Okukkiriza Eby'ekyama

Ensi tekomerwa ku ebyo byokka ebitwalika n'ebitwalika byaffe eby'omubiri ebitonotono, kubanga amazima gasinga obugazi ensi ey'ebintu eby'omubiri. Kubanga Omwoyo, ogw'ekyama ky'obulamu bwaffe, kye kituufu ekiriwo kye tukikkiriza wadde nga obutonde bwa gwo tebutwalika na bitwalika byaffe eby'omubiri. Bwe kityo, okukkiriza eby'ekyama kye kiyawula omukkiriza, kubanga akkiriza ebyo ebiri emabega w'ebintu eby'omubiri ng'asinziira ku bigambo bya Allah eby'amazima, era kye kisinga obukulu mu mitindo gy'okutegeera okw'amazima.

Mu magezi ga Allah n'ekisa kye gye tuli, yatubuulira ebyo eby'amagezi gaffe tegatwalika gaawaka, era kino yakikola okuyita mu bubaka bwe obwajja okuva ebweru waffe. Era amawulire gano ag'Obwa Katonda gaakozesa amakubo aganywevu, ekisinga obukulu kwe kutuma Ba Malaika eri Abalagira abalondemu okutuusa Sharia (amateeka ga Allah); kino kibeere okwanjula gye tuli okutuggya mu buzibu bw'ebintu eby'omubiri okututwala mu bugazi bw'okumanya Allah n'okukola ku lw'Olusiku Olw'enkomerero.

Empisa ennungi teziyimirira bulungi okuggyako nga zizimbibwa ku musingi gw'okukkiriza, kubanga omukkiriza akakasa nti Allah amulaba mu kyama kye ne mu lwatu lwe, y'omu yekka akola obulungi era n'atakyuka mu bubi, oba afunye ettendo oba talifunye. Naye oyo akwata ebikolwa bye ku nsonga z'ebintu eby'omubiri zokka, asigala nga musibe w'ebigendererwa bye eby'obuntu, ng'agaana okukulaakulana kw'omwoyo n'emikisa gy'obuntu egisinga obukulu.

Mu nkomerero, okukkiriza eby'ekyama tekukontana na mateeka g'ensi, kubanga Allah ye Mutonzi w'ensonga n'ebivaamu. Era ekyo abamu kye balowooza nti kikontana wakati w'amagezi n'ebimu ku by'ekyama, mu butuufu kye kirema mu kutegeera. Eky'okulabirako, amawulire g'obudde si kutegeera bya kyama, wabula kunoonyereza ku mateeka ga Allah mu bintu eby'omubiri ebirabika, kyenkanankana n'oyo alaba okujja kw'ebbaluwa n'agitegeeza nga tennatuuka.

إن العالم لا يقتصر على ما تدركه حواسنا المحدودة، فالحقيقة أوسع من عالم الشهادة المادي. فالروح، التي هي سر حياتنا، حقيقة قائمة نؤمن بها رغم غياب ماهيتها عن إدراكنا الحسي. وهكذا، يُعد الإيمان بالغيب تمييزاً للمؤمن، حيث يصدق بما وراء المادة اعتماداً على خبر الله الصادق، وهو أسمى مراتب اليقين.

من حكمة الله ورحمته بنا أن أخبرنا عما تعجز عقولنا عن إدراكه وحده، وذلك عبر رسالاته التي جاءت من خارج ذواتنا. وقد اتخذت هذه الأخبار الإلهية طرقاً ثابتة، أعظمها إرسال الملائكة إلى الرسل المصطفين لتبليغ الشريعة؛ ليكون ذلك بياناً لنا يخرجنا من ضيق المادة إلى رحابة المعرفة بالله والعمل لليوم الآخر.

إن الأخلاق الفاضلة لا تستقيم إلا إذا بُنيت على أساس العقيدة الإيمانية، فالمؤمن الذي يوقن بأن الله يراه في سره وعلانيته هو وحده الذي يلتزم الخير ويجتنب الشر، سواء وجد ثناءً أو لم يجد. أما من يربط أفعاله بالأسباب المادية وحدها، فإنه يظل أسيراً لمصالحه الشخصية، معرضاً عن الرقي الروحي والقيم الإنسانية السامية.

ختاماً، إن الإيمان بالغيب لا يتناقض مع السنن الكونية، فالله هو خالق الأسباب والمسببات. وما يظنه البعض تعارضاً بين العلم وبعض الغيبيات، هو في الحقيقة قصور في الفهم. فالنشرة الجوية مثلاً ليست إدراكاً للغيب، بل استقراءً لسنن الله في الظواهر المادية المشهودة، تماماً كمن يرى قدوم البريد ويخبر به قبل وصوله.