Okusiiba
Okusiiba kye kipilaali ekya kana, era kuba kwa kuleka okulya n'okunywa n'ebintu ebirala byonna ebimenya okusiiba okuva enjuba lwe yebukira okutuuka lwe egwa mu mwezi gwa Ramadhan omukulu. Okusiiba ssomero ly'okutya Allah, okugumiikiriza, n'okusaasira abanaku.
Okusiiba mu Busiraamu kibalibwa ng'essomero ly'okuyigiriza eritali lyabulijjo, kubanga si kuleka kulya na kunywa kwokka, wabula kye kikolwa eky'okweweerera n'okugondera ebyegwanyizibwa by'omuntu ekiragiro kya Allah. Okwewulira kw'omukkiriza enjala n'ennyonta mu nnaku ez'ebbugumu kumuleetera okukakasa amaanyi g'obuyinza bwe, era kumuyigiriza engeri y'okuwangula okwegomba kwe, ng'ayambibwa okugumiikiriza obuzibu bw'okusinza ng'anoonya okusiimibwa kwa Allah Omutukuvu.
Era mu magezi agasinga obukulu ag'okusiiba mwe muli okukulaakulanya endowooza y'okufaayo ku balala. Omugagga bw'awulira enjala, amanya mu mutima gwe amazima g'ebyo omunaku omwavu by'ayitamu, ekimuleetera okwegomba okugaba n'okubudaabuda. Kino kye kigambo eky'okusaasiragana mu bantu n'obwenkanya, awali enjawulo wakati w'abantu we ziwereera, n'emmeeme n'eyegomba okuyamba abatalina, n'okusinza ne kiva mu kuba ekintu ky'omuntu omu ne kifuuka ekikolwa ekigatta emitima n'okunyweza obumu bw'ekitundu.
N'okusiiba era kuleeta mu mutima gw'omukkiriza okwekebejja okutali kuggwaawo; kubanga aleka ebimenya okusiiba mu kyama ne mu lwatu, era kino kinyweza okutya Allah mu ye, okwo kwe kusinga obukulu mu ddiini. Era ng'ayita mu kuddamu okusinza kuno buli mwaka, Omuyisiraamu akola empisa ey'okujjukira okugondera Allah mu buli kigenda mu maaso mu bulamu bwe, n'afuuka akkirizibwa okuleka ekisunguwaza Mukama we, n'okunyweza ku kkubo lye newankubadde ebyokulya n'okunyigirizibwa kw'omwoyo biba bikutuseeko.
الصيام هو الركن الرابع، ويكون بالامتناع عن الطعام والشراب وسائر المفطرات من طلوع الفجر إلى غروب الشمس في شهر رمضان المبارك. الصيام مدرسة للتقوى والصبر والرحمة بالفقراء.
يُعد الصوم في الإسلام مدرسةً تربويةً فريدة، فهو ليس مجرد امتناع عن الطعام والشراب، بل هو تمرينٌ عمليٌّ على ضبط النفس وإخضاع رغباتها لأمر الله. إن شعور المؤمن بالجوع والعطش في الأيام الحارة يجعله يختبر قوة الإرادة، ويُعلمه كيف ينتصر على شهواته، مستعينًا بالصبر على مشقة العبادة ابتغاءً لمرضاة الله تعالى.
ومن أسمى حكم الصوم تنميةُ الشعور بالآخرين، فعندما يجوع الغني، يدرك بحسه حقيقة ما يعانيه الفقير المعدم، مما يبعث في قلبه الرغبة في العطاء والمواساة. إنه درسٌ في التراحم الاجتماعي والعدل، حيث تذوب الفوارق بين الناس، وتتوق النفس لمساعدة المحرومين، فتتحول العبادة من شأنٍ فرديٍّ إلى ممارسةٍ تؤلف بين القلوب وتشد أزر المجتمع.
كما يورث الصوم في قلب المؤمن رقابةً ذاتيةً مستمرة؛ إذ يمتنع عن المفطرات في الخلوة والجلوة، وهذا يعزز في نفسه التقوى التي هي جوهر الدين. ومن خلال تكرار هذه العبادة كل عام، يتعود المسلم على استحضار طاعة الله في كل شؤون حياته، فيصبح قادراً على ترك ما يغضب ربه، والالتزام بمنهجه مهما بلغت المغريات والضغوطات النفسية.