القسم السادس: الآداب والأخلاق
Fizarana fahenina: Fomba sy Toetra Tsara
الباب الأول: السيرة النبوية والشمائل والإعجاز
Toko voalohany: Tantaram-piainan'ny Mpaminany sy ny Toetrany ary ny Fahagagana
قال رسول الله ﷺ «يَا أَنْجَشَةُ، رُوَيْدَكَ سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ry Anjashah ô, miadana amin'ny fitondranao ireo vehivavy, izay toy ny tavoahangy fitaratra.»
الباب الثاني: فضائل الأنبياء والصحابة والأعمال
Toko Faharoa: Ny Hasin'ny Mpaminany sy ny Sahaba ary ny Asa
قال رسول الله ﷺ «أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللهِ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا، ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ».
Hoy ny Mpaminany ﷺ: «Ny asa tian'i Allah indrindra dia ny Salat amin'ny fotoanany, avy eo ny fanajana ny ray aman-dreny, avy eo ny Jihad amin'ny lalan'i Allah.»
قال رسول الله ﷺ «خَيْرُ بَيْتٍ فِي الْمُسْلِمِينَ بَيْتٌ فِيهِ يَتِيمٌ يُحْسَنُ إِلَيْهِ، وَشَرُّ بَيْتٍ فِي الْمُسْلِمِينَ بَيْتٌ فِيهِ يَتِيمٌ يُسَاءُ إِلَيْهِ، أَنَا وَكَافِلُ الْيَتِيمِ فِي الْجَنَّةِ هَكَذَا».
Hoy ny Mpaminany ﷺ: «Ny trano tsara indrindra eo amin'ny Silamo dia trano misy kamboty izay ikarakarana azy tsara, ary ny trano ratsy indrindra eo amin'ny Silamo dia trano misy kamboty izay ikarakarana azy ratsy. Izaho sy ny mpiahy ny kamboty dia ho ao amin'ny Jannah (Paradisa) toy izao.»
قال رسول الله ﷺ «صَنَائِعُ الْمَعْرُوفِ تَقِي مَصَارِعَ السُّوءِ».
Hoy ny Mpaminany ﷺ: «Ny fanaovana soa dia miaro amin'ny fahafatesana ratsy.»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ».
Hoy ny Mpaminany ﷺ: «Izay mitarika amin'ny tsara dia hahazo valisoa mitovy amin'ny an'ny mpanao izany.»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً حَسَنَةً كَانَ لَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ، وَمَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ».
Hoy ny Mpaminany ﷺ: «Izay manomboka Sunnah (fomba fanao) tsara eo amin'ny finoana Silamo dia hahazo ny valisoany sy ny valisoan'izay manaraka izany aoriany, tsy misy fihenana na kely aza amin'ny valisoan'izy ireo. Ary izay manomboka Sunnah ratsy eo amin'ny finoana Silamo dia ho eo aminy ny fahotany sy ny fahotan'izay manaraka izany aoriany, tsy misy fihenana na kely aza amin'ny fahotan'izy ireo.»
الباب الرابع: الأدب والأخلاق والرقائق
Toko fahaefatra: Fomba amam-panao, toetra tsara ary zavatra manalefaka fo
«اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ».
«Tandremo ny fitalahoan'ny voafoana, satria tsy misy sakana eo anelanelan'izany sy Allah.»
قال رسول الله ﷺ «اتَّقُوا الظُّلْمَ فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَاتَّقُوا الشُّحَّ فَإِنَّ الشُّحَّ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ حَمَلَهُمْ عَلَى أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Tandremo ny tsy rariny, satria ny tsy rariny dia haizina amin'ny Andron'ny Fitsarana. Ary tandremo ny fitsiriritana, satria ny fitsiriritana no nandringana ireo talohanareo, nanosika azy ireo handatsaka ny ran'izy samy izy sy hanitsakitsaka ny zavatra voarara tamin'izy ireo.»
قال رسول الله ﷺ «أَثْقَلُ شَيْءٍ فِي مِيزَانِ الْمُؤْمِنِ خُلُقٌ حَسَنٌ، إِنَّ اللهَ يَبْغَضُ الْفَاحِشَ الْمُتَفَحِّشَ البذيء».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Ny zavatra mavesatra indrindra eo amin'ny mizanan'ny mpino dia ny toetra tsara. Marina tokoa fa Allah dia mankahala ny olona manao fahavetavetana, mamoafady ary ratsy fiteny.»
قال رسول الله ﷺ «أَحْبِبْ حَبِيبَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ بَغِيضَكَ يَوْمًا مَا، وَأَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ حَبِيبَكَ يَوْمًا مَا».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Tiavo amim-pahamendrehana ny namanao, fa mety ho lasa fahavalonao izy indray andro any. Ary ankahalao amim-pahamendrehana ny fahavalonao, fa mety ho lasa namanao izy indray andro any.»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَحَبَّ الله عَبْدًا حَمَاهُ الدُّنْيَا كَمَا يَحْمِي أَحَدُكُمْ سَقِيمَهُ الْمَاءَ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Rehefa tia mpanompo iray i Allah, dia miaro azy amin'izao tontolo izao Izy, toy ny fiarovan'ny iray aminareo ny marariny amin'ny rano.»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَحَبَّ الله عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنَّ الله يُحِبُّ فُلَانًا فَأَحِبَّهُ فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ، فَيُنَادِي جِبْرِيلُ فِي أَهْلِ السَّمَاءِ إِنَّ الله يُحِبُّ فُلَانًا فَأَحِبُّوهُ فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ، ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي الأَرْضِ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Rehefa tia mpanompo iray i Allah, dia miantso an'i Jibril Izy ka manao hoe: 'Tia an'i (anarana) i Allah, koa tiavo izy.' Dia tian'i Jibril izy. Dia miantso any amin'ny mponina any an-danitra i Jibril ka manao hoe: 'Tia an'i (anarana) i Allah, koa tiavo izy.' Dia tian'ny mponina any an-danitra izy. Avy eo dia apetraka ho azy ny fanekena eto an-tany.»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدٍ خَيْرًا عَسَّلَهُ، قِيلَ: كَيْفَ يُعَسِلُهُ؟ قال: يَفْتَحُ لَهُ عَمَلًا صَالِحًا قَبْلَ مَوْتِهِ ثُمَّ يَقْبِضُهُ عليه».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Rehefa irin'i Allah ny soa ho an'ny mpanompo iray, dia omeny fahafahana hanao soa izy.» Nisy nanontany hoe: 'Ahoana no anaovany izany?' Hoy Izy: 'Manokatra asa tsara ho azy alohan'ny fahafatesany Izy, ary avy eo dia maka ny fanahiny eo am-panaovana izany.'»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدِهِ الْخَيْرَ عَجَّلَ لَهُ الْعُقُوبَةَ فِي الدُّنْيَا، وَإِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدِهِ الشَّرَّ أَمْسَكَ عَنْهُ بِذَنْبِهِ، حَتَّى يُوَافِي بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Rehefa irin'i Allah ny soa ho an'ny mpanompony, dia haingana Izy manome sazy azy eto amin'izao tontolo izao. Ary rehefa irin'i Allah ny ratsy ho an'ny mpanompony, dia tazoniny aminy ny sazy noho ny fahotany, mandra-pahatongany amin'izany amin'ny Andron'ny Fitsarana.»
قال رسول الله ﷺ «أَرْبَعٌ إِذَا كُنَّ فِيكَ فَلَا عَلَيْكَ مَا فَاتَكَ مِنَ الدُّنْيَا: صِدْقُ الحَدِيثِ، وحِفْظُ الأمانَةِ، وَحُسْنُ الخُلُقِ، وَعِفَّةُ مَطْعَمٍ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Zavatra efatra raha eo aminao, dia tsy maninona na inona na inona very aminao eto amin'izao tontolo izao: ny fahamarinana amin'ny fitenenana, ny fitandremana ny fitokisana (amanah), ny toetra tsara, ary ny fahadiovan'ny sakafo.»
قال رسول الله ﷺ «ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُحِبَّكَ الله، وَازْهَدْ فِيمَا فِي أَيْدِي النَّاسِ يُحِبَّكَ النَّاسُ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Aza miraharaha loatra an'izao tontolo izao, dia ho tian'i Allah ianao. Ary aza miraharaha loatra izay eo am-pelatanan'ny olona, dia ho tian'ny olona ianao.»
قال رسول الله ﷺ «أَفْشِ السَّلامَ، وَأَطْعِمِ الطَّعَامَ، وَصِلِ الأَرْحَامَ، وَقُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ، وَادْخُلِ الجَنَّةَ بِسَلامٍ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Aparitaho ny fiarahabana (Salam), ary omeo sakafo ny olona, ary tazomy ny fifandraisana amin'ny havana, ary mitsangàna amin'ny alina raha matory ny olona, dia hiditra any an-danitra amim-piadanana ianao.»
قال رسول الله ﷺ «أَلا أُخْبِرُكُمْ بِأَفْضَلَ مِنْ دَرَجَةِ الصِّيَامِ وَالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ؟ إِصْلَاحُ ذَاتِ البَيْنِ، فَإِنَّ فَسَادَ ذَاتِ البَيْنِ هِيَ الْحَالِقَةُ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Tsy holazaiko anareo ve izay tsara kokoa noho ny haavon'ny fifadian-kanina sy ny vavaka ary ny fiantrana? Ny fampihavanana eo amin'ny olona. Satria ny faharavan'ny fifandraisana eo amin'ny olona dia mpandringana.»
قال رسول الله ﷺ «أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِكُمْ مِنْ شَرِّكُمْ؟ خَيْرُكُمْ مَنْ يُرْجَى خَيْرُهُ وَيُؤْمَنُ شَرُّهُ، وَشَرُّكُمْ مَنْ لَا يُرْجَى خَيْرُهُ وَلَا يُؤْمَنُ شَرُّهُ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Tsy holazaiko anareo ve izay tsara indrindra aminareo sy izay ratsy indrindra aminareo? Ny tsara indrindra aminareo dia izay antenaina ny soa avy aminy ary azo antoka fa tsy hanao ratsy. Ary ny ratsy indrindra aminareo dia izay tsy antenaina ny soa avy aminy ary tsy azo antoka fa tsy hanao ratsy.»
قال رسول الله ﷺ «الْبِرُّ حُسْنُ الْخُلُقِ، وَالإِثْمُ مَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ وَكَرِهْتَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ النَّاسُ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Ny hatsaram-panahy dia ny toetra tsara. Ary ny fahotana dia izay mampisalasala anao ao am-ponao ary tsy tianao ho fantatry ny olona.»
قال رسول الله ﷺ «الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Ny fahamenarana dia soa avokoa.»
قال رسول الله ﷺ «الرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى، ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ».
Hoy ny Iraka ﷺ: «Ireo mpamindra fo dia hamindran'ny Ar-Rahman fitiavana, Izy izay voatahy sy Avo Indrindra. Mamindra fo amin'izay eto an-tany, dia hamindra fo aminareo izay any an-danitra.»
قال رسول الله ﷺ «الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny olona anontaniana hevitra dia azo itokisana.»
قال رسول الله ﷺ «الْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny mpino amin'ny mpino hafa dia toy ny trano, mifanohana sy mifanamafy orina ny ampahany tsirairay.»
قال رسول الله ﷺ «الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يُسْلمُهُ، وَمَنْ كَانَ فِي حَاجَةِ أَخِيهِ كَانَ اللهُ فِي حَاجَتِهِ، وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرُبَاتِ يَوْمِ القِيَامَةِ، وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللهُ يَوْمَ القِيَامَةِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny Silamo dia rahalahin'ny Silamo; tsy manao tsindry hazolena azy izy, ary tsy mamela azy ho irery. Izay manampy ny rahalahiny amin'ny zavatra ilainy, dia hanampy azy koa i Allah. Izay manamaivana ny fahorian'ny Silamo iray, dia hanamaivana ny fahoriany amin'ny andro Fitsanganana amin'ny maty i Allah. Ary izay manarona ny fahadisoan'ny Silamo iray, dia hanarona ny fahadisoany amin'ny andro Fitsanganana amin'ny maty i Allah.»
قال رسول الله ﷺ «المُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ المُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny Silamo dia izay tsy misy Silamo hafa iharan'ny ratsy avy amin'ny lelany sy ny tanany.»
قال رسول الله ﷺ «المُؤْمِنُ الَّذِي يُخَالِطُ النَّاسَ وَيَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنَ المُؤْمِنِ الَّذِي لاَ يُخَالِطُ النَّاسَ وَلاَ يَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny mpino izay mifangaro amin'ny olona sy maharitra amin'ny fanorisorenany dia manana valisoa lehibe kokoa noho ny mpino izay tsy mifangaro amin'ny olona ary tsy maharitra amin'ny fanorisorenany.»
قال رسول الله ﷺ «الْمُؤْمِنُ يَأْلَفُ وَيُؤْلَفُ وَلَا خَيْرَ فِيمَنْ لَا يَأْلَفُ وَلَا يُؤْلَفُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny mpino dia tia mifandray sy tian'ny olona, ary tsy misy soa ho an'izay tsy tia mifandray sy tsy tian'ny olona.»
قال رسول الله ﷺ «أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أَبُوكَ، ثُمَّ الْأَقْرَبُ فَالْأَقْرَبُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny reninao, avy eo ny reninao, avy eo ny reninao, avy eo ny rainao, avy eo ny havana akaiky indrindra.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الرَّجُلَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَةَ قَائِمِ اللَّيْلِ صَائِمِ النَّهَارِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena mahatratra ny laharan'ny olona mivavaka amin'ny alina sy mifady hanina amin'ny andro ny lehilahy iray amin'ny alalan'ny toetra tsara ananany.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ، وَإِنَّ الْبِرَّ هْدِي إِلَى الْجَنَّةِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللهِ صِدِّيقًا، وَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ، وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللهِ كَذَّابًا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena mitarika ho amin'ny fahamarinana ny fahatokiana, ary ny fahamarinana dia mitarika ho any amin'ny Paradisa. Ary ny lehilahy dia manohy miteny marina mandra-pahatongany ho voasoratra eo anatrehan'i Allah ho olona marina. Ary tena mitarika ho amin'ny faharatsiana ny lainga, ary ny faharatsiana dia mitarika ho any amin'ny Afo. Ary ny lehilahy dia manohy mandainga mandra-pahatongany ho voasoratra eo anatrehan'i Allah ho mpandainga.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا الله تَعَالَى الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena manana toetra roa tian'i Allah Tsitoha ianao: ny fandeferana sy ny faharetana.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ أَحْسَنَكُمْ أَخْلَاقًا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena ny olona tiako indrindra aminareo dia izay manana toetra tsara indrindra.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ لَسِحْرًا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena misy ody ao amin'ny fahaizana miteny.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حِكْمَةً».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena misy fahendrena ao amin'ny tononkalo.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّكُمْ لَنْ تَسَعُوا النَّاسَ بِأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ لِيَسَعْهُمْ مِنْكُمْ بَسْطُ الْوَجْهِ وَحُسْنُ الْخُلُقِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena tsy ho vitanareo ny hahasarika ny olona amin'ny fanananareo, fa avelao ny endrika falifaly sy ny toetra tsara anananareo no hahasarika azy ireo.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّمَا النَّاسُ كَالإِبِلِ المِائَةِ لَا تَكَادُ تَجِدُ فِيهَا رَاحِلَةً».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena toy ny rameva zato ny olona, izay zara raha ahitanao iray azo entina.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّمَا بُعِثْتُ لأُتَمِمَ مَكَارِمَ الأَخْلَاقِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tena nirahina aho mba hanatsara ny toetra tsara.»
قال رسول الله ﷺ «إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ، فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ، وَلَا تَحَسَّسُوا، وَلَا تَجَسَّسُوا، وَلَا تَنَافَسُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tandremo ny fisalasalana, fa ny fisalasalana no lainga indrindra amin'ny teny. Ary aza mikaroka tsiambaratelo, ary aza mitsikilo, ary aza mifaninana, ary aza mifialonana, ary aza mifankahala, ary aza mifampihodivitra. Ary aoka ho mpanompon'i Allah, mpirahalahy.»
قال رسول الله ﷺ «تَجِدُونَ النَّاسَ مَعَادِنَ خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا، وَتَجِدُونَ خَيْرَ النَّاسِ فِي هَذَا الشَّأْنِ أَشَدَّهُمْ لَهُ كَرَاهِيَةً قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ فِيهِ، وَتَجِدُونَ شَرَّ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِنْدَ اللهِ ذَا الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَيَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ho hitanareo ny olona toy ny toeram-pitrandrahana. Ny tsara indrindra tamin'izy ireo tamin'ny vanim-potoanan'ny Jahiliyyah no tsara indrindra amin'izy ireo ao amin'ny finoana silamo, raha toa ka mahazo fahalalana izy ireo. Ary ho hitanareo fa ny olona tsara indrindra amin'ity raharaha ity dia ilay nankahala azy indrindra talohan'ny nahatongavany teo. Ary ho hitanareo fa ny olona ratsy indrindra amin'ny Andron'ny Fitsarana eo anatrehan'i Allah dia ilay mpihatsaravelatsihy, izay manatona ireto amin'ny endrika iray ary manatona ireto amin'ny endrika hafa.»
قال رسول الله ﷺ «تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Omeo sakafo ny olona, ary arahabao amin'ny fiadanana izay fantatrao sy izay tsy fantatrao.»
قال رسول الله ﷺ «رُبَّ أَشْعَثَ أَغْبَرَ، مَدْفُوعٍ بِالْأَبْوَابِ، لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللهِ لأَبَرَّهُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Mety misy olona mikorontana volo, feno vovoka, voaroaka eo am-baravarana, izay raha mianiana amin'i Allah izy, dia hotanterahin'i Allah ny fianianany.»
قال رسول الله ﷺ «عِفُوا تَعِفُّ نِسَاؤُكُمْ، وبَرُّوا آبَاءَكُمْ تَبَرُّكُمْ أَبْنَاؤُكُمْ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Aoka ho madio fitondran-tena ianareo, dia ho madio fitondran-tena ny vehivavinareo. Ary manajà ny ray aman-dreninareo, dia hanaja anareo ny zanakareo.»
قال رسول الله ﷺ «كَفَى بِالمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ampy ho lainga ho an'ny olona ny mitantara izay rehetra reny.»
قال رسول الله ﷺ «لا بَأْسَ بِالْغِنَى لِمَنِ اتَّقَى، وَالصِّحَّةُ لِمَنِ اتَّقَى، خَيْرٌ مِنَ الْغِنَى، وَطِيبُ النَّفْسِ مِنَ النَّعِيمِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tsy misy ratsy amin'ny harena ho an'izay matahotra an'i Allah. Ary ny fahasalamana ho an'izay matahotra an'i Allah dia tsara kokoa noho ny harena. Ary ny fanahy tony dia anisan'ny fitahiana.»
قال رسول الله ﷺ «لا تَبَاغَضُوا وَلا تَقَاطَعُوا وَلا تَحَاسَدُوا وَلا تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ الله إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمُ الله، وَلا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاثِ لَيَالٍ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Aza mifankahala, ary aza mifampisaraka, ary aza mifialonana, ary aza mifampihodivitra. Ary aoka ho mpanompon'i Allah, mpirahalahy, araka izay nandidian'i Allah anareo. Ary tsy ara-dalàna ho an'ny Silamo ny mandao ny rahalahiny mihoatra ny alina telo.»
قال رسول الله ﷺ «لَا تَحْقِرَنَّ مِنَ الْمَعْرُوفِ شَيْئًا وَلَوْ أَنْ تَلْقَى أَخَاكَ بِوَجْهِ طَلْقٍ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Aza manao tsinontsinona na inona na inona amin'ny asa soa, na dia ny fihaonana amin'ny rahalahinao amin'ny tarehy miramirana aza.»
قال رسول الله ﷺ «لا تضربوا إماء الله».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Aza mikapoka ny mpanompovavin'i Allah.»
قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tsy hiditra ny Paradisa ny mpifosafosa.»
قال رسول الله ﷺ «لا تَغْضَبْ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Aza tezitra.»
قال رسول الله ﷺ «لا تَكُونُوا عَوْنًا لِلشَّيْطَانِ عَلَى أَخِيكُمْ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Aza manampy an'i Shaytan hanohitra ny rahalahinareo.»
قال رسول الله ﷺ «لا تُنْزَعُ الرَّحْمَةُ إِلَّا مِنْ شَقِيٍّ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tsy esorina ny famindram-po afa-tsy amin'ny olona ratsy fanahy.»
قال رسول الله ﷺ «لا حَلِيمَ إِلا ذُو عَثْرَةٍ، وَلا حَكِيمَ إِلا ذُو تَجْرِبَةٍ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tsy misy olona manam-paharetana afa-tsy izay efa nanao fahadisoana, ary tsy misy olona hendry afa-tsy izay manana traikefa.»
قال رسول الله ﷺ «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ يَلْتَقِيَانِ، فَيَصُدُّ هَذَا وَيَصُدُّ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Tsy ara-dalàna ho an'ny Silamo ny mandao ny rahalahiny mihoatra ny telo andro. Mifankahita izy ireo, dia mihodivitra ity iray ity, ary mihodivitra ity iray ity. Ary ny tsara kokoa amin'izy roa dia ilay manomboka ny fiarahabana amin'ny fiadanana.»
قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ، قِيلَ: إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنًا، قَالَ: إِنَّ اللهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ، الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy hiditra ny Jannah (Paradisa) izay manana avonavona na dia kely toy ny voan-tsira aza ao am-pony." Nisy nanontany hoe: "Tia ny akanjony ho tsara sy ny kirarony ho tsara ny olona." Hoy Izy ﷺ: "Tena tsara tarehy i Allah ary tia ny hatsarana. Ny avonavona dia ny fandavana ny fahamarinana sy ny fanamavoana ny olona."
قال رسول الله ﷺ «لا يَرْحَمُ اللهُ مَنْ لا يَرْحَمُ النَّاسَ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy hamindra fo amin'izay tsy mamindra fo amin'ny olona i Allah."
قال رسول الله ﷺ «لا يَرْمِي رَجُلٌ رَجُلًا بِالْفُسُوقِ، وَلا يَرْمِيهِ بِالْكُفْرِ إلا ارْتَدَّتْ عَلَيْهِ، إِنْ لَمْ يَكُنْ صَاحِبُهُ كَذَلِكَ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy tokony hiampanga olona iray ho mpanao ratsy (fasiq) ny olona iray, ary tsy tokony hiampanga azy ho kafir (tsy mpino) izy, raha tsy izany dia hiverina aminy izany fiampangana izany, raha toa ka tsy izany tokoa ilay olona iampangana."
قال رسول الله ﷺ «لا يَزَالُ قَلْبُ الْكَبِيرِ شَابًَّا فِي اثْنَتَيْنِ: فِي حُبِّ الدُّنْيَا، وَطُولِ الأَمَلِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Mbola tanora foana ny fon'ny zokiolona amin'ny zavatra roa: ny fitiavana an'izao tontolo izao sy ny fanantenana lava."
قال رسول الله ﷺ «لا يَسْتُرُ الله عَلَى عَبْدٍ فِي الدُّنْيَا، إلاَّ سَتَرَهُ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy misy mpanompo afenin'i Allah ny fahadisoany eto amin'izao tontolo izao, raha tsy hoe hanafina azy i Allah amin'ny Andron'ny Fitsarana."
قال رسول الله ﷺ «لا يَسْتُرُ عَبْدٌ عَبْدًا فِي الدُّنْيَا إلاَّ سَتَرَهُ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy misy mpanompo manafina ny fahadisoan'ny mpanompo hafa eto amin'izao tontolo izao, raha tsy hoe hanafina azy i Allah amin'ny Andron'ny Fitsarana."
قال رسول الله ﷺ «لا يُشِيرُ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ بِالسِّلاحِ، فَإِنَّهُ لا يَدْرِي لَعَلَّ الشَّيْطَانَ يَنْزِعُ فِي يَدِهِ فَيَقَعُ فِي حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy tokony hanondro fitaovam-piadiana amin'ny rahalahiny ny iray aminareo, satria tsy fantany, angamba i Shaytan (Satana) no hanosika ny tanany ka hianjera ao anaty lavaka iray any amin'ny Afo izy."
قال رسول الله ﷺ «لا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ عَبْدِي وَأَمَتِي، كُلُّكُمْ عَبِيدُ الله، وَكُلُّ نِسَائِكُمْ إِمَاءُ الله، وَلَكِنْ لِيَقُلْ غُلامِي وَجَارِيَتِي، وَفَتَايَ وَفَتَاتِي».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy tokony hiteny ny iray aminareo hoe 'mpanompoko lahy' sy 'mpanompoko vavy'. Fa ianareo rehetra dia mpanompon'i Allah, ary ny vehivavy rehetra dia mpanompon'i Allah. Fa tokony hiteny hoe 'zatovolahiko' sy 'zatovovaviko', ary 'tovolahiko' sy 'tovovaviko'."
قال رسول الله ﷺ «لا يَكُونُ اللَّعَّانُونَ شُفَعَاءَ وَلا شُهَدَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Ireo mpanozona dia tsy ho mpanelanelana na vavolombelona amin'ny Andron'ny Fitsarana."
قال رسول الله ﷺ «لا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy ho voakaikitra indroa avy amin'ny lavaka iray ihany ny mpino."
قال رسول الله ﷺ «لا يَنْبَغِي لِصِدِّيقٍ أَنْ يَكُونَ لَعَّانًا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy mendrika ho an'ny olo-marina ny ho mpanozona."
قال رسول الله ﷺ «لا يَنْبَغِي لِمُؤْمِنٍ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ قِيلَ وَكَيْفَ يُذِلُّ نَفْسَهُ؟ قَالَ (يَتَعَرَّضُ مِنَ الْبَلَاءِ لِمَا لا يُطِيقُ)».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy mendrika ho an'ny mpino ny manetry tena." Nisy nanontany hoe: "Ahoana no anetreny tena?" Hoy Izy ﷺ: "(Mampidi-doza ny tenany amin'ny zavatra tsy zakany)."
«لَقَلْبُ ابْنِ آدَمَ أَشَدُّ انْقِلابًا مِنَ الْقِدْرِ إِذَا اسْتَجْمَعَتْ غَلْيًا».
Ny fon'ny zanak'i Adama dia miovaova kokoa noho ny vilany rehefa mangotraka mafy.
قال رسول الله ﷺ «لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيًا مِنْ ذَهَبٍ، أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَادِيَانِ، وَلَنْ يَمْلأَ فَاهُ إِلَّا التُّرَابُ، وَيَتُوبُ الله عَلَى مَنْ تَابَ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Raha manana lohasaha volamena iray ny zanak'i Adama, dia mbola haniry lohasaha roa izy. Ary tsy hisy hameno ny vavany afa-tsy ny vovoka. Ary mamela heloka an'izay mibebaka i Allah."
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ، إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الغَضَبِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy ny matanjaka no mpandresy amin'ny ady totohondry, fa ny matanjaka dia izay mahatana ny tenany rehefa tezitra."
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ الغِنَى عَنْ كَثْرَةِ العَرَضِ وَلَكِنَّ الغِنَى غِنَى النَّفْسِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: "Tsy ny fananana be no harena, fa ny harena dia ny haren'ny fanahy."
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ المُؤْمِنُ بالَّذِي يَشْبَعُ وَجَارُهُ جَائِعٌ إلى جَنْبِهِ وهو يَعْلَمُ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Tsy mpino izay voky kanefa noana ny mpifanolo-bodirindrina aminy eo anilany, ary fantany izany».
قال رسول الله ﷺ «مَثَلُ القَائِمِ عَلَى حُدُودِ الله وَالوَاقِعِ فِيهَا، كَمَثَلِ قَوْمِ اسْتَهَمُوا عَلَى سَفِينَةٍ فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلَاهَا وَبَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا، فَكَانَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا إِذَا اسْتَقَوْا مِنَ المَاءِ مَرُّوا عَلَى مَنْ فَوْقَهُمْ فَقَالُوا لَوْ أَنَّا خَرَقْنَا فِي نَصِيبِنَا خَرْقًا وَلَمْ نُؤْذِ مَنْ فَوْقَنَا، فَإِنْ يَتْرُكُوهُمْ وَمَا أَرَادُوا هَلَكُوا جَمِيعًا، وَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ نَجَوْا وَنَجَوْا جَمِيعًا».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Ny ohatry ny olona mijoro amin'ny fetran'i Allah sy ny olona mandika izany dia toy ny olona nanao antsapaka tamin'ny sambo iray, ka ny sasany nahazo ny ambony ary ny sasany ny ambany. Rehefa nangataka rano ireo izay tao ambany, dia nandalo teo amin'ireo teo ambony izy ireo. Dia hoy izy ireo: 'Raha mba nanao lavaka tamin'ny anjaranay izahay ka tsy nanelingelina an'ireo teo ambony.' Raha avelany hanao izay tiany izy ireo, dia ho ringana avokoa izy rehetra. Fa raha sakanany kosa izy ireo, dia ho voavonjy izy rehetra».
قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ مُصِيبَةٍ تُصِيبُ الْمُسْلِمَ إِلَّا كَفَّرَ اللهُ بِهَا عَنْهُ، حَتَّى الشَّوْكَةَ يُشَاكُهَا».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Tsy misy loza manjo ny Silamo na inona na inona, afa-tsy hoe ampiasain'i Allah izany mba hamafana ny fahotany, eny fa na dia tsilo manindrona azy aza».
قال رسول الله ﷺ «مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Ny ohatry ny mpino amin'ny fifankatiavany sy ny fifampitsinjovany ary ny fifampitserany dia toy ny vatana iray; raha misy rantsana iray marary, dia miara-mihetsika aminy ny vatana manontolo amin'ny tsy fahitan-tory sy ny tazo».
قال رسول الله ﷺ «مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ آمِنًا فِي سِرْبِهِ، مُعَافًى فِي جَسَدِهِ، عِنْدَهُ قُوتُ يَوْمِهِ، فَكَأَنَّمَا حِيزَتْ لَهُ الدُّنْيَا بِحَذَافِيرِهَا».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay rehetra aminareo mifoha maraina ka milamina ao an-tanànany, salama ny vatany, ary manana ny sakafony ho an'ny androany, dia toy ny hoe nomena azy manontolo izao tontolo izao».
قال رسول الله ﷺ «مِنَ الكَبَائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ وَالِدَيْهِ، قَالُوا: يَا رَسُولَ الله، وَهَل يَشْتُمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ؟ قَالَ: نَعَمْ، يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ، وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Anisan'ny fahotana lehibe ny fanaratsian'ny lehilahy ny ray aman-dreniny. Hoy izy ireo: 'Ry Irakan'i Allah ﷺ, moa ve misy lehilahy manaratsy ny ray aman-dreniny?' Hoy Izy: 'Eny, manaratsy ny rain'ny olon-kafa izy, ka manaratsy ny rainy ilay olona; ary manaratsy ny renin'ny olon-kafa izy, ka manaratsy ny reniny ilay olona.'»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ ذَبَّ عَنْ لَحْمِ أَخِيهِ بِالغَيْبَةِ كَانَ حَقًّا عَلَى اللهِ أَنْ يُعْتِقَهُ مِنَ النَّارِ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay miaro ny voninahitry ny rahalahiny amin'ny tsy maha eo azy, dia zon'i Allah ny hanafaka azy amin'ny Afo».
قال رسول الله ﷺ «مِنْ رَأَى عَوْرَةً فَسَتَرَهَا كَانَ كَمَنْ أَحْيَا مَوْءُودَةً مِنْ قَبْرِهَا».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay mahita fahadisoana [amin'ny Silamo hafa] ka manarona izany, dia toy ny olona nanangana zazavavy nalevina velona avy tao am-pasany».
قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ وَأَنْ يُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay maniry ny hivelatra ny fivelomany sy hihataka ny fahafatesany, dia aoka izy hihazona ny fifandraisana amin'ny havany».
قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَانَ سَهْلًا هَيِّنًا لَيِّنًا، حَرَّمَهُ الله عَلَى النَّارِ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay olona mora, malemy fanahy, ary mandefitra, dia haramin'i Allah amin'ny Afo».
قال رسول الله ﷺ «(مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتَهُ قال: وما جائزته يا رسول الله؟ (يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ، وَالضِّيَافَةُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ، فَمَا كَانَ وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ عَلَيْهِ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ)».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay mino an'i Allah sy ny Andro Farany, dia aoka izy hanaja ny vahininy amin'ny valisoany. Hoy izy ireo: 'Inona no valisoany, ry Irakan'i Allah ﷺ?' Hoy Izy: 'Indray andro sy indray alina. Ary ny fampiantranoana dia mandritra ny telo andro; izay mihoatra an'izany dia fiantrana ho azy. Ary izay mino an'i Allah sy ny Andro Farany, dia aoka izy hiteny zavatra tsara na hangina.'»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ لَا يَرْحَمِ النَّاسَ لَا يَرْحَمُهُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay tsy mamindra fo amin'ny olona, dia tsy hamindra fo aminy i Allah, Ilay Mahery sy Mandrakizay».
قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَظَمَ غَيْظًا وَهُوَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنْفِذَهُ دَعَاهُ اللهُ عَلَى رُؤُوسِ الْخَلَائِقِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُخَيِّرَهُ فِي أَيِّ الْحُورِ شَاءَ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay misakana ny fahatezerany nefa afaka mamoaka izany, dia hiantso azy i Allah eo anatrehan'ny zavaboary rehetra amin'ny Andro Fitsanganana, ka hamela azy hisafidy izay Houris tiany».
قال رسول الله ﷺ «مَنْ وَقَاهُ اللهُ شَرَّ مَا بَيْنَ لَحْيَيْهِ وَشَرَّ مَا بَيْنَ رِجْلَيْهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay arovan'i Allah amin'ny ratsy eo anelanelan'ny valanoranony (leliny) sy ny ratsy eo anelanelan'ny feny (faritra manokana), dia hiditra ny Paradisa».
قال رسول الله ﷺ «مَنْ يُحْرَمِ الرِّفْقَ يُحْرَمِ الْخَيْرَ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Izay tsy omena halemem-panahy dia tsy omena ny soa rehetra».
قال رسول الله ﷺ «مَنْ يُردِ الله بِهِ خَيْرًا يُصِبْ مِنْهُ».
Hoy ny Irakan'i Allah ﷺ: «Raha tian'i Allah ny hahasoa olona iray, dia omeny fitsapana izy».
قال رسول الله ﷺ «مَهْلًا يَا عَائِشَةُ، عَلَيْكِ بِالرِّفْقِ، وَإِيَّاكِ وَالْعُنْفَ وَالْفُحْشَ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Aza maika, ry Aishah, miezaha ho malefaka, ary tandremo ny herisetra sy ny teny ratsy.»
قال رسول الله ﷺ «هَلْ مَعَكَ مِنْ شِعْرِ أُمَيَّةَ بْنِ الصَّلْتِ» شَيْئًا؟».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Manana tononkalo avy amin'i Umayyah ibn Abi Salt ve ianao?»
قال رسول الله ﷺ «وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، الَّذِي لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Mianiana amin'i Allah aho fa tsy mino izy, mianiana amin'i Allah aho fa tsy mino izy, mianiana amin'i Allah aho fa tsy mino izy, ilay tsy matoky ny mpiara-monina aminy ny loza aterany.»
قال رسول الله ﷺ «وَاللَّهِ لَلدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللهِ مِنْ هَذَا عَلَيْكُمْ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Mianiana amin'i Allah aho fa ity tontolo ity dia tsy misy vidiny kokoa amin'i Allah noho izany aminareo.»
قال رسول الله ﷺ «يا أبا ذر، أَتَرَى أَنَّ كَثْرَةَ المَالِ هُوَ الغِنَى؟ إِنَّمَا الغِنَى غِنَى القَلْبِ، والفقر فَقْرُ القَلْبِ مَنْ كَانَ الغِنَى فِي قَلْبِهِ، فَلَا يَضُرُّهُ مَا لَقِيَ مِنَ الدُّنْيَا، وَمَنْ كَانَ الفَقْرُ فِي قَلْبِهِ، فَلَا يُغْنِيهِ مَا أَكْثَرَ لَهُ مِنَ الدُّنْيَا، وَإِنَّمَا يَضُرُّ نَفْسَهُ شُحُّهَا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ry Abu Dharr, heverinao ve fa ny habetsahan'ny harena no fahafahana? Ny fahafahana marina dia ny fahafahan'ny fo, ary ny fahantrana dia ny fahantran'ny fo. Izay manana fahafahana ao am-pony, dia tsy hanimba azy izay rehetra azony avy amin'ity tontolo ity. Ary izay manana fahantrana ao am-pony, dia tsy hahatonga azy ho afaka izay rehetra azony betsaka avy amin'ity tontolo ity. Fa ny fitsiriritany no manimba ny tenany.»
قال رسول الله ﷺ «يَا أَبَا ذَرٍ، أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ، إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ، إِخْوَانُكُمْ خَوَلُكُمْ، جَعَلَهُمُ اللهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ، فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ، وَلِيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ، وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ، فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ry Abu Dharr, nanome tsiny azy tamin'ny reniny ve ianao? Olona mbola misy toetra jahiliyyah (tsy fahalalana) ao aminao ianao. Ny rahalahinareo dia ireo ambany fahefanareo, nataon'i Allah eo ambany fahefanareo izy ireo. Koa izay manana ny rahalahiny eo ambany fahefany, dia aoka izy hamahana azy amin'izay hohaniny, ary hampitafy azy amin'izay itafiany. Ary aza mampiasa azy ireo amin'izay tsy zakany, fa raha mampiasa azy ireo amin'izany ianareo, dia ampio izy ireo.»
قال رسول الله ﷺ «يَا أَبَا ذَرٍ، انْظُرْ أَرْفَعَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ فِي عَيْنِكَ قَالَ: فَنَظَرْتُ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَيْهِ حُلَّةٌ، قُلْتُ هَذَا، قَالَ لِي: انْظُرْ أَوْضَعَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ، قَالَ: فَنَظَرْتُ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَيْهِ أَخْلَاقٌ، قُلْتُ هَذَا، قَالَ: وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ هَذَا عِنْدَ اللهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ خَيْرٌ مِنْ مِلْءِ الْأَرْضِ مِنْ مِثْلِ هَذَا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ry Abu Dharr, jereo ilay lehilahy ambony indrindra ao amin'ny moske araka ny fijerinao.» Hoy izy: Dia nijery aho ka nahita lehilahy iray nanao akanjo tsara. Hoy aho: «Ity.» Hoy izy tamiko: «Jereo ilay lehilahy ambany indrindra ao amin'ny moske.» Hoy izy: Dia nijery aho ka nahita lehilahy iray nanao akanjo tonta. Hoy aho: «Ity.» Hoy izy: «Ary izay ananako ny fanahiko eo an-tanany, ity (ilay lehilahy tonta) dia tsara kokoa eo imason'i Allah amin'ny Andro Fitsanganana noho ny famenoana ny tany amin'ny toy izany (ilay lehilahy manao akanjo tsara).»
قال رسول الله ﷺ «يَا حَنْظَلَةُ! سَاعَةً وَسَاعَةً وَلَوْ كَانَتْ تَكُونُ قُلُوبُكُمْ كَمَا تَكُونُ عِنْدَ الذِّكْرِ لَصَافَحَتْكُمُ الْمَلائِكَةُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ry Hanzalah! Misy fotoana ho an'ny izao sy fotoana ho an'izay. Ary raha toa ka toy ny amin'ny fotoana fahatsiarovana an'i Allah foana ny fonareo, dia ho nifandray tanana taminareo ny anjely.»
قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، مَتَى عَهْدُتِنِي فَحَّاشًا، إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللهِ مَنْزِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ تَرَكَهُ النَّاسُ اتِّقَاءَ شَرِّهِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ry Aishah, oviana no nahitanao ahy ho mpiteny ratsy? Fa ny ratsy indrindra amin'ny olona eo imason'i Allah amin'ny Andro Fitsanganana dia izay nilaozan'ny olona noho ny tahotra ny haratsiany.»
قال رسول الله ﷺ «يَا نِسَاءَ الْمُسْلِمَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ جَارَةٌ لِجَارَتِهَا وَلَوْ فِرْسِنَ شَاةٍ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ry vehivavy Silamo, aza manao tsinontsinona ny mpiara-monina aminareo, na dia kitro-ondry aza.»
قال رسول الله ﷺ «يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ataovy mora, ary aza manasarotra. Ary omeo vaovao tsara, ary aza mampandositra.»
قال رسول الله ﷺ «يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي وَالْمَاشِي عَلَى الْقَاعِدِ وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny mpitaingina dia manao Salam amin'ny mpandeha an-tongotra, ary ny mpandeha an-tongotra amin'ny mipetraka, ary ny vitsy amin'ny maro.»
قال رسول الله ﷺ «يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَيَشِبُّ فِيْهِ اثْنَتَانِ: الْحِرْصُ عَلَى الْعُمْرِ، وَالْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Mihantitra ny zanak'i Adama, ary misy zavatra roa mbola tanora ao aminy: ny fitsiriritana ny fiainana lava, ary ny fitsiriritana ny harena.»
قال رسول الله ﷺ «اغْتَنِمْ خَمْسًا قَبْلَ خَمْسٍ: حَيَاتَكَ قَبْلَ مَوْتِكَ، وَصِحَّتَكَ قَبْلَ سَقَمِكَ، وَفَرَاغَكَ قَبْلَ شُغْلِكَ، وَشَبَابَكَ قَبْلَ هَرَمِكَ، وَغِنَاكَ قَبْلَ فَقْرِكَ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Araraoty zavatra dimy alohan'ny dimy: ny fiainanao alohan'ny fahafatesanao, ary ny fahasalamanao alohan'ny aretinao, ary ny fotoana malalaka anao alohan'ny fahabetsahan'ny asanao, ary ny fahatanoranao alohan'ny fahanteranao, ary ny harenanao alohan'ny fahantranao.»
الباب الخامس: التوبة والمغفرة
Toko faha-dimy: Fibebahana sy Famelan-keloka
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يَبْسُطُ يَدَهُ بِاللَّيْلِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ النَّهَارِ وَيَبْسُطُ يَدَهُ بِالنَّهَارِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ اللَّيْلِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Fa tokoa i Allah Tsitoha dia manatsotra ny Tanany amin'ny alina mba hibebahan'ny mpanao ratsy nandritra ny andro, ary manatsotra ny Tanany amin'ny andro mba hibebahan'ny mpanao ratsy nandritra ny alina, mandra-piposaky ny masoandro avy any andrefana.»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يَقْبَلُ تَوْبَةَ الْعَبْدِ مَا لَمْ يُغَرْغِرْ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Fa tokoa i Allah Tsitoha dia mandray ny fibebahan'ny mpanompo raha mbola tsy tonga amin'ny tendany ny fanahiny (izany hoe, alohan'ny fahafatesana).»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا كَانَ ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ نَزَلَ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا فَنَادَى: هَلْ مِنْ مُسْتَغْفِرٍ، هَلْ مِنْ تَائِبٍ، هَلْ مِنْ سَائِلٍ، هَلْ مِنْ دَاعٍ، حَتَّى يَنْفَجِرَ الْفَجْرُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Fa tokoa i Allah Tsitoha dia miandry mandra-pahatongan'ny ampahatelon'ny alina farany, dia midina any amin'ny lanitra ambany Izy ka miantso hoe: 'Misy mpamela heloka ve? Misy mibebaka ve? Misy mangataka ve? Misy mivavaka ve?' mandra-pipoaky ny maraina.»
قال رسول الله ﷺ «كُلُّ ابْنِ آدَمَ خَطَّاءٌ، وَخَيْرُ الخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny zanak'i Adama rehetra dia mpanao fahadisoana, ary ny tsara indrindra amin'ny mpanao fahadisoana dia ireo mibebaka.»
قال رسول الله ﷺ «كُلُّ أُمَّتِي مُعَافَى إِلاَّ الْمُجَاهِرِينَ، وَإِنَّ مِنَ الْمُجَاهَرَةِ أَنْ يَعْمَلَ الرَّجُلُ بِاللَّيْلِ عَمَلًا، ثُمَّ يُصْبِحَ وَقَدْ سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ فَيَقُولَ: يَا فُلَانُ، عَمِلْتُ البَارِحَةَ كَذَا وَكَذَا، وَقَدْ بَاتَ يَسْتُرُهُ رَبُّهُ، وَيُصْبِحُ يَكْشِفُ سِتْرَ اللَّهِ عَنْهُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ny Ummah-ko rehetra dia ho voavela heloka afa-tsy ireo izay manao fahotana an-karihary. Ary anisan'ny fanaovana fahotana an-karihary ny lehilahy manao asa ratsy amin'ny alina, dia mifoha maraina izy nefa efa nosaronan'i Allah izany, kanefa izy milaza hoe: 'Ry ilay izy, nanao izao sy izao aho omaly alina.' Efa nosaronan'ny Tompony izany, kanefa izy mifoha maraina ka manala ny sarona nataon'i Allah taminy.»
قال رسول الله ﷺ «للهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أَحَدِكُمْ أَنْ يَسْقُطَ عَلَى بَعِيرِهِ وَقَدْ أَضَلَّهُ بِأَرْضِ فَلَاةٍ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «I Allah dia faly kokoa amin'ny fibebahan'ny mpanompony noho ny fifalian'ny iray aminareo rehefa mahita ny rameva very tany an-tany efitra.»
قال رسول الله ﷺ «لِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِي».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Ho an'izay manao izany avy amin'ny Ummah-ko.»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ تَابَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا تَابَ الله عَلَيْهِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Izay mibebaka alohan'ny hiposaky ny masoandro avy any andrefana dia handray ny fibebahany i Allah.»
قال رسول الله ﷺ «مَهْلًا يَا خَالِدُ فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا صَاحِبُ مَكْسٍ لَغُفِرَ لَهُ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Miadana, ry Khalid! Fa amin'ilay Izay mitana ny fanahiko eo an-tanany, tokoa izy dia nibebaka tamin'ny fibebahana izay, raha nibebaka tamin'izany ny mpamory hetra tsy ara-dalàna, dia ho voavela heloka izy.»
«هَلَّا تَرَكْتُمُوهُ؟ لَعَلَّهُ أَنْ يَتُوبَ فَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَيْهِ».
«Nahoana no tsy navelanareo izy? Angamba izy hibebaka, ka handray ny fibebahany i Allah.»
قال رسول الله ﷺ «وَيْحَكِ ارْجِعِي فَاسْتَغْفِرِي الله وَتُوبِي إِلَيْهِ».
Hoy ny irak'i Allah ﷺ: «Indrisy anao! Miverena, mangataha famelan-keloka amin'i Allah, ary mibebaha Aminy.»