Fampidirana ny Boky

Dera anie an'i Allah, Tompon'izao tontolo izao, ary ny vavaka tsara indrindra sy ny fiarahabana feno indrindra anie ho an'ilay nirahina ho famindram-po ho an'izao tontolo izao, ny Tompontsika Muhammad bin Abdullah, ilay marina amin'ny fampanantenana sy azo itokisana, ary ho an'ny fianakaviany sy ny mpanaradia azy izay manana laza tsara sy voatahy, ary izay rehetra manaraka azy ireo amin'ny asa soa mandra-pahatongan'ny Andro Fitsarana. Voninahitra anie ho Anao ry Allah, tsy manana fahalalana izahay afa-tsy izay nampianarinao anay. Ry Allah, ampianaro anay izay mahasoa anay, ary ampaherezo anay amin'izay nampianarinao anay, ary ampio fahalalana, fandeferana ary fahendrena izahay. Ianao tokoa no Mahalala ny zava-drehetra, ny Malefaka ary ny Hendry. Ry Tompoko, velaro ny tratrako, ary vahao ny fatoran'ny lelako mba hahatakaran'izy ireo ny teniko.

Aorian'izay, faly aho manolotra ho an'ny mpamaky hajaina andiana teny voafantina avy amin'ny teny mendri-kaja an'ny Mpaminany izay nofidiko avy amin'ny bokiko malaza indrindra 'Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa' (Ny Hadith Mpaminany Voafantina Indrindra). Ireo dia hadith izay neken'ny Imama maro mpahay hadith ny maha-azo itokiana azy. Izany dia taorian'ny fahombiazana azon'ny boky 'al-Safwa', izay loharano feno sy midadasika izay nanomezan'i Allah voninahitra ahy tamin'ny fanangonana, ny fanomanana, ny fandaminana ary ny fanazavana ny teny sarotra ao aminy taona maro lasa izay. Nahazo fankasitrahana sy fandraisana tsara teo amin'ny sehatry ny siansa Arabo sy Islamika manerana izao tontolo izao izany, noho izy mirakitra ireo hadith manan-danja sy matanjaka indrindra izay tsy misy fisalasalana ny maha-marina azy, satria maro ireo mpahay hadith no niray feo tamin'ny fahamarinany. Ireo dia hadith izay ilain'ny Silamo amin'ny fivavahany sy ny fiainany eto an-tany. Tao amin'ny boky 'al-Safwa', nifantoka tamin'ny hadith mifandraika amin'ny finoana, ny fanompoam-pivavahana, ny lalàna, ny fahendrena ara-paminany, ny famporisihana sy ny fampitandremana, ny hatsaram-panahy, ny toetra amam-panahy, ny fitondran-tena, ny fahalalana, ny fitsaboana, ny fanazavana ny Korany, ny vaovao momba ny fitsapana sy ny famantarana ny andro farany, ny filazana ny Andro Fitsarana, ny Paradisa ary ny Afobe, ary izay rehetra mahasoa ny Silamo amin'ny fivavahany sy ny fiainany, ary ny torohevitra sy ny fampaherezana hafa... mba ho loharano hadith mora azo sy akaiky ny mpikaroka, ary mba ho boky fanadihadiana ahitana ireo hadith neken'ny mpahay hadith ho marina, miaraka amin'ny mariky ny mpamoaka azy lehibe indrindra, raha sitrapon'i Allah Tsitoha.

Ity boky ity dia noderain'ny manam-pahaizana, ny mpahay hadith ary ny mpandinika maro, ary noheverin'izy ireo ho loharano hadith ankehitriny feno satria mirakitra ny hadith marina sy matanjaka indrindra amin'ny rohy fitantarana sy ny votoatiny. Boky tsy mbola nisy nanao teo aloha izy ity ary tsy mbola nisy nanoratra mitovy aminy amin'ny sokajy misy azy. Taorian'ny fanontana faha-14, hitako fa na dia manan-danja sy manana toerana ara-tsiansa aza ity boky ity ho loharano sy katalaogy feno ho an'ireo hadith mpaminany marina indrindra ho an'izay te-hanamarina ny fahamarinan'ny hadith, dia ny sokajin'ny mpahay siansa sy ny mpandinika, toy ny mpianatra sy ny manam-pahaizana ary ny mpahay hadith, no tena liana aminy. Noho ny fangatahan'ny sasany amin'ireo rahalahintsika manam-pahaizana sy manan-kaja mba hamintina ny boky 'al-Safwa' noho ny fisian'ny hadith miverimberina ao aminy vokatry ny fiovan'ny fiantombohany na ny fanampiana teny iray na maromaro, na ny fahasamihafan'ny mpitantara amin'ny lahatsoratra sasany nefa mitovy na mitovitovy ny dikany, dia voatery izahay nanaisotra izany tao amin'ny 'Fanangonana ny Teny Mendri-kaja an'ny Mpaminany'. Izany dia mba hanamora ny fananana sy ny fitadidy azy ho an'izay te-hitadidy. Fa ho an'izay maniry ny fitambaran'ny hadith izay tsy misy fisalasalana ny maha-marina azy, dia tokony hiverina amin'ny boky 'Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa' manontolo izy. Amin'izay ny boky 'Fanangonana ny Teny Mendri-kaja an'ny Mpaminany' dia ho mora raisina sy ananana ho an'ny karazana mpianatra sy mpikaroka rehetra amin'ny siansa ara-pivavahana sy ara-tany, mba hanehoana ny hakanton'ny hadith an'ny Mpaminany ﷺ sy ny teniny feno fahendrena ary ny fanaony. Raha jerena izany, na ny mpino na ny tsy mpino ary ny mpitsikera, dia ho hita mazava aminy ny fanokafana avy amin'Andriamanitra izay nomen'i Allah an'ilay Iraka tsy nahay namaky teny sy nanoratra ﷺ, izay namorona amin'ny fitambarany ireo hadith feno fahendrena sy tena kanto, izay tsy mivoaka afa-tsy avy amin'izay nofidian'i Allah ho famindram-po ho an'izao tontolo izao, ho fanamarinana ny tenin'ny Mpamorona Tsitoha: 'Ary tsy nirahinao Ianao afa-tsy ho famindram-po ho an'izao tontolo izao'. Ary nilaza momba ny tenany izy ﷺ: 'Izaho dia famindram-po nomena'. Ireo hadith ireo dia manamafy ireo hevitra ireo ary mifanaraka amin'ny fahendrena, ny soatoavina, ny fitondran-tena Islamika sy maha-olona ambony sy kanto, izay hankasitrahan'ny mpandinika sy ny manam-pahaizana rehetra manerana izao tontolo izao izay manao ny rariny sy manan-kaja.

Toy izany koa, naniry ny hitodika amin'ireo rahalahintsika monina any ivelany aho amin'ny alalan'ireo fahendrena sy hakanton'ny tenin'i Muhammad ireo, mba hiezaka hanolotra izany ho lahatsoratra Islamika masina. Manantena aho fa izay rehetra mahay amin'izy ireo dia hiezaka handika izany amin'ny fiteny velona any amin'ny firenena misy azy ireo, ho fanomanana ny fanolorana ny fisainana Islamika goavana ho hafatra manerantany misy famindram-po, fitiavana ary firahalahiana ho an'ireo mpisolovava ny fiaraha-miaina mifototra amin'ny fiadanana, ny fahamarinana ary ny fitondran-tena tsara.

Satria ny fanaon'ny Mpaminany ﷺ dia manana anjara toerana miavaka sy manokana amin'ny fananganana ny sivilizasiona Arabo sy Islamika ary manana toerana fototra amin'ny lalàna Islamika, dia tonga ny didy mazava avy amin'Andriamanitra momba ny tokony hanarahana ny fampianaran'ilay Voafidy ﷺ, izay nilazan'ny Tsitoha ao amin'ny fanambarana mazava hoe: 'Ary izay omen'ny Iraka anareo, dia raiso, ary izay raran'ny aminareo, dia atsaharo'. Ary natokan'i Allah Tsitoha izy tamin'ny teniny hoe: 'Ary Ianao tokoa dia mitarika mankany amin'ny lalana mahitsy', ary tamin'ny teniny ho an'ny mpino hoe: 'Efa nisy tokoa ho anareo tao amin'ny Irak'i Allah ohatra tsara ho an'izay manantena an'i Allah sy ny Andro Farany ary mahatsiaro an'i Allah matetika'.

Ary ny Mpamorona Tsitoha dia nandidy ny Irahany ﷺ mba hampita izay nambara taminy tamin'ny teniny hoe: 'Ry Iraka, ampitao izay nambara taminao avy amin'ny Tomponao'. Ary amin'ny andininy hafa, ny Marina Tsitoha dia manazava fa nampidina ny Fahatsiarovana feno fahendrena tamin'ny Irahany Izy mba hanazava sy hampahafantatra izany amin'ny olona amin'ny teniny hoe: 'Ary nampidinintsika taminao ny Fahatsiarovana mba hanazavanao amin'ny olona izay nambara taminy, ary mba hieritreretan'izy ireo'. Ary ny Marina Tsitoha dia manamafy fa ny iray amin'ireo toetra misongadina indrindra amin'ny mpino dia ny manaraka izay efa notapahin'i Allah sy ny Irahany amin'ny teniny ao amin'ny fanambarana mazava hoe: 'Ary tsy mety amin'ny mpino lahy na mpino vavy, rehefa nanapa-kevitra ny amin'ny raharaha iray i Allah sy ny Irahany, ny hanana safidy amin'ny raharahan'izy ireo, ary na iza na iza tsy mankatò an'i Allah sy ny Irahany, dia efa nania tamin'ny fiviliana mazava tokoa izy'. Ary manamafy ny Tsitoha fa ny Iraka mendri-kaja ﷺ dia tsy miteny araka ny faniriany, fa amin'ny alalan'ny fitarihan'ny fanambarana avy amin'Andriamanitra amin'ny teniny hoe: 'Ary tsy miteny araka ny faniriany izy'. Nandidy ny mpino koa Izy mba hankatò azy ary nampifandraisiny ny fankatoavana ny Iraka ﷺ amin'ny fankatoavana an'i Allah Tsitoha, izay nilazany hoe: 'Ary na iza na iza mankatò an'i Allah sy ny Iraka, dia ireo no hiaraka amin'ireo izay nomen'i Allah fahasoavana, dia ny mpaminany, ny mpino marina, ny maritiora ary ny olona tsara, ary tsara tokoa ny fiarahana amin'ireo'. Ary misy andininy maro hafa izay mamporisika ny Silamo hanaraka ny fampianaran'ny Mpaminany ﷺ sy hiala amin'ny raran'ny ary hifikitra amin'ny fanaony.

Ary tsy misy fisalasalana fa ny Korany Masina no loharano voalohany amin'ny lalàna Islamika, ary ny fanaon'ny Mpaminany ﷺ amin'ny teny sy ny asa no loharano faharoa. Izy io no manazava ny didy ao amin'ny Korany Masina izay mamaritra ny ankapobeny na mametra ny malalaka na manazava ny fintinina. Eny, mety hitondra lalàna momba ny zavatra tsy voalaza ao amin'ny Korany mihitsy aza izy io. Noho izany toerana izany, ny manam-pahaizana sy ny mpitarika ny firenena dia nanome lanja lehibe azy, ary nandany ny sarobidy sy ny lafo tamin'ny fanangonana sy ny fandaminana azy, ary naneho ny fahaiza-manaony tamin'ny fanangonana ny hadith mpaminany sy ny fandaminana azy araka ny tanjony, ary nanao dia lavitra ho amin'izany ary niasa tamin'ny fanoratana sy ny fandaminana azy ho toko.

Nanomboka izany tamin'ny fanaovan'ireo mpanaradia hajaina ny fitadidy ny hadith mendri-kaja tao am-pony, ka nifaninana izy ireo hitadidy sy hanamarina izany, satria ny Iraka mendri-kaja ﷺ dia nandrara azy ireo tamin'ny voalohany tsy hanoratra izany tamin'ny andro voalohan'ny fiantsoana, noho ny tahotra sao hifangaro amin'ny Korany Masina. Taorian'izay, namela ny fanoratana ho an'ny sasany amin'ireo mpanaradia izy ﷺ, toy ny an'i Ali bin Abi Talib, Abu Shah, ary Jabir bin Abdullah, ary avy eo ho an'i Abdullah bin Amr bin al-Aas, rehefa nisy mpanaradia sasany nilaza taminy rehefa nahita azy nanoratra ny zavatra rehetra nivoaka avy amin'ny Iraka ﷺ hoe: 'Manoratra ny zavatra rehetra renao avy amin'ny Irak'i Allah ve ianao nefa ny Irak'i Allah dia olombelona miteny amin'ny fahatezerana sy ny fahafaham-po?'. Notantarainy tamin'ny Iraka ﷺ izany ka hoy izy taminy: 'Manorata, fa amin'Ilay mitazona ny aiko, tsy misy mivoaka avy amin'ity -ary nanondro ny vavany izy- afa-tsy ny marina'. Nanamafy izany i Abu Hurairah tamin'ny filazana hoe: 'Tsy misy amin'ireo mpanaradian'ny Mpaminany manana hadith betsaka kokoa noho izaho afa-tsy i Abdullah bin Amr, satria izy nanoratra fa izaho kosa tsy nanoratra'. Nanjary nalaza teo amin'ireo mpanaradia ny fanoratan'i Abdullah bin Amr bin al-Aas ary nantsoin'izy ireo hoe 'al-Sahifa al-Sadiqa' (Ny Takelaka Marina). Izany rehetra izany dia porofon'ny fahalianan'ireo mpanaradia hajaina sy ny fahazotoan'izy ireo hitadidy ny teny sy ny asan'ny Iraka mendri-kaja ﷺ ao am-po, mandra-panaon'izy ireo izany ho fomba fiasa sy fanao amin'ny zavatra rehetra. Nanampy azy ireo tamin'izany ny fitadidiana matanjaka sy ny fo madio, ankoatra ny fanoratan'ny sasany amin'izy ireo hadith maro, ka ny fiarahamonin'ireo mpanaradia tao Medina dia namorona ny sary feno amin'ny fiarahamonina Islamika voalohany, izay mifikitra amin'ny fanao mendri-kaja. Nifindra tamin'ireo mpanaradia izany rehetra izany ho any amin'ny fiarahamonin'ireo Tabi'in (mpanaraka ny mpanaradia), izay nampitan'ireo mpitantara lehibe tamin'ny Tabi'in ireo harena sarobidy ireo ho an'ny taranaka manaraka.

Rehefa niely ny Islam, ary niitatra ny fanjakana Islamika ary niparitaka tany amin'ny faritra samihafa ireo mpanaradia, dia nipoitra ny filàna hanoratra ny hadith amin'ny boky voalamina tsara. Ny iray amin'ireo voalohany liana tamin'izany dia ny Kalifa Umar bin Abdul Aziz, ka namoaka baiko ho an'ireo mpiasa sy manam-pahaizana tany amin'ny faritra samihafa izy mba hanoratra sy hanangona ny hadith. Ny voalohany nanao izany dia i Ibn Shihab al-Zuhri (124 H), Ibn Ishaq (maty 151), ary Sufyan al-Thawri (maty 161). Ny iray amin'ireo boky malaza indrindra tonga taty amintsika tamin'izany vanim-potoana izany dia ny 'Muwatta' an'ny Imama Malik (93-179), avy eo ny 'Musannaf' an'i Abd al-Razzaq (maty 211), ny 'Musannaf' an'i Ibn Abi Shaybah (maty 235), sy ny hafa. Avy eo dia niditra tamin'ny dingana vaovao amin'ny fanasokajiana ny hadith mendri-kaja, ary nisy tamin'izy ireo no nanangona ny zavatra rehetra notantaraina momba ny Iraka ﷺ ka nanoratra ny 'Masanid', izay boky mirakitra ny hadith an'ny Iraka ﷺ miaraka amin'ny rohy fitantarana nefa tsy manavaka ny marina sy ny hafa. Ny voalohany nanoratra ny 'Masanid' dia ny Imama Ahmad (teraka 164 ary maty 241), Uthman bin Abi Shaybah (156-239), sy ny hafa. Ary nisy tamin'izy ireo no nanokana ny marina ihany tamin'ny fanangonana fa tsy ny malemy, ary ny voalohany nanasokajy tamin'ity fomba ity dia ny Imama al-Bukhari (256), avy eo ny Imama Muslim (261), ary nanaraka ny fomba fiasan'izy ireo ny manam-pahaizana maro. Avy eo dia niely ny asa soratra momba ny hadith amin'ny endriny rehetra, ka nisy ny 'Masanid', 'Sihah', 'Sunan', 'Mustadrakat', 'Mustakhrajat', avy eo ny 'Jawami' sy ny boky hafa momba ny hadith sy ny voambolany amin'ny karazany sy ny ambaratongany samihafa. Ireo rehetra ireo taty aoriana no nanjary fototry ny siansan'ny hadith amin'ny fitantarana sy ny fandalinana.

Ary tsy misy fahalalana fantatra teo amin'ny tantara izay nahazo ny fifandraisan'ny rohy fitantarana amin'ny alalan'ny olona azo itokisana, marina ary mahatadidy tsara, ho an'ity toerana ambony azon'ny fanaon'ny Mpaminany ity. Ny manam-pahaizana sy ny mpitarika ny firenena dia nanome lanja lehibe azy, mandra-pahafahan'izy ireo namorona tranomboky goavana izay vitsy ny mitovy aminy teo amin'ny tantara. Naneho ny fahaiza-manaony tamin'ny fanangonana ny hadith mpaminany sy ny fandaminana azy izy ireo, ary nanomboka izany tamin'ny andro voalohan'ny fiantsoana ara-paminany. Nahatratra antsika ny boky hadith an-jatony, ary ny ankamaroan'ireo boky ireo dia misy ny marina, ny tsara, ny malemy ary ny sasany noforonina.

Tsy afeniko anareo fa hatramin'ny fiantombohan'ny fiainako ara-tsaina, ny fialamboliko tiako indrindra dia ny famakiana sy ny fandalinana ny boky momba ny fanao sy ny hadith. Matetika aho no mahita ny tenako ao anatin'ny hafaliana sy fahafinaretana lehibe rehefa mandalina, manamarina ary mamakafaka ny hadith an'ilay Voafidy. Saingy ny zavatra nanelingelina ny hafaliako sy ny fahafinaretako dia ny fisian'ny hadith sasany izay miteraka olana ary tsy mifanaraka amin'ny tanjon'ny lalàna madio. Matetika aho no nangataka tamin'ireo manam-pahaizana sy mpahay hadith mba hanome boky iray izay manangona ireo hadith mpaminany marina sy matanjaka indrindra izay ilain'ny Silamo amin'ny fivavahany sy ny fiainany. Satria ny mpianatra izay mitady hadith iray ao amin'ny boky hadith samihafa dia matetika mahita ny tenany eo anoloan'ny fitambarana hadith goavana mihoatra ny iray hetsy, izay tsy mitovy ny hevitry ny Imama momba ny haavon'ny fahamarinan'ny tsirairay amin'izy ireo na ny fahalemeny. Nanontany tena aho hoe: ahoana no ahafahan'ny Silamo mahafantatra ny loharano faharoa manan-danja indrindra amin'ny lalàny eo anivon'ny hadith an'aliny izay mahavery ny manam-pahaizana manokana ao anatin'ny ranomasiny......?!

Izany no nanosika ahy hamerina handalina ireo boky hadith malaza indrindra amin'ny fitantarana sy ny fandalinana, ary nanohy ny fikarohana tsotsotra nataoko aho mandra-pahitako fa vitsy amin'ireo mpahay hadith no nametraka fepetra momba ny fahamarinana ao amin'ny bokiny ary nametraka fepetra sy fitsipika amin'ny fanekena ny hadith. Ny manan-danja indrindra amin'izy ireo dia ireo voalazan'ny Imama al-Suyuti ao amin'ny teny fampidirana ny bokiny 'al-Jami' al-Kabir' ary nanondro izy fa ny bokiny dia 'voamarika ho marina'. Nanamafy izany hevitra izany ny raibeko, ny Imama mpahay hadith Muhammad bin Ja'far al-Kattani ao amin'ny bokiny 'al-Risala al-Mustatrafa' momba ny boky malaza amin'ny fanao mendri-kaja, ka nanao hoe: 'Ary anisan'izany ny boky izay nampanantenain'ny tompony ny fahamarinana ao aminy'. Ireo Imama ireo dia nandany ny sarobidy sy ny lafo tamin'ny fotoanany, ny volany ary ny ezaka nataony mba hanamarinana ny zavatra rehetra momba ny Mpaminany ﷺ. Ny ankamaroan'ny mpahay hadith dia niray feo tamin'ny fizarana ny hadith mpaminany ho karazany telo lehibe:

Ny Marina (Sahih), ny Tsara (Hasan), ary ny Malemy (Da'if), ary indro ny antsipiriany:

Voalohany: Ny hadith marina dia izay notantarain'ny olona marina sy mahatadidy tsara avy amin'ny olona marina sy mahatadidy tsara hatramin'ny farany, ary mizara telo izy:

Ny hadith 'Mutawatir': dia izay notantarain'ny maro avy amin'ny maro izay tsy azo eritreretina ny hiray tsikombakomba amin'ny lainga.

Ny hadith 'Mashhur': dia izay notantarain'ny mpitantara azo itokisana telo farafahakeliny.

Ny hadith 'Ahad': dia ny hadith marina izay mpitantara azo itokisana iray ihany no nitantara azy.

Faharoa: Ny hadith tsara: dia izay ahitana ny toetra farany ambany amin'ny fanekena.

Fahatelo: Ny hadith malemy: dia izay tsy ahitana na inona na inona amin'ny toetra fanekena, ary misy karazany maro izy.

Raha ny momba ny hadith 'Qudsi': dia ireo hadith izay tantarain'ny Iraka ﷺ avy amin'ny Mpamorona Tsitoha. Ireo hadith ireo, toy ny hadith mpaminany hafa, dia misy ny marina, ny tsara, ny malemy ary ny sasany noforonina.

Manoloana ireo fandalinana hadith lalina ireo, nifantoka tamin'ny bokiko voalohany 'Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya' aho tamin'ireo hadith izay neken'ny Imama maro mpahay hadith ny maha-marina azy. Rehefa ny hadith iray no voamariky ny famoahan'ny Imama maro mpahay hadith na dia samy hafa aza ny fisainany, ny toerana ary ny fotoana nisy azy ireo, dia midika izany fa ny tsirairay amin'izy ireo dia nanao izay azony natao mba hanamarinana ny fifandraisany amin'ny Iraka mendri-kaja ﷺ. Izany dia manome lanja ara-tsaina, ara-jeografika ary ara-tantara amin'ny fanamarinana azy, ary vokatr'izany, manandratra ny hadith ao amin'ny 'Safwat al-Ahadith' ho amin'ny ambaratongan'ny fahazoana antoka tanteraka ny amin'ny fifandraisany amin'ny Iraka mendri-kaja ﷺ. Satria tsy azo atao ny hiray feo amin'ny fahadisoana na ny fanaovana tsirambina na ny famitahana azy ireo miaraka. Rehefa fantatsika, ohatra, fa ny hadith mendri-kaja hoe 'Manaova asa, fa ny tsirairay dia hohamoraina amin'izay namoronana azy' dia nampidirin'ny Imama lehibe mihoatra ny folo mpahay hadith marina, dia manosika antsika hanamafy izany ho anisan'ny marina indrindra amin'ny marina izany.

Avy amin'izany no nilazako fa ny fitokisantsika amin'ny fahamarinan'ny hadith iray dia mitombo arakaraka ny fitomboan'ny isan'ny mpamoaka azy avy amin'ireo Imama mpahay hadith marina. Ka teraka ity safidy kanto amin'ny hadith ity izay neken'ny Imama maro mpahay hadith ny maha-marina azy, izay manodidina ny efatra arivo hadith mandrakotra ny sampan'ny lalàna madio toy ny finoana, ny fanompoam-pivavahana, ny fifampiraharahana, ny sazy, ny fitondran-tena, ny etika, ny fitantanana ary ny hafa. Ary izy rehetra ireo dia tsy mifanohitra amin'ny Korany Masina na ny tanjona sy ny fototry ny lalàna madio na ny siansa voaporofo tanteraka.

Nampidiriko ny mariky ny Imama araka ny filaharan'ny fotoana nisy azy ireo ato amin'ity bokiko ity, ary tanisako eto ambany ireo marika manan-danja indrindra nofidiko ho an'ireo Imama mpahay hadith, izay neken'ny ankamaroan'ny mpahay hadith, dia ny: (Kh) ho an'i al-Bukhari, (M) ho an'i Muslim, (Q) ho an'izay neken'izy roa, (D) ho an'i Abu Dawood, (T) ho an'i al-Tirmidhi, (N) ho an'i al-Nasa'i, (H) ho an'i Ibn Majah, (Ny Efatra) ho an'ireo efatra ireo, (Ny Telo) ho an'izy ireo afa-tsy i Ibn Majah, (Hm) ho an'i Ahmad bin Hanbal ao amin'ny Musnad-ny, (Am) ny fanampian'ny zanany Abdullah, (K) al-Hakim ao amin'ny Mustadrak-ny, (Hb) ho an'i Ibn Hibban ao amin'ny Sahih-ny, (Khz) ho an'i Ibn Khuzaymah ao amin'ny Sahih-ny, (Tb), (Ts), (Tss) ho an'i al-Tabarani ao amin'ny al-Kabir, al-Awsat ary al-Saghir, (S) ho an'i Sa'id bin Mansur ao amin'ny Sunan-ny, (Khd) ho an'i al-Bukhari ao amin'ny al-Adab, (Tkh) ho an'i al-Bukhari ao amin'ny al-Tarikh, (Dh) ho an'i al-Diya al-Maqdisi ao amin'ny al-Mukhtara, (Fa'i) ho an'i al-Shafi'i ao amin'ny Musnad-ny, (Sh) ho an'i Ibn Abi Shaybah ao amin'ny Musnad al-Musannaf, (Ab) Abd al-Razzaq ao amin'ny al-Jami' sy al-Musannaf, (A) ho an'i Abu Ya'la ao amin'ny Musnad-ny, (Qt) ho an'i al-Daraqutni ao amin'ny Sunan sy al-Afrad, (Fr) ho an'i al-Daylami ao amin'ny al-Firdaws, (Hl) ho an'i Abu Nu'aym ao amin'ny al-Hilya, (Hb, Hq) ho an'i al-Bayhaqi ao amin'ny Shu'ab al-Iman, al-Sunan, al-Ma'rifa, Dala'il al-Nubuwwa ary al-Asma wa al-Sifat, (Ad) ho an'i Ibn Adi ao amin'ny al-Kamil, (Aq) ho an'i al-Uqayli ao amin'ny al-Du'afa, (Kht) ho an'i al-Khatib ao amin'ny al-Jami' sy al-Tarikh, (Mi) ho an'i al-Darimi ao amin'ny Sunan-ny, (T) ho an'i al-Tayalisi ao amin'ny Musnad-ny, (Kr) ho an'i Ibn Asakir ao amin'ny al-Tarikh-ny, (Bz) ho an'i al-Bazzar ao amin'ny Sunan-ny.

Nofidiko ireto hakanton'ny hadith mpaminany ireto avy amin'ny bokiko 'Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa' ary nantsoiko hoe 'Fanangonana ny Teny Mendri-kaja an'ny Mpaminany'. Ao no misy ny tsara indrindra amin'ny voafantina sy ny tampon'ny hakanton'ny hadith izay manamafy ny fahalehibiazan'ny Iraka mendri-kaja ﷺ, ny fahendreny, ny fahalalany, ny maha-manerantany azy, ny fandeferany, ny herim-pony, ny fiadiany amin'ny tsy rariny sy ny mpampahory, ny fametrahany ny marina ary ny famongorany ny diso, mba ho fanilo ho an'ny zanantsika sy ny firenena manontolo.

Ary manantena amin'i Allah amin'ny fo manontolo aho fa efa nanolotra ho an'ny Islam lehibe amin'ny ankapobeny ary ho an'ny fanao mendri-kaja an'ny Mpaminany manokana; asa lehibe izay handray anjara, raha sitrapon'i Allah, amin'ny fampiraisana ny Silamo, ary hampanakaiky ny Islam amin'ny alalan'ny fanahiny mandrakizay amin'ny fon'ny olona nahita fianarana sy ny sain'ny mpandinika manan-kaja any amin'ny faritra atsinanana sy andrefan'ny tany. Ary i Allah no milaza ny marina ary Izy no mitarika mankany amin'ny lalana mahitsy. Ary dera anie ho an'i Allah Izay nilaza hoe: 'Ary ambonin'ny tompon'ny fahalalana rehetra dia misy ny Mahalala'. Ary fiadanana anie ho anareo sy famindram-pon'i Allah ary ny fitahiany.

Profesora Dokotera Abd al-Qadir al-Makki al-Kattani

Profesora Dr. Abd al-Qadir al-Makki al-Kattani
Mpanolotsaina sy Profesora momba ny Injeniera sy ny Fianarana Islamika ambony

Hoy ny Mpaminany ﷺ: 'Hohazavain'i Allah ny tavan'ny lehilahy iray izay mandre zavatra avy aminay ary mampita izany araka ny nandrenesany azy; fa matetika ny olona ampahafantarina no mahatakatra kokoa noho ny mpihaino.'