kwe?

يوْمَ نَالت بِوَضْعِهِ ابنَةُ وَهْبٍ
مِنْ فَخَارٍ ما لم تَنَلْهُ النِّساءُ

Ku lunaku omwana wa Wahb (Amina) lwe yafunira, olw'okuzaalibwa kwe, ekitiibwa eky'amaanyi ekyali tekifuniddwa mukazi mulala yenna.

وَأَتَتْ قومَها بأفضلَ مما
حَمَلَتْ قبلُ مريمُ العذراءُ

Era yajja eri abantu be ng'atutte ekintu ekisinga obulungi ku ekyo Omubirizi Maryamu kye yali atutteko.

شمَّتته الأَملاكُ إذ وضَعَتْهُ
وشَفَتْنَا بِقَوْلِهَا الشَّفّاءُ

Bamalayika baamukubiriza olw'okuzaalibwa kwe, era n'ebigambo byabwe ebiwonya, baatuleetera emirembe.

رافعاً رأسَه وفي ذلك الرف
ع إلى كل سُؤْدُدٍ إيماءُ

Yazaalibwa ng'ayimusa omutwe gwe, era mu kikolwa ekyo mwalimu akabonero k'ekitiibwa kyonna n'obukulu obwali bujja.

رامقاً طَرْفه السَّماءَ ومَرْمَى
عينِ مَنْ شَأْنُهُ العُلُوُّ العَلاءُ

Amaaso ge gaali gatunudde mu ggulu, ekigendererwa ky'oyo alina obukulu n'obugulumivu obw'ekika ekya waggulu.

وتَدَلَّتْ زُهْرُ النُّجومِ إليهِ
فأضاءت بِضوئها الأَرجاءُ

Era emmunyeenye enjeru zaakka wansi gy'ali, ne ziyakaayakanya ebitundu byonna ebyetoolodde n'ekitangaala kyazo.

وتراءت قصورُ قَيصَر بالرُّو
مِ يَرَاهَا مَنْ دَارُهُ البطحاءُ

Ebigo bya Kayisaali mu Rooma byalabika, nga birabibwa oyo eyali abeera mu kiwonvu ky'omusenyu eky'e Makka.

وبَدَتْ فِي رَضَاعِهِ مُعْجِزَاتٌ
لَيْس فيها عنِ العيون خَفَاءُ

Era mu kiseera ky'okuyonsa kwe, ebyamagero byalabika, nga birabika bulungi era tebiyinza kukanukibwa maaso gonna.

إذْ أَبَتْهُ لِيُتْمِهِ مُرْضِعاتٌ
قُلْنَ ما في اليتيمِ عنا غَنَاءُ

Kubanga abayonsa baali bamugaanye olw'obulekwa bwe, nga bagamba nti, "Omulekwa talina kye tuyinza kumufunamu."

فأتتهُ من آلِ سعدٍ فتاةٌ
قد أبَتْهَا لِفَقْرِهَا الرُّضَعاءُ

Awo omukazi omuvubuka okuva mu kika kya Sa'd n'ajja gy'ali, oyo abaana abalala be baali bagaanye olw'obwavu bwe.

أرْضَعتْهُ لِبَانَهَا فَسَقَتْهَا
وَبنِيها أَلْبَانَهُنَّ الشَّاءُ

Yamuyonsa amata ge, era mu kuddiza, endiga ze zaamuwa ye n'abaana be amata amangi.

أَصْبَحَتْ شُوَّلاً عِجافا وأمْسَتْ
ما بِها شائلٌ ولا عَجْفاءُ

Endiga ze, ezaali zikaze era nga zikalu mu makya, mu kawungeezi tezaali zikalu wadde nga njerere.

أخْصَبَ العَيْشُ عِنْدَهَا بعدَ مَحْلٍ
إذ غَدا للنبيِّ منها غِذاءُ

Obulamu bwamweka ku ye oluvannyuma lw'ekiseera ky'enjala, kubanga Omubaka ﷺ yafuna emmere ye okuva gy'ali.

يا لَها مِنَّةً لقدْ ضُوعِفَ الأَجْ
رُ عليها من جِنْسِها والجزَاءُ

Nga kirungi nnyo ekisa ekyo, kubanga empeera n'okusasulwa olw'ekikolwa kye byakubisaamu emirundi egiyitirivu, mu ngeri y'ekikolwa kye n'okusingawo.

وإذا سخَّرَ الإِلهُ أُناساً
لسعيدٍ فإِنهم سُعَداءُ

Era Katonda bw'akola abantu okuba abawulize eri omuntu ow'omukisa, n'abo abantu bennyini bafuuka ba mukisa.

حَبَّة أَنْبَتَتْ سَنَابِلَ والعَص
فُ لَدَيْهِ يَسْتَشْرِفُ الضُّعَفَاءُ

Yali ng'empeke emu eyamera ebirimba bingi, era n'abanafu baali banoonya emmere okuva mu bisusunku byayo.

وَأَتَتْ جَدَّهُ وقد فَصَلَتْهُ
وبِهَا مِنْ فِصَالِهِ البُرَحَاءُ

Era yajja eri jjajjaawe oluvannyuma lw'okumuggya ku mabeere, ng'anyigiriziddwa obulumi bw'okugenda kwe.

إذ أحاطتْ به ملائكةُ الل
هِ فظنَّتْ بأنهم قُرَنَاءُ

Kubanga bamalayika ba Katonda baali bamwetoolodde, n'alowooza nti baali mikwano gye.

ورأى وَجْدَها به ومِنَ الوَج
دِ لهيبٌ تَصْلَى بهِ الأَحْشاءُ

Era yalabako okwagala kwe okw'amaanyi gy'ali, okwagala okwakaayakana okwalinga omuliro ogwaka mu mutima gwe.

فَارَقَتْهُ كُرْهَاً وكان لَدَيْهَا
ثاوِياً لا يُمَلُّ مِنْهُ الثّواءُ

Yamwawukana naye ng'atakyagala, kubanga okubeera kwe naye kwali kubeera okutaliiko kukoowa.

شُقَّ عَنْ قَلْبِهِ وأُخْرِجَ مِنْهُ
مُضْغَةٌ عِنْدَ غَسْلِهِ سوداءُ

Bwe baamunaaza, omutima gwe ﷺ gwagattululwa ne muggyibwamu ekintu ekiddugavu ekyali kifaanana ng'ekitundu ky'ennyama.

خَتَمَتْهُ يُمْنَى الأَمينِ وقد أُو
دِعَ ما لم تُذَع له أَنْبَاءُ

Omukono ogwa ddyo ogw'Omalaika Omwesigwa gwassa akabonero ku mutima gwe ﷺ, era n'ateekebwamu ebyama ebyali tebinnaba kutegeerekeka.

صانَ أَسْرَارَه الخِتَامُ فلا الفَضْ
ضُ مُلِمٌّ بِهِ وَلا الإِفضاءُ

Akabonero ako kaakuuma ebyama byagwo, n'olwekyo tewaali asobola kubumenya oba okubifulumya.

أَلِفَ النُّسْكَ والعبادةَ والخَل
وةَ طِفلاً وهكذا النُّجَبَاءُ

Okuva ng'akyali mwana muto, ye ﷺ yeyongeranga okumanyiira okusinza, okusaba, n'okuba yekka, kubanga bwe batyo ab'ekitiibwa bwe baba.

وإذا حَلَّتِ الْهِدَايَةُ قَلْبَاً
نَشِطَتْ في العبادة الأَعضاءُ

Obulagirizi bwe buyingira mu mutima, ebitundu by'omubiri bifulumya amaanyi n'okwagala okusinza.

بَعَثَ اللَّهُ عندَ مبعثهِ الشُّه
بَ حِراساً وضاقَ عنها الفضاءُ

Ku kuzuuka kwe ﷺ, Katonda yatuma emmunyeenye ng'abakuumi, era n'eggulu lyonna lyajjuza nnyo olwazo.

تَطْرُدُ الجِنَّ عن مقاعدَ للسَّمْ
عِ كما تَطْرُدُ الذِّئابَ الرِّعاءُ

Emmunyeenye zino zagobanga amajini okuva mu bifo byago eby'okuwuliriza, nga bwe kigobwa embwa ey'omu nsiko okuva mu ggana ly'endiga.

فَمَحَتْ آيةُ الكَهَانَةِ آيا
تٌ مِنَ الوحْيِ ما لَهنَّ امِّحاءُ

N'olwekyo, obubonero bw'obulaguzi bwasaanyizibwawo enjuyi z'okubikkulirwa kwa Katonda, ezaali teziyinza kusaanyizibwawo.

ورأَتْهُ خديجةٌ والتُّقَى وال
زُّهْدُ فيه سجيَّةٌ والحياءُ

Khadijah yamulaba ﷺ, n'alaba ng'okutya Katonda, obutayagala bya nsi, n'ensonyi byali mu butonde bwe.

وأتاها أن الغمامةَ والسر
حَ أَظَلَّتْهُ منهما أفياءُ

Amakuru gaamutuukako nti ekire n'omuti byamuwanga ﷺ ekisiikirize eky'okumukuuma.

وأحاديث أنَّ وَعْدَ رسولِ ال
له بالبعثِ حانَ منه الوفاءُ

Era amakuru gaasasanyizibwa nti ekisuubizo ky'Omubaka wa Katonda ﷺ eky'okuzuuka kwe kyali kusemberedde okutuukirira.

فدَعَتْهُ إلى الزواجِ وما أَحْ
سَنَ ما يبلغُ المُنَى الأَذكياءُ

N'olwekyo, yamuyita ﷺ okumuwasa, era nga kirungi nnyo abagezigezi bwe batuukiriza ebyabwe n'amagezi ag'ekitalo.

وأتاهُ في بيتها جَبْرَئيلٌ
ولِذي اللُّبِّ في الأُمورِ ارْتياءُ

Era Jibril yajja gy'ali ﷺ mu nnyumba ye, kubanga omuntu ow'amagezi aba n'okutegeera mu nsonga ez'enkizo bwe zityo.

فأماطت عنها الخِمَارَ لتَدْري
أهُوَ الوحْيُ أم هو الإِغماءُ

N'olwekyo, yaggyako ekiremba kye okumanya oba kyali kubikkulirwa kwa ddala oba kwali kukaaba.

فاختفى عند كشفِها الرأْسَ جِبْري
لُ فما عادَ أو أُعيدَ الغِطاءُ

Jibril yabuuka bwe yaggyako ekiremba kye, era teyaddayo okutuusa lwe kyaddizibwawo.

فاستبانت خديجةٌ أنه الكنْ
زُ الذي حَاوَلَتْهُ والكِيميَاءُ

Khadijah n'akakasa nti ye ﷺ y'obugagga bwe yali anoonya n'ekintu ekyali kigenda okukyusa ebintu byonna.

ثم قام النبيُّ يدعو إلى الل
هِ وفي الكُفرِ نَجْدَةٌ وإباءُ

Oluvannyuma Omubaka ﷺ yagolokoka, ng'ayita abantu eri Katonda, newankubadde obutakkiriza bwali buvaamu amaanyi n'obujeemu.

أُمَمَاً أُشرِبَتُ قلوبُهُم الكُف
رَ فَدَاءُ الضَّلالِ فيهم عَيَاءُ

Yayita amawanga agaali gaayingizibwamu obutakkiriza mu mitima gyago, n'okujjanjaba obukyamu bwabwe ne kiba kizibu nnyo.

ورأينا آياتِه فاهتدَيْنَا
وإذا الحقُّ جاء زالَ المِراءُ

Era twalaba obubonero bwe ﷺ, n'olwekyo twalagirirwa, kubanga amazima bwe gajja, okubuusabuusa kwonna kuggwaawo.

رَبِّ إِنَّ الهُدى هُداك وَآيا
تُكَ نورٌ تَهْدِي بها من تشاءُ

Mukama wange, mazima obulagirizi bwo bwo, n'obubonero bwo bwe kitangaala ky'olagiririzaako gw'oyagala.

كم رأَيْنَا ما ليس يَعْقِلُ قد أُلْ
هم ما ليْس يُلْهَمُ العُقلاءُ

Lw'enkana ki lwe twalabye ekitakola magezi nga kifuulibwa okutegeera ebyo abagezigezi bye batategeera.

إذ أبى الفيلُ ما أتى صاحبُ الفي
لِ ولم ينفعِ الحِجا والذكاءُ

Kino kyali kirabika bwe yagaana enjovu okuwulira mukama wayo, n'amagezi ge n'obukujjukujju bwe tebyamuyamba.

والجماداتُ أفصحت بالذي أُخ
رِسَ عنه لأَحمدَ الفُصحاءُ

N'ebintu ebitafa byayogera bulungi amazima ga Ahmad ﷺ, agaali gasirikiza abogezi abasinga obukugu.

ويْحَ قومٍ جَفَوا نَبِيَّاً بأرضٍ
أَلِفَتْهُ ضِبَابُها والظِّبَاءُ

Zirabike ku bantu abagaana Omubaka ﷺ mu nsi eyali emumanyiira, n'embwa z'omu nsiko n'enjaza zaayo.

وَسَلَوْهُ وَحَنَّ جِذعٌ إِليه
وَقَلَوْهُ وَوَدَّهٌ الغُرَباءُ

Baamuleka, naye ekikolo ky'omuti kyali kimunoonya; baamukyawa, naye abagwira baamwagala.

أخرَجوه منها وآوَاهُ غارٌ
وَحَمَتْهُ حَمامَةٌ وَرقاءُ

Baamugoba mu nnyumba ye, naye empuku yamuwanga ekifo ky'okwekweka, n'ejjiba eddugavu n'erimukuuma.

وَكَفَتْهُ بِنَسْجِها عنكبوتٌ
ما كَفَتْهُ الحمامةُ الحَصْداءُ

Ekinyonyogano, n'obukomaga bwakyo obutono, kyamuwanga obukuumi obutali bwa jjiba erisobola okumuwa.

وَاختفى منهمُ على قُرْبٍ مَرْآ
هُ ومن شِدَّةِ الظهورِ الخَفَاءُ

Yeekweka okuva gye bali newankubadde baali bamusembedde, okwekweka okwava mu maanyi g'okubeerawo kwe.

وَنَحا المصطفى المدينةَ وَاشتا
قتْ إليه من مكةَ الأَنحاءُ

Omulonde ﷺ n'atambula okudda e Madina, ate ebitundu bya Makka byali bimunoonya okudda.

وَتغنّتْ بِمَدْحِهِ الْجِنُّ حتَّى
أطرَبَ الإِنسَ منه ذاك الغِناءُ

Amajini gaayimba okumutendereza kwe ﷺ, ennyimba zaago nga zinyuma nnyo n'okuleetera abantu essanyu.

وَاقتفى إثْرَهُ سُراقَةُ فاستَهْ
وَتهُ في الأَرْضِ صافنٌ جَرْداءُ

Suraqa yamugoberera, naye embalaasi ye ey'amaanyi n'egwa mu ttaka, n'emukwata.

ثم ناداهُ بعدَما سِيمَتِ الخَس
فَ العُلا وَقَد يُنْجِدُ الغريقَ النِّداءُ

Oluvannyuma Suraqa yamuyita ﷺ oluvannyuma lw'embalasi ye ey'ekitiibwa okukwatibwa, kubanga mazima, okukaaba kuyinza okulokola omuntu ali mu mazzi.

فطوى الأَرضَ سائرا وَالسموا
تِ العُلا فوقَها له إِسراءُ

Yatambula ku nsi, naye n'eggulu eriri waggulu lyali ekifo kye mu lugendo olw'ekyama olw'ekiro.

فصِفِ الليلةَ التي كان للمُخ
تارِ فيها على البُراقِ استواءُ

N'olwekyo, nyumya ku kiro ekyo eky'ekitalo Omulonde ﷺ lwe yalinnya ku Buraq.

وترقى به إلى قابِ قَوْسَيْ
نِ وَتِلكَ السيادةُ القَعْساءُ

Yalinnya nakyo okutuuka ku bugazi bw'emiggo ebiri, obukakafu bw'obukulembeze bwe obw'ekitalo n'obutakyuka.

رُتَبٌ تَسْقُط الأَمانيُّ حَسْرَى
دونَها ما وراءهن وَرَاءُ

Zino ze ntikko eza waggulu nnyo, ebyetaago byonna bigwa wansi nga tebinnazituukako, kubanga oluvannyuma lwazo tewali kulinnya kuddako.

ثم وافَى يحدِّثُ الناسَ شُكْرَاً
إذ أتته من ربِّه النَّعْماءُ

Oluvannyuma yaddayo, ng'abuulira abantu n'okwebaza ku mikisa emingi gye yafuna okuva eri Mukama we.

وتَحَدَّى فارتابَ كلُّ مُريبٍ
أَوَ يَبْقَى مع السُّيُولِ الغُثاءُ

Yawa ekizibu kye, n'aleetera buli mubuusabuusa okubuusabuusa, kubanga kiki ekisigalawo mu mazzi amangi?

وَهْوَ يدعو إلى الإِلهِ وَإن شق
قَ عليه كفرٌ به وَازدِراءُ

Ye ﷺ yeyongeranga okuyita abantu eri Katonda, newankubadde obutakkiriza bwabwe n'okumunyooma byamuleetera obuzibu obungi.

وَيَدُلُّ الورَى على اللَّهِ بالتَّوْ
حيدِ وَهْوَ المَحَجَّةُ البَيْضاءُ

Ye ﷺ alagirira ebitonde byonna eri Katonda okuyita mu nsonga y'obumu bwa Katonda, era ekyo kye kkubo erirabika obulungi era erimasamasa.

فَبِمَا رحمةٍ مِنَ اللَّهِ لانَتْ
صَخْرةٌ مِنْ إبائِهم صَمَّاءُ

Ku bwa kusaasira kwa Katonda, olwazi olugumu olw’obukakanyavu bwabwe lwawereera.

وَاستجابَتْ له بنصرٍ وَفَتْحٍ
بعد ذاكَ الخضراء والغبراءُ

Era oluvannyuma lw’ekyo, ensi enjeru n’enfuufu yamwanukula n’obuwanguzi n’okuwamba.

وَأَطاعَتْ لأَمْرِهِ العَرَبُ العَرْ
باء وَالْجَاهِلِيَّةُ الْجَهْلاءُ

Abarabu ab’olulyo olutukuvu n’abantu ab’obujeemu obw’ekitalo ab’omu Jahiliyyah baagondera ekiragiro kye.

وَتَوالَتْ للمصطفى الآيةُ الكبْ
رَى عليهمْ وَالغارةُ الشَّعْواءُ

Ku lwa Omulonde ﷺ, obubonero obukulu n’okulumba okwasaasira byabaddirira ku bo.

فإذا ما تلا كتابا من الل
هِ تَلَتْهُ كَتِيبَةٌ خضراءُ

Bwe yali ng’asoma ekitabo okuva eri Katonda, eggye erya kiragala lyamugoberera.

وَكفاهُ المستهزئينَ وَكم سا
ءَ نبِيَّاً من قومِه استهزاءُ

Katonda yamumala abamunyooma, kubanga emirundi emeka okunyooma okuva mu bantu be kwekwaluma nnabbi.

وَرَماهم بِدَعْوَةٍ من فِناءِ ال
بَيتِ فيهَا للظالمين فَنَاءُ

Era ye ﷺ yabasuulira okusaba okuva mu luggya lwa Kaaba, okwali okuzikirira kw’abakola obubi.

خمسةٌ كُلُّهم أُصيبوا بداءٍ
والرَّدَى من جنودِهِ الأَدوَاءُ

Abantu bataano bonna baakwatibwa endwadde, kubanga endwadde ziri mu basirikale b’okufa.

فدَهَى الأَسودَ بنَ مُطَّلِبٍ أَي
يُ عمىً مَيِّتٌ به الأَحياءُ

Kyakuba Al-Aswad bin Al-Muttalib n’obuzibe bw’amaaso obw’ekitalo, n’abalamu ne baba ng’abafu olw’obwo.

وَدَهَى الأَسودَ بنَ عبدِ يغوثٍ
أن سَقَاهُ كأسَ الرَّدَى اسْتِسْقَاءُ

Era kyakuba Al-Aswad bin Abd Yaghuth ng’amunyweza ekikopo ky’okufa ng’ali n’ennyonta.

وأَصابَ الوليدَ خَدْشَةُ سَهْمٍ
قَصَّرَتْ عنها الْحَيَّةُ الرَّقْطاءُ

Era Al-Walid yakwatibwa olukweka olw’akasaale, naye obutwa bwakwo bwali bwa maanyi nnyo n’olukweka lw’omusota ogw’amabala ne lulemwa okukwenkana.

وَقَضَتْ شَوْكَةٌ على مَهْجَةِ العا
صِي فللّهِ النَّقْمَة الشَّوْكاءُ

Era ekiggwa kyaggwako obulamu bw’omujeemu, kubanga eri Katonda kwe kuli eggwanga ery’okukuba.

وَعَلا الحارثَ القُيُوحُ وَقد سا
لَ بِها رأسُه وَساء الوِعاءُ

Era ebigenge byabikka Al-Harith, nga bikulukuta okuva ku mutwe gwe, n’omutwe gwe ne guba ekibya ekibi.

خمسةٌ طُهِّرَتْ بِقَطْعِهِم الأَر
ضُ فَكَفُّ الأَذى بهم شَلَّاءُ

Bano abataano, olw’okufa kwabwe, baalongoosa ensi, ne kifuula omukono gw’obulabe ogulemaga olw’okubaawo kwabwe.

فُدِيَتْ خمسةُ الصَّحيفةِ بالخَم
سةِ إن كان بالكرام فِدَاءُ

Abataano abaateeka omukono ku lupapula baasumululwa olw’abataano bano, singa ddala obulamu obw’ekitiibwa busobola okuba ekinunulo.

فِتْيَةٌ بَيَّتُوا على فِعلِ خَيْرٍ
حَمِد الصبحُ أمرَهم وَالمَساءُ

Baali bavubuka abaasalawo okukola obulungi, era enkya n’akawungeezi byatendereza ekikolwa kyabwe.

يَا لأَمر أَتاهُ بعدَ هِشامٍ
زَمْعَةٌ إنه الفتَى الأَتَّاءُ

Laba ekintu ekyamujjira oluvannyuma lwa Hisham, Zam’ah, kubanga y’ali omulenzi eyajja.

وَزُهَيْرٌ وَالْمُطْعِمُ بنُ عَدِيٍّ
وَأبو البَخْتَرِيِّ مِنْ حيث شاؤوا

Era Zuhayr, Al-Mut’im bin Adiyy, ne Abu Al-Bakhtari baabegattako okuva wonna we baayagala.

نَقَضُوا مُبْرَمَ الصَّحيفةِ إذ شد
دَت عليهم من العِدا الأَنداءُ

Baamenya olupapula olwali lugumu olwateekebwako akabonero, abalabe bwe baabanyigiriza nnyo.

أذْكَرَتْنَا بِأَكْلِهَا أكلَ مِنْسَا
ةِ سُلَيْمانَ الأَرْضَةُ الخَرساءُ

Olw’okulya kwayo, ensanafu etayogera yatujjukiza okulya kwayo omuggo gwa Suleiman.

وَبهَا أخبَر النبيُّ وكم أخ
رَجَ خَبْئاً له الغُيُوبُ خِبَاءُ

Era okuyita mu kyo, Nnabbi ﷺ yawa amawulire, ng’abikkula amazima amangi agali gakyusiddwa, ag’ensi ezitali za kulabika gaali gabikkiddwa.

لا تَخَلْ جانِبَ النبيِّ مُضَاماً
حينَ مَسَّتْهُ منهمُ الأَسْواءُ

Teweeyagaliza nti Nnabbi ﷺ yakolebwako obubi ebibi bwe byamukwatako okuva eri abamulwanyisa.

كلُّ أمرٍ نَابَ النبيِّينَ فالشد
دَةُ فيه محمودةٌ وَالرّخاءُ

Buli kintu ekyatuuka ku Bannabbi, oba obuzibu oba obwangu, kyali kya kutendereza.

لو يَمسُّ النُّضَارَ هُونٌ مِنَ النا
رِ لما اختيرَ للنُّضَارِ الصِّلاءُ

Singa zaabu yakwatibwa ensonyi okuva mu muliro, muliro tegwandyalondeddwa kulongoosa gwo.

كم يَدٍ عن نَبِيِّهِ كَفَّهَا الل
هُ وَفي الخَلْقِ كَثْرَةٌ وَاجتراءُ

Emikono emeka Katonda gye yagaana okuva ku Nnabbi We ﷺ, newankubadde obungi n’obuvumu bw’ebitonde.

إذ دعا وَحْدَهُ العبادَ وَأَمْسَتْ
مِنه في كلِّ مُقلَةٍ أَقْذاءُ

Bwe yali ye ﷺ yekka ng’ayita abantu eri Katonda, naye mu buli liiso mwalimu obuswandi bw’okukyawa eri ye.

هَمَّ قومٌ بِقَتْلِهِ فأَبى السَّيْ
فُ وَفاءً وَفاءتِ الصَّفْواءُ

Abantu baali bagenderedde okumutta ﷺ, naye ekitala kyagaana olw’obwesigwa, n’olwazi olutukuvu ne luwerekera.

وَأبو جهلٍ إذ رأى عُنُقَ الفح
لِ إليه كأنه العنقَاءُ

Era Abu Jahl, bwe yalaba ensingo y’embalaasi ng’emusemberera, kyali ng’eky’eky’ekitonde eky’olugero 'Anqa.

وَاقتضَاهُ النبيُّ دَيْنُ الإِراشي
يِ وَقد سَاء بيعُهُ وَالشِّرَاءُ

Era Nnabbi ﷺ yaliwa ebbanja ly’omusajja Omwirashi, newankubadde okutunda n’okugula kwe kwali kugenze bubi.

وَرأى المصطفى أَتَاهُ بما لَمْ
يُنْجِ منه دونَ الوفاء النَّجَاءُ

Era Omulonde ﷺ yamulaba ng’ajja n’ekyetaago ekyali tekisobola kuddukirwa okuggyako ng’atuukiriza ekisuubizo.

هوَ ما قد رآهُ مِن قبلُ لكنْ
ما عَلَى مِثْلِهِ يُعَدُّ الخَطَاءُ

Kye yali alabye dda, naye tewali kyamanyi kibalirwa ku muntu nga ye.

وَأَعَدَّتْ حَمَّالَةُ الحَطَبِ الفِه
رَ وَجَاءَتْ كأَنها الوَرْقاءُ

Era omusajja eyatwala enku yateekateeka ejjinja n’ajja ng’ali ng’ejjiba eririko obusungu.

يومَ جاءَت غَضْبَى تقولُ أفي مِث
لِيَ مِنْ أحمدٍ يُقالُ الهِجَاءُ

Olw’okujja kwe ng’alina obusungu, ng’agamba nti, “Nze nze Ahmad ﷺ annyooma?”

وَتَولَّتْ وَمَا رأته وَمِنْ أَيْ
نَ تَرَى الشمسَ مُقْلَةٌ عمياءُ

Era yakyuka, nga tamulabye ﷺ, kubanga liiso erizibe lirabira wa enjuba?

ثم سَمّتْ له اليهوديَّةُ الشَا
ةَ وَكم سَامَ الشِّقْوَةَ الأَشقِيَاءُ

Oluvannyuma omukazi Omuyudaaya yateeka obutwa mu ndiga gy’ali ﷺ, era ababi bakola bubi bumeeka ku balala?

فأَذاعَ الذِّراعُ مَا فيه مَن شر
رٍ بِنُطْقٍ إخفاؤُهُ إبداءُ

Awo omukono gw’endiga ne gubikkula obubi obwali munda mwa gwo n’olulimi olwali olw’okukweka naye ne lubikkula.

وَبِخُلقٍ مِنَ النبيِّ كريمٍ
لَمْ تُقَاصَصْ بِجرحهَا العَجْماءُ

Era n’empisa ennungi okuva eri Nnabbi ﷺ, oyo eyakola ekisago teyaliwazibwa.

مَنَّ فَضْلاً عَلَى هَوَازِنَ إذْ كا
نَ له قبلَ ذَاكَ فيهِمِ رِبَاءُ

Ye ﷺ yawa Hawazin ekisa, newankubadde yali alina obukulembeze obw’olulyo mu bo.

وَأتى السَّبيُ فيه أُختُ رَضَاعٍ
وَضَعَ الكُفْرُ قَدْرَهَا وَالسِّبَاءُ

Era mu basibe mwalimu muganda we ow’omuzaana, eyali akendeezeddwa ekitiibwa olw’obutakkiriza n’obuwambe.

فَحَبَاهَا بِرّاً تَوَهَّمَتِ النَّا
سُ به أنَّما السِّبَاء هِداءُ

Awo ye ﷺ n’amuwa ekisa eky’ekitalo nnyo, abantu ne balowooza nti obuwambe bwennyini bwali kirabo.

بَسَطَ المصطفى لها مِن رِداءٍ
أيُّ فضل حَوَاهُ ذاكَ الرِّداءُ

Omulonde ﷺ yamwanjulira ekkanzu ye, era obulungi obungi obwali mu kkanzu eyo bwali bwa ngeri ki!

فَغَدَتْ فيه وَهْيَ سيِّدةُ النِّسْ
وَةِ وَالسيِّدَاتُ فيه إمَاءُ

N'afuuka, mu kkanzu eyo, mukama w'abakazi bonna, ate abakazi abalala ab'ekitiibwa bonna baali ng'abazaana bokka bwe bamugerageranyizibwako.

فتَنَزَّهْ في ذاتِه وَمَعَانيهِ
استماعاً إنْ عَزَّ مِنهَا اجتِلاءُ

Kale, yagala obulamu bwe n'amakulu ge ng'owuliriza, singa okumulaba butereevu kiba kizibu.

وَاملأ السّمْعَ مِن محَاسِنَ يُمْلِي
هَا عليك الإنشَادُ وَالإِنْشَاءُ

Era jjuza amatu go n'obulungi obukuyigirizibwa okuyimba n'okuwandiika.

كلُّ وَصْفٍ له ابْتَدَأتَ به استَوْ
عَبَ أخبَارَ الفضلِ مِنه ابتداءُ

Buli kunnyonnyola kw'otandikako kumukwatako, kuteeka wamu ebyafaayo byonna eby'obulungi okuva ku ntandikwa yaabyo.

سَيِّدٌ ضِحْكُهُ التَّبَسُّمُ وَالْمَش
يُ الهَوَيْنَا وَنَومُهُ الإِغفاءُ

Ye mukama akaseka akamwenyumwenyu, atambula mpola, era yeebaka otulo otutono.

مَا سِوَى خُلْقِهِ النسيمُ وَلا غَيْ
رَ مُحَيَّاهُ الرَّوْضَةُ الغَنَّاءُ

Tewali kintu kirala okuggyako empisa ze ekiri ng'empewo ennyonjo, era tewali kintu kirala okuggyako amaaso ge ekiri ng'oluggya olulimu ebirime ebingi.

رحمةٌ كلُّهُ وَحَزْمٌ وَعَزْمٌ
وَوَقَارٌ وَعِصْمَةٌ وَحَيَاءُ

Yonna ye kusaasira, kutebenkera, kusalawo, kitiibwa, obutayosa, n'ensonyi.

لا تَحُلُّ البأْسَاء مِنه عُرَا الصَّبْ
رِ وَلا تَسْتَخِفُّهُ السَّرَّاءُ

Obuzibu tebusumulula nsigo z'okugumiikiriza mu ye, era n'obugagga tebumufuula wa kyejo.

كَرُمَتْ نَفْسُهُ فما يخْطُرُ السُّو
ء عَلَى قَلْبِهِ وَلا الفحشَاءُ

Emmeeme ye ya kitiibwa nnyo, n'olwekyo obubi tebuyita mu mutima gwe, era n'ebikolwa eby'ekivve tebiyitawo.

عَظُمَتْ نِعْمَةُ الإِله عليه
فاستَقَلَّتْ لِذِكْرِهِ العُظَمَاءُ

Ekisa kya Katonda ku ye kyali kinene nnyo, n'olwekyo, bwe bamwogerako, abakulu bonna baalabika ng'abato.

جَهِلَتْ قومُهُ عليه فأَغْضَى
وَأخو الحِلْم دَأبُهُ الإِغْضَاءُ

Abantu be baamukolako eby'obulalu, naye ye yabasonyiwa, kubanga omugumiikiriza alina empisa ey'okusonyiwa.

وَسِعَ العَالَمِين عِلْمَاً وَحِلْمَاً
فهْوَ بحرٌ لم تُعْيِهِ الأَعبَاءُ

Yali agabirira ensi zonna n'amagezi n'okugumiikiriza, kubanga ye nnyanja etatwalibwa bukozi bwa mirimu.

مُسْتَقِلٌّ دُنْيَاكَ أن يُنْسَبَ الإِم
ساكُ منها إليه والإِعطاءُ

Eby'obugagga byo eby'ensi bito nnyo okumugattako okukwata oba okugaba ku byo.

شمسُ فضلٍ تَحَقَّقَ الظنُّ فيه
أنه الشمسُ رِفْعَةً والضِّياءُ

Ye njuba y'obulungi, era ekyali kisuubirwa ku ye kyakakasibwa nti ye njuba mu buwanvu n'ekitangaala.

فإذا ما ضحا محا نورُه الظِّل
لَ وقد أثْبَتَ الظِّلالَ الضَّحَاءُ

Bwe yaka, ekitangaala kye kyaggyawo ekisikirize, newankubadde ekitangaala ky'enkya kye kisinga okuleeta ebisisikirize.

فكأنَّ الغمامةَ استَوْدَعَتْهُ
مَنْ أظَلَّتْ مَنْ ظِلِّهِ الدُّفَفَاءُ

Kyali ng'ekire kyamwesiga obutonnyogo bw'ekisikirize kye kyaleeta, ekisikirize ekyava mu kye.

خَفِيَتْ عِنْدَهُ الفضائلُ وانجا
بَتْ به عن عقولِنَا الأهواءُ

Mu maaso ge, obulungi obulala bwonna bwakwekebwa, era ku lw'e ye, ebirowoozo eby'obulimba n'okwegomba byaggyibwa mu birowoozo byaffe.

أمَعَ الصُّبحِ للنجومِ تَجَلٍّ
أمْ مع الشمسِ للظلامِ بَقاءُ

Emmunyeenye ziyinza okwaka n'enkya, oba ekizikiza kiyinza okusigala n'enjuba?

مُعجزُ القَوْلِ والفِعَالِ كريمُ ال
خلقِ وَالخُلْقِ مُقْسِطٌ مِعْطاءُ

Ye wa kyewuunyo mu bigambo n'ebikolwa, wa kitiibwa mu mubiri n'empisa, mutuukirivu era mugabi.

لا تَقِسْ بالنبيِّ في الفضل خَلْقَاً
فهو البحر والأنامُ إضاءُ

Togerageranya kintu kyonna ekyatondebwa n'Omubaka ﷺ mu bulungi, kubanga ye nnyanja ate abantu bonna bali ng'ebifaananyi byayo.

كلُّ فضل في العالَمين فمن فَض
لِ النبيِّ استعارَهُ الفُضَلاءُ

Buli bulungi obusangibwa mu nsi zonna bwayazikibwa abalungi okuva mu bulungi bw'Omubaka ﷺ.

شُقَّ عَنْ صَدْرِهِ وشُقَّ لَهُ البَدْ
رُ وَمِنْ شَرْطِ كلِّ شَرْطٍ جَزاءُ

Ekifuba kye kyayabibwa, era omwezi ogwajjula gwamuyabirwa, kubanga buli kabonero ng'ako kiba kiragiro kya Katonda.

ورَمَى بالحَصَى فأَقْصَدَ جَيشاً
ما العَصَا عِنْدَه وَمَا الإِلقاءُ

Yakasuka amayinja matono, n'amenya eggye, n'afuula omuggo gwa Musa n'okugukasuka okutali kwa mugaso bwe kigerageranyizibwa.

ودعا للأنامِ إذ دَهَمَتْهُم
سَنَةٌ مِنْ مُحولِها شَهْباءُ

Era yasabira abantu bwe baakwatibwa omwaka gw'ekyeya eky'amaanyi, ekitaliiko kigimusa.

فاسْتَهَلّتْ بالغَيْثِ سَبْعَةَ أَيَّا
مٍ عليهم سحابةٌ وَطْفاءُ

Awo ekire kinene, ekiddugavu kyatonnya ku bo okumala ennaku musanvu.

تَتَحَرّى مَواضِعَ الرَّعْيِ وَالسَّقْ
يِ وحيث العِطاشُ تُوهَى السِّقاءُ

Kyanoonya ebifo eby'okulundira n'okunyweramu, era we waali abanyonta, kyayiwa amazzi mangi.

وأتى الناسُ يَشْتَكُونَ أذاها
وَرَخَاءٌ يُؤْذِي الأنام غلاءُ

Era abantu bajja nga bakomawo ku kabi kaakyo, kubanga n'obungi buyinza okukola obubi abantu olw'okweyongera kwabwo.

فدعا فانجلى الغمام فقلت في
وصف غيث إِقْلاعَه استسقاءُ

Awo n'asaba, era ebire ne bigenda, ne kinfuula okugamba nti okukoma kw'enkuba ng'eyo kwenyini kwali kusaba enkuba.

ثم أَثْرى الثَّرَى فقرَّتْ عُيونٌ
بقُراهَا وَأُحْيِيَتْ أَحْيَاءُ

Oluvannyuma ettaka lyagimusa, ne lisanyusa amaaso n'ebyalo byalyo ebyali bigimusa, era ebiramu byazuukizibwa.

فترى الأرضَ غِبَّهُ كسماءٍ
أشْرَقَتْ مِنْ نُجومِهَا الظَّلْمَاءُ

N'olwekyo wandirabye ensi oluvannyuma lw'ekyo ng'eggulu ekizikiza kyalyo kyakanyizibwa emmunyeenye zaalyo.

تُخْجِلُ الدُّرَّ واليواقيتَ من نَوْ
رِ رُباها البَيْضَاءُ والحَمراءُ

Ebimuli ebyeru n'emyuufu eby'oku nsozi zaayo byakwasa ensonyi amayinja ag'omuwendo n'amayinja amamyuufu.

لَيْتَهُ خَصَّنِي بِرُؤْيَةِ وَجْهٍ
زَالَ عن كلِّ من رآه الشّقاءُ

Singa ye ﷺ yansanyusa n'okundaga akatono ku maaso agaaggyako obuyinike bwonna ku buli eyagalaba.

مُسْفِرٌ يَلْتَقِي الكَتِيبَةَ بَسَّا
ماً إذا أسْهَمَ الوُجُوهَ اللِّقاءُ

Ng'ayakaayakana, ye ﷺ yasisinkana eggye ng'amwenya, ne bwe kiba nti okusisinkana kwafuula amaaso g'abalala ag'ekivve.

جُعِلَتْ مَسْجِدَاً له الأرضُ فاهْتز
زَ به للصلاةِ فيها حِرَاءُ

Ensi yafuulibwa omuzikiti gwe ﷺ, n'olwekyo Olusozi Hira lwanyeenya olw'essanyu olw'okusabira ku yo.

مُظْهِرٍ شَجّةَ الْجَبِينِ عَلَى البُرْ
ءِ كما أَظهرَ الهلالَ البَرَاءُ

Ye ﷺ yalaga ekkovu ku kyenyi kye ne bwe kyawona, nga bwe kiba nti omwezi omupya gulaga ekifaananyi kyagwo ekito.

سُتِرَ الحُسْنُ منه بالحسنِ فاعجَبْ
لِجَمِالٍ له الْجَمالُ وِقاءُ

Obulungi bwe ﷺ bwakwekebwa obulungi, n'olwekyo weetonderere obulungi obulungi bwennyini bwe buweereza ng'ekyokukuumira.

فهْوَ كالزّهْرِ لاحَ من سَجَفِ الأك
مام والعودِ شُقَّ عنه اللّحاءُ

Ye ﷺ ali ng'ekimuli ekirabika okuva mu kisaanikira ky'ebimuli byakyo, era ng'ettabi eriggyiddwako ekikuta.

كَادَ أَنْ يُغشِيَ العُيونَ سناً مِنْ
هُ لِسِرٍّ فيه حَكَتْهُ ذُكاءُ

Ekitangaala kye ﷺ kyali kisinga okuziba amaaso, olw'ekyama ekiri mu ye ekyayogerebwa enjuba yenyini.

صانَهُ الحُسْنُ وَالسّكِينَةُ أَنْ تُظ
هِرَ فيه آثارها البأساءُ

Obulungi n'emirembe byamukuuma ﷺ obutalaga bubonero bw'obuzibu ku ye.

وتَخَالُ الوجوهَ إنْ قابَلَتْه
أَلْبَسَتْهَا ألوانَهَا الحِرْبَاءُ

Wandilowoozezza nti amaaso, bwe gaamulabanga ﷺ, gaakyusanga langi zaago ng’enkoko ey’ekyeya bwe ziwola langi zaayo.

فإذا شِمْتَ بِشْرَهُ وَنَدَاهُ
أذْهَلَتْكَ الأنوارُ والأنواءُ

Bw’olabangako essanyu lye ﷺ n’obugabi bwe, ekitangaala n’ebirungi byandikukubye wala nnyo.

أَوْ بتقبيلِ راحةٍ كانَ لل
هِ وباللَّه أخذها والعطاءُ

Oba ng’osomye ku mukono gwe ﷺ, okugaba n’okukwata byonna byali bya Katonda era ku lw’okwagala Kwe.

تَتَّقِي بأْسَها الملوكُ وَتحْظَى
بالغِنَى من نَوَالِهَا الفُقَراءُ

Bakabaka baatyanga obuyinza bw’omukono ogwo ﷺ, ate abafuna baafunanga obugagga okuva mu bugabi bwaagwo.

لا تَسَلْ سَيْلَ جُودِها إنما يَك
فِيك مِنْ وكْفِ سُحْبها الأنداءُ

Tebuuza ku mugga gw’obugabi bwe ﷺ, kubanga amameggo agatonnya okuva mu bire bye gakumala.

دَرَّتِ الشاةُ حينَ مرَّتْ عَلَيها
فلها ثَرْوَةٌ بها وَنَماءُ

Endiga yagaba amata bwe yagiyitako ﷺ, era ku lulwe, yafuna obugagga n’okukula.

نَبَعَ الماءُ أَثْمَرَ النخلُ في عا
مٍ بها سَبَّحَتْ بها الحصباءُ

Amazzi gaakulukuta, emikindu n’egibala mu mwaka gumu ku lulwe ﷺ, era n’enkolokooto zaatendereza Katonda olw’okubeerawo kwe.

أحْيَتِ المُرْمِلِينَ مِنْ مِوْتِ جَهْدٍ
أَعْوَزَ القَوْمَ فيه زادٌ وماءُ

Yazuukiza abanaku okuva mu kufa kw’obuyinike, embeera abantu mwe baali babulwa emmere n’amazzi.

فتغَدَّى بالصَّاعِ أَلْفٌ جِياعٌ
وتَرَوَّى بالصَّاعِ ألفٌ ظِمَاءُ

Bwe kityo, abantu lukumi abalina enjala baalya ku Sa’ emu, n’abantu lukumi abalina ennyonta ne banywa ku Sa’ emu.

وَوَفَى قدرُ بَيْضَةٍ مِنْ نُضَارٍ
دَيْنَ سَلْمَانَ حِينَ حانَ الوفاءُ

Era ezaabu eyali eyenkanankana n’obuzito bw’eggi yaliwa bbadi ya Salman bwe kyatuuka okusasula.

كانَ يُدْعَى قِنّاً فأُعْتِقَ لَمَّا
أيْنَعَتْ مِنْ نَخيلِه الأَقْنَاءُ

Yali ayitibwa omuddu, naye n’afulumizibwa bwe kyatuuka emikindu gye okwengera.

أفلا تَعْذُرُونَ سَلْمَانَ لَمَّا
أَنْ عَرَتْهُ مِنْ ذِكْرِهِ العُروَاءُ

Kale temusonyiwa Salman bwe yamukwatanga ekiweweeto eky’entiisa olw’okumwogerako ﷺ?

وَأَزالَت بِلَمْسِهَا كلَّ دَاءٍ
أكْبَرَتْهُ أطِبَّةٌ وَإِسَاءُ

Era okukwata kwayo kwaggyawo buli bulwadde abasawo n’abawonya bwe baali balowooza nti tebuwonya.

وعُيُونٌ مَرَّتْ بها وَهْي رُمْدٌ
فأَرَتْهَا مَا لَمْ تَرَ الزَّرْقَاءُ

N’amaaso agaaliko amabwa gaagiyitako ﷺ, naye n’agakola okulaba ebyo n’abalaba ennyo bye baali tebalaba.

وأَعادَتْ عَلَى قَتَادَةَ عَيْنَاً
فَهْيَ حتى مماتِه النَّجْلاءُ

Era yazzaawo eri Qatadah eriiso, eryasigala nga ggazi era nga lirungi okutuusa lwe yafa.

أَوْ بِلَثْمِ التُّرَابِ مِنْ قَدَمٍ لا
نَتْ حَياءً من مَشْيِهَا الصَّفْواءُ

Oba ng’osomye ku nfuufu y’ekigere ﷺ, okutambula kwakyo kwe kwakola olwazi olukakanyavu okugonda olw’ensonyi.

مَوْطِئُ الأخمَصِ الَّذِي منه للقل
لبِ إذا مَضْجَعي أَقَضَّ وِطاءُ

Ekifo ekigere kye ﷺ we kyanyagira kiwa omutima w’okuwummulira awagonda, bwe kiba nti ekitanda kyange kimpisa bubi.

حَظيَ المسجدُ الحرامُ بمَمْشا
ها ولم يَنْس حَظه إِيلِيَاءُ

Omusigiti Omukulu gwafuna omukisa olw’ebigere bye ﷺ, era ne Yerusaalemi teyerabira mugabo gwayo ogw’omukisa gwe.

وَرَمَتْ إذْ رَمَى بها ظُلَمَ اللي
لِ إلى اللَّه خوفُه والرَّجاءُ

Era ekigere kye ﷺ kyagoba ekizikiza ky’ekiro, bwe yali akitwala okutya kwe n’essuubi lye eri Katonda.

دَمِيَتْ في الوَغَى لِتَكْسِبَ طِيباً
ما أراقتْ من الدَّمِ الشُّهداءُ

Ekigere kye ﷺ kyavaamu omusaayi mu lutalo okufuna akaloosa akatali kafunibwa musaayi gwa bafira ddiini.

فَهْيَ قُطْبُ المحرابِ وَالْحَرْبِ كم دا
رت عليها في طاعة أَرحاءُ

Ye ye akatiko k’ekifo ky’okusabira n’eky’olutalo, ekyetooloolerwako amayinja g’okusa g’obuwulize amangi.

وَأُرَاهُ لو لم يُسَكِّنْ بها قب
لُ حِراءً ماجَتْ بِهِ الدَّأْمَاءُ

Era ndowooza nti singa teyateeka mirembe mu nsi nga tannatuuka Hira, obwengula bwonna bwandibadde mu kavuyo.

عَجَباً للكُفّارِ زادوا ضلالاً
بالذي فيه للعقول اهتداءُ

Nga kirungi nnyo abakaafiiri, abeyongera obukyamu mu ekyo ekirimu obulagirizi obw’olwatu eri amagezi gonna.

والذي يسألون منه كتابٌ
مُنْزَلٌ قد أتاهم وارتقاءُ

N’ekyo kye basaba kitabo ekyassibwa, ekyabatuukako, nga kibawa okulinnya n’okugulumizibwa.

أَوَ لم يَكْفِهِمْ من اللَّهِ ذِكْرٌ
فيه للناس رحمةٌ وشفاءُ

Tebyabamala kwebuulirira okuva eri Katonda, okuli ekisa n’okuwonya eri abantu bonna?

أَعجزَ الإِنسَ آية منه والجن
نَ فَهَلَّا يأتي بها البُلَغاءُ

Olunyiriri lumu okuva mu kyo lwakoowa abantu n’abajinni, kale lwaki abakugu mu bigambo tebaleta ekifaanana nakyo?

كلّ يومٍ تُهدَى إلى سامِعِيه
مُعجِزاتٍ من لفظِه القُرَّاءُ

Buli lunaku, abasomi bawa abawuliriza ebyamagero okuva mu bigambo byakyo.

تَتَحَلَّى به المسامِعُ والأف
واه فَهْو الحُلِيُّ وَالحَلْوَاءُ

Amata n’emimwa bitukirira kyo, kubanga kye kyokwambala era n’ekyokulya ekiwoomerera.

رَقَّ لَفْظاً وراق معنىً فجاءَتْ
في حُلاها وحَلْيِها الخَنْسَاءُ

Kigonda mu bigambo era nga kya waggulu mu makulu, bwe kityo kyajja mu bulungi bwakyo n’ebyokwambala byakyo ng’ebitontome bya Al-Khansa’.

وأرَتْنَا فيه غوامضَ فضلٍ
رِقَّةٌ مِنْ زُلالِهَا وَصَفاءُ

Era kyatulaga mu kyo obulungi obw’ekyama, obugonvu obuva mu buwufu bwabwo obulongoofu n’obuyonjo.

إنما تُجْتَلَى الوُجُوهُ إذَا ما
جُلِيَتْ عِنْ مِرْآتِهَا الأصْداءُ

Amaaso galabika bulungi bwe kiba nti ekikuta kiggyiddwa ku ndabirwamu zaago.

سُوَرٌ منه أشْبَهَتْ صُوَراً مِن
نَا ومِثْلُ النَّظَائِر النُّظَراءُ

Ebitundu byakyo byafaanana ebifaananyi byaffe, era abenkana benkanizibwa n’abenkana.

والأقاويل عندَهمْ كالتماثي
لِ فلا يُوهِمَنَّكَ الخطباءُ

N’ebigambo byabwe biri ng’ebifaananyi ebitakola, kale abogezi tebakulimbalimba.

كم أبانَتْ آياتُهُ من علومٍ
عن حُروفٍ أبانَ عنها الهجاءُ

Nga ebya sayansi bingi bitya ebyayolekebwa ennyiriri zaakyo okuva mu nnukuta zokka, ezaayolekebwa okwogera.

فهْي كالحَبِّ والنَّوَى أعجبَ الزُّر
راعَ منهُ سنابلٌ وَزَكاءُ

Bwe kityo kiri ng’empeke n’ekkomamawanga, okuva mwe mwava amakoola g’emmere n’okukula okungi okwewuunyisa abalimi.

فأطالوا فيه التردُّدَ وَالرَّي
بَ فقالوا سِحْرٌ وقالوا افتراءُ

Bwe kityo baayongera okutankanira n’okubuusabuusa ku kyo, ne bagamba nti, “Buno bujja,” era nti, “Buno bukyamu.”

وإذا البيِّنَاتُ لَمْ تُغْنِ شيئاً
فَالتماسُ الهُدَى بِهِنَّ عَناءُ

Era singa obukakafu obw’olwatu tebukola kintu kyonna, n’okunoonya obulagirizi okuyita mu byo kuba kwa bwereere.

وإذا ضلَّتِ العُقول على عِلْ
مٍ فماذا تقوله الفُّصَحاءُ

Era singa amagezi gakyamuka newankubadde nga galina amagezi, kale abakugu mu bigambo bayinza okwogera ki ekirala?

قومَ عيسى عاملْتم قومَ موسى
بالذي عامَلَتْكُم الحُنفاءُ

Mmwe abantu ba Isa, mwakola abantu ba Musa mu ngeri y’emu abakkiriza Katonda omu gye baabakolamu.

صَدَّقوا كُتْبَكُمُ وكذَبْتُمْ
كُتبَهُمُ إنّ ذا لَبِئْسَ البَواءُ

Baakkiriza ebitabo byammwe, naye mmwe ne muwakanya ebyabwe; mazima ddala, ekyo kye kisasula ekibi.

لو جحدنا جُحُودَكم لاستويْنَا
أوَ للحقِّ بالضَّلالِ استواءُ

Bwe tuba nga ffe twakakana nga mmwe bwe mukana, twandifaananye, naye ddala obutuufu n'ekikyamu biyinza okufaanana?

مَا لَكُم إِخْوَةَ الكِتابِ أُناساً
ليس يُرْعَى للحقِّ منكم إخاءُ

Kiki ekibakwataganye, mmwe Abantu b'Ekitabo, nga muli bantu abataakuumira buntu bwa luganda ku lw'amazima?

يَحْسُدُ الأولُ الأخيرَ وما زا
لَ كذا المُحْدَثُونَ وَالقُدَمَاءُ

Owasooka akwatirwa obuggya ow'enkomerero, era bwe kityo bwe kyabanga bulijjo eri emirembe egy'edda n'egya kati.

قد عَلِمْتُم بِظلمِ قابيل هابي
لَ ومظلومُ الإِخْوَةِ الأَتْقِيَاءُ

Mutuukiridde okumanya obutali bwenkanya bwa Kayini eri Abeli, n'abo abaanyigirizibwa mu baganda abatuukirivu.

وسمِعْتم بكَيْدِ أَبناءِ يعقو
بَ أَخَاهم وكلُّهم صُلَحَاءُ

Era muwulidde olukwe lw'abaana ba Yakobo eri muganda waabwe, newankubadde bonna baali balongoofu.

حِينَ أَلْقَوْهُ في غَيابَةِ جُبٍّ
وَرَمَوْهُ بالإفْكِ وَهْوَ بَراءُ

Bwe baamusuula mu bunnya obw'ekyama, ne bamuvunaana eby'obulimba, newankubadde nga yali mulongoofu.

فتأَسَّوْا بِمَن مَضَى إذْ ظَلَمتمْ
فالتَّأَسِّي لِلنَّفْسِ فيه عَزَاءُ

Kale mugumye emitima gyammwe mu abo abasooka, kubanga mukoze obutali bwenkanya, kubanga mu kuguma okwo, emmeeme efuna essanyu.

أتُرَاكُم وَفَّيْتُم حينَ خَانُوا
أم تُرَاكُمْ أَحْسَنْتُمُ إذْ أساؤُوا

Mulowooza mwali beesigwa bwe baalyamu olukwe, oba mwakola obutuukirivu bwe baakola obubi?

بَلْ تَمَادَتْ عَلَى التَّجَاهُلِ آبَا
ءٌ تَقَفَّتْ آثَارِهَا الأَبناءُ

Wabula, bakitaabwe baasigala mu butamanya, n'abaana baabwe ne bagoberera ebigere byabwe.

بَيَّنَتْهُ تَوْراتُهُمْ وَالأَناجِي
لُ وَهم في جُحُودِهِ شُرَكاءُ

Tawulaati zaabwe n'Enjiri zaabwe zaamwogerako ﷺ bulungi, naye bali wamu mu kumukana.

إنْ تقولوا ما بَيَّنَتْهُ فما زَا
لَتْ بها عن عيونهم غشوَاءُ

Bwe muba mugamba nti tebaamwogerako ﷺ bulungi, kale ekigugu kyabanga kimukweka bulijjo mu maaso gaabwe.

أو تقولوا قد بَيَّنَتْهُ فما لِلْ
أُذْنِ عما تقوله صَمَّاءُ

Oba bwe muba mugamba nti baamwogerako ﷺ bulungi, kale lwaki okutu kuba kuggwevu eri ekyo ky'ekirangirira?

عَرَفُوهُ وَأنْكَرَوهُ وَظُلمَاً
كَتَمَتْهُ الشَّهَادَةَ الشُّهَدَاءُ

Baamumanya ﷺ naye ne bamukana, era mu butali bwenkanya abajulirwa baakweka obujulirwa.

أوَ نُورُ الإِلهِ تُطْفِئُهُ الأَفْ
واهُ وَهْوَ الذي به يُسْتَضاءُ

Ekitangaala kya Katonda kiyinza okuzikirizibwa emimwa gyokka, ng'ekitangaala kino kye kye kyeyambisibwa okumulisa byonna?

أوَلا يُنْكِرُونَ مَن طَحَنَتْهُم
بِرَحاها عِنْ أمْرِهِ الْهَيجاءُ

Tebamukana ﷺ eyabamenyaamenya n'ejjinja ly'oluggya olw'olutalo ku kiragiro kye?

وَكَساهم ثَوْبَ الصَّغارِ وقد
طُلَّت دِماً منهم وصِينَتْ دِمَاءُ

Era n'abambaza ekyambalo ky'okukwatibwa ensonyi, ng'omusaayi gwabwe gugudde, n'omusaayi omulala ne gusigala.

كيف يَهدِي الإِله منهم قلوباً
حَشْوُها من حَبِيبِهِ الْبَغْضاءُ

Katonda ayinza atya okulungamya emitima mu bo, ng'omutima gwabwe gujjudde obukyayi eri omwagalwa we ﷺ?

خَبِّرونَا أهلَ الكِتَابَيْنِ من أَيْ
نَ أَتَاكُم تَثْليثكم والبَداءُ

Mutubuulire, mmwe Abantu b'Ebitabo Bibiri, Obusatu bwammwe n'ekigambo kya "Bada'" (okukyuka mu kwagala kwa Katonda) byabavaako ludda wa?

مَا أتى بالعقِيدَتَيْنِ كتابٌ
واعتقادٌ لا نَصَّ فيه ادِّعاءُ

Tewaali kitabo kya Katonda kyonna ekyaleeta enjigiriza zino bbiri, era okukkiriza kwonna okutaliiko kyawandiikibwa kuba kwogera kwereere.

والدَّعاوَى ما لم تُقيموا عليها
بَيِّنَاتٍ أبناؤُها أَدْعِياءُ

N'ebigambo, bwe muba temubiteekawo n'obujulirwa obw'olwatu, abaana baabyo tebaba ba butuufu.

ليت شعري ذِكرُ الثلاثةِ وَالوا
حِدِ نَقْصٌ في عَدِّكم أمْ نَماءُ

Nneebuuza oba okwogera ku basatu n'omu kuleeta obutono mu kubala kwammwe oba okwongera.

كيف وَحَّدْتُم إِلهاً نَفَى التَّو
حِيدَ عنه الآباءُ والأَبناءُ

Mwagatta mutya Katonda oyo bakitaabwe n'abaana be be baakana obumu bwe?

أإِلهٌ مُرَكَّبٌ ما سَمِعْنَا
بإِلهٍ لذاتِهِ أَجْزَاءُ

Ye Katonda agattiddwa, kubanga tetuwulirangako Katonda alina ebitundu eby'enjawulo mu butuufu bwe?

أَلِكُلٍّ منهم نَصِيبٌ مِنَ المُل
كِ فَهَلَّا تَمَيَّزُ الأَنْصِبَاءُ

Buli omu ku bo alina omugabo mu buyinza, era bwe kiba kityo, lwaki emigabo gino tegitegeerekeka bulungi?

أم هُمُ حَلّلوُا بها شِرْكَةَ الأب
دَانِ أمْ هُمْ لبعضِهم كُفَلاءُ

Oba baakikkiriza okuyita mu kyo okwegatta kw'emibiri, oba bayimirira nga abawa obukakafu bwa bannaabwe?

أتراهم لحاجةٍ واضطرارٍ
خَلَطُوهَا ومَا بَغَى الخُلَطَاءُ

Mulowooza baakigatta olw'obwetaavu n'okukakibwa, era nti abagatta tebaakola kibi kyonna?

أهُوَ الرَّاكِبُ الحمارَ فيا عَجْ
زَ إِلهٍ يَمَسُّهُ الإِعْيَاءُ

Ye ye eyalinnya endogoyi, kubanga butereevu ki obukwata Katonda oyo okukoowa kuyinza okukwata?

أمْ جميعٌ عَلَى الحمار لقد جَل
لَ حِمَارٌ بِجَمْعِهِم مَشَّاءُ

Oba bonna bali ku ndogoyi; ddala, endogoyi etambula ng'ebatutte bonna ddala ya maanyi!

أم سِواهم هُو الإِلهُ فما نِسْ
بَةُ عيسى إليه والإِنْتِمَاءُ

Oba waliwo omulala atali bo Katonda ow'amazima, era bwe kiba kityo, olwo Yezu alina nkolagana ki naye?

أم أردتُم بها الصفاتِ فلمْ خُص
صَتْ ثُلاثٌ بِوصفِه وَثُناءُ

Oba mwategeeza n'ekyo ebintu bya Katonda, era bwe kiba kityo, lwaki bitatu byokka bye byalondeddwamu okumwogerako n'okumutendereza?

أم هُو ابنٌ للَّه ما شاركته
في معاني النُّبُوَّةِ الأَنبياءُ

Oba ye Mwana wa Katonda, oyo abanabbi be bataagabana naye mu makulu amagumu ag'obunnabbi?

قتلَتْهُ اليهودُ فيما زَعَمْتُم
وَلأَمْواتِكم به إحياءُ

Abayudaaya baamutta, nga bwe mugamba, naye okuyita mu ye, waliwo okuzuukira kw'abafu bammwe.

إنَّ قَوْلاً أَطْلَقْتُمُوهُ عَلَى الل
هِ تعالى ذِكْرا لقَوْلٌ هُراءُ

Ddala, ekigambo kye mwogedde ku Katonda, atukuzibwe okujjukirwa kwe, tekiri kintu kyonna okuggyako obusiru obw'ekitalo.

مِثْلَ مَا قَالَت اليهودُ وكلٌّ
لَزِمَتْهُ مقالَةٌ شَنعاءُ

Kifaanana n'ekyo Abayudaaya kye baagamba, era buli omu ku bo asibiddwa ekigambo ekikyayisa.

إذْ همُ اسْتَقْرَؤُوا البَداءَ وكم سا
قَ وَبَالاً إِليهم اسْتِقْرَاءُ

Kubanga baalowooleza okukyuka mu kwagala kwa Katonda, era obuzibu obungi obwo obulowooza bwaleta ku bo!

وَأَرَاهم لم يجعلُوا الواحِدَ القَه
هارَ في الخَلْقِ فاعلاً ما يشاءُ

Era ndaba nti tebaatwala Omu, Omuyinza, ng'akola kyonna ky'ayagala mu kutonda.

جَوَّزُوا النَّسْخَ مِثْلَما جوَّزُوا المس
خَ عَلَيْهِم لو أنهم فُقهاءُ

Baakikkiriza okuggyawo amateeka nga bwe baakikkiriza okukyuka ku bo bennyini, singa baali bannamateeka ab'amazima.

هُوَ إِلَّا أَن يُرْفَعَ الحكمُ بالحك
مِ وخَلْقٌ فيه وأمرٌ سَواءُ

Tekiri kintu kyonna okuggyako nti ekiragiro kiggibwawo ekiragiro ekirala, era mu kino, ebitonde n'ekiragiro byonna biri wansi w'okwagala kwe.

ولحُكمٍ من الزمانِ انتهاءٌ
ولحُكم من الزمانِ ابتداءُ

Kubanga ekiragiro eky'ekiseera, kirina enkomerero, era ekiragiro eky'ekiseera, kirina entandikwa.

فَسَلُوهم أكان في مسخِهِم نَسْ
خٌ لآيات اللَّه أم إنشاءُ

Kale mubabuuze: okukyuka kwabwe kwali kuggyawo kwa bigambo bya Katonda oba kutonda kupya?

وَبَدَاءٌ في قَوْلِهمْ نَدِمَ الل
هُ عَلَى خَلْقِ آدمٍ أمْ خَطاءُ

Oba kyakyuuka mu birowoozo byabwe nga bagamba nti Katonda yejjusa okutonda Adamu, oba kye kimu ku nsobi?

أم مَحَا اللَّهُ آية الليل ذكراً
بعدَ سَهْوٍ ليوجَدَ الإِمْساءُ

Oba Katonda yaggyawo akabonero k'ekiro mu kwebuulirira oluvannyuma lw'okwerabira, ekiseera ky'akawungeezi kibeewo?

أم بدا للإِلهِ في ذَبْحِ إِسْحَا
قَ وقد كان الأمر فيه مَضاءُ

Oba Katonda kyamumanyikira ku kwanjula kwa Isaaka, ng'ekiragiro ky'ekyo kyali kyamaze okuteekebwawo n'obukakafu?

أوَ ما حَرَّمَ الإِلهُ نِكَاحَ ال
أُختِ بعدَ التحليلِ فَهْوَ الزِّناءُ

Oba Katonda yakugira okufumbiriganwa ne muganda wo oluvannyuma lw'okukkirizibwa, n'akifuula obwenzi?

لا تُكَذِّبْ إنَّ اليَهُودَ وقد زا
غُوا عن الحقِّ مَعْشَرٌ لُؤَماءُ

Togana, kubanga Abayudaaya, oluvannyuma lw'okuva ku mazima, ddala bantu ab'ekivve.

جَحَدُوا المصطفى وآمن بالطا
غُوتِ قومٌ همْ عندهمْ شُرَفاءُ

Baagana Omulonde ﷺ, nga bakkiririza mu ebifaananyi, abantu be beekubira amadaala.

قتَلوا الأَنبياءَ وَاتَّخَذُوا العِج
لَ أَلا إنهم هم السُّفَهاءُ

Batema bannabbi ne batwala ennyana (okugisinza); mazima ddala, be basiru ab'amazima.

وسَفيهٌ من ساءَه المنُّ والسَّلْ
وَى وأَرضاهُ الفُومُ وَالقِثَّاءُ

Era musiru oyo eyagaana mana n'enkukulu, naye n'asanyusibwa katunguluccumu n'emiyindi.

مُلِئَتْ بالخبيثِ منهم بُطُونٌ
فَهْيَ نَارٌ طِباقُها الأمعاءُ

Emmere zaabwe zajjula obubi, n'olwekyo bali muliro ogw'ebitundu byagwo bye byenda byabwe.

لو أُرِيدُوا في حال سَبْتٍ بخيرٍ
كان سَبْتَاً لديهمُ الأَربِعاءُ

Singa baali bagendereddwamu obulungi ku Ssande, olwo Olwokusatu lwandibadde Ssande yaabwe.

هُوَ يومٌ مُبارَكٌ قيلَ للتص
ريفِ فيه من اليهود اعتداءُ

Lwe lunaku olw'omukisa, naye kyagambibwa nti Abayudaaya baakola ekibi mu kukukuuma kwagwo.

فَبِظُلْمٍ منهمُ وكفْرٍ عَدَتْهُم
طَيِّبَاتٌ في تَرْكِهنَّ ابْتِلاءُ

N'olwekyo, olw'obutali bwenkanya bwabwe n'obutakkiriza, ebintu ebirungi byabagaanibwa, era mu kubireka kwabwe mwalimu okukemebwa okw'amaanyi.

خُدِعوا بالمنافقين وهل يَنْ
فُقُ إلَّا على السفيهِ الشَّقاءُ

Baalimbibwa abannanfuusi, kubanga obuyinike bubuna ku muntu yenna okuggyako omusiru?

واطمأنوا بقَوْلِ الَاحزاب إِخوا
نِهِمُ إِننا لكم أولياءُ

Ne bafuna essuubi mu bigambo bya baganda baabwe, ab'ekibiina, abaagamba nti, 'Mazima, tuli mikwano gyammwe.'

حالَفوهم وخالفوهم ولمْ أَدْ
رِ لماذا تخالَفَ الحُلفاءُ

Baakola endagaano nabo n'oluvannyuma ne babawakanya, era simanyi lwaki ab'endagaano bennyini baayawukana.

أسلَمُوهم لأَوَّلِ الحَشْرِ لا مِي
عادُهم صادقٌ ولا الإِيلاءُ

Baabasuula ku kukuŋŋaana okusooka, kubanga tewaali kisuubizo kyabwe kya mazima wadde ekirayiro kyabwe eky'okukakasa.

سكَنَ الرُّعْبُ والخَرابُ قلوباً
وبُيُوتاً منهمُ نعاها الجَلاءُ

Ekitiiro n'okuzikirira byatuula mu mitima gyabwe n'amaka gaabwe, ebyagobwa byabwe bennyini bye byakaaba.

وَبِيَوْمِ الأحزابِ إِذْ زاغتِ الأَب
صَارُ فيهم وضلتِ الآراءُ

Era ku Lunaku lw'Ab'ekibiina, amaaso bwe gaakyuka mu bo n'ebirowoozo byonna ne bibula.

وتَعَدَّوْا إلى النبيّ حدوداً
كان فيها عليهم العُدَوَاءُ

Ne basobya ku Nabbi ﷺ, ne basala ensalo ezaabaleetera obulabe ku bo bennyini.

وَنَهَتْهُم وما انتهت عنه قوم
فأُبيدَ الأَمَّارُ والنَّهاءُ

Era Yabakugira, naye abantu tebaakikomya, n'olwekyo oyo eyalagira n'oyo eyalagibwa bombi baazikirizibwa ddala.

وتعاطَوْا في أحمدٍ مُنْكَرَ القَوْ
لِ وَنُطقُ الأَراذِلِ العَوْراءُ

Baayogera ebigambo ebibi ku Ahmad ﷺ, kubanga ebigambo by'abantu ab'ekivve biba bibi era nga tebiraba.

كلُّ رِجْسٍ يَزِيدُه الخُلُقُ السُّو
ءُ سِفاهاً والمِلَّةُ العَوْجاءُ

Buli muntu omuvve yongerwako obusiru olw'empisa ze embi n'eddiini ye ey'ekyenkana.

فانظروا كيف كان عاقبة القوْ
مِ وَما ساق لِلْبَذِيِّ البَذَاءُ

Kale mulabe ekyatuuka ku bantu abo n'ekyava mu bigambo byabwe eby'ekivve eri ab'emimwa emibi.

وجَد السَّبَّ فيه سُمَّاً وَلم يَدْ
رِ إِذْ المِيمُ في مواضِعَ بَاءُ

Yafunye eky'okuvuma ku ye ﷺ okuba obutwa, ng'atamanyi nti 'meem' mu kigambo 'summun' (obutwa) mu biseera ebimu ekkyuka n'efuuka 'ba' (mu 'sabbun' - eky'okuvuma), n'olwekyo eky'okuvuma kyennyini kyafuuka obutwa eri omwogezi.

كانَ مِن فيه قتلُه بِيَدَيْهِ
فهو في سوء فِعله الزَّبَّاءُ

Akamwa ke kennyini ke kaali akakozesebwa okumutta n'engalo ze, n'akimufuula, mu bubi bw'ekikolwa kye, ng'Az-Zabba'.

أوْ هُوَ النحلُ قَرْصُهَا يَجْلُبُ الحَت
فَ إليها وما له إنْكَاءُ

Oba ali ng'enjuki ekisenge kyakyo kireeta okufa ku yo yennyini, naye nga tekireeta kabi kya lubeerera ku kye kigendereddwamu.

صَرَعَتْ قومَهُ حبائِلُ بَغْيٍ
مَدَّها المكرُ منهم والدَّهاءُ

Ebyambika by'obutali bwenkanya, ebyateekebwawo obukujjukujju bwabwe n'obukuusa, byagwa ku bantu be.

فأتتهم خيلٌ إلى الحرب تختا
لُ وللخيْلِ في الوغَى خُيَلاءُ

Awo embalaasi ne zibajjira olutalo, nga zinyirira n'amalala, kubanga embalaasi zirina amalala ag'obutonde mu lutalo.

قَصَدَتْ فيهم القنا فقَوافِي ال
طعْنِ منها ما شأنها الإيطاءُ

Effumu zaabalumba, era 'ennyimba' z'okubakuba tezaali zikwatagana n'okuddamu, nga zikuba n'obukakafu.

وأثَارَتْ بأرضِ مكةَ نَقْعَاً
ظُنَّ أن الغُدُوَّ منها عِشاءُ

Ne bayimusa ekire ky'enfuufu kinene mu nsi y'e Makka, n'olwekyo enkya ne kifuuka akawungeezi.

أحْجَمَتْ عندهُ الحجُون وأكْدى
عِنْد إعطائه القليلَ كَدَاءُ

Mu maaso ge ﷺ, n'ensozi ez'amayinja zaalaga okukyuka, era n'obukalu bwennyini ne bubala ebibala bwe yawaako n'akatono.

وَدَهَتْ أَوْجُهاً بها وبيوتاً
مُلّ منها الإكفاءُ والإقواءُ

Era kyatta amaaso n'amaka eyo, n'amaanyi mangi nnyo nti n'ennyiriri z'ebisoko ebya 'ikfa' ne 'iqwa' zandikooye okukinyumya.

فَدَعَوْا أحْلَمَ البريَّةِ والعفْ
وُ جوابُ الحليمِ والإغْضاءُ

N'olwekyo baayita ku asinga okugumiikiriza mu byatondwa byonna ﷺ, kubanga okusonyiwa n'okugumiikiriza bye biva mu muntu agumiikiriza ddala.

ناشدوه القُرْبَى التي من قُرَيْش
قطعَتْهَا التِّراتُ والشَّحْناءُ

Baamwegayirira ﷺ olw'oluganda lw'Abakureishi, oluganda olwali lumaze okusalibwawo obulabe n'ennyombo.

فعَفا عَفْوَ قَادرٍ لم يُنَغِّصْ
هُ عليهم بما مضى إغراءُ

N'olwekyo yasonyiwa ﷺ n'okusonyiwa kw'oyo alina obuyinza, okusonyiwa okutaliiko kabi konna okuva mu byayita eby'okubasunguwaza.

وإذا كان القطْع وَالوصلُ لل
هِ تَسَاوَى التَّقْرِيبُ وَالإِقْصاءُ

Era bwe kiba nti okusalako n'okugatta enkolagana bikolebwa olw'okwagala kwa Katonda yekka, olwo okusembera n'okuba ewala biba bya mugaso gwe gumu.

وسواءٌ عليه فيما أتاهُ
مِنْ سِواهُ المَلامُ وَالإطْراءُ

Era kyali kye kimu gy'ali ﷺ, ku ebyamujjira okuva eri abalala, oba nga kwali kuvumirira oba kutendereza.

وَلَو انَّ انتقامَهُ لِهَوَى النَّف
سِ لَدَامَتْ قطيعةٌ وَجَفَاءُ

Era singa eggwanga lye ﷺ lyali livudde ku kwagala kwe okw'omuntu, olwo okwawukana n'obukakanyavu byandibadde bya lubeerera.

قام للَّه في الأُمورِ فأَرْضَى ال
لهَ منه تَبايُنٌ وَوَفاءُ

Yayimirira ku lw'okwagala kwa Katonda mu buli kintu, n'olwekyo Katonda yamusanyukira ﷺ olw'enjawulo ye ey'enjawulo n'obwesigwa obutakyuka.

فِعْلُهُ كلُّهُ جَمِيلٌ وَهل يَنْ
صَحُ إلّا بمَا حَوَاهُ الإناءُ

Ebikolwa bye byonna ﷺ birungi, kubanga ekibya kiwaayo ekintu ekirala okuggyako ekyo kye kirimu?

أطْربَ السامعينَ ذِكْرُ عُلاهُ
يا لَرَاحٍ مَالَتْ بهَا النُّدَماءُ

Okujjukira ekitiibwa kye ﷺ kusanyusa abawuliriza, nga omwenge ogusanyusa abantu ne babaluka.

النبيُّ الأميُّ أعلمُ مَنْ أس
نَدَ عنه الرُّوَاةُ وَالحكَماءُ

Omubaka ﷺ atali musomesa ye amanyi ebisinga byonna, abagunjuzi n'abagezigezi gwe baayigirako.

وَعَدَتْنِي ازْدِيَارَهُ العامَ وَجْنا
ءٌ وَمَنَّتْ بِوَعْدِها الوجْناءُ

Engamiya ennyangu yansuubiza okumukyalira ﷺ omwaka guno, era ekisolo ekyo eky'amaanyi ne kituukiriza ekisuubizo kyakyo.

أفلا أنْطَوِي لها في اقْتضائِي
ه لِتُطْوَى ما بَيْنَنا الأَفْلاءُ

Kale nze sirina kwanguwa kumpi n'engamiya eno okutuukiriza olugendo olwo, ebyalo ebigazi ebiri wakati waffe bigende biggwe mangu?

بألُوفِ البَطْحاءِ يُجْفِلُهَا النِّي
لُ وقد شَفَّ جَوْفَهَا الإِظْماءُ

Obukadde bw'eŋŋamiya ez'omu biwonvu, ezisindikibwa omugga Nile, embuto zaazo zikaze olw'ennyonta.

أنْكَرَتْ مِصْرَ فَهيَ تَنْفِرُ ما لا
حَ بِنَاءٌ لِعَيْنِهَا أوْ خَلاءُ

Engamiya yagaana Misiri, ng'ekyuka okuva ku buli kizimbe oba ekifo ekigazi ekyalabika mu maaso gaayo.

فأَقَضّتْ عَلَى مبَارِكها بِرْ
كَتهَا فالبُّوَيْبُ فالخَضْراءُ

Bw'atyo, yagenda ng'ayita mu bifo bye eby'okuwummuliramu e Birket, oluvannyuma Buwayb, n'oluvannyuma Al-Khadra'.

فالقِبَابُ التي تَلِيها فبِئْرُ ال
نخْلِ وَالرَّكْبُ قائِلُونَ رِوَاءُ

Oluvannyuma ebyoto ebyaddirira, oluvannyuma Bir al-Nakhl, abasajja abali ku ŋŋamiya we bawummulira, ennyonta yaabwe ng'egenda.

وَغَدَتْ أَيْلَةُ وَحِقْلٌ وَقُرٌّ
خَلْفَها فَالمَغَارَةُ الفَيْحَاءُ

Ayla, Hiql, ne Qurr byasigala mabega we, ne biddirirwa empuku enzigule.

فعيونُ الأَقْصَابِ يَتبعُها النَّب
كُ وَيتْلو كُفَافَةَ العَوْجاءُ

Oluvannyuma ensulo za Al-Aqsab, ne ziddirirwa Al-Nabk, n'oluvannyuma Kafafat al-Awja'.

حاوَرَتْهَا الحوراءُ شَوْقاً فينبو
عٌ فَرَقَّ اليَنْبُوعُ وَالْحَوْراءُ

Omuwala owa maaso amalungi yayogera n'engamiya olw'okwegomba, oluvannyuma Yanbu', ensulo n'omuwala owa maaso amalungi ne bafuuka abawombeefu.

لاحَ بالدَّهْنَوَيْنِ بَدْرٌ لها بَع
دَ حُنَيْنٍ وَحَنَّتِ الصَّفْرَاءُ

Omwezi ogwajjula gwamulabikira e Al-Dahna'ayn oluvannyuma lwa Hunayn, era Al-Safra' n'eyegomba.

ونَضَتْ بَزْوَةٌ فرابغُ فالجُحْ
فَةُ عنها ما حاكه الإِنضاءُ

Bazwa, oluvannyuma Rabigh, oluvannyuma Al-Juhfa byasigala mabega we, wamu n'obukoowu obwali bumutawaanyizza.

وأرَتْهَا الخَلاصَ بئْرُ عَليٍّ
فَعِقَابُ السَّوِيقِ فالخَلصاءُ

Era Bir Ali yamulaga enkomerero y'olugendo, oluvannyuma Iqab al-Sawīq, n'oluvannyuma Al-Khalsa'.

فهْيَ من ماء بئْرِ عُسفَانَ أو مِنْ
بَطْنِ مَرٍّ ظمآنةٌ خَمْصَاءُ

Bw'atyo, yava ku mazzi g'e Bir Usfan, oba mu kiwonvu kya Marr, ng'akyalina ennyonta era ng'akaze.

قَرَّبَ الزَّاهِرَ المساجِدُ منها
بخُطاها فالبُطءُ منها وَحاءُ

Emizikiti gyaleeta Al-Zahir okumpi n'engamiya n'amagulu gaayo, okugenda kwonna okw'empola okuva gy'eri ne kufuuka omugugu.

هذه عِدَّةُ المنازلِ لا ما
عدَّ فيه السّماكُ وَالعَوَّاءُ

Bino bye bifo ebituufu eby'olugendo, si ebyabalibwa Al-Simak ne Al-Awwa' (emmunyeenye).

فكأَني بها أُرَحِّلُ منْ مَك
كَةَ شمساً سماؤُها البَيْداءُ

Kiba nga nze nva e Makka n'engamiya eno, ng'enjuba ekibira kyayo kye ddungu eggazi.

مَوْضِعُ البَيْتِ مَهْبِطُ الوَحْي مأْوى ال
رسلِ حيثُ الأنوارُ حيثُ البَهاءُ

Kye kifo ky'Ennyumba, we wakkira okubikkulirwa, ekiddukiro ky'Ababaka, we waliwo ekitangaala n'ekitiibwa kingi.

حيثُ فرضُ الطَّوَافِ والسَّعْيُ وَالحل
قُ وَرَمْيُ الجِمار وَالإِهداءُ

We kiri ekikolwa ky'okwetooloola, okudduka okw'ekikolwa, okumwa, okukuba amayinja ku mpagi, n'okuwaayo ssaddaaka byonna bya buwaze.

حَبَّذا حَبَّذَا معاهِدُ منها
لم يُغَيِّرْ آياتِهِنَّ البِلاءُ

Nga birungi bitya, nga birungi bitya bifo ebyo ebitukuvu ebiraga obubonero obutakyusiddwa buzibu.

حَرَمٌ آمِن وَبَيْتٌ حَرامٌ
وَمَقَامٌ فيه المُقامُ تَلاءُ

Kye kifo ekitukuvu eky'emirembe n'ennyumba entukuvu, n'ekifo we kibeera ekitiibwa okubeerawo.

فَقَضَيْنَا بها مَناسِكَ لا يُح
مَدُ إلّا في فِعْلِهِنَّ القضاءُ

Kale twakola eby'obuwaze eby'eddiini ebyo, ebiragiro byabyo ebya Katonda bisinzibwa butereevu nga bikoleddwa.

وَرَمَيْنَا بها الفِجَاجَ إلَى طَيْ
بَةَ والسَّيْرُ بالمطايا رِماءُ

Era n'engamiya ezo twasalawo amakubo amagazi okugenda e Taybah, olugendo lwaffe ku bisolo ng'obusaale obwangu.

فأصَبْنا عَنْ قَوْسِها غَرضَ القُر
بِ وَنِعْمَ الخَبِيئَةُ الكَوْمَاءُ

Kale okuva ku mutego gwakyo twakuba ekigendererwa eky'okuba kumpi, era nga engamiya enene yali nnungi nnyo, eky'obugagga bwaffe ekyakwekebwa olw'olugendo.

فرأينا أرضَ الحَبيبِ يَغُضُّ ال
طرفَ منها الضياءُ وَالْلأْلاءُ

Oluvannyuma twalaba ensi y'Omwagalwa ﷺ, okuva we ekitangaala n'ekitiibwa byenyini bikoteka amaaso mu kitiibwa.

فكأنَّ البَيْدَاءَ مِنْ حيثُما قا
بَلَتِ العَينَ رَوْضَة غَنَّاءُ

Kale kyali nga eddungu, buli w'oliso we lyalaba, lyakyuka ne lifuuka olusuku olulungi, olw'obulamu.

وكأَنَّ البِقاعَ زَرَّتْ عليها
طَرَفَيْها مُلاءَةٌ حَمْرَاءُ

Era kyali nga ebitundu byali birabika bulungi, enkomerero zaabyo bbiri nga zikwatiddwa ekiziba ekimyufu.

وكأَنَّ الأَرجاء تَنشُر نَشْر ال
مِسْكِ فيها الجَنُوبُ وَالجِرْبِياءُ

Era kyali nga ebitundu ebyetoolodde, n'empewo eziva mu bukiikaddyo n'obukiikakkono-bugwanjuba, zaasaasaanya akaloosa ka miski mu byonna.

فإذا شِمتَ أو شَمِمْتَ رُبَاها
لاحَ منها برقٌ وفاحَ كِباءُ

Kale bwe walaba oba n'ewunya ebitundu byayo ebya waggulu, omusana gwamulisa okuva gy'eri n'akaloosa akawereere ne kaseeyeeya.

أيَّ نُورٍ وَأيَّ نَوْرٍ شَهِدْنا
يَوْمَ أَبْدَت لَنا القِبَابَ قُباءُ

Kitangaala ki era kikula ki kye twalaba ku lunaku Quba lwe yatulaga ebyoto byayo!

قَرَّ منها دَمْعِي وفَرَّ اصْطبَارِي
فدُمُوعي سَيْلٌ وصَبْرِي جُفاءُ

Amaziga gange gaakulukuta nnyo okuva gy'eri era obugumiikiriza bwange ne budduka, kale amaziga gange gaafuuka amataba n'obugumiikiriza bwange ne buwulira ng'ekyenvu.

فترى الرَّكْبَ طائرِينَ من الشَّوْ
قِ إِلى طَيْبَةٍ لَهُمْ ضَوْضاءُ

Kale olaba abantu abali ku lugendo nga babuuka olw'okwegomba okugenda e Taybah, nga bakuba akagololo.

وكأَنَّ الزُّوَّارَ مَا مَسَّتِ البَأْ
ساءُ منهم خَلْقاً ولا الضَّرَّاءُ

Era kyali nga tewali buzibu oba kabi konna kye kyali kikwatako abakyala abali ku lugendo.

كلُّ نفسٍ منها ابتهال وسؤْلٌ
ودُعاءٌ وَرَغْبَة وَابْتِغَاءُ

Buli mwoyo mu bo gwajjudde okusaba n'okwegayirira, essaala, okwegomba, n'okunoonya okw'amaanyi.

وَزَفيرٌ تَظُنُّ منه صُدوراً
صادحاتٍ يَعْتادُهُنَّ زُقاءُ

Era okusaawa empewo okuva we wandirowooza ebibe okuba ebinyonyi eby'okuyimba ebyali biyinza okukuba ebiwulira.

وَبُكَاءٌ يُغْرِيِهِ بالعين مَدّ
وَنجيبٌ يَحُثُّه اسْتِعلاءُ

Era okukaaba okusikiriza amaaso okukulukuta, n'okukungubaga okw'ekitiibwa okusikirizibwa okugulumizibwa kw'omwoyo.

وجُسومٌ كَأَنَّمَا رَحَضَتْهَا
منْ عظيم المَهَابَةِ الرُّحَضاءُ

Era emibiri nga bwe yali ng'enaabiddwa olw'ebituli eby'ekitiibwa ekinene.

وَوجُوهٌ كأَنَّما ألْبَسَتْها
منْ حياءٍ ألوانَها الحرْباءُ

Era amaaso nga bwe gali ng'agambalidde ebya langi z'enjaba, olw'ensonyi.

ودموعٌ كأنّما أرسلتها
من جفونٍ سحابةٌ وطفاءُ

Era amaziga nga bwe gali ng'agatumiddwa okuva mu nkoona z'amaaso ekire ekinene.

فَحَطَطْنا الرِّحالَ حيثُ يحَطُّ ال
وِزْرُ عنّا وترفع الحوجاءُ

Twateeka wansi emigugu gyaffe, awali ebibi byaffe we biggyibwawo n'ebyo bye twetaaga ne bituukirizibwa.

وَقَرَأْنا السلامَ أكْرَمَ خلق ال
لَه مِنْ حيثُ يُسمَعُ الإقْراءُ

Era twasoma okusalira omukisa eri omutukuvu mu byatondebwa Allah, okuva mu kifo eky'okusalira omukisa okwo we kuwulirwa era ne kukkirizibwa.

وذهلنا عند اللقاء وكم أَذْ
هَلَ صَبَّاً من الحَبيبِ لِقاءُ

Era twakwatibwa ekimunyeenya olw'okumusisinkana, kubanga emirundi emeka omwagalwa bw'asisinkana gw'ayagala n'amuleka ng'akwatiddwa ekimunyeenya?

وَوَجمنَا مِنَ المَهَابَةِ حتَّى
لا كلامٌ منا ولا إيماءُ

Era twasirika olw'ekitiibwa ekingi, ne tutasobola kwogera wadde okukola akabonero.

وَرَجَعْنا وَللقلُوبِ التفاتا
تٌ إليه وللجُسوم انْثِناءُ

Era twakomawo, naye emitima gyaffe gyagenda nga gikyuka gy'ali n'amaaso ag'okwegomba, n'emibiri gyaffe gyakutama gy'ali.

وَسَمحْنا بما نُحِبُّ وقد يَس
مَحُ عند الضرورةِ البُخلاءُ

Era twawa n'obugagga bwe twali twagala ennyo, kubanga n'abakodo ennyo basobola okuwa ebyabwe eby'omu mutima ng'obwetaavu bubakaka.

يا أبا القاسمِ الذي ضِمنَ إِقسا
مِي عليه مَدْحٌ لهُ وَثَنَاءُ

Ggwe Abul Qasim ﷺ, ndayidde okukutendereza n'okukuyimba.

بالعلومِ التي عَليكَ مِن الل
هِ بلا كاتِبٍ لها إِمْلاءُ

Ndayidde ku kumanya kwa Katonda okwakuweebwa okuva eri Allah, okwakutegeezebwa awatali muwandiisi yenna.

ومسير الصَّبا بنصْرِك شَهْرا
فكأَنَّ الصَّبا لَدَيكَ رُخاءُ

Ndayidde ku mpewo y'ebuvanjuba eyatambula okumala omwezi okukuyamba, kyali ng'empewo yennyini yafuuka mpola era ey'okuwulira ku kiragiro kyo.

وَعَلِيٍّ لمَّا تَفَلْتَ بِعَيْنَيْ
هِ وكلتاهما مَعاً رمْداءُ

Ndayidde ku Ali, bwe wamufuuwa mu maaso ge, gonna gaali galwadde ekifuba ky'amaaso.

فَغَدا ناظراً بِعَيْنَيْ عُقَابٍ
في غَزاةٍ لها العُقَابُ لِواءُ

N'afuuka ow'okulaba n'amaaso ag'obwogi ng'empungu, mu lutalo empungu yennyini mwe yali ekiraamo ky'obuwanguzi.

وَبِرَيْحانَتَيْنِ طيبُهُما مِن
كَ الذي أودعتهُما الزَّهْراءُ

Ndayidde ku bimera bibiri ebya basil ebiwoomerera, omusaana gwabyo ogwava gy'oli, era Az-Zahra be yakuweereza okubalabirira n'okwagala.

كُنْتَ تُؤْوِيهِمَا إليك كما آ
وَتْ من الخَطِّ نُقْطَتَيْهَا اليَاءُ

Wabanga obakutte kumpi naawe, nga bwe kiri nti enukuta 'ya' ekweka obutonyezi bwayo bubiri wansi w'olunyiriri lwayo.

مِنْ شهيدَيْنِ ليس يُنْسِيَني الطَّف
فُ مُصابَيْهِما وَلا كَرْبَلاءُ

Ku bafiri babiri, ebizibu byabwe ettaka lya At-Taff newankubadde Karbala tebiroberenga.

مَا رَعَى فيهما ذِمامَك مرؤو
سٌ وَقد خانَ عَهْدَكَ الرُّؤساءُ

Tewali mukulembeze yassaamu kitiibwa kye walagira ku bo, era abafuzi baayonoona endagaano gye baakola naawe.

أبْدَلوا الودَّ وَالحَفيظَةَ في القُرْ
بَى وَأَبدَتْ ضِبَابها النَّافِقاءُ

Baakyusa okwagala n'okukuuma olw'oluganda ne bakuteekawo obukyayi, era obubi obukwekeddwa obw'obunnanfuusi bweyongera okweyoleka.

وَقَسَتْ منهم قلوبٌ عَلَى مَنْ
بَكَتِ الأرضُ فقدَهم والسماءُ

Era emitima gyabwe gyakakanyala eri abo abattibwa, ettaka n'eggulu bye byakaaba olw'okubabula.

فابْكِهِمْ ما اسْتَطَعْتَ إنَّ قليلاً
في عَظيمٍ مِن المُصابِ البُكاءُ

Kale, bakaabire nga bwe osobola, kubanga okukaaba okutono tekuli kintu mu maaso g'akabi ak'amaanyi bwe katyo.

كلَّ يوْمٍ وَكلُّ أَرْضٍ لِكَرْبي
منهمُ كَرْبَلا وَعاشورَاءُ

Olw'ennaku yange ku bo, buli lunaku luba ng'olwa Ashura era buli ttaka lifuuka Karbala.

آلَ بَيْتِ النبيِّ إِنَّ فُؤادِي
ليسَ يُسْلِيهِ عَنْكم التَّأْسَاءُ

Mmwe ab'omu nnyumba y'Omubaka ﷺ, mazima omutima gwange tegufuna kuwumula wadde okusanyuka ku buzibu bwammwe.

غيرَ أَنِّي فَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَى الل
هِ وَتَفْوِيضِيَ الأُمورَ بَراءُ

Okuggyako nti nteeka ensonga zange zonna eri Katonda, era okuteeka ensonga zange zonna eri Katonda kunkulula ku buvunaanyizibwa bwonna.

رُبَّ يومٍ بِكَربَلاءَ مُسيئٍ
خَفَّفَتْ بعض وِزْرِهِ الزَّوْراءُ

Emirundi emeka mu Karbala, eri omukola obubi, Zaurā' bw'amukendeeza ku migugu gye egy'ebibi.

وَالأَعادِي كَأَنَّ كلَّ طَرِيحٍ
منهمُ الزَّقُّ حُلَّ عَنْه الوِكاءُ

Era abalabe, ng'abawaddeyo buli omu ku bo yali ng'ekikopo ky'omwenge ekiggyiddwako ekikuumira, nga kiggweereddemu obulamu.

آلَ بيتِ النبيِّ طبتُم فطابَ الْ
مَدْحُ لِي فيكُمُ وَطابَ الرّثاءُ

Mmwe ab'omu nnyumba y'Omubaka ﷺ, muli balongoofu era balungi, n'olwekyo okubatendereza kwange n'okubakaabira kwange byombi birungi era bituukira.

أنا حَسَّانُ مَدْحِكم فإذَا نُحْ
تُ عليكمْ فإنَّنِي الخنساءُ

Nze Hassan ow'okubatendereza kwammwe, era bwe nkaabira mmwe, nze Al-Khansa'.

سُدْتُمُ النّاسَ بالتُّقَى وَسِواكم
سَوَّدَتْهُ البَيْضاءُ والصَّفْراءُ

Mwakulembera abantu mu butuukirivu, ate abalala ne bafuuka abakulembeze olw'effeeza n'ezaabu.

وَبِأصحابك الذين همُ بَعْ
دَكَ فينا الهُداةُ وَالأوْصِياءُ

Ndayidde ku Bakulembeze bo, abali oluvannyuma lwo abalungamya n'abasikira mu ffe.

أَحْسَنُوا بعدكَ الخِلافَةَ فِي الدي
نِ وَكلٌّ لِما تَوَلَّى إزَاءُ

Baakulembera obukulembeze obw'eddiini obulungi ennyo oluvannyuma lwo, era buli omu yali atuukira bulungi omulimu gwe yakola.

أَغْنياءٌ نزاهَةً فُقَرَاء
عُلَمَاءٌ أَئمَّةٌ أُمَرَاءُ

Baali bagagga mu butuukirivu naye nga baavu mu by'ensi, abayivu, abakulembeze, n'abakulu b'amagye.

زَهِدُوا في الدُّنَا فما عُرِفَ المَي
لُ إلَيْهَا منهم وَلا الرَّغْبَاءُ

Baagaana obulamu obw'ensi, n'olwekyo tewali kwegomba wadde okwagala okw'amaanyi okw'obulamu obw'ensi kwe kwali kubamanyiddwaako.

أَرْخَصُوا في الوغَى نُفُوسَ مُلُوكٍ
حارَبُوها أسلابُها إغْلاءُ

Mu lutalo, baawaayo obulamu bw'abakulembeze be baalwanyisa, newankubadde ebyabwe eby'obuwanguzi byali bya muwendo.

كلُّهُمْ في أحكامه ذو اجتهادٍ
وَصَوابٍ وَكُلُّهمْ أَكفاءُ

Bonna, mu misango gyabwe, baalina obunyiikivu n'obutuufu, era bonna baali basobola okukola bulungi.

رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمُ وَرَضُوا عَنْ
هُ فأنَّى يَخطو إليهم خَطَاءُ

Allah yabasanyukira, nabo ne bamusanyukira, kale ensobi yandibatuuseeko etya?

جاء قَوْمٌ مِنْ بَعْدِ قَوْمٍ بحَقٍّ
وَعَلَى المَنْهَجِ الحَنِيفِيِّ جاؤوا

Emirembe gyajja, gumu oluvannyuma lw'omulala, nga gikwata ku mazima, era ne bagoberera ekkubo ettuufu erya Ibrahim.

ما لموسى وَلا لعِيسى حَوارِي
يُونَ في فَضْلِهم وَلا نُقَبَاءُ

Musa wadde Isa tebaalina bayigirizwa wadde abakulembeze ab'ekitiibwa abali ng'eky'Abakulembeze b'Omubaka.

بأَبي بَكْرٍ اِلذي صَحَّ لِلنَّا
سِ به في حياتك الإِقتِداءُ

Ndayidde ku Abu Bakr, abantu gwe baagoberera mu butuufu mu bulamu bwo ﷺ.

والمُهَدِّي يَوْمَ السَّقِيفَةِ لَما
أرْجَفَ الناسُ أنه الدَّأْدَاءُ

Era n'oyo eyalungamya ku lunaku lwa Saqifah, abantu bwe baasaasaanya ebigambo nti kyali kabi kangi.

أَنقذَ الدينَ بعدَ ما كان للد
دينِ عَلَى كلِّ كُرْبَةٍ إشْفَاءُ

Yalokola eddiini oluvannyuma lw'okuba nga yali kumpi okugwa mu buli buzibu.

أَنْفَقَ المالَ في رِضَاكَ وَلا مَن
نٌ وَأَعْطَى جَمَّاً وَلا إكْداءُ

Yawaayo obugagga olw'okukusanyusa, awatali kwenyumiriza mu buwaagazi bwe, era n'awaayo bingi, n'atakyusa.

وأبي حَفْصٍ الذي أظهر الل
هُ به الدينَ فارعَوى الرُّقباءُ

Ndayidde ku Abu Hafs (Umar), Katonda gwe yakozesa okweyoleka kw'eddiini, n'olwekyo n'akomya abalabe abali abakessi.

والذي تَقْرُبُ الأباعِدُ في الل
هِ إليه وَتَبْعُدُ القُرَباءُ

Era ye oyo abali ewala gwe bayita okusembera Katonda, n'abali okumpi ne baba ewala.

عُمَر بن الخطابِ مَنْ قَوْلُهُ الفَص
لُ ومَنْ حُكْمُهُ السَّوِيُّ السّواءُ

Umar ibn al-Khattab, eyali n'ekigambo ekisalawo era ng'omusango gwe gwa bwenkanya butereevu.

فَرَّ منه الشيطانُ إذْ كانَ فارو
قاً فلِلنَّارِ مِنْ سَنَاهُ انْبِراءُ

Sitaani yamudduka, kubanga yali Al-Faruq, era okuva mu kitangaala kye ekyakaayakana, omuliro gw'e Magombe gukyuka.

وَابْن عفَّانَ ذِي الأيادي التي طا
لَ إلى المصطفى بها الإِسْدَاءُ

Era ne Ibn Affan, eyalina ebikolwa eby'obulungi eri Omulonde ﷺ ebyawangaala.

حَفَر البِئْرَ جَهَّزَ الجَيْشَ أهْدَى الْ
هَدْيَ لما أنْ صَدَّهُ الأعْداءُ

Yasimye oluzzi, n'ateekateeka eggye, n'awaayo ebisolo eby'okuwaayo bwe yagaanyizibwa abalabe.

وَأبَى أنْ يَطُوفَ بالبيتِ إذْ لمْ
يَدْنُ منه إلى النبيِّ فِناءُ

Era yagaana okwetooloola Kaaba bwe waali tewali n'omu ku bagoberezi b'Omulonde ﷺ amusembedde.

فَجَزَتْهُ عنها بِبِيعَةِ رِضْوا
نٍ يَدٌ مِنْ نَبِيِّهِ بَيْضَاءُ

Awo olukono olw'omukisa okuva eri Omulonde ﷺ lwamusasula olw'ekyo n'Endagaano ya Ridwan.

أدَبٌ عنده تَضَاعَفَتِ الأع
مالُ بالترْكِ حَبَّذَا الأُدَباءُ

Obuntubulamu bwe bwali bwe bwo, nga n'ebikolwa byeyongera olw'okwekwata; abantu abalina empisa ennungi balungi nnyo!

وَعَلِيٍّ صِنْوِ النبيّ وَمَنْ دِي
نُ فُؤادِي وِدادُهُ وَالوَلاءُ

Era ne Ali, ow'oluganda lw'Omulonde ﷺ, okwagala kwe n'obwesigwa bwe bye ddiini y'omutima gwange.

وَوَزيرِ ابن عَمِّه في المعالي
ومِنَ الأهلِ تُسْعَدُ الوُزَراءُ

Era n'omukulembeze w'omwana wa muganda we mu bikolwa eby'ekitiibwa, kubanga abakulembeze abava mu maka baba ba mukisa.

لم يَزِدْهُ كَشْفُ الغِطاءِ يَقِيناً
بَل هُوَ الشمْسُ ما عليه غِطاءُ

Okuggyibwa kw'eky'okubikka tekweyongera kumukakasa, kubanga yali ng'enjuba etalina ky'ekibikka.

وبباقِي أصحابِكَ المُظْهِرِ التَّرْ
تيبِ فينا تَفْضِيلُهم والولاءُ

Era n'abakulembeze bo abalala, ab'ekitiibwa kyabwe n'obwesigwa bwabwe bwe bulabika mu ffe okusinziira ku bifo byabwe.

طَلْحَةِ الخَيْرِ المُرْتَضِيهِ رَفيقاً
وَاحداً يومَ فَرَّت الرُّفَقَاءُ

Talha Omulungi, gwe ﷺ yalonda okuba omuyambi omu yekka ku lunaku abayambi abalala lwe badduka.

وَحَوارِيِّكَ الزُّبَيْرِ أبي القَرْ
مِ الذي أَنْجَبَتْ بِهِ أسماءُ

Era n'omuyigirizwa wo Al-Zubayr, kitaawe w'ow'ekitiibwa, Asma gwe yazaala.

وَالصَّفِيَّيْنِ تَوْأَمِ الفضل سَعْدٍ
وسَعِيدٍ إنْ عُدَّتِ الأصْفياءُ

Era n'abalonde babiri, abalongo b'obulungi, Saad ne Saeed, singa abalongooserevu babalibwa.

وابْنِ عَوْفٍ مَنْ هَوَّنَتْ نفسُه الدُّن
يَا بِبَذْلٍ يُمِدُّهُ إثْراءُ

Era ne Ibn Awf, omwoyo gwe ogwawulira ensi ng'etali ya kigambo olw'obugabi, obugagga bwe bwe bwayongeramu amaanyi.

والمُكَنَّى أبا عُبيْدَةَ إذْ يَعْ
زِي إليه الأمانةَ الأُمَناءُ

Era n'oyo amanyiddwa nga Abu Ubaydah, abeesigwa gwe batwala ng'omwesigwa.

وَبِعَمَّيْكَ نَيِّرَي فَلَكِ المَج
دِ وكلٌّ أتَاهُ منك إتاءُ

Era n'abajjajjaabo babiri, emmunyeenye bbiri ez'ekitiibwa, era okuva gye oli buli omu yafuna ebirungi.

وبأمِّ السِّبْطَيْنِ زَوْجِ عَلِيٍّ
وَبَنِيها وَمَنْ حَوَتْهُ العَبَاءُ

Era n'omukyala nnyina w'abazzukulu babiri, mukyala wa Ali, n'abaana be, n'abo bonna abaali mu ky'okwambala.

وَبِأَزواجكَ اللَّواتي تَشَرَّفْ
ن بأنْ صانَهُنَّ منك بِناءُ

Era n'abakyala bo, abaweebwa ekitiibwa olw'okukuuma kw'ekizimbe okuva gye oli.

الأمانَ الأمانَ إنَّ فُؤادِي
من ذُنوبٍ أَتَيْتُهُنَّ هَواءُ

Obuddukiro, obuddukiro! Kubanga omutima gwange guli butereevu era gukankana olw'ebibi bye nkoze.

قد تَمَسَّكْتُ مِنْ وِدَادِكَ بالحَب
لِ الذي اسْتَمْسَكَتْ به الشفَعاءُ

Nnywedde ku mugwa gw'okwagala kwo, omugwa gwe gwenyini abagoberezi bonna gwe banyweddeko.

وَأبى اللَّهُ أنْ يَمَسَّنِيَ السُّو
ءُ بحالٍ وَلِي إليك الْتِجاءُ

Katonda yagaanye okuba nti akabi konna kanaankwatako, kubanga nkusinzidde.

قد رَجَوْناكَ للأُمورِ الّتي أب
رَدُها فِي فُؤَادِنا رَمْضاءُ

Tukuteekeddemu essuubi mu buli kigambo, ne bwe kiba ekito ennyo, kikola ng'omusenyu ogwokya mu mitima gyaffe.

وَأَتَيْنا إليكَ أَنْضاءَ فَقْرٍ
حَمَلَتْنا إلى الغِنَى أَنْضاءُ

Tukujjidde nga tukooye obwavu, kubanga embeera eno ey'okukoowa y'etututte eri obugagga obw'amazima.

وانْطَوَتْ في الصُّدُورِ حاجاتُ نفسٍ
ما لها عَنْ نَدَى يَدَيْكَ انْطِوَاءُ

Era mu mitima gyaffe mulimu ebyetaago by'emmeeme ebyakwekebwa, ebitasobola kugonjoolwa oba kukkusibwa okuggyako olw'obugabi bw'engalo zo.

فأَغِثْنَا يَا مَنْ هُوَ الغَوثُ والغَيْ
ثُ إذا أَجْهَدَ الورَى اللّأْوَاءُ

Kale tuyambe, ggwe oli obuyambi n'enkuba ey'okuwummuza, abantu bwe bakoowa obuzibu ﷺ.

وَالجَوَادُ الذِي به تُفْرَجُ الغُم
مَةُ عَنا وتُكْشَفُ الحَوْباءُ

Era n'omugabi gwe tuyita okuggyibwako obuyinike, n'akabi ne kaggibwako.

يا رحيماً بالمؤمنين إذا ما
ذَهِلَت عن أبنائها الرُّحَماءُ

Ggwe akwatirwa ekisa abakkiriza, ne bwe kiba nti abasinga okukwatirwa ekisa mu bantu beerabira abaana baabwe.

يا شفيعاً في المُذنبين إذا أش
فقَ مِنْ خَوفِ ذَنْبِهِ البُرَآءُ

Ggwe omuwolereza w'aboonoonyi, ne bwe kiba nti abatalina musango bakankana olw'okutya ebibi byabwe.

جُدْ لعاصٍ ومَا سِوايَ هُوَ العا
صِي وَلكنْ تَنَكُّرِي اسْتِحْياءُ

Gaba eri omuvvoonyi, era ne bwe kiba nti nze nze omuvvoonyi, okwegaana kwange kwe ky'okubikka eky'ensonyi.

وتَدَارَكْهُ بالعناية ما دا
مَ له بالذِّمامِ منك ذماءُ

Era mumutuukirire n'okufaayo kwo, nga akyalina akatundu k'obukuumi bwo n'endagaano yo.

أخَّرَتْهُ الأعمالُ والمالُ عَمَّا
قدَّمَ الصَّالحُونَ والأغنياءُ

Ebikolwa bye n'obugagga bwe bimuziyiza okuva mu birungi abatuukirivu n'abaggagga bye baawaayo.

كل يومٍ ذُنُوبُهُ صاعداتٌ
وعليها أنفاسُهُ صُعَدَاءُ

Buli lunaku ebibi bye bikka waggulu, n'empewo ye eri enzito olw'obuzito bwabyo.

أَلِفَ البِطْنَةَ المُبَطِّئَة السَّيْ
رِ بدار بها البِطانُ بِطَاءُ

Yenyigira mu kulya ennyo, ekikendeeza olugendo, mu kifo abalya ennyo gye baba bakereya.

فَبَكَى ذَنْبَهُ بِقَسْوَةِ قَلْبٍ
نَهَتِ الدَّمْعَ فالبُكاءُ مُكاءُ

Awo n'akaabira ekibi kye n'omutima ogukakanyavu ogwagaana amaziga, n'okukaaba kwe ne kuba ng'eddoboozi eritaliiko kigambo.

وغَدَا يَعْتِبُ القَضَاءُ ولا عذ
ر لعاص فيما يسوق القضاءُ

Era n'atandika okuvunaana ekiragiro kya Katonda, naye tewali kyakusonyiyisa omuvvoonyi mu ekyo ekiragiro kye kireeta.

أوثقته من الذنوب دُيُونٌ
شَدَّدَتْ فِي اقْتِضائِها الغُرَماءُ

Amabanja g'ebibi gamusibye, era abagazi bagezaako nnyo okugafuna.

ما لَهُ حِيلَةٌ سِوَى حِيلَةِ المُو
ثَقِ إِمَّا تَوَسُّلٌ أَوْ دُعَاءُ

Talina kyakukola okuggyako eky'oyo asibiddwa: oba okusaba obuyambi oba okusaba.

رَاجِياً أَنْ تعودَ أعمالُه السُّو
ءُ بِغُفْرَانِ اللَّهِ وَهْيَ هَباءُ

Ng'asuubira nti ebikolwa bye ebibi binaakyusibwa ne biba ebya bwereere olw'okusaasira kwa Katonda.

أَوْ تُرَى سَيِّئاتُهُ حَسَناتٍ
فيقَالُ اسْتحالتِ الصَّهْباءُ

Oba ebikolwa bye ebibi bitwalibwa ng'ebirungi, ne kiba nti kigambibwa nti omwenge omumyufu gwakyusiddwa ddala?

كلُّ أمْرٍ تُعنَى به تُقْلَبُ الأعْ
يانُ فيه وتَعْجَبُ البُصَراءُ

Buli kintu ky'okwatako kikyusa obutonde bwakyo ddala, ne kiremesa abalaba ab'amagezi amangi.

رُبَّ عَيْنٍ تَفَلْتَ في مائها المِلْ
حِ فأضْحَى وَهْوَ الفُراتُ الرَّوَاءُ

Emigga emeka, gye wacwamu amalusu mu mazzi gaayo ag'omunnyu, n'egafuuka amazzi ag'omugga Fulaati ag'omwoyo n'ag'okuyita obulungi.

آهِ مِما جَنَيْتُ إنْ كانَ يُغْنِي
ألِفٌ مِنْ عَظيمِ ذنْبٍ وهاءُ

Aah, ku ebyo bye nnakola, singa akatundu katono ak'ekibi ekikulu kaba kakamala!

أرْتَجِي التَّوْبَةَ النَّصُوحَ وفِي القَلْ
بِ نفَاقٌ وفي اللسانِ رِياءُ

Nneegomba okwenenya okw'amazima, naye obunnanfuusi buli mu mutima gwange n'okwekulumbaza kuli ku lulimi lwange.

ومتى يَسْتَقيمُ قَلْبِي ولِلْجِسْ
مِ اعْوِجَاجٌ مِنْ كَبْرتي وانْحِناءُ

Era ddi omutima gwange lwe gunaatereera, ng'omubiri gwange gukutama era gukolobye olw'obukadde bwange n'obunafu?

كُنْتُ في نَوْمَةِ الشَّبابِ فما اسْتَيْ
قَظْتُ إِلَّا ولِمَّتي شَمْطاءُ

Nnali nwebase mu tulo tw'obuvubuka, era saazuukuka okutuusa lwe nnali nfuuse nviiri njeru.

وتمادَيْتُ أَقْتَفي أَثَرَ القَوْ
مِ فطالَتْ مَسَافَةٌ واقْتِفَاءُ

Era nneeyongera okugoberera amagulu g'abalala, n'olugendo n'okugoberera ne biba biwanvu nnyo.

فوَرا السائرينَ وهْوَ أمامِي
سُبُلٌ وَعْرَةٌ وأرضٌ عَراءُ

Emabega w'abatambuze abatuukirivu, naye nga nkyali mu maaso, waliwo amakubo amagumu n'ettaka eritaliiko kintu, eritaliiko mpeera.

حَمِدَ المُدلِجونَ غِبَّ سُرَاهُم
وكَفَى مَنْ تَخَلَّف الإِبْطاءُ

Abo abaatambula n'obunyiikivu ekiro baafuna ettendo oluvannyuma lw'okutambula kwabwe, ate eri abo abasigala emabega, okulwawo kwennyini kwe kwabamalira.

رِحلةٌ لَمْ يَزَلْ يُفنِّدني الصَّي
فُ إِذَا مَا نَوَيْتُها والشِّتاءُ

Luno lugendo olw'ekyeya olumpewula buli lwe ndulowoozaako, era n'obutitiro bwe bwe bwenkana.

يَتَّقِي حُرُّ وجْهِي الحَرَّ والبَرْ
دَ وَقَدْ عَزَّ مِنْ لَظى الاتِّقاءُ

Amaaso gange ag'ekitiibwa geema okwewala ebbugumu n'embeera y'obunnyogovu, naye kifuuse kizibu nnyo okwekuuma obutayaka bwa muliro ogwaka.

ضِقْتُ ذَرْعاً مِمَّا جَنَيْتُ فَيوْمِي
قَمْطَرِيرٌ وليلَتي دَرْعاءُ

Nneeraliikirira nnyo olw'ebyo bye nnakola, n'olwekyo olunaku lwange luli lwa kisa, era ekiro kyange kiri kya kizikiza.

وَتَذَكَّرْتُ رَحْمَةَ اللَّهِ فالبِش
رُ لِوَجْهِي أنّى انْتَحَى تِلْقاءُ

Awo ne njijukira ekisa kya Katonda, n'essanyu ne limulisa amaaso gange buli we gaakyukira.

فألحَّ الرَّجاء والخوفُ بالقَلْ
بِ ولِلْخَوفِ والرَّجا إِخْفاءُ

N'olwekyo essuubi n'okutya byasigala mu mutima gwange, kubanga okutya n'essuubi byombi birina ekyama ekyekweka.

صَاحِ لا تأسَ إنْ ضَعُفْتَ عَنِ الطَّا
عةِ واسْتَأْثَرَتْ بها الأقوياءُ

Mukwano, tokwatibwa kiyongobero singa oli munafu mu buwulize, era ab'amaanyi be bakwatiridde.

إنَّ للَّهِ رَحمةً وأحَقُّ ال
ناسِ منه بالرَّحمةِ الضُّعَفَاءُ

Mazima ddala, Katonda alina ekisa, era abasinga okusaana ekisa kye be banafu.

فابقَ في العُرْجِ عندَ مُنْقَلَبِ الذَّوْ
دِ ففِي العَوْدِ تَسْبِقُ العَرْجاءُ

N'olwekyo sigala mu balema ku kifo ekikyukirwamu ekisibo, kubanga mu kuddamu, omulema ayinza okusukka.

لا تَقُلْ حاسداً لِغَيْرِك هذَا
أثْمَرَتْ نَخْلَهُ ونَخْلِي عَفاءُ

Togamba, olw'obuggya eri omulala, nti, "Omuti gwe ogw'enkindu gwabalako ebibala, ate ogwange guli gwa kikalu."

وائْتِ بالمَسْتَطاع مِنْ عَمَل البر
ر فقدْ يُسْقِطُ الثِّمارَ الإِتاءُ

Era kola ebikolwa ebirungi by'osobola, kubanga n'ebibala ebingi biyiza okuviirako ebimu okugwa.

وبِحُبِّ النبيِّ فابْغِ رِضَى الل
هِ فَفِي حُبِّهِ الرِّضا والحِبَاءُ

N'olwekyo, ng'oyagala Nabbi ﷺ, nnoonya okusiima kwa Katonda, kubanga mu kwagala kwe mulimu okusiima kwa Katonda n'empeera ennyingi.

يا نبيَّ الهُدَى اسْتِغَاثَةَ مَلْهو
فٍ أَضَرَّتْ بحالِه الحوْبَاءُ

Ggwe Nabbi ow'obulagirizi ﷺ, kuno kwe kusaba okw'amaanyi okw'omuntu ali mu buzibu obungi, ng'embeera ye ekoseddwa nnyo ekibi.

يَدَّعِي الحُبَّ وهْوَ يأْمُرُ بالسُّو
ءِ ومَنْ لِي أنْ تَصْدُقَ الرَّغْبَاءُ

Yeeyita nti ayagala, naye alagira obubi, era nze nandyosuubira ntya okwegomba kwange okw'amazima okuba okw'amazima?

أَيُّ حُبٍّ يَصِحُّ منه وطَرْفِي
لِلْكَرَى واصِلٌ وطَيْفُكَ رَاءُ

Kwagala kwa ngeri ki okw'amazima okuyinza okuva mu ye, ng'amaaso ge buli kiseera galowooza ku tulo, ate ekifaananyi kyo eky'omukisa ﷺ kiba kikyaliwo okukiraba?

ليت شِعرِي أَذَاكَ مِنْ عُظمِ ذَنْبٍ
أمْ حُظُوظُ المُتَيَّمِينَ حُظَاءُ

Nandyagadde okumanya oba embeera eno eva ku bunene bw'ekibi kyange, oba bino bye bintu ebyateekebwawo eri abo abaganyulwa mu kwagala okw'amaanyi.

إنْ يكُنْ عُظْمُ زَلَّتي حَجْبَ رُؤْيَا
كَ فقدْ عَزَّ داءَ قلبي الدَّواءُ

Singa obunene bw'ekibi kyange bwe bukwekedde amaaso go ﷺ okuva gye ndi, awo eddagala ly'obulwadde bw'omutima gwange lifuuse eritaganyulwa.

كيف يَصدا بالذَّنْبِ قلبُ مُحِبٍّ
وله ذِكْرُكَ الجميلُ جِلاءُ

Omutima gw'omwagalwa guyinza gutya okwonooneka olw'ekibi, ng'okujjukira kwo okw'ekisa ﷺ kye kigumulisa?

هذه عِلَّتي وأنت طبيبي
ليسَ يَخفَى عليك في القلبِ داءُ

Obulwadde bwange buno, era ggwe ﷺ omusawo wange, kubanga tewali bulwadde bw'omutima obukweka ku kumanya kwo.

ومِنَ الفَوْزِ أنْ أبُثَّكَ شكوَى
هِيَ شكوَى إليكَ وهْيَ اقْتضاءُ

Mazima ddala kye kiwanguzi nti nnyinza okukufukululira okwemulugunya kwange ﷺ, okwemulugunya okukukwata ggwe era nga kye kyennyini ekisaanidde.

ضُمِّنتها مَدَائح مُستطابٌ
فيك منها المَديحُ والإصغاءُ

Nnakiteekamu ettendo, okuvaamu okutendereza n'okuwuliriza okw'obwegendereza byombi binyuma bwe bikukwata ggwe ﷺ.

قلما حاوَلتْ مَدِيحكَ إِلّا
سَاعَدَتْهَا مِيمٌ ودالٌ وحَاءُ

Tewali lwe nnakozesa okukutendereza ﷺ nga tewali nnukuta Mim, Dal, ne Ha nga zinyamba mangu mu kugeza kwange.

حقَّ لِي فيكَ أنْ أُسَاحِلَ قوْماً
سَلَّمَتْ منهم لَدَلْوِي الدِّلاءُ

Kye kyennyini ekisaanidde nze okukukwata ggwe ﷺ okugugulana n'abawandiisi b'ebitontome abakopo baabwe baawaddeyo eri obukugu bwange obw'ebitontome.

إنَّ لِي غيرةً وقد زَاحَمَتْني
في معاني مَديحِكَ الشُّعراءُ

Mazima ddala, nina obuggya obw'amaanyi, kubanga abawandiisi b'ebitontome abalala bampuganyizza mu kutegeera amakulu amagezi ag'ettendo lyo ﷺ.

ولقلبي فيك الغُلوُّ وأنَّى
لِلِساني في مَدْحِكَ الغُلواءُ

Omutima gwange gukukwata n'okwagala okungi ﷺ, naye olulimi lwange luyinza lutya okutuuka ku nkomerero eno mu kutegeeza ettendo lyo?

فأَثِبْ خاطِراً يَلَذُّ له مَدْ
حُك عِلْماً بأَنه اللَّأْلاءُ

N'olwekyo, empeera amagezi agasanyukira ettendo lyo ﷺ, ng'amanyi bulungi nti ettendo eryo ly'ekitalo.

حاكَ مِنْ صَنْعَةِ القَرِيض بُرُوداً
لَكَ لم تحْكِ وشْيَها صَنْعَاءُ

Kyawewese okuva mu bugezi bw'ebitontome engoye ennungi eri ggwe ﷺ, obukomera bwazo obw'ekitalo n'abakugu b'e Sana'a tebaasobola kubukola.

أعجزَ الدُّرَّ نَظمُهُ فاستوتْ في
هِ اليَدَانِ الصَّناعُ والخَرْقَاءُ

Okukola kwayo kufuudde n'enjuba entono, n'ekifuula emikono egy'obukugu n'egitaliiko bukugu okwenkana mu kukola kwayo.

فَارْضَهُ أفْصَحَ امرئٍ نطقَ الضَّا
دَ فقامتْ تَغَارُ منها الظاءُ

N'olwekyo, kikwatire, ggwe asinga okuba omulungi mu bantu ﷺ, eyayogera ennukuta Dad n'obukakafu obw'ekitalo n'ennukuta Zha n'eggya obuggya.

أبِذِكْرِ الآياتِ أُوفِيكَ مَدْحَاً
أيْنَ مِنى وأَيْنَ منها الوفَاءُ

Nnyinza okutuukiriza ettendo lyo ﷺ okuyita mu kumenya amannya g'ebigambo bya Katonda byokka, ng'obuyinza bwange butono nnyo era n'okutuukiriza okw'amazima kuva wa?

أمْ أُمَارِي بهِنَّ قَوْمَ نَبِيٍّ
ساءَ ما ظَنَّهُ بِيَ الأغبياءُ

Oba nja kugugulana n'ebigambo bino eri abantu ba Nabbi ﷺ, abatamanyi bampadde omusango gwa ngeri ki!

ولَكَ الأُمَّةُ التي غَبَطَتْهَا
بكَ لَمَّا أتيْتَها الأنبياءُ

Era ggwe olina eggwanga abanabbi bennyini lye baakwatirwa obuggya bwe wabajjira.

لَمْ نَخَفْ بَعْدَكَ الضَّلالَ وفينا
وَارِثُوا نُورِ هَدْيِكَ العُلَماءُ

Tetwatya kubuuka oluvannyuma lwo, kubanga mu ffe mulimu abayivu abasikira ekitangaala eky'obulagirizi bwo.

فانْقَضَتْ آيُ الَانبياءُ وَآيا
تُكَ في الناس ما لَهُنَّ انْقضاءُ

Kubanga obubonero bw'abanabbi bwayitawo, naye obubonero bwo mu bantu tebuliiko nkomerero.

والكراماتَ منهمُ مُعجزاتٌ
حازَهَا مِنْ نَوَالِكَ الأولياءُ

N'ebyamagero (karamat) ebyalabisibwa bo bye byewuunyo abatukuvu bye baafuna olw'obugagga bwo.

إنَّ مِنْ مُعجزاتِكَ العَجزَ عَنْ وص
فِكَ إذْ لا يَحُدُّهُ الإحصاءُ

Mazima ddala, mu byamagero byo mulimu obutakyusobola kukwogerako, kubanga tewali kubala kusobola kukwetooloola.

كيفَ يَسْتَوعِبُ الكلامُ سَجَايا
كَ وَهَلْ تَنْزِحُ البحار الرِّكَاءُ

Ebigambo ebya bulijjo biyinza bitya okwetooloola empisa zo ez'ekitiibwa, era ennyanja entono ziyinza okukala?

ليسَ مِنْ غايَةٍ لِوَصْفِكَ أَبغي
ها وللْقَوْلِ غايَةٌ وانتهاءُ

Sirina kkomo lye nnoonya ku kwogera kwo, wadde ng'olulimi lulina ekkomo n'enkomerero.

إنما فضلُكَ الزَّمَانُ وآيا
تُكَ فيما نَعُدُّهُ الآناءُ

Mazima ddala, obulungi bwo bwe biseera byennyini, n'obubonero bwo bye biseera bye tubala.

لَمْ أُطِلْ في تَعْدادِ مَدْحِكَ نُطْقي
ومُرادِي بذلك استقصاءُ

Ssaayongedde kwogera kwange mu kubala ebitendo byo, wadde ng'ekigendererwa kyange kwe kubimala byonna.

غير إنيَ ظمآنُ وَجْدٍ ومَا لي
بِقَليلٍ مِنَ الورودِ ارْتِواءُ

Naye ndi muyuufu olw'okwagala okungi, era tewali kunywa kutono kusobola kukkakkanya ennyonta yange.

فسلامٌ عليك تَتْرَى مِنَ الل
هِ وَتَبْقَى به لَكَ البَأواءُ

Kale emirembe gibeere ku ggwe ﷺ, okuva eri Katonda awatali kulekeraawo, era n'ekitiibwa kyo kibeerewo olw'ekyo.

وسلامٌ عليك منكَ فما غَي
رُك منه لكَ السلام كِفاءُ

Era emirembe gibeere ku ggwe ﷺ okuva gy'oli, kubanga tewali mulala akugwanira emirembe egyo.

وَسَلامٌ مِنْ كلِّ ما خَلَقَ الل
هُ لِتحْيا بِذِكْرِكَ الأملاءُ

Era emirembe okuva mu byonna Katonda bye yatonda, abantu balyoke babeerewo olw'okukujjukira kwo.

وَصلاةٌ كالمِسْكِ تَحْمِله مِن
ني شمَالٌ إليكَ أَو نكْباءُ

N'essaala ng'akaloosa, eggyibwa gye ndi okujja gy'oli ﷺ ng'etwaliddwa empewo ey'obukiika kkono oba empewo ey'enjawulo.

وَسَلامٌ عَلَى ضَرِيحِكَ تخْضَل
لُ به منه تُرْبَةٌ وَعْساءُ

Era emirembe ku ntaana yo ﷺ, olw'ekyo ettaka lyayo eggonvu, ery'omusenyu, ne lifuuka ttaka erinyogovu.

وَثَنَاءٌ قَدَّمْتَ بينَ يَدَيْ نَجْ
وَايَ إذْ لم يكن لَديَّ ثَراءُ

N'ebitendo bye nawaayo nga sinnasaba, kubanga saalina bugagga.

ما أَقَامَ الصلاةَ مَنْ عَبَدَ الل
هِ وقامتْ بِربِّهَا الأشياءُ

Omuweereza wa Katonda bwe yateekawo essaala mu bujjuvu, ng'ebintu byonna biyimiridde ku Mukama waabyo!