القسم الثاني: أحكام العبادات

Fizarana Faharoa: Fitsipiky ny Fivavahana

الباب الأول: الطهارة

Toko Voalohany: Fahadiovana (Taharah)

قال رسول الله ﷺ «لَا تُزْرِمُوهُ.. دَعُوهُ» قاله ﷺ للصحابة بشأن أعرابي بال في ناحية المسجد ثم دعاه وقال له «إِنَّ هَذِهِ الْمَسَاجِدَ لَا تَصْلُحُ لِشَيْءٍ مِنْ هَذَا الْبَوْلِ وَلَا الْقَذَرِ، إِنَّمَا هِيَ لِذِكْرِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَالصَّلَاةِ وَقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ».

Hoy ny Iraka ﷺ: «Aza sakanana izy... avelao izy.» Izany no nolazainy ﷺ tamin'ny Sahaba momba ny Arabo mpirenireny iray izay nivalan-drano teo amin'ny zoron'ny moske. Avy eo dia niantso azy izy ary nilaza taminy hoe: «Tsy mety amin'ny fivalan-drano na loto toy izany ireto moske ireto. Fa natao ho an'ny fahatsiarovana an'i Allah, Ilay Avo sy Mahery Indrindra, sy ho an'ny vavaka ary ny famakiana ny Qur'an ihany izy ireny.»

الباب الثاني: الصلاة والمساجد

Toko Faharoa: Ny Vavaka sy ny Moske

«مَنْ تَطَهَّرَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ مَشَى إِلَى بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ الله لِيَقْضِيَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ الله كَانَتْ خَطْوَتَاهُ إِحْدَاهُمَا تَحُطُّ خَطِيئَةً وَالأُخْرَى تَرْفَعُ دَرَجَةً».

«Izay manadio tena ao an-tranony, dia mandeha mankany amin'ny trano iray amin'ireo tranon'i Allah (moske) mba hanatanteraka vavaka fady iray amin'ireo adidy napetrak'i Allah, dia ny dingana roa ataony, ny iray mamafa fahotana ary ny iray kosa mampiakatra ambaratonga.»

الباب الثالث: الزكاة والصدقات

Toko Fahatelo: Ny Zakat sy ny Sadaqa

قال رسول الله ﷺ «تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ، وَأَمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ وَنَهْيُكَ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ، وَإِرْشَادُكَ الرَّجُلَ فِي أَرْضِ الضَّلَالِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَإِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَةَ وَالْعَظْمَ عَنِ الطَّرِيقِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَإِفْرَاغُكَ مِنْ دَلْوِكَ فِي دَلْوِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ».

Hoy ny Mpaminany ﷺ: «Ny fitsikinao amin'ny tavan'ny rahalahinao dia sadaqa ho anao, ary ny fandidianao ny tsara sy ny fandraranao ny ratsy dia sadaqa, ary ny fitarihanao olona iray amin'ny tany very dia sadaqa ho anao, ary ny fanesoranao vato sy tsilo ary taolana amin'ny lalana dia sadaqa ho anao, ary ny fandrarahanao rano avy amin'ny siny anao ho ao anaty sinin'ny rahalahinao dia sadaqa ho anao.»

قال رسول الله ﷺ «أَنْفِقِي وَلا تُحْصِي فَيُحْصِي اللهُ عَلَيْكِ، ولَا تُوعِي فَيُوعِي اللهُ عَلَيْكِ».

Hoy ny Mpaminany ﷺ: «Mandania, ary aza manisa, fa hanisa anao kosa i Allah, ary aza mitahiry, fa hitahiry aminao kosa i Allah.»

قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَأَلَ النَّاسَ أَمْوَالَهُمْ تَكَثُّرًا فَإِنَّمَا يَسْأَلُ جَمْرًا فَلْيَسْتَقِلَّ أَوْ لِيَسْتَكْثِرْ».

Hoy ny Mpaminany ﷺ: «Izay mangataka ny fananan'ny olona mba hampitomboana ny azy, dia mangataka vainafo fotsiny izy. Koa aoka izy hampihena izany na hampitombo izany.»

الباب الرابع: الحج والعمرة والزيارة

Toko Fahefatra: Ny Hajj sy ny Umrah ary ny Fitsidihana

قال رسول الله ﷺ في خطبة الوداع: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا: يَوْمٌ حَرَامٌ، قَالَ (فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا) قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ قَالَ (فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا) قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ قَالَ (فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ، اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ، فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ».

Hoy ny Iraka ﷺ tamin'ny Toriteny Fanaovam-beloma: «Ry olombelona ô, andro inona ity?» Hoy izy ireo: «Andro masina (haram).» Hoy Izy: «Tanàna inona ity?» Hoy izy ireo: «Tanàna masina (haram).» Hoy Izy: «Volana inona ity?» Hoy izy ireo: «Volana masina (haram).» Hoy Izy: «Koa ny ranareo sy ny fanananareo ary ny voninahitrareo dia masina (haram) ho anareo, toy ny fahamasinan'ity andronareo ity, ato amin'ity tanànanareo ity, ato amin'ity volananareo ity. Ry Allah ô, efa nampita ve aho? Ry Allah ô, efa nampita ve aho? Koa aoka ny vavolombelona hampita amin'ny tsy eo. Aza miverina ho kafir (tsy mpino) aorianako, ka hifamono ianareo.»

الباب الخامس: الجنائز والوفاة والقبور

Toko Fahadimy: Ny Fandevenana, ny Fahafatesana ary ny Fasana

قال رسول الله ﷺ «اذْكُرُوا مَحَاسِنَ مَوْتَاكُمْ وَكُفُّوا عَنْ مَسَاوِيهِمْ».

Hoy ny Iraka ﷺ: "Tsarovy ny hatsaran'ireo matinareo ary aza miresaka ny ratsy nataony."

قال رسول الله ﷺ «(السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، وَدِدْتُ أَنَّا قَدْ رَأَيْنَا إِخْوَانَنَا)» قَالُوا: أَوَلَسْنَا إِخْوَانَكَ؟ قَالَ: «بَلْ أَنْتُمْ أَصْحَابِي، وَإِخْوَانُنَا الَّذِينَ لَمْ يَأْتُوا بَعْدُ» فَقَالُوا كَيْفَ تَعْرِفُ مَنْ لَمْ يَأْتِ بَعْدُ مِنْ أُمَّتِكَ؟ فَقَالَ: «أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا لَهُ خَيْلٌ غُرٌّ مُحَجَّلَةٌ بَيْنَ ظَهْرَيْ خَيْلٍ دُهْمٍ بُهْمٍ أَلَا يَعْرِفُ خَيْلَهُ؟) قَالُوا: بَلَى، قَالَ: (فَإِنَّهُمْ يَأْتُونَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنَ الْوُضُوءِ، وَأَنَا فَرَطُهُمْ عَلَى الْحَوْضِ، أَلَا لَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي كَمَا يُذَادُ الْبَعِيرُ الضَّالُّ، أُنَادِيهِمْ أَلَا هَلُمَّ فَيُقَالُ: إِنَّهُمْ قَدْ بَدَّلُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ: سُحْقًا سُحْقًا)».

Hoy ny Iraka ﷺ: "Fiadanana anie ho anareo, fonenan'ny vahoaka mpino. Ary izahay, raha sitrapon'i Allah, dia hanaraka anareo. Ary niriko raha mba efa nahita ny rahalahinay izahay." Hoy izy ireo: "Tsy rahalahinao ve izahay?" Hoy Izy: "Tsia, ianareo no namako, fa ny rahalahinay kosa dia ireo mbola tsy tonga." Dia hoy izy ireo: "Ahoana no hahafantaranao ireo mbola tsy tonga amin'ny Ummah-nao?" Dia hoy Izy: "Ahoana raha misy lehilahy manana soavaly misy marika fotsy eo amin'ny handriny sy ny tongony eo anivon'ny soavaly mainty sy tsy misy marika, tsy hahafantatra ny soavaliny ve izy?" Hoy izy ireo: "Eny tokoa." Hoy Izy: "Dia ho tonga izy ireo amin'ny marika fotsy eo amin'ny handriny sy ny tongony noho ny Wudu, ary izaho no ho mpitarika azy ireo eo amin'ny Hoz. Tandremo fa hisy olona horoahina hiala amin'ny Hoz-ko, toy ny fandroaka ny rameva very. Hiantso azy ireo aho hoe: 'Avia!', dia holazaina amiko hoe: 'Nanova izy ireo taorianao.' Dia hovaliako hoe: 'Miala lavitra! Miala lavitra!'"

قال رسول الله ﷺ «لا تسبوا الأموات، فتؤذوا الأحياء».

Hoy ny Iraka ﷺ: "Aza manaratsy ny maty, fa hanisy ratsy ny velona ianareo."

قال رسول الله ﷺ «لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمُ الْمَوْتَ إِمَّا مُحْسِنًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَزْدَادَ خَيْرًا، وَإِمَّا مُسِيئًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَسْتَعْتِبَ».

Hoy ny Iraka ﷺ: "Aza misy maniry ny ho faty aminareo, na mpanao soa aza, fa mety mbola hitombo ny soa ataony, na mpanao ratsy aza, fa mety mbola hibebaka izy."

قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَتَوَفَّى لَهُمَا ثَلَاثَةٌ مِنَ الْوَلَدِ لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ إِلَّا أَدْخَلَهُمُ الله الجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَةِ الله إِيَّاهُمْ».

Hoy ny Iraka ﷺ: "Tsy misy mpivady Silamo maty zanaka telo mbola tsy nahatratra ny fahalehibeazana, fa hampidiran'i Allah any an-Jannah izy ireo noho ny famindram-pony."

قال رسول الله ﷺ «مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ».

Hoy ny Iraka ﷺ: "Izay mitsidika marary dia mbola ao anatin'ny fijinjana ny Jannah mandra-piveriny."

قال رسول الله ﷺ «يَقُولُ اللهُ تَعَالَى: مَا لِعَبْدِي الْمُؤْمِنِ عِنْدِي جَزَاءٌ إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا ثُمَّ احْتَسَبَهُ إِلَّا الْجَنَّةُ».

Hoy ny Iraka ﷺ: "Hoy i Allah Tsitraitraika: 'Tsy misy valisoa ho an'ny mpanompoko mpino eo Amiko, rehefa alainy ny olon-tiany indrindra eto amin'izao tontolo izao, ary izy kosa manam-paharetana sy manantena valisoa avy Amiko, afa-tsy ny Jannah.'"