ຄວາມເຊື່ອໃນກໍານົດຂອງ Allah

ຄວາມເຊື່ອໃນກໍານົດຂອງ Allah ໃນອິດສະລາມ ບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງການຖືກບັງຄັບ ຫຼື ການປ່ອຍປະລະເລີຍ, ແຕ່ມັນຄືການຍອມຮັບໃນພຣະປະສົງຂອງ Allah ພ້ອມທັງຢືນຢັນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງມະນຸດ. ຄວາມຍຸຕິທໍາຂອງ Allah ບໍ່ສາມາດວັດແທກໄດ້ດ້ວຍມາດຕະຖານທີ່ຈໍາກັດຂອງມະນຸດ; ເຊັ່ນດຽວກັບນັກຮຽນອາດຈະເຫັນວ່າການລົງໂທດຂອງຄູອາຈານເປັນຄວາມບໍ່ຍຸຕິທໍາ, ແຕ່ມັນຄືຄວາມຍຸຕິທໍາຢ່າງແທ້ຈິງເພື່ອຜົນປະໂຫຍດຂອງລາວ, ບາງທີກໍານົດຂອງ Allah ອາດຈະເບິ່ງຄືວ່າລຶກລັບສໍາລັບພວກເຮົາ, ແຕ່ໂດຍເນື້ອແທ້ແລ້ວມັນຄືປັນຍາແລະຄວາມຍຸຕິທໍາທີ່ພວກເຮົາບໍ່ສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ທັງໝົດ.

Allah ໄດ້ປະທານສະຕິປັນຍາແລະເຈດຈໍານົງໃຫ້ແກ່ມະນຸດ, ແລະພຣະອົງຈະຊໍາລະສະສາງລາວພາຍໃນຂອບເຂດຄວາມສາມາດແລະເສລີພາບຂອງລາວເທົ່ານັ້ນ. ຂໍ້ຄວາມທີ່ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງການບັງຄັບແມ່ນໝາຍເຖິງສິ່ງທີ່ເປັນຈັກກະວານທີ່ເກີນກວ່າຄວາມສາມາດຂອງພວກເຮົາ ເຊິ່ງບ່າວບໍ່ໄດ້ຖືກສອບສວນ, ໃນຂະນະທີ່ການກະທໍາທີ່ນໍາໄປສູ່ການຕອບແທນແລະການລົງໂທດແມ່ນຢູ່ໃນຂອບເຂດການເລືອກຂອງມະນຸດ. ດັ່ງນັ້ນ, ການຊີ້ທາງທີ່ຖືກຕ້ອງແລະການຫຼົງຜິດແມ່ນຜົນມາຈາກຄວາມພະຍາຍາມຂອງບຸກຄົນແລະການກະທໍາທີ່ລາວເລືອກດ້ວຍເຈດຈໍານົງອິດສະຫຼະຂອງລາວ.

ບັນພະບຸລຸດຜູ້ຊອບທໍາໄດ້ຖືເອົາຄວາມເຊື່ອໃນກໍານົດຂອງ Allah ເປັນແຮງຈູງໃຈໃນການເຮັດວຽກ, ການຕໍ່ສູ້ (Jihad), ແລະການໃຊ້ເຫດຜົນ, ໂດຍເຊື່ອວ່າປັດໄຈຍັງຊີບແລະອາຍຸໄຂໄດ້ຖືກກໍານົດໄວ້ແລ້ວ, ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາຈຶ່ງເຮັດວຽກຢ່າງໜັກແລະຝາກຝັງຕໍ່ Allah ໂດຍບໍ່ມີຄວາມຂີ້ຄ້ານ ຫຼື ຄວາມເຫງົາຫງອຍ. ສ່ວນການອ້າງເຖິງກໍານົດຂອງ Allah ເພື່ອແກ້ຕົວສໍາລັບຄວາມບົກຜ່ອງ ຫຼື ການກະທໍາຜິດນັ້ນແມ່ນຂໍ້ອ້າງທີ່ອ່ອນແອແລະຖືກປະຕິເສດ, ເພາະມະນຸດບໍ່ຮູ້ສິ່ງທີ່ເບິ່ງບໍ່ເຫັນ, ແຕ່ລາວຕອບສະໜອງຕໍ່ຄວາມຢາກຂອງຕົນເອງ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ມີໃຜມີຂໍ້ອ້າງໃນການລະເລີຍສິ່ງທີ່ Allah ໄດ້ສັ່ງໄວ້.

الإيمان بالقدر في الإسلام لا يعني الجبر أو التواكل، بل هو إقرار بمشيئة الله مع إثبات مسؤولية الإنسان. إن عدالة الله لا تُقاس بمقاييس البشر القاصرة؛ فكما قد يرى التلميذ تأديب معلمه ظلماً وهو عين العدل لمصلحته، قد تبدو لنا أقدار الله غامضة، لكنها في جوهرها حكمة وعدل لا نحيط بكافة جوانبهما.

يعطي الله الإنسان عقلاً وإرادة، ويحاسبه في نطاق قدرته وحريته فقط. النصوص التي توحي بالإجبار تشير إلى أمور كونية فوق طاقتنا لا يُسأل عنها العبد، بينما الأعمال التي يترتب عليها الثواب والعقاب هي في دائرة اختيار الإنسان. لذا، فإن الهداية والضلال هما نتيجة لسعي المرء وأعماله التي اختارها بإرادته الحرة.

اتخذ السلف الصالح من الإيمان بالقدر دافعاً للعمل والجهاد والأخذ بالأسباب، مؤمنين أن الرزق والأجل مقدران، فعملوا بجد وتوكلوا على الله دون كسل أو خمول. أما الاحتجاج بالقدر لتبرير التقصير أو المعصية فهو حجة واهية ومردودة، لأن الإنسان لا يعلم غيبه، بل يستجيب لشهوته، فليس لأحد عذر في ترك ما أمره الله به.