قصيدة البُردة
الكواكب الدرية في مدح خير البرية — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)
أشهر قصائد المديح النبوي على الإطلاق، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله بعد أن أصابه الفالج، فرأى النبي ﷺ في المنام يمسح على وجهه ويلقي عليه بردته، فقام وقد شُفي. سارت بها الركبان وشُرحت مئات الشروح وتُرجمت إلى لغات العالم.
Qasidat al-Burda — Imam Sharaf ad-Din al-Busiri
Tononkalo fiderana ny Mpaminany malaza indrindra natao hatramin'izay, nosoratan'i Imam al-Busiri, ho tahian'i Allah anie izy. Nosoratany izany rehefa avy voan'ny paralysis, taorian'ny nofy nahitany ny Mpaminany ﷺ namihina ny tarehiny sy nanarona azy tamin'ny akanjony, ka nifoha izy ary sitrana tanteraka. Ity tononkalo ity dia efa niely patrana, nanentana fanehoan-kevitra an-jatony ary nadika tamin'ny fiteny maro manerana izao tontolo izao.
أمِنْ تذَكُّرِ جيرانٍ بذي سلمِ
مزجتَ دمعاً جرى من مقلةٍ بدمِMoa ve noho ny fahatsiarovana ireo mpiara-monina tao Dhi Salam no nampifangaroanao ranomaso nivoaka avy tamin'ny masonao tamin'ny ra?
أمْ هبَّتِ الريحُ من تلقاءِ كاظمةٍ
وأوْمَضَ البَرْقُ في الظلْماءِ مِنْ إضَمِSa rivotra avy any amin'ny faritr'i Kadhimah no nitsoka, ary tselatra no namirapiratra tao anatin'ny haizina lalina avy any Idham?
فما لعينيكَ إن قلتَ اكففا هَمَتا
ومَا لِقَلْبِك إنْ قُلْتَ اسْتَفِقْ يَهِمِInona no mahazo ny masonao no mitomany izy rehefa asainao mijanona, ary inona no mahazo ny fonao no maniry mafy izy rehefa asainao mifoha?
أَيَحْسَبُ الصَّبُّ أنَّ الحُبَّ مُنْكتِمٌ
ما بَيْنَ مُنْسَجِم منهُ ومضطَرِمِMoa ve tena mino ilay olona tia fa azo afenina ny fitiavana, nefa misy ranomaso mikoriana avy aminy sy afo mirehitra ao anatiny?
لولاَ الهَوَى لَمْ تُرِقْ دَمْعاً عَلَى طَلَلٍ
ولا أرقتَ لذكرِ البانِ والعَلمِRaha tsy noho ny fitiavana, dia tsy nandatsaka ranomaso tamin'ny sisa tavela rava ianao, ary tsy ho tsy nahita tory tamin'ny filazana ny hazo Ban na ny tampon-tendrombohitra.
فكيفَ تُنْكِرُ حُبَّا بعدَ ما شَهِدَتْ
بهِ عليكَ عدولُ الدَّمْعِ والسَّقَمAhoana àry no handàvanao fitiavana, nefa ny vavolombelona marina amin'ny ranomaso sy ny aretinao dia efa nijoro ho vavolombelona manameloka anao?
وَأثْبَتَ الوجْدُ خَطَّيْ عَبْرَةٍ وضَنًى
مِثْلَ البَهارِ عَلَى خَدَّيْكَ والعَنَمِAry ny fitiavana dia namela soritra roa tamin'ny ranomaso sy ny fahalemena teo amin'ny takolanao, toy ny voninkazo Bahar mavo sy ny voankazo Anam mena.
نعمْ سرى طيفُ من أهوى فأرقني
والحُبُّ يَعْتَرِضُ اللَّذاتِ بالأَلَمِEny tokoa, ny aloky ny malalako dia nitsidika ahy tamin'ny alina, ka nahatonga ahy tsy nahita tory, satria ny fitiavana dia mametraka fanaintainana eo anivon'ny fahafinaretana rehetra.
يا لائِمِي في الهَوَى العُذْرِيِّ مَعْذِرَةً
منِّي إليكَ ولو أنصفتَ لم تلُمِRy ilay manome tsiny ahy noho ny fitiavako madio, manolotra fialan-tsiny aminao aho, na dia marina aza ianao, dia tsy hahita tsiny.
عَدَتْكَ حالِيَ لا سِرِّي بمُسْتَتِرٍ
عن الوُشاةِ ولادائي بمنحسمِEfa miharihary aminao ny toe-javatra misy ahy; tsy afenina amin'ireo mpitantara tsaho ny tsiambarateloko, ary tsy azo sitranina koa ny aretiko.
مَحَّضَتْنِي النُّصْحَ لكِنْ لَسْتُ أَسْمَعُهُ
إنَّ المُحِبَّ عَن العُذَّالِ في صَمَمِNanolotra torohevitra tso-po tamiko ianao, nefa tsy henoko izany, satria tokoa, ny mpitia dia marenina amin'ny tenin'ireo mpitsikera azy.
إني اتهمتُ نصيحَ الشيبِ في عذلٍ
والشَّيْبُ أَبْعَدُ في نُصْحٍ عَنِ التُّهَمNa dia ny torohevitry ny fahanterana aza dia niahiahy ahy rehefa nananatra ahy, nefa ny fahanterana no lavitra indrindra amin'ny ahiahy amin'ny toroheviny.
فإنَّ أمَّارَتي بالسوءِ مااتعظتْ
من جهلها بنذيرِ الشيبِ والهرمِFa ny fanahiko, izay manosika ho amin'ny ratsy, dia tsy voanatra, noho ny tsy fahalalany ny fampitandremana nentin'ny fahanterana sy ny fahalemena.
ولا أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضيفٍ المَّ برأسي غير محتشمِAry tsy nanomana fandraisana vahiny tamin'ny asa tsara ho an'ny vahiny fahanterana izay nitsidika ny lohako tsy misy henatra izany.
لو كنت أعلم أني ما أوقره
كتمت سرا بدا لي منه بالكتمRaha fantatro fa tsy hanaja ity vahiny ity aho, dia ho nafeniko ny tsiambaratelon'ny fahatongavany izay niseho tamiko.
من لي بِرَدِّ جماحٍ من غوايتها
كما يُرَدُّ جماحُ الخيلِ باللجمِIza no afaka manampy ahy hifehy ny faharatsiany sy ny famitahany, toy ny fifehezana ny soavaly mikomy amin'ny lamboridy?
فلا تَرُمْ بالمعاصِي كَسْرَ شَهْوَتِها
إنَّ الطعامَ يُقَوِّي شهوةَ النهمِKoa aza mikatsaka ny hamotika ny faniriany amin'ny alalan'ny fahotana, fa tokoa, ny sakafo dia vao mainka mampitombo ny filan'ny olona fatra-pihinana.
والنفسُ كالطفلِ إن تهملهُ شَبَّ على
حُبِّ الرَّضاعِ وإنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمAry ny fanahy dia toy ny zaza: raha avelanao, dia hitombo ho tia minono izy, fa raha esorinao amin'ny nono, dia ho afaka amin'ny nono.
فاصرفْ هواها وحاذرْ أنْ تُوَلِّيَهُ
إنَّ الهوى ما تولَّى يُصمِ أوْ يَصمِKoa esory ny faniriany ary tandremo sao omena fahefana izany, fa tokoa, ny faniriana, rehefa omena fahefana, dia hanampina na handrava.
وَراعِها وهيَ في الأعمالِ سائِمةٌ
وإنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فلا تُسِمAry tandremo izany rehefa mandeha malalaka amin'ny asa, fa raha hitany fa mamy ny kijana, aza avela hihinan-kohanina intsony.
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةٍ لِلْمَرءِ قاتِلَةً
من حيثُ لم يدرِ أنَّ السُّمَّ في الدَّسَمِFiry ny fahafinaretana mahafaty no niseho ho tsara tarehy ho an'ny olona, izay tsy nahafantatra fa ny poizina dia miafina ao anatin'ny hatsarany.
وَاخْشَ الدَّسائِسَ مِن جُوعٍ وَمِنْ شِبَع
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِTandremo ny loza miafina ao anatin'ny hanoanana sy ny fahavokisana, fa matetika ny loza ateraky ny fahantrana dia mampidi-doza kokoa noho ny an'ny fihinanana tafahoatra.
واسْتَفْرِغ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قد امْتَلأتْ
مِنَ المَحارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِAvelao hikoriana be ny ranomaso avy amin'ny maso izay nijery zavatra voarara, ary tandremo tsara ny fifehezan-tena vokatry ny fanenenana tso-po.
وخالفِ النفسَّ والشيطانَ واعصهما
وإنْ هُما مَحَّضاكَ النُّصحَ فاتهمTohizo ny tenanao ambany sy i Satana, tsy mankatò azy roa, ary na dia manolotra anao izay toa torohevitra tso-po aza izy ireo, dia ahiahy izany.
وَلا تُطِعْ منهما خَصْماً وَلا حَكمَاً
فأنْتَ تَعْرِفُ كيْدَ الخَصْمِ والحَكمِAza mankatò na iza na iza amin'izy roa, na ho toy ny fahavalo na ho toy ny mpitsara, fa fantatrao tsara ny hafetsen'ny mpifanandrina sy ny mpitsara.
أسْتَغْفِرُ الله مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لقد نسبتُ به نسلاً لذي عقمِMangataka famelan-keloka amin'i Allah aho noho ny teny tsy misy asa, fa tamin'izany no nanomezako taranaka ho an'ny tsy miteraka.
أمرتكَ الخيرَ لكنْ ماائتمرتُ بهِ
وما استقمتُ فماقولي لك استقمِNandidy anao hanao soa aho, nefa tsy noraisiko ny torohevitro manokana, ary tsy nijanona ho mahitsy aho, koa ahoana no ahafahako mandidy anao ho mahitsy?
ولا تَزَوَّدْتُ قبلَ المَوْتِ نافِلةً
ولَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ ولَمْ أَصُمِTsy nanangona fanomezana fanampiny aho talohan'ny fahafatesana, ary tsy nanao vavaka mihoatra ny adidy, ary tsy nifady hanina.
ظلمتُ سُنَّةَ منْ أحيا الظلامَ إلى
أنِ اشْتَكَتْ قَدَماهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمNanao ratsy ny fanaon'ilay ﷺ izay nampamirapiratra ny alina tamin'ny fivavahana aho mandra-pitarainan'ny tongony noho ny fanaintainana avy amin'ny fivontosana.
وشدَّ مِنْ سَغَبٍ أحشاءهُ وَطَوَى
تحتَ الحجارةِ كشحاً مترفَ الأدمِAry izy ﷺ dia nanenjana ny tsinainy noho ny hanoanana, ary teo ambanin'ny vato, izy ﷺ dia namatotra ilany hoditra malefaka, zatra ny fampiononana.
وراودتهُ الجبالُ الُشُّمُّ من ذهبٍ
عن نفسهِ فأراها أيما شممِNy tendrombohitra volamena avo dia naka fanahy azy ﷺ momba ny fanahiny, nefa izy ﷺ dia naneho tamin'izy ireo ny fahamendrehana faratampony sy ny fanamavoana ny harena eto an-tany.
وأكَّدَتْ زُهْدَهُ فيها ضرورتهُ
إنَّ الضرورةَ لاتعدو على العصمِNy filany mihitsy no nanamafy ny fifehezan-tenany tamin'izy ireo, fa ny tena filana dia tsy mandresy an'ireo izay voaaro araka an'Andriamanitra.
وَكَيفَ تَدْعُو إلَى الدُّنيا ضَرُورَةُ مَنْ
لولاهُ لم تخرجِ الدنيا من العدمِAry ahoana no ahafahan'ny filany ﷺ hitarika azy ho amin'ity tontolo ity, nefa raha tsy teo izy, dia tsy ho nipoitra avy tamin'ny tsy fisiana ity tontolo ity?
محمدٌ سيدُّ الكونينِ والثَّقَلَيْنِ
والفريقينِ من عُربٍ ومن عجمِMuhammad ﷺ no tompon'ny tontolo roa, ny jiny sy ny olombelona, ary ny vahoaka roa, Arabo sy tsy Arabo.
نبينَّا الآمرُ الناهي فلا أحدٌ
أبَرَّ في قَوْلِ «لا» مِنْهُ وَلا «نَعَمِ»Ny Mpaminany ﷺ dia ilay mandidy sy mandrara, ary tsy misy olona marina kokoa amin'ny fanambarany hoe "tsia" na "eny" noho izy ﷺ.
هُوَ الحَبيبُ الذي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكلِّ هَوْلٍ مِنَ الأهوالِ مُقْتَحَمِIzy ﷺ no ilay malala izay angatahina ny fanelanelanany ho an'ny tahotra rehetra eo anivon'ny loza mahatsiravina izay tsy maintsy atrehina.
دعا إلى اللهِ فالمستمسكونَ بهِ
مستمسكونَ بحبلٍ غيرِ منفصمِNiantso an'i Allah izy ﷺ, ary ireo izay mifikitra aminy ﷺ dia tena mifikitra amin'ny tady tsy mety tapaka.
فاقَ النبيينَ في خلْقٍ وفي خُلُقٍ
ولمْ يدانوهُ في علمٍ ولا كَرَمِNandresy ny mpaminany rehetra izy ﷺ tamin'ny famoronana ara-batana sy ny toetra mendrika, ary tsy nisy afaka nanakaiky ny fahamendrehany ﷺ tamin'ny fahalalana na ny fahalalahan-tanana.
وكلهمْ من رسول اللهِ ملتمسٌ
غَرْفاً مِنَ البَحْرِ أوْ رَشْفاً مِنَ الدِّيَمِAry izy rehetra, ny mpaminany, dia nitady tamin'ny Irakan'i Allah ﷺ sotro kely avy amin'ny ranomasiny na sotro kely avy amin'ny orana be dia be.
وواقفونَ لديهِ عندَ حَدِّهمِ
من نقطةِ العلمِ أومنْ شكلةِ الحكمِAry mijoro eo anatrehany ﷺ izy ireo amin'ny fetrany voatondro, ka maka avy aminy ﷺ teboka kely fotsiny amin'ny fahalalana na marika kely iray amin'ny fahendrena.
فهْوَ الذي تَمَّ معناهُ وصُورَتُه
ثمَّ اصطفاهُ حبيباً بارىءُ النَّسمِIzy ﷺ no ilay nohatsaraina ny maha-izy azy sy ny endriny, ary nofidin'ny Mpahary ny fanahy ho malalany.
مُنَّزَّهٌ عن شريكٍ في محاسنهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فيهِ غيرُ مُنْقَسِمَMadio tsy misy mpiara-miasa aminy amin'ny hatsarany izy ﷺ, satria ny tena fototry ny hatsarana ao aminy dia tsy azo zaraina.
دَعْ ما ادَّعَتْهُ النَّصارَى في نَبيِّهِمِ
وَاحكُمْ بما شِئْتَ مَدْحاً فيهِ واحْتَكِمِAza raharahaina izay nolazain'ny Kristiana momba ny mpaminany azy ireo, ary avy eo dia tsaraina araka izay irinao ny fiderana azy, ary aoka ho hentitra amin'ny fitsaranao.
وانْسُبْ إلى ذاتِهِ ما شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إلى قَدْرِهِ ما شِئْتَ منْ عِظَمِLazao fa manana voninahitra tianao izy ﷺ, ary lazao fa manana fahalehibeazana tianao ny toerany.
فإن فضلَ رسولِ اللهِ ليسَ لهُ
حَدٌّ فيُعْرِبَ عنه ناطِقٌ بفَمِSatria ny fahatsaran'ny Irakan'i Allah ﷺ dia tsy misy fetra ka tsy misy mpiteny afaka milaza izany amin'ny vavany.
لو ناسبتْ قدرهُ آياتهُ عظماً
أحيا اسمهُ حينَ يُدعى دارسَ الرِّممِRaha nifanaraka tamin'ny toerany lehibe ny fahagagany, dia ny anarany fotsiny, rehefa antsoina, dia hamelona indray ny taolana simba.
لَمْ يَمْتَحِنَّا بما تعْمل العُقولُ بِهِ
حِرْصاً علينا فلمْ ولَمْ نَهَمِNoho ny fiahiany antsika, dia tsy nosedrainy tamin'ny zavatra sarotra takatry ny saina isika, ka tsy very hevitra na taitra.
أعيا الورى فهمُ معانهُ فليس يُرى
في القُرْبِ والبعدِ فيهِ غير منفحِمِNy fahatakarana ny heviny dia nandreraka ny zavaboary rehetra, ka tsy misy hita, na akaiky na lavitra, fa voafandrika amin'ny maha-izy azy.
كالشمسِ تظهرُ للعينينِ من بُعُدٍ
صَغِيرَةٍ وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أممٍTahaka ny masoandro izy ﷺ, izay toa kely amin'ny maso avy lavitra, nefa mandreraka ny fijery rehefa jerena akaiky.
وكيفَ يُدْرِكُ في الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قومٌ نيامٌ تسلَّوا عنهُ بالحُلُمِAry ahoana no ahafahan'ny olona matory, izay voatarika hiala aminy ﷺ amin'ny nofy, hahatakatra ny tena zava-misy momba azy eto amin'ity tontolo ity?
فمبلغُ العلمِ فيهِ أنهُ بشرٌ
وأنهُ خيرُ خلقِ اللهِ كلهمِNy fara tampon'ny fahalalana momba azy ﷺ dia ny maha-olombelona azy, ary izy no tsara indrindra amin'ny zavaboarin'i Allah rehetra.
وَكلُّ آيِ أَتَى الرُّسْلُ الكِرامُ بها
فإنما اتَّصلتْ من نورهِ بهمِAry ny famantarana rehetra nentin'ireo iraka mendri-kaja dia, raha ny marina, nifandray tamin'izy ireo tamin'ny alalan'ny fahazavany ﷺ.
فإنهُ شمسٌ فضلٍ همْ كواكبها
يُظْهِرْنَ أَنْوارَها للناسِ في الظُلَمFa izy ﷺ no masoandron'ny fahatsarana, ary izy ireo no kintanany, izay mampiseho ny fahazavany amin'ny olona ao anatin'ny haizina.
أكرمْ بخلقِ نبيٍّ زانهُ خُلُقٌ
بالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بالبِشْرِ مُتَّسِمِEndrey ny fahalehibeazan'ny famoronana Mpaminany ﷺ voaravaka toetra toy izany, mirakitra ny hatsarana rehetra ary voamariky ny fifaliana!
كالزَّهرِ في تَرَفٍ والبَدْرِ في شَرَفٍ
والبَحْر في كَرَمٍ والدهْرِ في هِمَمِTahaka ny voninkazo amin'ny halemem-panahy izy ﷺ, ny volana feno amin'ny voninahitra, ny ranomasina amin'ny fahalalahan-tanana, ary ny fotoana mihitsy amin'ny fahavononana ambony.
كأنهُ وهو فردٌ من جلالتهِ
في عَسْكَرٍ حينَ تَلْقاهُ وفي حَشَمِToy ny hoe izy ﷺ, na dia irery aza, noho ny fahalehibeazany, dia toa eo anivon'ny tafika sy ny mpanaraka rehefa sendra azy ny olona.
كَأَنَّما اللُّؤْلُؤُ المَكْنونُ في صَدَفِ
من معدني منطقٍ منهُ ومبتسمِToy ny hoe ny perla miafina ao anatin'ny akorany dia avy amin'ny loharano roa, dia ny teniny ﷺ sy ny tsikiny.
لا طِيبَ يَعْدِلُ تُرْباً ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبَى لِمُنْتَشِقٍ منهُ ومُلْتَئِمTsy misy fofona manitra afaka mitovy amin'ny vovoka nandrakotra ny taolany ﷺ; sambatra izay mifoka izany sy mifikitra aminy.
أبان مولدهُ عن طيبِ عُنصرهِ
يا طِيبَ مُبْتَدَإٍ منه ومُخْتَتَمِNy nahaterahany ﷺ dia nampiseho ny fahadiovan'ny maha-izy azy; Endrey ny fahadiovan'ny fiandohany sy ny fiafarany!
يومٌ تفرَّسَ فيهِ الفرسُ أنهمُ
قد أنذروا بحلولِ البؤسِ والنقمِAndro iray izay nahitan'ny Persiana mialoha fa efa nampitandremana izy ireo momba ny fahatongavan'ny fahoriana sy ny valifaty.
وباتَ إيوانُ كسرى وهو منصدعٌ
كشملِ أصحابِ كسرى غيرَ ملتئمِNy Iwan an'i Khosrow dia nandany an'io alina io vaky sy potipotika, toy ny fivorian'ny mpanaraka azy niparitaka, tsy hihaona intsony.
والنَّارُ خامِدَةُ الأنفاس مِنْ أَسَفٍ
عليه والنَّهرُ ساهي العين من سدمِNy afo masina, toy ny misento noho ny alahelo, dia maty teo aminy, raha toa kosa ny renirano, manjombona ny maso noho ny alahelo, dia toa ritra.
وساء ساوة أن غاضتْ بحيرتها
ورُدَّ واردها بالغيظِ حين ظمىَNalahelo i Sawa rehefa ritra ny farihiny, ary ireo tonga hisotro dia noroahina tamin'ny fahadisoam-panantenana, tsy voavaly ny hetahetany.
كأنَّ بالنارِ مابالماء من بللٍ
حُزْناً وبالماءِ ما بالنَّارِ من ضرمِToy ny hoe ny afo, tamin'ny alahelony, dia nanana ny hamandoan'ny rano, ary ny rano, tamin'ny alahelony, dia nitazona ny lelafo mandevona.
والجنُّ تهتفُ والأنوار ساطعةٌ
والحَقُّ يَظْهَرُ مِنْ مَعْنىً ومِنْ كَلِمRen'ny jiny niantsoantso, ary nisy hazavana mamirapiratra nipoitra, satria nanomboka niseho ny Fahamarinana tamin'ny alalan'ny heviny lalina sy ny teny nolazainy.
عَموُا وصمُّوا فإعلانُ البشائرِ لمْ
تُسْمَعْ وَبارِقَةُ الإِنْذارِ لَمْ تُشَمNefa jamba sy marenina izy ireo, ka tsy re ny filazana ny vaovao mahafaly, ary tsy voamarika ny fampitandremana mamirapiratra.
مِنْ بَعْدِ ما أَخْبَرَ الأقْوامَ كاهِنُهُمْ
بأَنَّ دينَهُمُ المُعْوَجَّ لَمْ يَقُمِIzany dia taorian'ny nilazan'ny mpaminany azy ireo tamin'ny olona fa tsy hijoro intsony ny fivavahany miolikolika.
وبعدَ ما عاينوا في الأفقِ من شُهُبٍ
منقضةٍ وفقَ مافي الأرضِ من صنمِAry rehefa avy nahita kintana mihintsana teny amin'ny lanitra izy ireo, nianjera araka ny sampy noravana teto an-tany.
حتى غدا عن طريقِ الوحيِ مُنهزمٌ
من الشياطينِ يقفو إثرَ منهزمِMandra-pahatongan'ny fialan'ny devoly tanteraka tamin'ny lalan'ny fanambarana masina, ny iray nandositra nanaraka ny iray hafa.
كأَنُهُمْ هَرَباً أبطالُ أَبْرَهَةٍ
أوْ عَسْكَرٌ بالحَصَى مِنْ رَاحَتَيْهِ رُمِيTamin'ny fandosirany, dia toy ny maherifon'i Abraha izy ireo, na tafika notorahana vato kely avy tamin'ny felatanany ﷺ.
نَبْذاً بهِ بَعْدَ تَسْبِيحِ بِبَطْنِهما
نَبْذَ المُسَبِّحِ مِنْ أحشاءِ مُلْتَقِمِNariana izy ireo, rehefa avy nankalaza an'Andriamanitra tao anatin'ny felatanany ﷺ, toy ny nanariana ny mpankalaza avy tao anatin'ny kibon'ny mpitelina.
جاءتْ لدَعْوَتِهِ الأشجارُ ساجِدَةً
تَمْشِي إليهِ عَلَى ساقٍ بِلا قَدَمِTonga teo amin'ny antsony ﷺ ny hazo, niankohoka, nandeha nankany aminy tamin'ny vatany tsy misy tongotra.
كأنَّما سَطَرَتْ سَطْراً لِمَا كَتَبَتْ
فروعها من بديعِ الخطِّ في اللقمِToy ny hoe ny rantsany dia nanoratra tsipika kaligrafia kanto teo amin'ny tany, nanamarika ny lalany.
مثلَ الغمامةِ أنىَسارَ سائرةٌ
تقيهِ حرَّ وطيسٍ للهجيرِ حميTahaka ny rahona, dia nifindra izy na taiza na taiza nalehany ﷺ, niaro azy tamin'ny hafanana mahery vaika tamin'ny masoandro mitataovovonana.
أقسمتُ بالقمرِ المنشقِّ إنَّ لهُ
مِنْ قَلْبِهِ نِسْبَةً مَبْرُورَةَ القَسَمِMianiana amin'ny volana vaky aho, fa misy ifandraisany amin'ny fony ﷺ izany, voady tanteraka tokoa.
ومَا حَوَى الغارُ مِنْ خَيْرٍ ومَنْ كَرَم
وكلُّ طرفٍ من الكفارِ عنه عميAry endrey ny hatsarana sy ny fahalalahan-tanana tao anatin'ny lava-bato, nefa jamba tamin'izany ny mason'ny tsy mpino rehetra.
فالصدقُ في الغارِ والصديقُ لم يرِما
وَهُمْ يقولونَ ما بالغارِ مِنْ أَرمِNy Fahamarinana ﷺ sy ny Marina (Abu Bakr) dia nijanona tsy nihetsika tao anatin'ny lava-bato, raha nilaza kosa ny tsy mpino fa tsy nisy olona tao anatiny.
ظَنُّوا الحَمامَ وظَنُّو العَنْكَبُوتَ على
خيْرِ البَرِيَّةِ لَمْ تَنْسُجْ ولمْ تَحُمNihevitra izy ireo fa ny voromailala sy ny hala, teo ambonin'ny zavaboary tsara indrindra, dia tsy nanenona na nanidina hiaro azy.
وقايةُ اللهِ أغنتْ عن مضاعفةٍ
من الدروعِ وعن عالٍ من الأطمِAmpy ny fiarovan'Andriamanitra, ka tsy nilaina intsony ny ampinga roa sosona na ny trano mimanda avo.
ما سامني الدهرُ ضيماً واستجرتُ بهِ
إلاَّ استلمتُ الندى من خيرِ مُستلمِTsy mbola nisy fotoana nampahory ahy ary nitady fialofana taminy ﷺ aho, fa nahazo fahalalahan-tanana avy amin'ny tsara indrindra amin'ireo izay itadiavana fialofana.
لاتنكرُ الوحيَ من رؤياهُ إنَّ لهُ
قَلْباً إذا نامَتِ العَيْنانِ لَمْ يَنمِAza lavina ny fanambarana tonga tamin'ny alalan'ny fahitany ﷺ, fa nanana fo izay nifoha foana izy na dia natory aza ny masony.
وذاكَ حينَ بُلوغٍ مِنْ نُبُوَّتِهِ
فليسَ يُنْكَرُ فيهِ حالُ مُحْتَلِمِNitranga izany tamin'ny fiandohan'ny faminaniany ﷺ, ka ny toetran'ny olona manonofy (amin'ny lafiny araka izao tontolo izao) dia tsy azo lazaina ho an'ny fahitany.
تَبَارَكَ الله ما وحْيٌ بمُكْتَسَبٍ
وَلا نَبِيٌّ عَلَى غَيْبٍ بِمُتَّهَمِMankalaza an'i Allah, fa ny fanambarana dia tsy zavatra azo amin'ny ezaka, ary ny mpaminany dia tsy tokony ho ahiahiana ho mandainga momba ny tsy hita maso.
كَمْ أبْرَأَتْ وَصِبا باللَّمْسِ راحَتهُ
وأَطْلَقَتْ أرِباً مِنْ رِبْقَةِ اللَّمَمِOlona marary firy no nositranin'ny felatanany ﷺ tamin'ny fikasihana fotsiny, ary olona adala firy no nafahany tamin'ny fatorany.
وأحْيَتِ السنَةَ الشَّهْبَاءَ دَعْوَتُهُ
حتى حَكَتْ غُرَّةً في الأَعْصُرِ الدُّهُمِNy vavaka nataony ﷺ dia namelona indray ny taona karankaina sy maina, ka namirapiratra toy ny lelafo fotsy mamiratra teo anivon'ny vanim-potoana maizina indrindra.
بعارضٍ جادَ أو خلتَ البطاحَ بها
سيبٌ من اليَمِّ أو سيلٌ من العرمِTamin'ny rahona be dia be, dia dibo-drano ny lohasaha ka mety ho noheverina ho feno onja avy any an-dranomasina na riaka avy amin'ny tohodranon'i Al-Arem.
دعني ووصفي آياتٍ له ظهرتْ
ظهورَ نارِ القرى ليلاً على علمِAvelao aho hamaritra ireo famantarana miharihary niseho taminy ﷺ, namirapiratra toy ny afo an-tanàna hita amin'ny alina eo an-tampon-tendrombohitra.
فالدرُّ يزدادُ حُسناً وهو منتظمٌ
وليسَ ينقصُ قدراً غير منتظمِFa ny perla dia mihamitombo hatsarana rehefa voaravina, nefa tsy mihena ny sandany na dia tsy voaravina aza.
فما تَطاوَلُ آمالُ المَدِيحِ إلى
ما فيهِ مِنْ كَرَمِ الأَخْلاَقِ والشِّيَمِNoho izany, ny faniriana hidera dia tsy mahatakatra ny halehiben'ny toetrany ﷺ mendri-kaja sy ny fombany ambony.
آياتُ حقٍّ من الرحمنِ محدثةٌ
قَدِيمَةٌ صِفَةُ المَوْصوفِ بالقِدَمIreo dia famantarana ny fahamarinana avy amin'ny Be Indrindra, vao nambara, nefa mirakitra ny toetra taloha an'ilay voalaza ho Mandrakizay.
لم تقترنْ بزمانٍ وهي تخبرنا
عَن المعادِ وعَنْ عادٍ وعَنْ إرَمِTsy voafehin'ny fotoana manokana izy ireo, nefa mampahafantatra antsika ny amin'ny fiainana aorian'ny fahafatesana, sy ny vahoaka fahiny Ad sy Iram.
دامَتْ لَدَيْنا فَفاقَتْ كلَّ مُعْجِزَةٍ
مِنَ النَّبِيِّينَ إذْ جاءتْ ولَمْ تَدُمِNaharitra taminay izy ireo, ka nihoatra ny fahagagana rehetra nataon'ireo mpaminany teo aloha, izay niseho saingy tsy naharitra.
مُحَكَّماتٌ فما تبقينَ من شبهٍ
لذي شقاقٍ وما تبغينَ من حكمِMazava sy hentitra izy ireo, tsy mamela fisalasalana ho an'ny mpifanditra, ary tsy mitady fitsarana fanampiny.
ما حُورِبَتْ قَطُّ إلاَّ عادَ مِنْ حَرَبٍ
أَعْدَى الأعادي إليها مُلقِيَ السَّلَمِTsy nisy ady natao taminy ﷺ (na ny hafany/Korany) mihitsy, fa ny fahavalo mahery indrindra aza dia niverina avy tamin'ny ady, nilefitra am-pilaminana.
رَدَّتْ بلاغَتُها دَعْوى مُعارِضِها
ردَّ الغيور يدَ الجاني عن الحُرمِNy fahaizany miteny ﷺ dia nandroaka ny filazan'ireo mpanohitra azy, toy ny mpiaro mazoto manala ny tanan'ny mpanafika amin'ny zavatra masina.
لها مَعانٍ كَمَوْجِ البَحْر في مَدَدٍ
وفَوْقَ جَوْهَرِهِ فِي الحُسْنِ والقِيَمِNy heviny ﷺ dia mivelatra toy ny onjan-dranomasina, nefa mihoatra ny hatsarana sy ny sandan'ny maha izy azy.
فما تُعَدُّ وَلا تُحْصَى عَجَائبُها
ولا تُسامُ عَلَى الإكثارِ بالسَّأَمِTsy azo isaina na faritana ny fahagagany ﷺ, ary tsy mahavoky na dia averimberina matetika aza.
قرَّتْ بها عينُ قاريها فقلت له
لقد ظفِرتَ بِحَبْلِ الله فاعْتَصِمِMahita fampiononana ao anatiny ny mason'ny mpamaky azy, ka hoy aho taminy: "Efa nihazona ny tady an'i Allah tokoa ianao, ka hazòny mafy izany."
إنْ تَتْلُها خِيفَةً مِنْ حَرِّ نارِ لَظَى
أطْفَأْتَ نارَ لَظَى مِنْ وِرْدِها الشَّبمِRaha mamaky azy ianao noho ny tahotra ny hafanana mirehitry ny Afobe, dia hamono ny lelafon'ny Afobe amin'ny famakiana mangatsiaka azy ianao.
كأنها الحوضُ تبيضُّ الوجوه به
مِنَ العُصاةِ وقد جاءُوهُ كَالحُمَمِToy ny hoe Farihin'i Kawthar (an'ny Mpaminany ﷺ) izy, izay mahatonga ny tarehin'ny mpanota, izay nanatona azy toy ny arina mainty, ho mamirapiratra.
وَكالصِّراطِ وكالمِيزانِ مَعدِلَةً
فالقِسْطُ مِنْ غَيرها في الناس لَمْ يَقُمِNy fahamarinany dia toy ny Lalana Mahitsy sy ny Mizana amin'ny fahitsiany, fa raha tsy misy izany, dia tsy hisy fahamarinana eo amin'ny olona.
لا تعْجَبَنْ لِحَسُودٍ راحَ يُنكِرُها
تَجاهُلاً وهْوَ عَينُ الحاذِقِ الفَهِمِAza gaga amin'ny olona mialona izay mandà ireo hatsarana ireo noho ny fanaovana mody tsy mahalala, na dia izy aza no tena fototry ny mahay mandinika sy manan-tsaina.
قد تنكرُ العينُ ضوء الشمسِ من رمدٍ
ويُنْكِرُ الفَمُّ طَعْمَ الماء منْ سَقَمEny tokoa, mety handà ny famirapiratry ny masoandro ny maso noho ny aretina, ary mety handà ny tsiron'ny rano ny vava noho ny aretina.
ياخيرَ من يَمَّمَ لعافونَ ساحتَهُ
سَعْياً وفَوْقَ مُتُونِ الأَيْنُقِ الرُّسُمِRy tsara indrindra amin'ireo izay notetezin'ny mpitady soa ny toerana masina, na an-tongotra na teo an-damosin'ny rameva vavy haingana sy voamarika.
وَمَنْ هُو الآيَةُ الكُبْرَى لِمُعْتَبِرٍ
وَمَنْ هُوَ النِّعْمَةُ العُظْمَى لِمُغْتَنِمِAry iza no famantarana lehibe indrindra ho an'izay misaintsaina, ary iza no fitahiana lehibe indrindra ho an'izay mitady tombony.
سريتَ من حرمٍ ليلاً إلى حرمِ
كما سرى البدرُ في داجٍ من الظلمِNandeha alina avy tamin'ny toerana masina iray nankany amin'ny iray hafa ianao, toy ny volana feno mamakivaky ny haizina lalina indrindra.
وَبِتَّ تَرْقَى إلَى أنْ نِلْتَ مَنْزِلَةً
من قابِ قوسينِ لم تدركْ ولم ترمِAry nanohy niakatra tamin'ny alina ianao mandra-pahatonganao tamin'ny toerana "roa tsipìka" na akaiky kokoa, haavo tsy tratra na notadiavin'ny hafa mihitsy.
وقدَّمتكَ جميعُ الأنبياءِ بها
والرُّسْلِ تَقْدِيمَ مَخْدُومٍ عَلَى خَدَمAry ny Mpaminany sy ny Iraka rehetra dia nitarika anao teo aloha tamin'izany fiakarana izany, laharam-pahamehana nomena ny tompo mihoatra ny mpanompony.
وأنتَ تخترق السبعَ الطِّباقَ بهمْ
في مَوْكِبٍ كنْتَ فيهِ صاحِبَ العَلَمِAry namakivaky ny lanitra fito sosona niaraka tamin'izy ireo ianao, tamin'ny filaharana manetriketrika izay nitondranao ny faneva.
حتى إذا لَمْ تَدَعْ شَأْواً لمُسْتَبِقٍ
من الدنوِّ ولا مرقيً لمستنمِMandra-paha tsy namelanao faniriana ho an'ny mpifaninana amin'ny fifanakaikezana, na fiakarana ho an'izay mitady hiakatra ambony kokoa.
خفضتَ كلَّ مقامٍ بالإضافة إذ
نُودِيتَ بالرَّفْعِ مِثْلَ المُفْرَدِ العَلَمNampihena ny toerana hafa rehetra ianao raha oharina tamin'izany rehefa nantsoina tamin'ny laharana ambony toy izany, toy ny faneva tokana sy miavaka.
كيما تفوزَ بوصلٍ أيِّ مستترٍ
عن العيونِ وسرٍّ أيِ مُكتتمِMba hahatratraranao firaisana, na dia voasarona amin'ny maso rehetra aza, sy tsiambaratelo, na dia miafina lalina aza.
فَحُزْتَ كلَّ فَخَارٍ غيرَ مُشْتَرَكٍ
وجُزْتَ كلَّ مَقامٍ غيرَ مُزْدَحَمِNoho izany, nahazo voninahitra rehetra izay anao manokana ianao, ary nihoatra ny toerana rehetra izay tsy nisy olona.
وَجَلَّ مِقْدارُ ما وُلِّيتَ مِنْ رُتَبٍ
وعزَّ إدْراكُ ما أُولِيتَ مِنْ نِعَمِAry lehibe tokoa ny halehiben'ny laharana nankinina taminao, ary tsy takatry ny saina ny fitahiana nomena anao.
بُشْرَى لَنا مَعْشَرَ الإسلامِ إنَّ لنا
من العنايةِ رُكناً غيرَمنهدمِVaovao mahafaly ho antsika, ny fiarahamonin'ny Silamo, fa manana andry tsy azo rava isika, amin'ny alalan'ny fikarakarana avy amin'Andriamanitra.
لمَّا دعا الله داعينا لطاعتهِ
بأكرمِ الرُّسلِ كنَّا أكرمَ الأممِRehefa niantso ny mpiahy anay (ny Mpaminany ﷺ) ho amin'ny fankatoavana Azy i Allah, tamin'ny alalan'ny Iraka mendri-kaja indrindra, dia lasa firenena hajaina indrindra izahay.
راعتْ قلوبَ العدا أنباءُ بعثتهِ
كَنَبْأَةٍ أَجْفَلَتْ غَفْلاً مِنَ الغَنَمِNy vaovao momba ny iraka nampanaovina azy dia nampahatahotra ny fon'ny fahavalo, toy ny fanairana tampoka izay mampitaitra ny ondry tsy miraharaha.
ما زالَ يلقاهمُ في كلِّ معتركٍ
حتى حَكَوْا بالقَنا لَحْماً على وضَمNanohy niatrika azy ireo tamin'ny ady rehetra izy ﷺ, mandra-pahatongany ho toy ny hena napetraka teo ambony latabatra famonoana, noho ny lefona.
ودوا الفرار فكادوا يغبطونَ بهِ
أشلاءَ شالتْ مع العقبانِ والرَّخمِNaniry ny handositra izy ireo ary saika nialona ny sisa tavela niparitaka izay nentin'ny voromahery sy ny vorona mpihinana faty.
تمضي الليالي ولا يدرونَ عدتها
ما لَمْ تَكُنْ مِنْ ليالِي الأَشْهُرِ الحُرُمِNandalo ny alina, ary tsy fantatr'izy ireo ny isany, raha tsy hoe anisan'ny alina amin'ireo volana masina izany.
كأنَّما الدِّينُ ضَيْفٌ حَلَّ سَاحَتَهُمْ
بِكلِّ قَرْمٍ إلَى لحْمِ العِدا قَرِمToy ny hoe ny Finoana mihitsy, toy ny vahiny, no nitoetra teo anivon'izy ireo, niaraka tamin'ny mpiady mahery fo rehetra, izay fatra-paniry ny henan'ny fahavalony.
يَجُرُّ بَحْرَ خَمِيسٍ فوقَ سابِحَةٍ
يرمي بموجٍ من الأبطالِ ملتطمِIzy ﷺ mitarika tafika maro be toy ny ranomasina, mitaingina soavaly haingana, manary onjan'ireo mahery fo mifandona.
من كلِّ منتدبٍ لله محتسبٍ
يَسْطو بِمُسْتَأْصِلٍ لِلْكُفْرِ مُصطَلِمNy tsirairay dia mpiady natokana ho an'Andriamanitra, mitady ny valisoany, izay mamely amin'ny fitaovam-piadiana mandringana sy mamongotra tanteraka ny tsy finoana.
حتَّى غَدَتْ مِلَّةُ الإسلام وهْيَ بِهِمْ
مِنْ بَعْدِ غُرْبَتِها مَوْصُولَةَ الرَّحِمMandra-pahatongan'ny finoana silamo, tamin'ny alalan'ny ezaka nataon'izy ireo, taorian'ny fotoana naha-vahiny azy, dia tafapetraka tsara sy nifamatotra toy ny fianakaviana.
مكفولةً أبداً منهم بخيرٍ أبٍ
وخير بعلٍ فلم تيتم ولم تئمِVoaaro mandrakizay tamin'izy ireo, toy ny nataon'ny ray tsara indrindra sy ny vady tsara indrindra, ka tsy kamboty na nilaozan'ny mpiaro mihitsy.
هُم الجِبالُ فَسَلْ عنهمْ مُصادِمَهُمْ
ماذا رأى مِنْهُمُ في كلِّ مُصطَدَمIzy ireo dia toy ny tendrombohitra, koa anontanio ny fahavalony izay nihaonany tamin'izy ireo tamin'ny ady rehetra.
وسل حُنيناً وسل بدراً وسلْ أُحُداً
فُصُولَ حَتْفٍ لهُمْ أدْهَى مِنَ الوَخَمAry anontanio an'i Hunayn, sy anontanio an'i Badr, ary anontanio an'i Uhud, fa izy ireo no vavolombelon'ny toko-pahafatesana nahazo ny fahavalony, mahatsiravina kokoa noho ny areti-mandringana rehetra.
المصدري البيضَ حُمراً بعدَ ما وردت
من العدا كلَّ مُسْوَّدٍ من اللممِIzy ireo no nandoko mena ny sabany fotsy rehefa avy nihaona tamin'ny fahavalo rehetra mainty volo.
وَالكاتِبِينَ بِسُمْرِ الخَطِّ مَا تَرَكَتْ
أقلامهمْ حرفَ جسمٍ غبرَ منعجمِAry izy ireo no mpanoratra izay, tamin'ny lefona volontsôkôlà, nanoratra soratra toy izany ka tsy nisy ampahany tamin'ny vatana tsy voatrobaky ny lefona.
شاكي السِّلاحِ لهم سيمى تميزهمْ
والوردُ يمتازُ بالسيمى عن السلمِFeno fitaovam-piadiana, manana marika mampiavaka azy ireo, toy ny maha-samy hafa ny raozy sy ny hazo akasia amin'ny toetrany manokana.
تُهدى إليكَ رياحُ النصرِ نشرهمُ
فتحسبُ الزَّهرَ في الأكمامِ كلَّ كميNy rivotry ny fandresena mitondra ny fofony ho anao, ka mahatonga anao hahita ny mpiady rehetra ho toy ny voninkazo mamony ao anatin'ny fonony.
كأنهمْ في ظهورِ الخيلِ نبتُ رُباً
مِنْ شِدَّةِ الحَزْمِ لاَ مِنْ شِدَّةِ الحُزُمEo an-damosin'ny soavaliny, dia toa miorim-paka toy ny zavamaniry eny an-tendrombohitra izy ireo, noho ny fahavononany tsy mihozongozona, fa tsy noho ny tanjaky ny lasely fotsiny.
طارت قلوبُ العدا من بأسهمِ فرقاً
فما تُفَرِّقُ بين البهم والبُهمِNandositra noho ny tahotra ny fon'ny fahavalony noho ny heriny, ka very hevitra ka tsy afaka nanavaka ny malemy sy ny matanjaka.
ومن تكنْ برسول الله نصرتُه
إن تلقهُ الأُسدُ في آجامها تجمِAry izay omena fandresena avy amin'ny Irakan'Andriamanitra ﷺ, raha sendra azy ao anaty lavaka ny liona, dia hangina noho ny fahatairana.
ولن ترى من وليٍّ غير منتصرِ
بهِ ولا مِنْ عَدُوّ غَيْرَ مُنْقصمِAry tsy hahita mpiara-dia aminy ﷺ tsy mandresy amin'ny alalany ianao, na fahavalo tsy resy tanteraka.
أحلَّ أمَّتَهُ في حرزِ ملَّتهِ
كاللَّيْثِ حَلَّ مَعَ الأشبال في أجَمIzy ﷺ nametraka ny fiarahamoniny soa aman-tsara ao anatin'ny fialofana amin'ny finoany, toy ny liona mipetraka miaraka amin'ny zanany ao anaty kirihitra matevina.
كمْ جدَّلَتْ كلماتُ اللهِ من جدلٍ
فيهِ وكم خَصَمَ البُرْهانُ مِنْ خَصِمِFiry ny fifandirana voavaha tamin'ny tenin'Andriamanitra momba azy ﷺ, ary firy ny fahavalo resy tamin'ny porofo mazava!
كفاكَ بالعِلْمِ في الأُمِيِّ مُعْجِزَةً
في الجاهليةِ والتأديبِ في اليتمِAmpy ho anao ho fahagagana ny fahalalana hita ao amin'ny Mpaminany ﷺ tsy mahay mamaky teny sy manoratra, tao anatin'ny vanim-potoanan'ny tsy fahalalana, ary ny fifehezany tanteraka na dia kamboty aza izy.
خَدَمْتُهُ بِمَديحٍ أسْتَقِيلُ بِهِ
ذُنُوبَ عُمْرٍ مَضَى في الشِّعْرِ والخِدَمNanompo azy ﷺ tamin'ity fiderana ity aho, izay angatahako famelan-keloka noho ny fahotana tamin'ny fiainana lany tamin'ny tononkalo sy ny fanompoana ny hafa.
إذ قلداني ما تُخشى عواقبهُ
كَأنَّني بهما هَدْيٌ مِنَ النَّعَمFa izy ireo (tononkalo sy fanompoana) dia nampitondra ahy voka-dratsy izay atahorako ny vokany, toy ny hoe, noho izy ireo, dia biby hatao sorona aho.
أطَعْتُ غَيَّ الصِّبَا في الحَالَتَيْنِ ومَا
حصلتُ إلاَّ على الآثامِ والندمِNanaiky ny hadalan'ny fahatanorana aho tamin'ny dingana roa, ary avy amin'izany, dia tsy nahazo afa-tsy fahotana sy fanenenana.
فياخسارةَ نفسٍ في تجارتها
لم تشترِ الدِّينَ بالدنيا ولم تَسُمِOh, fatiantoka lehibe ho an'ny fanahy amin'ny varotra eto an-tany, fa tsy nividy finoana tamin'ny tontolo mihelina izy, na dia nanolotra aza.
وَمَنْ يَبِعْ آجِلاً منهُ بِعاجِلِهِ
يَبِنْ لهُ الغَبْنُ في بَيْعِ وَفي سَلَمِAry izay manakalo ny fiainany mandrakizay amin'ny tombony mihelina eto an-tany, dia ho hita mazava aminy ny fatiantoka lehibe amin'ny fifanakalozana rehetra, na eo no ho eo na aoriana.
إنْ آتِ ذَنْباً فما عَهْدِي بِمُنْتَقِضٍ
مِنَ النبيِّ وَلا حَبْلِي بِمُنْصَرِمِRaha manao fahotana aho, dia tsy tapaka ny fanekeko tamin'ny Mpaminany ﷺ, ary tsy tapaka koa ny fifamatorako aminy.
فإنَّ لي ذمةً منهُ بتسميتي
مُحمداً وَهُوَ الخَلْيقِ بالذِّمَمِEny tokoa, manana fampanantenana fiarovana avy aminy ﷺ aho noho ny anarako hoe Muhammad, ary izy ﷺ no tena mendrika indrindra hitana ny fanekena toy izany.
إنْ لَمْ يَكُن في مَعادِي آخِذاً بِيَدِي
فضلاً وإلا فقلْ يازَلَّةَ القدمِRaha tsy mitantana ahy amin'ny andro fitsanganana izy ﷺ, dia mety hitomany ny olona hoe: "Oh, fahalavoana mahatsiravina!"
حاشاهُ أنْ يحرمَ الرَّاجي مكارمهُ
أو يرجعَ الجارُ منهُ غيرَ محترمِLavira azy ﷺ ny handà ny fahasoavany mendri-kaja amin'izay manantena, na ny hiverenan'ny mpitady fiarovana aminy tsy misy voninahitra.
ومنذُ ألزمتُ أفكاري مدائحهُ
وَجَدْتُهُ لِخَلاصِي خيرَ مُلْتَزِمAry hatramin'ny nanolorako ny eritreritro ho amin'ny fiderana azy ﷺ, dia hitako fa izy no mpiantoka tsara indrindra ho an'ny famonjena ahy.
وَلَنْ يَفُوتَ الغِنى مِنْهُ يداً تَرِبَتْ
إنَّ الحَيا يُنْبِتُ الأزهارَ في الأكَمِAry ny fahalalahan-tanany ﷺ be dia be dia tsy ho diso tanana mahantra mihitsy, fa tokoa, ny orana manome aina dia mampitsimoka voninkazo na dia eny an-tendrombohitra aza.
وَلَمْ أُرِدْ زَهْرَةَ الدُّنْيا التي اقتطَفَتْ
يدا زُهيرٍ بما أثنى على هرمِTsy nitady ny voninkazo mihelina eto amin'ity tontolo ity aho, toy izay nalain'i Zuhayr tamin'ny fiderany an'i Haram.
يا أكرَمَ الخلق مالي مَنْ أَلُوذُ به
سِوَاكَ عندَ حلولِ الحادِثِ العَمِمِRy mendri-kaja indrindra amin'ny voary, tsy misy hafa afa-tsy ianao ﷺ, izay ifonako amin'Andriamanitra, rehefa misy loza maneran-tany manjo.
وَلَنْ يَضِيقَ رَسولَ الله جاهُكَ بي
إذا الكريمُ تَحَلَّى باسْمِ مُنْتَقِمِAry ny toerana ambony anao, ry Irakan'i Allah ﷺ, dia tsy ho voafetra amin'ny fisian'ny ahy, na dia rehefa miravaka amin'ny toetran'ny Mpamaly faty aza ny Tompo Malala-tanana.
فإنَّ من جُودِكَ الدنيا وَ ضَرَّتها
ومن علومكَ علمَ اللوحِ والقلمِFa avy amin'ny fahalalahan-tananao ﷺ tsy manam-petra no ipoiran'ity tontolo ity sy ny any ankoatra, ary avy amin'ny fahalalanao ﷺ lalina no ipoiran'ny fahalalan'ny Takelaka Voatahiry sy ny Penina.
يا نَفْسُ لا تَقْنَطِي مِنْ زَلَّةٍ عَظُمَتْ
إنَّ الكَبائرَ في الغُفرانِ كاللَّمَمِRy fanahiko, aza kivy noho ny fahotana, na dia lehibe aza izany, fa tokoa, amin'ny famelan-keloka lehibe avy amin'Andriamanitra, na ny fahotana lehibe aza dia toy ny fahadisoana kely.
لعلَّ رحمةَ ربي حين يقسمها
تأتي على حسب العصيانِ في القسمِAngamba ny famindram-pon'ny Tompoko, rehefa mizara izany Izy, dia ho zaraina araka ny haben'ny tsy fankatoavana amin'ny fizarana azy.
ياربِّ واجعل رجائي غير منعكسٍ
لَدَيْكَ وَاجعَلْ حِسابِي غَيرَ مُنْخَزِمِRy Tompo, aoka ny fanantenako Anao tsy ho voasakana, ary aoka ny kaontiko tsy ho simba.
والطفْ بعبدكَ في الدارينَِّ إن لهُ
صبراً متى تدعهُ الأهوالُ ينهزمِAry aoka Ianao ho malemy fanahy amin'ny mpanomponao amin'ny tontolo roa, fa ny faharetany, rehefa tojo horohoro, dia mirodana haingana.
وائذنْ لِسُحْبِ صلاةٍ منكَ دائمةٍ
على النبيِّ بمنهلٍّ ومنسجمِAry omeo alalana ny rahona fitahiana maharitra avy Aminao hidina amin'ny Mpaminany ﷺ, mikoriana be dia be sy tsy an-kijanona.
ما رَنَّحَتْ عَذَباتِ البانِ ريحُ صَباً
وأطْرَبَ العِيسَ حادي العِيسِ بِالنَّغَمِRaha mbola manetsika ny rantsan'ny hazo Ban ny rivotra avy any atsinanana, ary ny mpamily rameva mampifaly ny rameva amin'ny hira mahafinaritra.