الهمزية في المدائح النبوية

أم القرى في مدح خير الورى — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)

من عيون المدائح النبوية، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله في سيرة النبي ﷺ وشمائله ومعجزاته، ومطلعها المشهور: «كيف ترقى رقيك الأنبياء». تُدرَّس وتُنشد في مجالس العلم والذكر شرقًا وغربًا.

Al-Hamziyya — Imam Sharaf ad-Din al-Busiri

Anisan'ireo tononkalo fiderana ny Mpaminany tsara indrindra ity tononkalo ity, nosoratan'i Imam al-Busiri (ho tahian'i Allah anie izy), izay mitantara ny fiainan'ny Mpaminany ﷺ, ny toetrany mendri-kaja, ary ny fahagagany. Ny andalana fanokafana malaza dia: 'Ahoana no ahafahan'ny mpaminany miakatra amin'ny haavon'ny voninahitrao?' Ianarana sy vakiana amin'ny fivorian'ny fahalalana sy fahatsiarovana izany, na any Atsinanana na any Andrefana.

كيف ترقَى رُقِيَّك الأَنبياءُ
يا سماءً ما طاوَلَتْها سماءُ

Ahoana no hahatongavan'ny mpaminany amin'ny toerana avo toy ny anao, ry lanitra tsy nisy lanitra hafa nanakaiky ny haavony?

لَمْ يُساوُوك في عُلاكَ وَقَدْ حا
لَ سناً مِنك دونَهم وسَناءُ

Tsy afaka nampitovy anao tamin'ny voninahitrao izy ireo, satria ny hazavana mamirapiratra sy ny famirapiratana avy aminao dia toy ny sakana, nanavaka anao tamin'izy ireo.

إنّما مَثَّلُوا صِفاتِك للنا
س كما مثَّلَ النجومَ الماءُ

Raha ny marina, dia naneho ny toetranao tamin'ny olombelona fotsiny izy ireo, toy ny rano maneho ny kintana, ka endrika ivelany ihany no hita.

أنتَ مِصباحُ كلِّ فضلٍ فما تَص
دُرُ إلا عن ضوئِكَ الأَضواءُ

Ianao no jiron'ny hatsaram-panahy rehetra, satria ny hazavana hafa rehetra dia avy sy mipoitra avy amin'ny famirapiratanao irery ihany.

لكَ ذاتُ العلومِ من عالِمِ الغَي
بِ ومنها لآدمَ الأَسماءُ

Anao ny fototry ny fahalalana avy amin'Ilay mahalala ny tsy hita, ary avy amin'io loharano io ihany no nahazoan'i Adama ny fahalalana ny anarana.

لم تَزَلْ في ضمائرِ الكونِ تُختَا
رُ لك الأُمهاتُ الأَباءُ

Efa nisy hatrany ianao tao anatin'ny tsiambaratelon'ny famoronana, izay nifidianana reny sy ray ho anao tamin'ny alalan'ny taranaka madio.

ما مضتْ فَترةٌ من الرُّسْلِ إِلّا
بَشَّرَتْ قومَها بِكَ الأَنبياءُ

Tsy nisy vanim-potoana teo anelanelan'ny iraka nandalo mihitsy raha tsy nambaran'ny mpaminany mialoha ny fiavianao tamin'ny vahoakany avy.

تتباهَى بِكَ العصورُ وَتَسْمو
بِكَ علْياءٌ بعدَها علياءُ

Mirehareha amin'ny fiavianao ny vanim-potoana, ary amin'ny alalanao, dia misandratra hatrany ny voninahitra iray manaraka ny iray hafa.

وَبَدا للوُجُودِ منك كريمٌ
من كريمٍ آبَاؤُه كُرماءُ

Ary avy aminao, dia nisy olona mendri-kaja niseho tamin'izao tontolo izao, teraka tamin'ny taranaka mendri-kaja izay mendri-kaja avokoa ny rainy.

نَسَبٌ تَحسِبُ العُلا بِحُلاهُ
قَلَّدَتْهَا نجومهَا الْجَوزاءُ

Taranaka voaravaka tsara ka amin'ny hatsarany no handrefesana ny tena voninahitra, ary na ny kintan'ny antokon-kintana Gemini aza dia niravaka tamin'ny famirapiratany.

حبذا عِقْدُ سُؤْدُدٍ وَفَخَارٍ
أنتَ فيه اليتيمةُ العصماءُ

Endrey ny hatsaran'io rojo voninahitra sy rehareha io, izay ianao ﷺ no perla tokana sy sarobidy indrindra.

وُمُحَيّاً كالشَّمس منكَ مُضِيءٌ
أسْفَرَت عنه ليلةٌ غَرّاءُ

Ary endrika avy aminao, mamirapiratra toy ny masoandro, no niseho tamin'ny alina be voninahitra sy mamiratra.

ليلةُ المولدِ الذي كَان للدِّي
نِ سرورٌ بيومِهِ وازْدِهاءُ

Io no alina nahaterahany ﷺ, izay andro nampisy fifaliana sy famirapiratana lehibe ho an'ny fivavahana.

وتوالَتْ بُشْرَى الهواتفِ أن قدْ
وُلِدَ المصطفى وحُقّ الهَناءُ

Ary nifanesy ny vaovao mahafaly avy amin'ny feo tsy hita maso, nanambara fa teraka ny Voafidy ﷺ, ka mendrika ny fifaliana.

وتَدَاعَى إيوانُ كِسْرَى ولَوْلا
آيةٌ مِنكَ ما تَدَاعَى البناءُ

Ary nirodana ny Iwan an'i Kisra, fa raha tsy noho ny famantarana mahagaga avy aminao ﷺ, dia tsy ho nirodana mihitsy izany trano lehibe izany.

وغَدَا كلُّ بيتِ نارٍ وفيهِ
كُرْبَةٌ مِنْ خُمودِها وَبلاءُ

Ary maty avokoa ny trano fanaovan-dasy rehetra, niteraka fahoriana sy loza ho an'ny mpivavaka taminy noho ny fahatapahany tampoka.

وعيونٌ لِلْفُرسِ غارَتْ فهل كا
نَ لنِيرانِهِم بها إطفاءُ

Ary ritra ny loharanon'ny Persiana; tsy tamin'izany fihetsika izany ve no namonoana ny afo masin'izy ireo?

مَوْلِدٌ كان منهُ في طالعِ الكُفْ
رِ وبالٌ عليهِمُ ووباءُ

Fahaterahana izay, teo amin'ny anjaran'ny tsy finoana, dia niteraka faharavana sy areti-mandringana ho an'ireo mpanaraka azy.

فَهنيئاً به لآمِنَةَ الفَض
لُ الذي شُرِّفَتْ به حوَّاءُ

Koa arahaba i Aminah noho izy ﷺ, fa nahazo hatsaram-panahy izay nanomezam-boninahitra an'i Eva mihitsy aza.

مَنْ لِحَوَّاءَ أنها حملَتْ أحْ
مدَ أو أنها به نُفَسَاءُ

Fa iza amin'ny vehivavy, anisan'izany i Eva, no afaka milaza fa nanana voninahitra nitondra an'i Ahmad ﷺ na niaina ny fotoana aorian'ny fiterahana masina taorian'ny nahaterahany?

يوْمَ نَالت بِوَضْعِهِ ابنَةُ وَهْبٍ
مِنْ فَخَارٍ ما لم تَنَلْهُ النِّساءُ

Tamin'ny andro nahazoan'ny zanakavavin'i Wahb (Amina), tamin'ny alalan'ny nahaterahany, voninahitra toy izany izay tsy mbola azon'ny vehivavy hafa mihitsy.

وَأَتَتْ قومَها بأفضلَ مما
حَمَلَتْ قبلُ مريمُ العذراءُ

Ary tonga tany amin'ny vahoakany izy nitondra zavatra ambony noho izay nentin'i Maria Virjiny taloha.

شمَّتته الأَملاكُ إذ وضَعَتْهُ
وشَفَتْنَا بِقَوْلِهَا الشَّفّاءُ

Niarahaba azy ny anjely tamin'ny nahaterahany, ary tamin'ny teniny manasitrana, dia nitondra fampiononana ho antsika izy ireo.

رافعاً رأسَه وفي ذلك الرف
ع إلى كل سُؤْدُدٍ إيماءُ

Teraka nanandratra ny lohany izy ﷺ, ary tamin'izany fihetsika izany dia nisy famantarana ny voninahitra sy ny fahamendrehana rehetra ho avy.

رامقاً طَرْفه السَّماءَ ومَرْمَى
عينِ مَنْ شَأْنُهُ العُلُوُّ العَلاءُ

Nibanjina ny lanitra ny masony, izay tanjon'ny olona iray izay ny anjarany dia ny fisandratana sy ny fankalazana faratampony.

وتَدَلَّتْ زُهْرُ النُّجومِ إليهِ
فأضاءت بِضوئها الأَرجاءُ

Ary nidina nankany aminy ny kintana mamirapiratra, nanazava ny faritra rehetra manodidina tamin'ny hazavany.

وتراءت قصورُ قَيصَر بالرُّو
مِ يَرَاهَا مَنْ دَارُهُ البطحاءُ

Ary hita ny lapan'i Kaisara tany Roma, hitan'ny olona iray izay ny fonenany dia ny lohasaha fasika any Maka.

وبَدَتْ فِي رَضَاعِهِ مُعْجِزَاتٌ
لَيْس فيها عنِ العيون خَفَاءُ

Ary nandritra ny fampinonoana azy, dia niseho ny fahagagana, mazava sy tsy azo lavina ho an'ny maso rehetra.

إذْ أَبَتْهُ لِيُتْمِهِ مُرْضِعاتٌ
قُلْنَ ما في اليتيمِ عنا غَنَاءُ

Fa nisy mpampinono nanda azy noho ny maha-kamboty azy, nambara hoe: "Tsy misy tombony ho anay ny kamboty."

فأتتهُ من آلِ سعدٍ فتاةٌ
قد أبَتْهَا لِفَقْرِهَا الرُّضَعاءُ

Avy eo dia nisy vehivavy tanora avy amin'ny foko Sa'd nankany aminy, izay nolavin'ny zaza hafa noho ny fahantrany.

أرْضَعتْهُ لِبَانَهَا فَسَقَتْهَا
وَبنِيها أَلْبَانَهُنَّ الشَّاءُ

Nampinono azy tamin'ny rononony izy, ary ho valiny, dia nanome ronono be dia be ho azy sy ny zanany ny ondriny.

أَصْبَحَتْ شُوَّلاً عِجافا وأمْسَتْ
ما بِها شائلٌ ولا عَجْفاءُ

Ny ondriny, izay maina sy mahia tamin'ny maraina, dia tsy maina na mahia intsony tamin'ny hariva.

أخْصَبَ العَيْشُ عِنْدَهَا بعدَ مَحْلٍ
إذ غَدا للنبيِّ منها غِذاءُ

Nihatsara ny fiainany taorian'ny fotoana maina, satria ny Mpaminany ﷺ dia nahazo ny sakafony avy aminy.

يا لَها مِنَّةً لقدْ ضُوعِفَ الأَجْ
رُ عليها من جِنْسِها والجزَاءُ

Endrey ny fitahiana, fa ny valisoa sy ny tambiny tamin'ny asany dia nitombo imbetsaka, araka ny karazany sy mihoatra.

وإذا سخَّرَ الإِلهُ أُناساً
لسعيدٍ فإِنهم سُعَداءُ

Ary rehefa ataon'Andriamanitra manompo olona voatahy ny olona, dia lasa voatahy koa izany olona izany.

حَبَّة أَنْبَتَتْ سَنَابِلَ والعَص
فُ لَدَيْهِ يَسْتَشْرِفُ الضُّعَفَاءُ

Toy ny voam-bary iray naniry salohim-bary maro izy ﷺ, izay na ny malemy aza dia nitady sakafo avy tamin'ny akorany.

وَأَتَتْ جَدَّهُ وقد فَصَلَتْهُ
وبِهَا مِنْ فِصَالِهِ البُرَحَاءُ

Ary nankany amin'ny raibeny izy rehefa avy nampitsahatra azy tamin'ny fampinonoana, tototry ny fahoriana noho ny fiaingany.

إذ أحاطتْ به ملائكةُ الل
هِ فظنَّتْ بأنهم قُرَنَاءُ

Fa ny anjelin'Andriamanitra dia nanodidina azy, ka nampieritreritra azy fa namany izy ireo.

ورأى وَجْدَها به ومِنَ الوَج
دِ لهيبٌ تَصْلَى بهِ الأَحْشاءُ

Ary hitany ﷺ ny fitiavany fatratra azy, fitiavana mirehitra toy ny lelafo mandoro ao am-pony.

فَارَقَتْهُ كُرْهَاً وكان لَدَيْهَا
ثاوِياً لا يُمَلُّ مِنْهُ الثّواءُ

Nisara-bazana taminy tsy fidiny izy, satria ny fijanonany taminy dia fonenana izay tsy nahasosotra azy mihitsy.

شُقَّ عَنْ قَلْبِهِ وأُخْرِجَ مِنْهُ
مُضْغَةٌ عِنْدَ غَسْلِهِ سوداءُ

Notsatohana ny fony ary nesorina avy tao anatiny ny sombin-dra mainty, nandritra ny fanadiovana azy.

خَتَمَتْهُ يُمْنَى الأَمينِ وقد أُو
دِعَ ما لم تُذَع له أَنْبَاءُ

Nasian'ny tanana ankavanan'ny Anjely Mahatoky tombo-kase ny fony ﷺ, ary natolotra azy ny tsiambaratelo izay mbola tsy nambara ny vaovaony.

صانَ أَسْرَارَه الخِتَامُ فلا الفَضْ
ضُ مُلِمٌّ بِهِ وَلا الإِفضاءُ

Niaro ny tsiambaratelony ilay tombo-kase, ka tsy nisy afaka namaky na nampiharihary ny ao anatiny.

أَلِفَ النُّسْكَ والعبادةَ والخَل
وةَ طِفلاً وهكذا النُّجَبَاءُ

Fony mbola zaza izy ﷺ dia efa zatra ny fanompoam-pivavahana, ny fivavahana ary ny fitokana-monina, fa izany no toetran'ny olona ambony.

وإذا حَلَّتِ الْهِدَايَةُ قَلْبَاً
نَشِطَتْ في العبادة الأَعضاءُ

Rehefa tafapetraka ao am-po ny fitarihana, dia mihetsika sy mazoto amin'ny fanompoam-pivavahana ny rantsam-batana.

بَعَثَ اللَّهُ عندَ مبعثهِ الشُّه
بَ حِراساً وضاقَ عنها الفضاءُ

Tamin'ny fiavian'ny Mpaminany ﷺ, dia nandefa kintana mihintsana ho mpiambina i Allah, ary tery ny habakabaka lehibe noho izany.

تَطْرُدُ الجِنَّ عن مقاعدَ للسَّمْ
عِ كما تَطْرُدُ الذِّئابَ الرِّعاءُ

Nandroaka ny jiny hiala tamin'ny toerana fihainoany ireo kintana mihintsana ireo, toy ny mpiandry ondry mandroaka amboadia.

فَمَحَتْ آيةُ الكَهَانَةِ آيا
تٌ مِنَ الوحْيِ ما لَهنَّ امِّحاءُ

Koa voafafa tamin'izany ny famantarana ny sikidy tamin'ny andininy avy amin'ny fanambarana masina, izay tsy mety voafafa na oviana na oviana.

ورأَتْهُ خديجةٌ والتُّقَى وال
زُّهْدُ فيه سجيَّةٌ والحياءُ

Nandinika azy ﷺ i Khadijah, ary hitany fa ny fitiavam-bavaka, ny fahafoizan-tena ary ny fahamaotinana no toetrany voajanahary.

وأتاها أن الغمامةَ والسر
حَ أَظَلَّتْهُ منهما أفياءُ

Tonga taminy ny vaovao fa ny rahona sy ny hazo dia nanome alokaloka fiarovana azy ﷺ.

وأحاديث أنَّ وَعْدَ رسولِ ال
له بالبعثِ حانَ منه الوفاءُ

Ary niely ny tatitra fa efa akaiky ny fahatanterahan'ny fampanantenan'ny Irakan'i Allah ﷺ momba ny fiaviany.

فدَعَتْهُ إلى الزواجِ وما أَحْ
سَنَ ما يبلغُ المُنَى الأَذكياءُ

Koa nanasa azy ﷺ hanambady izy, ary tena tsara tokoa ny fomba ahazoan'ny olon-kendry ny faniriany amin'ny fahendrena toy izany.

وأتاهُ في بيتها جَبْرَئيلٌ
ولِذي اللُّبِّ في الأُمورِ ارْتياءُ

Ary tonga tany aminy ﷺ tao an-tranony i Jibrily, satria ny olona manam-pahaizana dia manana fahaiza-mandinika amin'ny raharaha lehibe toy izany.

فأماطت عنها الخِمَارَ لتَدْري
أهُوَ الوحْيُ أم هو الإِغماءُ

Koa nesoriny ny lambany mba hamantarana raha tena fanambarana tokoa izany sa torana fotsiny.

فاختفى عند كشفِها الرأْسَ جِبْري
لُ فما عادَ أو أُعيدَ الغِطاءُ

Nanjavona i Jibrily rehefa nesoriny ny lambany, ary tsy niverina izy raha tsy naverina ilay lamba.

فاستبانت خديجةٌ أنه الكنْ
زُ الذي حَاوَلَتْهُ والكِيميَاءُ

Dia nahazo antoka i Khadijah fa izy ﷺ no harena notadiaviny sy ny simia fanovana mihitsy.

ثم قام النبيُّ يدعو إلى الل
هِ وفي الكُفرِ نَجْدَةٌ وإباءُ

Dia nitsangana ny Mpaminany ﷺ, niantso ho amin'i Allah, na dia mahery sy mitsipaka aza ny tsy finoana.

أُمَمَاً أُشرِبَتُ قلوبُهُم الكُف
رَ فَدَاءُ الضَّلالِ فيهم عَيَاءُ

Niantso firenena izay nilentika tao anatin'ny tsy finoana ny fony izy, ka sarotra sitranina ny fivadiham-pony.

ورأينا آياتِه فاهتدَيْنَا
وإذا الحقُّ جاء زالَ المِراءُ

Ary hitanay ny famantarany ﷺ, ka voatarika izahay, fa rehefa tonga ny fahamarinana, dia manjavona ny fisalasalana rehetra.

رَبِّ إِنَّ الهُدى هُداك وَآيا
تُكَ نورٌ تَهْدِي بها من تشاءُ

Ry Tompoko, marina tokoa fa ny fitarihana dia ny fitarihanao, ary ny famantaranao dia fahazavana izay itarihanao izay tianao.

كم رأَيْنَا ما ليس يَعْقِلُ قد أُلْ
هم ما ليْس يُلْهَمُ العُقلاءُ

Impiry izahay no nahita zavatra tsy manan-tsaina nahazo fitaomam-panahy sy fahalalana izay tsy azon'ny olona manan-tsaina indrindra.

إذ أبى الفيلُ ما أتى صاحبُ الفي
لِ ولم ينفعِ الحِجا والذكاءُ

Izany dia hita rehefa nanda tsy nankatò ny tompony, ilay tompon'ny elefanta, ilay elefanta, ary tsy nisy nilana azy na ny fahendreny na ny faharanitan-tsainy.

والجماداتُ أفصحت بالذي أُخ
رِسَ عنه لأَحمدَ الفُصحاءُ

Na ny zavatra tsy manana aina aza dia niteny mazava momba ny fahamarinana ho an'i Ahmad ﷺ, izay nahatonga ny mpiteny mahay indrindra ho moana.

ويْحَ قومٍ جَفَوا نَبِيَّاً بأرضٍ
أَلِفَتْهُ ضِبَابُها والظِّبَاءُ

Loza ho an'ny vahoaka izay nanda ny Mpaminany ﷺ tany amin'ny tany izay efa zatra ny fanatrehany na ny hiena sy ny gazela aza.

وَسَلَوْهُ وَحَنَّ جِذعٌ إِليه
وَقَلَوْهُ وَوَدَّهٌ الغُرَباءُ

Nandao azy izy ireo, nefa nisy vatan-kazo naniry azy; nankahala azy izy ireo, nefa ny vahiny kosa tia azy.

أخرَجوه منها وآوَاهُ غارٌ
وَحَمَتْهُ حَمامَةٌ وَرقاءُ

Noroahin'izy ireo hiala tao an-tranony izy, fa nisy lava-bato nanome fialofana azy, ary voromailala volondavenona no niaro azy.

وَكَفَتْهُ بِنَسْجِها عنكبوتٌ
ما كَفَتْهُ الحمامةُ الحَصْداءُ

Nisy hala, tamin'ny fanenomany marefo, niaro azy tamin'ny fomba izay tsy azon'ny voromailala matanjaka aza natao.

وَاختفى منهمُ على قُرْبٍ مَرْآ
هُ ومن شِدَّةِ الظهورِ الخَفَاءُ

Niafina tamin'izy ireo izy na dia akaiky aza izy ireo ka afaka nahita azy, fiafenana nateraky ny hamafin'ny fanatrehany mihitsy.

وَنَحا المصطفى المدينةَ وَاشتا
قتْ إليه من مكةَ الأَنحاءُ

Dia nankany Medina ny Voafidy ﷺ, raha ny faritra rehetra tany Maka kosa naniry ny fiverenany.

وَتغنّتْ بِمَدْحِهِ الْجِنُّ حتَّى
أطرَبَ الإِنسَ منه ذاك الغِناءُ

Nihira fiderana azy ﷺ ny jiny, ka nahafaly ny olombelona aza ny feon-kirany mahafinaritra.

وَاقتفى إثْرَهُ سُراقَةُ فاستَهْ
وَتهُ في الأَرْضِ صافنٌ جَرْداءُ

Nanaraka ny dian'ny Mpaminany i Suraqa, saingy nilentika tamin'ny tany ny soavaliny haingana sy mahery, ka nitazona azy ho babo.

ثم ناداهُ بعدَما سِيمَتِ الخَس
فَ العُلا وَقَد يُنْجِدُ الغريقَ النِّداءُ

Dia niantso azy ﷺ i Suraqa rehefa avy niondrika ny soavaliny mendri-kaja, fa tokoa, ny antso dia afaka mamonjy izay rendrika.

فطوى الأَرضَ سائرا وَالسموا
تِ العُلا فوقَها له إِسراءُ

Nandeha an-tongotra namakivaky ny tany izy, nefa ny lanitra avo ambony koa no toerana nalehany nandritra ny Dia Alina mahagaga.

فصِفِ الليلةَ التي كان للمُخ
تارِ فيها على البُراقِ استواءُ

Koa lazao izany alina mahagaga izany, izay nitaingenan'ny Voafidy ﷺ ny Buraq.

وترقى به إلى قابِ قَوْسَيْ
نِ وَتِلكَ السيادةُ القَعْساءُ

Niakatra niaraka taminy izy hatrany amin'ny halaviran'ny tsipìka roa, porofon'ny fiandrianany faratampony sy tsy azo hozongozonina.

رُتَبٌ تَسْقُط الأَمانيُّ حَسْرَى
دونَها ما وراءهن وَرَاءُ

Ireo dia laharana avo dia avo ka ny faniriana rehetra dia mihemotra amin'ny fanenenana eo anoloany, fa ankoatr'izany, tsy misy fiakarana intsony.

ثم وافَى يحدِّثُ الناسَ شُكْرَاً
إذ أتته من ربِّه النَّعْماءُ

Dia niverina izy, nitantara tamin'ny olona tamim-pankasitrahana ny fitahiana lehibe izay nomen'ny Tompony azy.

وتَحَدَّى فارتابَ كلُّ مُريبٍ
أَوَ يَبْقَى مع السُّيُولِ الغُثاءُ

Namoaka ny fanambiny izy, ka nahatonga ny mpisalasala rehetra hihozongozona, fa ahoana no haharetan'ny loto tsotra eo anivon'ny tondra-drano mahery?

وَهْوَ يدعو إلى الإِلهِ وَإن شق
قَ عليه كفرٌ به وَازدِراءُ

Nanohy niantso ny olombelona ho amin'Andriamanitra izy ﷺ, na dia niteraka fahasahiranana lehibe ho azy aza ny tsy finoan'izy ireo sy ny fanamavoany.

وَيَدُلُّ الورَى على اللَّهِ بالتَّوْ
حيدِ وَهْوَ المَحَجَّةُ البَيْضاءُ

Mitari-dalana ny zavaboary rehetra ho amin'Andriamanitra izy ﷺ amin'ny alalan'ny foto-kevitry ny firaisan'Andriamanitra, izay lalana mazava sy mamirapiratra tokoa.

فَبِمَا رحمةٍ مِنَ اللَّهِ لانَتْ
صَخْرةٌ مِنْ إبائِهم صَمَّاءُ

Noho ny famindram-pon'i Allah, dia nalefaka ny vato marenina tamin'ny ditran'izy ireo.

وَاستجابَتْ له بنصرٍ وَفَتْحٍ
بعد ذاكَ الخضراء والغبراءُ

Ary taorian'izany, dia namaly azy tamin'ny fandresena sy ny fanjakana ny tany maitso sy feno vovoka.

وَأَطاعَتْ لأَمْرِهِ العَرَبُ العَرْ
باء وَالْجَاهِلِيَّةُ الْجَهْلاءُ

Nanaiky ny didiny ny Arabo madio sy ny vahoakan'i Jahiliyyah izay tena tsy nahalala na inona na inona.

وَتَوالَتْ للمصطفى الآيةُ الكبْ
رَى عليهمْ وَالغارةُ الشَّعْواءُ

Ho an'ilay Voafidy ﷺ, dia nifanesy tamin'izy ireo ny famantarana lehibe sy ny fanafihana niparitaka.

فإذا ما تلا كتابا من الل
هِ تَلَتْهُ كَتِيبَةٌ خضراءُ

Rehefa namaky boky avy amin'i Allah izy, dia nisy tafika maitso nanaraka azy.

وَكفاهُ المستهزئينَ وَكم سا
ءَ نبِيَّاً من قومِه استهزاءُ

Nampian'i Allah azy tamin'ireo mpaneso, satria impiry moa ny fanesoana avy amin'ny vahoakany no nanimba mpaminany.

وَرَماهم بِدَعْوَةٍ من فِناءِ ال
بَيتِ فيهَا للظالمين فَنَاءُ

Ary nanao vavaka ho azy ireo izy ﷺ avy teo an-tokotanin'ny Kaaba, izay nisy fandringanana ho an'ireo mpampahory.

خمسةٌ كُلُّهم أُصيبوا بداءٍ
والرَّدَى من جنودِهِ الأَدوَاءُ

Olona dimy no samy voan'ny aretina, satria ny aretina dia anisan'ny miaramilan'ny fahafatesana.

فدَهَى الأَسودَ بنَ مُطَّلِبٍ أَي
يُ عمىً مَيِّتٌ به الأَحياءُ

Namely an'i Al-Aswad bin Al-Muttalib tamin'ny fahajambana toy izany izany, ka na ny velona aza dia toy ny maty tamin'izany.

وَدَهَى الأَسودَ بنَ عبدِ يغوثٍ
أن سَقَاهُ كأسَ الرَّدَى اسْتِسْقَاءُ

Ary namely an'i Al-Aswad bin Abd Yaghuth izany tamin'ny fampisotroana azy ny kapoakan'ny fahafatesana toy ny famonoana hetaheta.

وأَصابَ الوليدَ خَدْشَةُ سَهْمٍ
قَصَّرَتْ عنها الْحَيَّةُ الرَّقْطاءُ

Ary voan'ny fikikisana zana-tsipìka kely fotsiny i Al-Walid, nefa mahery vaika ny poiziny ka na ny kaikitry ny bibilava misy pentina aza dia tsy hahatratra ny heriny.

وَقَضَتْ شَوْكَةٌ على مَهْجَةِ العا
صِي فللّهِ النَّقْمَة الشَّوْكاءُ

Ary tsilo iray no namarana ny ain'ilay tsy nankatò, fa an'i Allah ny famaliana mangirifiry.

وَعَلا الحارثَ القُيُوحُ وَقد سا
لَ بِها رأسُه وَساء الوِعاءُ

Ary nanarona an'i Al-Harith ny nana, nikoriana avy tamin'ny lohany, ary lasa fitoerana maloto ny lohany.

خمسةٌ طُهِّرَتْ بِقَطْعِهِم الأَر
ضُ فَكَفُّ الأَذى بهم شَلَّاءُ

Ireo dimy ireo, tamin'ny fahafatesany, dia nanadio ny tany, ka nahatonga ny tanan'ny fahavoazana ho nalemy tamin'ny alalan'izy ireo.

فُدِيَتْ خمسةُ الصَّحيفةِ بالخَم
سةِ إن كان بالكرام فِدَاءُ

Navotana tamin'ireo dimy ireo ny dimy nanao sonia ny taratasy, raha toa ka afaka manavotra tokoa ny ain'ny olona ambony.

فِتْيَةٌ بَيَّتُوا على فِعلِ خَيْرٍ
حَمِد الصبحُ أمرَهم وَالمَساءُ

Zatovo izy ireo izay tapa-kevitra hanao soa, ary samy nidera ny asany na ny maraina na ny hariva.

يَا لأَمر أَتاهُ بعدَ هِشامٍ
زَمْعَةٌ إنه الفتَى الأَتَّاءُ

Endrey ny zava-nitranga taminy taorian'i Hisham, Zam'ah, fa izy no zatovo nivoaka.

وَزُهَيْرٌ وَالْمُطْعِمُ بنُ عَدِيٍّ
وَأبو البَخْتَرِيِّ مِنْ حيث شاؤوا

Ary i Zuhayr, Al-Mut'im bin Adiyy, ary Abu Al-Bakhtari dia nanatevin-daharana azy ireo avy amin'izay toerana tiany.

نَقَضُوا مُبْرَمَ الصَّحيفةِ إذ شد
دَت عليهم من العِدا الأَنداءُ

Noravan'izy ireo ny taratasy voaisy tombo-kase mafy rehefa nihamafy tamin'izy ireo ny fahorian'ny fahavalo.

أذْكَرَتْنَا بِأَكْلِهَا أكلَ مِنْسَا
ةِ سُلَيْمانَ الأَرْضَةُ الخَرساءُ

Tamin'ny fihinanany azy, dia nampahatsiahy antsika ny fihinanany ny tehin'i Solomona ny vitsika mangina.

وَبهَا أخبَر النبيُّ وكم أخ
رَجَ خَبْئاً له الغُيُوبُ خِبَاءُ

Ary tamin'izany, dia nanambara ny Mpaminany ﷺ, nampiseho fahamarinana maro miafina izay voasarona tamin'ny tontolo tsy hita maso.

لا تَخَلْ جانِبَ النبيِّ مُضَاماً
حينَ مَسَّتْهُ منهمُ الأَسْواءُ

Aza mieritreritra fa voa mafy ny Mpaminany ﷺ rehefa nisy ratsy nanjo azy avy tamin'ireo fahavalony.

كلُّ أمرٍ نَابَ النبيِّينَ فالشد
دَةُ فيه محمودةٌ وَالرّخاءُ

Ny zava-drehetra nanjo ny Mpaminany, na fahoriana na fanamorana, dia mendri-piderana.

لو يَمسُّ النُّضَارَ هُونٌ مِنَ النا
رِ لما اختيرَ للنُّضَارِ الصِّلاءُ

Raha toa ka voakasiky ny fahafaham-baraka avy amin'ny afo ny volamena, dia tsy ho voafidy ho fanadiovana azy ny afo.

كم يَدٍ عن نَبِيِّهِ كَفَّهَا الل
هُ وَفي الخَلْقِ كَثْرَةٌ وَاجتراءُ

Fira tanana no nosakanan'i Allah tsy hanjo ny Mpaminany ﷺ, na dia teo aza ny hamaroan'ny olombelona sy ny fahasahiany.

إذ دعا وَحْدَهُ العبادَ وَأَمْسَتْ
مِنه في كلِّ مُقلَةٍ أَقْذاءُ

Rehefa niantso irery ny olombelona ho any amin'Andriamanitra izy ﷺ, nefa tamin'ny maso rehetra dia nisy loto fankahalana azy.

هَمَّ قومٌ بِقَتْلِهِ فأَبى السَّيْ
فُ وَفاءً وَفاءتِ الصَّفْواءُ

Nikasa hamono azy ﷺ ny olona iray, saingy nanda ny sabatra noho ny tsy fivadihana, ary nilavo lefona ny vato madio.

وَأبو جهلٍ إذ رأى عُنُقَ الفح
لِ إليه كأنه العنقَاءُ

Ary i Abu Jahl, rehefa nahita ny vozon'ny soavaly lahy nandroso nankeo aminy, dia toy ny hoe ilay 'Anqa angano izany.

وَاقتضَاهُ النبيُّ دَيْنُ الإِراشي
يِ وَقد سَاء بيعُهُ وَالشِّرَاءُ

Ary ny Mpaminany ﷺ dia nandoa ny trosa an'ilay lehilahy Irashi, na dia ratsy aza ny varotra nataony.

وَرأى المصطفى أَتَاهُ بما لَمْ
يُنْجِ منه دونَ الوفاء النَّجَاءُ

Ary hitan'ilay Voafidy ﷺ izy tonga nitaky zavatra izay tsy nisy fialana raha tsy tanterahina ny fampanantenana.

هوَ ما قد رآهُ مِن قبلُ لكنْ
ما عَلَى مِثْلِهِ يُعَدُّ الخَطَاءُ

Izany no efa hitany taloha, nefa tsy misy fahadisoana isaina ho an'ny olona toa azy.

وَأَعَدَّتْ حَمَّالَةُ الحَطَبِ الفِه
رَ وَجَاءَتْ كأَنها الوَرْقاءُ

Ary ilay mpitondra kitay dia nanomana ny vato ary nivoaka toy ny voromailala tezitra.

يومَ جاءَت غَضْبَى تقولُ أفي مِث
لِيَ مِنْ أحمدٍ يُقالُ الهِجَاءُ

Ilay andro tonga tezitra izy, nanao hoe: "Moa ve misy fanesoana atao momba ny olona toa ahy avy amin'i Ahmad ﷺ?"

وَتَولَّتْ وَمَا رأته وَمِنْ أَيْ
نَ تَرَى الشمسَ مُقْلَةٌ عمياءُ

Ary nitodika izy, tsy nahita azy ﷺ, fa ahoana no hahitan'ny maso jamba ny masoandro?

ثم سَمّتْ له اليهوديَّةُ الشَا
ةَ وَكم سَامَ الشِّقْوَةَ الأَشقِيَاءُ

Avy eo dia nanapoizina ny ondry ho azy ﷺ ilay vehivavy jiosy, ary ohatrinona ny fahoriana ateraky ny olon-dratsy amin'ny hafa?

فأَذاعَ الذِّراعُ مَا فيه مَن شر
رٍ بِنُطْقٍ إخفاؤُهُ إبداءُ

Koa nambaran'ny sandry ny ratsy tao anatiny tamin'ny teny izay ny fanafenana azy dia fampisehoana.

وَبِخُلقٍ مِنَ النبيِّ كريمٍ
لَمْ تُقَاصَصْ بِجرحهَا العَجْماءُ

Ary tamin'ny toetra mendri-kaja avy amin'ny Mpaminany ﷺ, dia tsy novaliana faty ilay niteraka ny ratra.

مَنَّ فَضْلاً عَلَى هَوَازِنَ إذْ كا
نَ له قبلَ ذَاكَ فيهِمِ رِبَاءُ

Nanao soa tamin'i Hawazin izy ﷺ, na dia nanana fifandraisana taloha tamin'izy ireo aza.

وَأتى السَّبيُ فيه أُختُ رَضَاعٍ
وَضَعَ الكُفْرُ قَدْرَهَا وَالسِّبَاءُ

Ary anisan'ireo babo dia nisy rahavavy nono, izay nihena ny toerany noho ny tsy finoana sy ny fahababoana.

فَحَبَاهَا بِرّاً تَوَهَّمَتِ النَّا
سُ به أنَّما السِّبَاء هِداءُ

Koa nanao soa taminy izy ﷺ ka nihevitra ny olona fa fanomezana mihitsy ny fahababoana.

بَسَطَ المصطفى لها مِن رِداءٍ
أيُّ فضل حَوَاهُ ذاكَ الرِّداءُ

Namelatra ny lambany ho azy ny Voafidy ﷺ, ary endrey ny hatsaram-panahy lehibe voarakitr'izany lamba izany!

فَغَدَتْ فيه وَهْيَ سيِّدةُ النِّسْ
وَةِ وَالسيِّدَاتُ فيه إمَاءُ

Koa lasa tompon'ny vehivavy rehetra izy, tao anatin'izany, fa ny vehivavy ambony hafa rehetra kosa dia toy ny mpanompovavy raha oharina aminy.

فتَنَزَّهْ في ذاتِه وَمَعَانيهِ
استماعاً إنْ عَزَّ مِنهَا اجتِلاءُ

Koa mifalia amin'ny maha-izy azy sy ny heviny amin'ny fihainoana, raha sarotra ny mijery azy mivantana.

وَاملأ السّمْعَ مِن محَاسِنَ يُمْلِي
هَا عليك الإنشَادُ وَالإِنْشَاءُ

Ary fenoy ny sofinao amin'ireo hatsarana izay lazain'ny famakiana sy ny fanoratana aminao.

كلُّ وَصْفٍ له ابْتَدَأتَ به استَوْ
عَبَ أخبَارَ الفضلِ مِنه ابتداءُ

Ny famaritana azy rehetra izay anombohanao dia mirakitra ny tantaran'ny hatsaram-panahy rehetra hatrany am-piandohany.

سَيِّدٌ ضِحْكُهُ التَّبَسُّمُ وَالْمَش
يُ الهَوَيْنَا وَنَومُهُ الإِغفاءُ

Tompo izy, ka ny fihomehezany dia tsiky fotsiny, ny fandehanany dia malefaka, ary ny torimasony dia torimaso maivana.

مَا سِوَى خُلْقِهِ النسيمُ وَلا غَيْ
رَ مُحَيَّاهُ الرَّوْضَةُ الغَنَّاءُ

Ny toetrany ihany no rivotra malefaka, ary ny endriny ihany no zaridaina maitso mavana.

رحمةٌ كلُّهُ وَحَزْمٌ وَعَزْمٌ
وَوَقَارٌ وَعِصْمَةٌ وَحَيَاءُ

Izy dia famindram-po tanteraka, fahatokisana, fahavononana, fahamendrehana, tsy fahadisoana, ary fahamaotinana.

لا تَحُلُّ البأْسَاء مِنه عُرَا الصَّبْ
رِ وَلا تَسْتَخِفُّهُ السَّرَّاءُ

Ny fahoriana dia tsy mamaha ny fatoran'ny faharetana ao anatiny, ary ny fanambinana koa dia tsy mahatonga azy ho maivana.

كَرُمَتْ نَفْسُهُ فما يخْطُرُ السُّو
ء عَلَى قَلْبِهِ وَلا الفحشَاءُ

Ambony tokoa ny fanahiny ka tsy misy ratsy mandalo ao am-pony, na fahavetavetana aza.

عَظُمَتْ نِعْمَةُ الإِله عليه
فاستَقَلَّتْ لِذِكْرِهِ العُظَمَاءُ

Lehibe tokoa ny fahasoavan'Andriamanitra taminy, ka raha tsaroana izy, dia toa tsy misy dikany avokoa ny lehibe rehetra.

جَهِلَتْ قومُهُ عليه فأَغْضَى
وَأخو الحِلْم دَأبُهُ الإِغْضَاءُ

Nanao zavatra taminy tamin'ny tsy fahalalana ny olony, nefa naleony tsy niraharaha izany, satria fanaon'ny mpandefitra ny tsy miraharaha.

وَسِعَ العَالَمِين عِلْمَاً وَحِلْمَاً
فهْوَ بحرٌ لم تُعْيِهِ الأَعبَاءُ

Nofonosiny tamin'ny fahalalana sy ny fandeferana izao tontolo izao rehetra, fa izy dia ranomasina tsy rerahan'ny entana.

مُسْتَقِلٌّ دُنْيَاكَ أن يُنْسَبَ الإِم
ساكُ منها إليه والإِعطاءُ

Tsy misy dikany loatra ny fanananao eto an-tany ka tsy azo ampifandraisina aminy ny fihazonana na ny fanomezana avy amin'izany.

شمسُ فضلٍ تَحَقَّقَ الظنُّ فيه
أنه الشمسُ رِفْعَةً والضِّياءُ

Izy dia masoandron'ny hatsaram-panahy, izay nanamafisana ny fiheverana fa izy no masoandro amin'ny haavo sy ny famirapiratana.

فإذا ما ضحا محا نورُه الظِّل
لَ وقد أثْبَتَ الظِّلالَ الضَّحَاءُ

Koa rehefa namirapiratra izy, dia nofafan'ny fahazavany ny aloka, na dia ny fahazavan'ny maraina aza matetika no mamorona aloka.

فكأنَّ الغمامةَ استَوْدَعَتْهُ
مَنْ أظَلَّتْ مَنْ ظِلِّهِ الدُّفَفَاءُ

Toy ny hoe nankinin'ny rahona taminy ny hatsiakan'ny aloka natsipiny, aloka izay avy tamin'ny alokany ihany.

خَفِيَتْ عِنْدَهُ الفضائلُ وانجا
بَتْ به عن عقولِنَا الأهواءُ

Teo anatrehany, dia nihafina avokoa ny hatsaram-panahy hafa rehetra, ary tamin'ny alalany, dia niala tamin'ny saintsika ny faniriana sy ny filana.

أمَعَ الصُّبحِ للنجومِ تَجَلٍّ
أمْ مع الشمسِ للظلامِ بَقاءُ

Afaka mamirapiratra ve ny kintana miaraka amin'ny maraina, sa afaka mijanona ve ny haizina miaraka amin'ny masoandro?

مُعجزُ القَوْلِ والفِعَالِ كريمُ ال
خلقِ وَالخُلْقِ مُقْسِطٌ مِعْطاءُ

Mahagaga amin'ny teny sy ny asa izy, mendri-kaja amin'ny endrika sy ny toetra, marina ary malala-tanana.

لا تَقِسْ بالنبيِّ في الفضل خَلْقَاً
فهو البحر والأنامُ إضاءُ

Aza ampitahaina amin'ny Mpaminany ﷺ amin'ny fahatsarana ny zavaboary hafa rehetra, fa izy no ranomasina fa ny zavaboary hafa rehetra kosa dia taratry ny azy fotsiny.

كلُّ فضل في العالَمين فمن فَض
لِ النبيِّ استعارَهُ الفُضَلاءُ

Ny fahatsarana rehetra hita eto amin'izao tontolo izao dia nindramin'ireo olona tsara indrindra tamin'ny fahatsaran'ny Mpaminany ﷺ.

شُقَّ عَنْ صَدْرِهِ وشُقَّ لَهُ البَدْ
رُ وَمِنْ شَرْطِ كلِّ شَرْطٍ جَزاءُ

Nosokafana ny tratrany, ary nosarahina ho azy ny volana feno, fa ny famantarana toy izany rehetra dia didy avy amin'Andriamanitra.

ورَمَى بالحَصَى فأَقْصَدَ جَيشاً
ما العَصَا عِنْدَه وَمَا الإِلقاءُ

Natsipiny ny vato kely, ka nahavoa tafika iray, ka nahatonga ny tehin'i Mosesy sy ny fanipazana azy ho toa tsy misy dikany raha oharina.

ودعا للأنامِ إذ دَهَمَتْهُم
سَنَةٌ مِنْ مُحولِها شَهْباءُ

Ary nivavaka ho an'ny olona izy rehefa niharan'ny taona main-tany mafy sy tsy namokatra.

فاسْتَهَلّتْ بالغَيْثِ سَبْعَةَ أَيَّا
مٍ عليهم سحابةٌ وَطْفاءُ

Koa rahona matevina sy maizina no nilatsaka tamin'izy ireo nandritra ny fito andro.

تَتَحَرّى مَواضِعَ الرَّعْيِ وَالسَّقْ
يِ وحيث العِطاشُ تُوهَى السِّقاءُ

Nitady toerana fiompiana sy fisotroana izy, ary izay nisy ny mangetaheta, dia nampidina rano be dia be.

وأتى الناسُ يَشْتَكُونَ أذاها
وَرَخَاءٌ يُؤْذِي الأنام غلاءُ

Ary tonga ny olona nitaraina noho ny fahavoazany, fa na ny habetsahana aza dia mety hanimba ny olombelona amin'ny alalan'ny tafahoatra.

فدعا فانجلى الغمام فقلت في
وصف غيث إِقْلاعَه استسقاءُ

Koa nivavaka izy, ary nanjavona ny rahona, ka nahatonga ahy hilaza fa ny fiafaran'ny orana toy izany dia vavaka ho an'ny orana ihany.

ثم أَثْرى الثَّرَى فقرَّتْ عُيونٌ
بقُراهَا وَأُحْيِيَتْ أَحْيَاءُ

Dia nanjary lonaka ny tany, nampifaly ny maso tamin'ny tanàna miroborobo, ary velona indray ny zavamananaina.

فترى الأرضَ غِبَّهُ كسماءٍ
أشْرَقَتْ مِنْ نُجومِهَا الظَّلْمَاءُ

Koa ho hitanao ny tany taorian'izany toy ny lanitra izay hazavain'ny kintany ny haiziny.

تُخْجِلُ الدُّرَّ واليواقيتَ من نَوْ
رِ رُباها البَيْضَاءُ والحَمراءُ

Ny voninkazo fotsy sy mena teny amin'ny havoanany dia nampahamenatra ny perla sy ny robina.

لَيْتَهُ خَصَّنِي بِرُؤْيَةِ وَجْهٍ
زَالَ عن كلِّ من رآه الشّقاءُ

Enga anie izy ﷺ mba hanome ahy fahasoavana hahita endrika iray izay nialan'ny fahoriana rehetra tamin'izay rehetra nahita azy.

مُسْفِرٌ يَلْتَقِي الكَتِيبَةَ بَسَّا
ماً إذا أسْهَمَ الوُجُوهَ اللِّقاءُ

Mamirapiratra izy ﷺ, nihaona tamin'ny tafika tamim-pitsikiana, na dia nampahory ny tarehin'ny hafa aza ny fihaonana.

جُعِلَتْ مَسْجِدَاً له الأرضُ فاهْتز
زَ به للصلاةِ فيها حِرَاءُ

Natao moske ho azy ﷺ ny tany, ka nihorohoro noho ny fifaliana i Hira noho ny vavaka teo amboniny.

مُظْهِرٍ شَجّةَ الْجَبِينِ عَلَى البُرْ
ءِ كما أَظهرَ الهلالَ البَرَاءُ

Nasehony ﷺ ny holatra teo amin'ny handriny na dia efa sitrana aza, toy ny an'ny volana vao mipoitra mampiseho ny endriny manify.

سُتِرَ الحُسْنُ منه بالحسنِ فاعجَبْ
لِجَمِالٍ له الْجَمالُ وِقاءُ

Nofonosin'ny hatsarana ny hatsaran-tarehiny ﷺ, koa gaga amin'ny hatsaran-tarehy izay ny hatsarana mihitsy no ampingany.

فهْوَ كالزّهْرِ لاحَ من سَجَفِ الأك
مام والعودِ شُقَّ عنه اللّحاءُ

Izy ﷺ dia toy ny voninkazo mipoitra avy amin'ny fonon'ny tsimok'any, ary toy ny rantsana izay nesorina ny hodiny.

كَادَ أَنْ يُغشِيَ العُيونَ سناً مِنْ
هُ لِسِرٍّ فيه حَكَتْهُ ذُكاءُ

Saika nampanjamba ny maso ny famirapiratany ﷺ, noho ny tsiambaratelo tao anatiny izay notantarain'ny masoandro mihitsy.

صانَهُ الحُسْنُ وَالسّكِينَةُ أَنْ تُظ
هِرَ فيه آثارها البأساءُ

Ny hatsarana sy ny fahatoniana no niaro azy ﷺ tsy hampiseho ny vokatry ny fahoriana taminy.

وتَخَالُ الوجوهَ إنْ قابَلَتْه
أَلْبَسَتْهَا ألوانَهَا الحِرْبَاءُ

Ho noheverinao fa ny tarehy, rehefa nihaona taminy ﷺ, dia hanova ny lokony toy ny hoe nindramin'ny tana ny lokony.

فإذا شِمْتَ بِشْرَهُ وَنَدَاهُ
أذْهَلَتْكَ الأنوارُ والأنواءُ

Raha hitanao ny hafaliany sy ny fahalalahan-tanany ﷺ, dia ho gaga tanteraka ianao amin'ny fahazavana sy ny soa.

أَوْ بتقبيلِ راحةٍ كانَ لل
هِ وباللَّه أخذها والعطاءُ

Na amin'ny fanorohana felatanana ﷺ, izay ny fandraisany sy ny fanomezany rehetra dia ho an'i Allah sy araka ny sitrapony masina.

تَتَّقِي بأْسَها الملوكُ وَتحْظَى
بالغِنَى من نَوَالِهَا الفُقَراءُ

Hatahotra ny herin'izany tanana izany ﷺ ny mpanjaka, fa ny mahantra kosa hahazo harena avy amin'ny fahalalahan-tanany.

لا تَسَلْ سَيْلَ جُودِها إنما يَك
فِيك مِنْ وكْفِ سُحْبها الأنداءُ

Aza manontany momba ny tondra-drano amin'ny fahalalahan-tanany ﷺ, fa ny ando kely avy amin'ny rahony dia ampy ho anao.

دَرَّتِ الشاةُ حينَ مرَّتْ عَلَيها
فلها ثَرْوَةٌ بها وَنَماءُ

Nandronono ny ondry vavy rehefa nandalo teo akaikiny ﷺ izy, ary tamin'ny alalany dia nahazo fanambinana sy fitomboana izany.

نَبَعَ الماءُ أَثْمَرَ النخلُ في عا
مٍ بها سَبَّحَتْ بها الحصباءُ

Nisavoana ny rano, namoa ny palmie daty tao anatin'ny herintaona monja tamin'ny alalany ﷺ, ary na ny vato kely aza nidera an'i Allah tamin'ny alalan'ny fanatrehany.

أحْيَتِ المُرْمِلِينَ مِنْ مِوْتِ جَهْدٍ
أَعْوَزَ القَوْمَ فيه زادٌ وماءُ

Namelona indray ny mahantra avy amin'ny fahafatesan'ny fahoriana izy ﷺ, toe-javatra izay tsy nananan'ny olona sakafo sy rano.

فتغَدَّى بالصَّاعِ أَلْفٌ جِياعٌ
وتَرَوَّى بالصَّاعِ ألفٌ ظِمَاءُ

Noho izany, olona arivo noana no nohanina tamin'ny Sa' sakafo iray, ary olona arivo mangetaheta no novelomina tamin'ny Sa' rano iray.

وَوَفَى قدرُ بَيْضَةٍ مِنْ نُضَارٍ
دَيْنَ سَلْمَانَ حِينَ حانَ الوفاءُ

Ary ny volamena madio mitovy lanja amin'ny atody iray dia nanefa ny trosan'i Salman rehefa tonga ny fotoana handoavana izany.

كانَ يُدْعَى قِنّاً فأُعْتِقَ لَمَّا
أيْنَعَتْ مِنْ نَخيلِه الأَقْنَاءُ

Nantsoina hoe andevo izy (Salman), saingy nafahana rehefa masaka ny voan'ny palmie daty avy amin'ny hazo palmie azy.

أفلا تَعْذُرُونَ سَلْمَانَ لَمَّا
أَنْ عَرَتْهُ مِنْ ذِكْرِهِ العُروَاءُ

Koa moa ve tsy hamela an'i Salman ianareo rehefa nihovotrovotra noho ny fahatahorana izy tamin'ny filazana fotsiny azy ﷺ?

وَأَزالَت بِلَمْسِهَا كلَّ دَاءٍ
أكْبَرَتْهُ أطِبَّةٌ وَإِسَاءُ

Ary tamin'ny fikasihany, dia nesoriny ny aretina rehetra izay noheverin'ny dokotera sy ny mpitsabo ho tsy azo sitranina.

وعُيُونٌ مَرَّتْ بها وَهْي رُمْدٌ
فأَرَتْهَا مَا لَمْ تَرَ الزَّرْقَاءُ

Ary ny maso nandalo teo akaikiny ﷺ raha narary, nefa nampahita azy ireo izay tsy hitan'ny mahiratra aza.

وأَعادَتْ عَلَى قَتَادَةَ عَيْنَاً
فَهْيَ حتى مماتِه النَّجْلاءُ

Ary namerina maso iray ho an'i Qatadah izany, izay nijanona malalaka sy tsara tarehy mandra-pahafatiny.

أَوْ بِلَثْمِ التُّرَابِ مِنْ قَدَمٍ لا
نَتْ حَياءً من مَشْيِهَا الصَّفْواءُ

Na amin'ny fanorohana ny vovoka avy amin'ny tongotra ﷺ, izay ny fandehanany fotsiny dia nampalefaka ny vato mafy noho ny fahamenarana.

مَوْطِئُ الأخمَصِ الَّذِي منه للقل
لبِ إذا مَضْجَعي أَقَضَّ وِطاءُ

Ny toerana nitsaharan'ny faladiany ﷺ dia manome toerana fialan-tsasatra malefaka ho an'ny fo rehefa lasa tsy mahazo aina ny fandriako.

حَظيَ المسجدُ الحرامُ بمَمْشا
ها ولم يَنْس حَظه إِيلِيَاءُ

Nohasoavin'ny dian-tongony ﷺ ny Moske Masina, ary tsy nanadino ny anjarany tamin'ny fitahiany i Jerosalema.

وَرَمَتْ إذْ رَمَى بها ظُلَمَ اللي
لِ إلى اللَّه خوفُه والرَّجاءُ

Ary ny tongony ﷺ dia nandroaka ny haizin'ny alina rehefa, tamin'izany, dia nitarika ny tahony sy ny fanantenany ho an'i Allah izy.

دَمِيَتْ في الوَغَى لِتَكْسِبَ طِيباً
ما أراقتْ من الدَّمِ الشُّهداءُ

Nandatsa-dra ny tongony ﷺ tamin'ny ady mba hahazoana hanitra izay tsy azon'ny ran'ny maritiora.

فَهْيَ قُطْبُ المحرابِ وَالْحَرْبِ كم دا
رت عليها في طاعة أَرحاءُ

Izy no ivon'ny mihrab (toerana fivavahana) sy ny ady, izay nihodinkodinan'ny vato fikosoham-bary maro tamin'ny fankatoavana.

وَأُرَاهُ لو لم يُسَكِّنْ بها قب
لُ حِراءً ماجَتْ بِهِ الدَّأْمَاءُ

Ary mino aho fa raha tsy nitoetra tao anatiny (izao tontolo izao) izy talohan'ny Hira, dia ho nihetsiketsika tamin'ny korontana ny haben'ny fisiana.

عَجَباً للكُفّارِ زادوا ضلالاً
بالذي فيه للعقول اهتداءُ

Mahagaga tokoa ny tsy mpino, izay vao mainka nitombo fahadisoana tamin'izay misy tari-dalana mazava ho an'ny saina rehetra.

والذي يسألون منه كتابٌ
مُنْزَلٌ قد أتاهم وارتقاءُ

Ary izay takian'izy ireo dia Boky nambara izay efa tonga taminy, manolotra fisandratana sy fiakarana.

أَوَ لم يَكْفِهِمْ من اللَّهِ ذِكْرٌ
فيه للناس رحمةٌ وشفاءُ

Tsy ampy ho azy ireo ve ny fahatsiarovana avy amin'i Allah, izay misy famindram-po sy fanasitranana ho an'ny olombelona rehetra?

أَعجزَ الإِنسَ آية منه والجن
نَ فَهَلَّا يأتي بها البُلَغاءُ

Andininy iray avy aminy no nampahatsiaro ho tsy afa-manoatra ny olombelona sy ny jiny, koa nahoana no tsy mamokatra mitovy aminy ny mahay mandaha-teny indrindra amin'izy ireo?

كلّ يومٍ تُهدَى إلى سامِعِيه
مُعجِزاتٍ من لفظِه القُرَّاءُ

Isan'andro, ny mpamaky dia manolotra fahagagana avy amin'ny teniny ho an'ireo mihaino.

تَتَحَلَّى به المسامِعُ والأف
واه فَهْو الحُلِيُّ وَالحَلْوَاءُ

Voaravaka aminy ny sofina sy ny vava, fa izy no firavaka sy mamy mahafinaritra.

رَقَّ لَفْظاً وراق معنىً فجاءَتْ
في حُلاها وحَلْيِها الخَنْسَاءُ

Malefaka amin'ny teny ary ambony amin'ny dikany, nivoaka tamin'ny hatsarany sy ny firavany toy ny tononkalon'i Al-Khansa'.

وأرَتْنَا فيه غوامضَ فضلٍ
رِقَّةٌ مِنْ زُلالِهَا وَصَفاءُ

Ary nambarany tamintsika tao anatiny ny hatsarana lalina, fahalemena avy amin'ny fotony madio sy mangarangarana ary fahadiovany.

إنما تُجْتَلَى الوُجُوهُ إذَا ما
جُلِيَتْ عِنْ مِرْآتِهَا الأصْداءُ

Ny tarehy dia tsy miseho marina raha tsy rehefa voafafa ny loto avy amin'ny fitaratra.

سُوَرٌ منه أشْبَهَتْ صُوَراً مِن
نَا ومِثْلُ النَّظَائِر النُّظَراءُ

Ny toko avy aminy dia nitovy tamin'ny endrika avy amintsika, ary tokoa, ny mitovy dia ampitahaina amin'ny mitovy.

والأقاويل عندَهمْ كالتماثي
لِ فلا يُوهِمَنَّكَ الخطباءُ

Ary ny tenin'izy ireo dia toy ny sarivongana tsy misy aina, koa aza avela hamitaka anao ny mpandaha-teny.

كم أبانَتْ آياتُهُ من علومٍ
عن حُروفٍ أبانَ عنها الهجاءُ

Firy ny siansa nambaran'ny andininy avy amin'ny litera tsotra, izay nasehon'ny fanononana.

فهْي كالحَبِّ والنَّوَى أعجبَ الزُّر
راعَ منهُ سنابلٌ وَزَكاءُ

Koa toy ny voam-bary sy ny voan'ny daty izany, izay nampitolagaga ny tantsaha ny salohim-bary sy ny fitomboana be dia be avy aminy.

فأطالوا فيه التردُّدَ وَالرَّي
بَ فقالوا سِحْرٌ وقالوا افتراءُ

Koa nampaharetany ny fisalasalany sy ny fisalasalany momba izany, nanao hoe: "Sikidy izany," ary "Famoronana izany."

وإذا البيِّنَاتُ لَمْ تُغْنِ شيئاً
فَالتماسُ الهُدَى بِهِنَّ عَناءُ

Ary raha tsy misy ilana azy ny porofo mazava, dia asa very maina ny fitadiavana tari-dalana amin'ny alalan'izy ireny.

وإذا ضلَّتِ العُقول على عِلْ
مٍ فماذا تقوله الفُّصَحاءُ

Ary raha diso lalana ny saina na dia eo aza ny fahalalana, dia inona intsony no holazain'ny mahay mandaha-teny?

قومَ عيسى عاملْتم قومَ موسى
بالذي عامَلَتْكُم الحُنفاءُ

Ry vahoakan'i Jesosy, nitondra ny vahoakan'i Mosesy tamin'ny fomba nitondran'ny monoteista marina anareo ianareo.

صَدَّقوا كُتْبَكُمُ وكذَبْتُمْ
كُتبَهُمُ إنّ ذا لَبِئْسَ البَواءُ

Nino ny bokinareo izy ireo (ny monoteista marina), nefa tsy nino ny azy ianareo; tokoa, valisoa mahatsiravina izany.

لو جحدنا جُحُودَكم لاستويْنَا
أوَ للحقِّ بالضَّلالِ استواءُ

Raha mandà tahaka anareo izahay, dia ho mitovy, saingy moa ve misy fitoviana marina eo amin'ny fahamarinana sy ny fahadisoana?

مَا لَكُم إِخْوَةَ الكِتابِ أُناساً
ليس يُرْعَى للحقِّ منكم إخاءُ

Inona no mahazo anareo, ry Vahoakan'ny Boky, fa olona tsy misy fifandraisana rahalahy tazonina ho an'ny fahamarinana ianareo?

يَحْسُدُ الأولُ الأخيرَ وما زا
لَ كذا المُحْدَثُونَ وَالقُدَمَاءُ

Ny voalohany mialona ny farany, ary efa toy izany hatrany tamin'ny taranaka vaovao sy ny taloha.

قد عَلِمْتُم بِظلمِ قابيل هابي
لَ ومظلومُ الإِخْوَةِ الأَتْقِيَاءُ

Efa fantatrareo tokoa ny tsy rariny nataon'i Kaina tamin'i Abela, sy ny nampahoriana teo amin'ireo rahalahy mpivavaka.

وسمِعْتم بكَيْدِ أَبناءِ يعقو
بَ أَخَاهم وكلُّهم صُلَحَاءُ

Ary efa renareo ny tetik'ireo zanak'i Jakoba tamin'ny rahalahiny, na dia marina aza izy rehetra.

حِينَ أَلْقَوْهُ في غَيابَةِ جُبٍّ
وَرَمَوْهُ بالإفْكِ وَهْوَ بَراءُ

Rehefa natsipin'izy ireo tao anaty lavaka fantsakana lalina izy ary nampangain'izy ireo lainga, na dia tsy nanan-tsiny aza izy.

فتأَسَّوْا بِمَن مَضَى إذْ ظَلَمتمْ
فالتَّأَسِّي لِلنَّفْسِ فيه عَزَاءُ

Koa mitadiava fampiononana amin'ireo nialoha, satria efa nanao tsy rariny ianareo, fa amin'izany fampiononana izany no ahitan'ny fanahy fiadanana.

أتُرَاكُم وَفَّيْتُم حينَ خَانُوا
أم تُرَاكُمْ أَحْسَنْتُمُ إذْ أساؤُوا

Moa ve heverinareo fa nahatoky ianareo rehefa namadika izy ireo, na nanao ny marina ianareo rehefa nanao ratsy izy ireo?

بَلْ تَمَادَتْ عَلَى التَّجَاهُلِ آبَا
ءٌ تَقَفَّتْ آثَارِهَا الأَبناءُ

Fa kosa, nisisika tamin'ny tsy fahalalana ireo ray, ary nanaraka ny dian-tongony ny zanany.

بَيَّنَتْهُ تَوْراتُهُمْ وَالأَناجِي
لُ وَهم في جُحُودِهِ شُرَكاءُ

Ny Torah sy ny Evanjeliny dia nampiseho azy ﷺ mazava, nefa izy ireo dia mpiara-miombon'antoka amin'ny fandavany azy.

إنْ تقولوا ما بَيَّنَتْهُ فما زَا
لَتْ بها عن عيونهم غشوَاءُ

Raha milaza ianareo fa tsy nampiseho azy ﷺ mazava izy ireo, dia efa nisy voaly nanarona azy hatrany tamin'ny mason'izy ireo.

أو تقولوا قد بَيَّنَتْهُ فما لِلْ
أُذْنِ عما تقوله صَمَّاءُ

Na raha milaza ianareo fa nampiseho azy ﷺ mazava izy ireo, nahoana no marenina ny sofina amin'izay ambara?

عَرَفُوهُ وَأنْكَرَوهُ وَظُلمَاً
كَتَمَتْهُ الشَّهَادَةَ الشُّهَدَاءُ

Nahafantatra azy ﷺ izy ireo ary avy eo nandà azy, ary tsy ara-drariny no nanafenan'ireo vavolombelona ny fijoroana vavolombelona.

أوَ نُورُ الإِلهِ تُطْفِئُهُ الأَفْ
واهُ وَهْوَ الذي به يُسْتَضاءُ

Moa ve azo vonoina amin'ny vava fotsiny ny fahazavan'Andriamanitra, nefa amin'izany fahazavana izany no ahazavan'ny rehetra?

أوَلا يُنْكِرُونَ مَن طَحَنَتْهُم
بِرَحاها عِنْ أمْرِهِ الْهَيجاءُ

Moa ve tsy mandà azy ﷺ izy ireo izay nanorotoro azy tamin'ny vato fikosohan'ady araka ny baikony?

وَكَساهم ثَوْبَ الصَّغارِ وقد
طُلَّت دِماً منهم وصِينَتْ دِمَاءُ

Ary nampiakanjo azy ireo akanjon'ny fahafaham-baraka, raha narotsaka ny ran'izy ireo ary voatsimbina ny ra hafa.

كيف يَهدِي الإِله منهم قلوباً
حَشْوُها من حَبِيبِهِ الْبَغْضاءُ

Ahoana no ahafahan'Andriamanitra mitarika fo eo amin'izy ireo izay feno fankahalana ny malalany ﷺ ny ao anatiny?

خَبِّرونَا أهلَ الكِتَابَيْنِ من أَيْ
نَ أَتَاكُم تَثْليثكم والبَداءُ

Lazao anay, ry Vahoakan'ny Boky Roa, avy aiza no nahazoanareo ny Trinite sy ny hevitra hoe "Bada'" (fiovan'ny sitrapon'Andriamanitra)?

مَا أتى بالعقِيدَتَيْنِ كتابٌ
واعتقادٌ لا نَصَّ فيه ادِّعاءُ

Tsy nisy boky masina nitondra ireo foto-pinoana roa ireo, ary ny finoana rehetra tsy misy soratra masina dia filazana fotsiny.

والدَّعاوَى ما لم تُقيموا عليها
بَيِّنَاتٍ أبناؤُها أَدْعِياءُ

Ary ny filazana, raha tsy manaporofo izany amin'ny porofo mazava ianareo, dia tsy ara-dalàna ny vokany.

ليت شعري ذِكرُ الثلاثةِ وَالوا
حِدِ نَقْصٌ في عَدِّكم أمْ نَماءُ

Manontany tena aho raha ny filazana ny telo sy ny iray dia fahasamihafana amin'ny kajikajinareo sa fanampiny.

كيف وَحَّدْتُم إِلهاً نَفَى التَّو
حِيدَ عنه الآباءُ والأَبناءُ

Ahoana no nampiraisanareo Andriamanitra iray izay nolavin'ny ray sy ny zanaka ny hevitra momba ny firaisana?

أإِلهٌ مُرَكَّبٌ ما سَمِعْنَا
بإِلهٍ لذاتِهِ أَجْزَاءُ

Andriamanitra voaforona ve Izy, fa tsy mbola nandre momba andriamanitra iray izay misy ampahany miavaka ny maha-izy azy izahay?

أَلِكُلٍّ منهم نَصِيبٌ مِنَ المُل
كِ فَهَلَّا تَمَيَّزُ الأَنْصِبَاءُ

Manana anjara amin'ny fanjakana ve ny tsirairay amin'izy ireo, ary raha izany, nahoana no tsy miavaka mazava ireo anjara ireo?

أم هُمُ حَلّلوُا بها شِرْكَةَ الأب
دَانِ أمْ هُمْ لبعضِهم كُفَلاءُ

Sa namela fifanarahana ara-batana tamin'izany izy ireo, sa miantoka ny iray hafa izy ireo?

أتراهم لحاجةٍ واضطرارٍ
خَلَطُوهَا ومَا بَغَى الخُلَطَاءُ

Moa ve heverinareo fa nampifangaro izany noho ny filana sy ny fanerena izy ireo, ary tsy nanao fahadisoana ireo mpifangaro?

أهُوَ الرَّاكِبُ الحمارَ فيا عَجْ
زَ إِلهٍ يَمَسُّهُ الإِعْيَاءُ

Izy ve ilay nitaingina ny ampondra, fa inona no fahalemena mahazo andriamanitra iray izay azon'ny havizanana?

أمْ جميعٌ عَلَى الحمار لقد جَل
لَ حِمَارٌ بِجَمْعِهِم مَشَّاءُ

Sa izy rehetra no eo ambonin'ny ampondra; marina tokoa, ampondra mandeha mitondra azy rehetra dia mahery tokoa!

أم سِواهم هُو الإِلهُ فما نِسْ
بَةُ عيسى إليه والإِنْتِمَاءُ

Sa misy olon-kafa ankoatra azy ireo no Andriamanitra marina, ary raha izany, inona ary ny fifandraisana sy ny fiavian'i Jesosy Aminy?

أم أردتُم بها الصفاتِ فلمْ خُص
صَتْ ثُلاثٌ بِوصفِه وَثُناءُ

Sa ny toetra masina no tianareo holazaina amin'izany, ary raha izany, nahoana no telo ihany no nosafidiana ho famaritana sy fiderana Azy?

أم هُو ابنٌ للَّه ما شاركته
في معاني النُّبُوَّةِ الأَنبياءُ

Sa Zanak'Andriamanitra Izy, izay tsy nizaran'ny mpaminany ny hevitra lalina momba ny faminaniana?

قتلَتْهُ اليهودُ فيما زَعَمْتُم
وَلأَمْواتِكم به إحياءُ

Novonoin'ny Jiosy Izy, araka ny filazanareo, nefa amin'ny alalany no hisian'ny fitsanganana amin'ny maty ho an'ny matinareo.

إنَّ قَوْلاً أَطْلَقْتُمُوهُ عَلَى الل
هِ تعالى ذِكْرا لقَوْلٌ هُراءُ

Marina tokoa, ny teny nolazainareo momba an'Andriamanitra, izay ambony ny fahatsiarovana Azy, dia hadalana fotsiny.

مِثْلَ مَا قَالَت اليهودُ وكلٌّ
لَزِمَتْهُ مقالَةٌ شَنعاءُ

Tahaka izay nolazain'ny Jiosy izany, ary samy voafatotry ny teny maharikoriko izy rehetra.

إذْ همُ اسْتَقْرَؤُوا البَداءَ وكم سا
قَ وَبَالاً إِليهم اسْتِقْرَاءُ

Fa nanatsoaka hevitra izy ireo fa miova ny sitrapon'Andriamanitra, ary firy ny loza nentin'izany fanatsoahan-kevitra izany taminy!

وَأَرَاهم لم يجعلُوا الواحِدَ القَه
هارَ في الخَلْقِ فاعلاً ما يشاءُ

Ary hitako fa tsy nihevitra ny Tokana, ny Mahery Indrindra, ho mpanao izay rehetra iriny amin'ny famoronana izy ireo.

جَوَّزُوا النَّسْخَ مِثْلَما جوَّزُوا المس
خَ عَلَيْهِم لو أنهم فُقهاءُ

Namela ny fanafoanana izy ireo tahaka ny namelany ny fiovana tamin'ny tenany, raha toa ka mpahay lalàna marina izy ireo.

هُوَ إِلَّا أَن يُرْفَعَ الحكمُ بالحك
مِ وخَلْقٌ فيه وأمرٌ سَواءُ

Tsy inona izany fa ny fanapahan-kevitra iray no esorina amin'ny fanapahan-kevitra hafa, ary amin'izany, ny famoronana sy ny didy dia samy eo ambany fahefany.

ولحُكمٍ من الزمانِ انتهاءٌ
ولحُكم من الزمانِ ابتداءُ

Ho an'ny fanapahan-kevitra iray avy amin'ny fotoana, misy fiafarana, ary ho an'ny fanapahan-kevitra iray avy amin'ny fotoana, misy fiandohana.

فَسَلُوهم أكان في مسخِهِم نَسْ
خٌ لآيات اللَّه أم إنشاءُ

Koa anontanio azy ireo: fanfoanana ny andininy masin'Andriamanitra ve ny fiovan'izy ireo sa famoronana vaovao?

وَبَدَاءٌ في قَوْلِهمْ نَدِمَ الل
هُ عَلَى خَلْقِ آدمٍ أمْ خَطاءُ

Fiovan-kevitra ve izany amin'ny filazan'izy ireo fa nanenina Andriamanitra tamin'ny famoronana an'i Adama, sa fahadisoana fotsiny?

أم مَحَا اللَّهُ آية الليل ذكراً
بعدَ سَهْوٍ ليوجَدَ الإِمْساءُ

Sa namafa ny famantarana ny alina tamin'ny fahatsiarovana Andriamanitra rehefa avy nisy fahadisoana, mba hisian'ny hariva?

أم بدا للإِلهِ في ذَبْحِ إِسْحَا
قَ وقد كان الأمر فيه مَضاءُ

Sa niseho tamin'Andriamanitra momba ny sorona an'i Isaka, rehefa efa nivoaka mazava tsara ny didy momba izany?

أوَ ما حَرَّمَ الإِلهُ نِكَاحَ ال
أُختِ بعدَ التحليلِ فَهْوَ الزِّناءُ

Sa nandrara ny fanambadiana rahavavy Andriamanitra rehefa avy navela izany, ka nahatonga azy ho fijangajangana?

لا تُكَذِّبْ إنَّ اليَهُودَ وقد زا
غُوا عن الحقِّ مَعْشَرٌ لُؤَماءُ

Aza misalasala, fa ny Jiosy, rehefa nivily lalana tamin'ny fahamarinana, dia vahoaka tena ratsy fanahy.

جَحَدُوا المصطفى وآمن بالطا
غُوتِ قومٌ همْ عندهمْ شُرَفاءُ

Nolaviny ny Voafidy ﷺ, nefa nino sampy, vahoaka izay heverin'izy ireo ho mendri-kaja.

قتَلوا الأَنبياءَ وَاتَّخَذُوا العِج
لَ أَلا إنهم هم السُّفَهاءُ

Namono ny mpaminany izy ireo ary nanao ny zanak'omby ho ivavahana; marina tokoa fa izy ireo no tena adala.

وسَفيهٌ من ساءَه المنُّ والسَّلْ
وَى وأَرضاهُ الفُومُ وَالقِثَّاءُ

Ary adala izay tsy nahafaly azy ny mana sy ny papelika, nefa nahafaly azy ny tongolo gasy sy ny kôkômbra.

مُلِئَتْ بالخبيثِ منهم بُطُونٌ
فَهْيَ نَارٌ طِباقُها الأمعاءُ

Feno faharatsiana ny kibony, ka afo izy ireo ary ny tsinainy no sosony.

لو أُرِيدُوا في حال سَبْتٍ بخيرٍ
كان سَبْتَاً لديهمُ الأَربِعاءُ

Raha natao ho tsara izy ireo tamin'ny Sabata, dia ny Alarobia no ho Sabatany.

هُوَ يومٌ مُبارَكٌ قيلَ للتص
ريفِ فيه من اليهود اعتداءُ

Andro masina izany, nefa voalaza fa nanao fandikan-dalàna ny Jiosy tamin'ny fanajana azy.

فَبِظُلْمٍ منهمُ وكفْرٍ عَدَتْهُم
طَيِّبَاتٌ في تَرْكِهنَّ ابْتِلاءُ

Noho ny tsy rariny sy ny tsy finoany, dia nolavina taminy ny zavatra tsara, ary tamin'ny fialany tamin'izany no nisy fitsapana mafy.

خُدِعوا بالمنافقين وهل يَنْ
فُقُ إلَّا على السفيهِ الشَّقاءُ

Voafitaky ny mpihatsaravelatsihy izy ireo, fa moa ve misy fahoriana manjo olona afa-tsy ny adala?

واطمأنوا بقَوْلِ الَاحزاب إِخوا
نِهِمُ إِننا لكم أولياءُ

Ary nahita fampiononana tamin'ny tenin'ireo rahalahiny, ireo mpiara-dia, izay nilaza hoe: "Tena mpiara-dia aminareo izahay."

حالَفوهم وخالفوهم ولمْ أَدْ
رِ لماذا تخالَفَ الحُلفاءُ

Niara-dia tamin'izy ireo izy, avy eo nanohitra azy, ary tsy fantatro hoe nahoana no nifanditra ireo mpiara-dia.

أسلَمُوهم لأَوَّلِ الحَشْرِ لا مِي
عادُهم صادقٌ ولا الإِيلاءُ

Nandao azy ireo tamin'ny fivoriana voalohany izy, satria tsy marina ny fampanantenany, ary tsy nisy heriny ny fianianany.

سكَنَ الرُّعْبُ والخَرابُ قلوباً
وبُيُوتاً منهمُ نعاها الجَلاءُ

Nitoetra tao am-pony sy tao an-tranony ny tahotra sy ny faharavana, izay nisaonan'ny fandroahana azy ireo.

وَبِيَوْمِ الأحزابِ إِذْ زاغتِ الأَب
صَارُ فيهم وضلتِ الآراءُ

Ary tamin'ny Andron'ny Mpiara-dia, rehefa nivily ny maso teo anivon'izy ireo ary very hevitra avokoa ny rehetra.

وتَعَدَّوْا إلى النبيّ حدوداً
كان فيها عليهم العُدَوَاءُ

Ary nandika lalàna tamin'ny Mpaminany ﷺ izy ireo, nihoatra ny fetra izay nitondra fankahalana ho azy ireo.

وَنَهَتْهُم وما انتهت عنه قوم
فأُبيدَ الأَمَّارُ والنَّهاءُ

Ary nandrara azy ireo Izy, nefa tsy nitsahatra tamin'izany ny olona iray, ka samy ringana avokoa na ny mpandidy na ny nodidiana.

وتعاطَوْا في أحمدٍ مُنْكَرَ القَوْ
لِ وَنُطقُ الأَراذِلِ العَوْراءُ

Nanaovan'izy ireo teny ratsy i Ahmad ﷺ, satria ny tenin'ny ratsy fanahy dia ratsy sy jamba hatrany.

كلُّ رِجْسٍ يَزِيدُه الخُلُقُ السُّو
ءُ سِفاهاً والمِلَّةُ العَوْجاءُ

Ny olona ratsy fanahy rehetra dia vao mainka mihamafy ny hadalany noho ny toetrany ratsy sy ny fivavahany miolikolika.

فانظروا كيف كان عاقبة القوْ
مِ وَما ساق لِلْبَذِيِّ البَذَاءُ

Koa jereo izay nanjo an'io vahoaka io sy izay niafaran'ny faharatsian'ny vavan'ireo mpiteny ratsy.

وجَد السَّبَّ فيه سُمَّاً وَلم يَدْ
رِ إِذْ المِيمُ في مواضِعَ بَاءُ

Hitany fa poizina ny faniratsirana azy ﷺ, nefa tsy tsapany fa ny faniratsirana natao taminy dia niverina ho poizina ho an'ny mpiteny.

كانَ مِن فيه قتلُه بِيَدَيْهِ
فهو في سوء فِعله الزَّبَّاءُ

Ny vavany ihany no fitaovana nahafaty azy tamin'ny tanany, ka tamin'ny ratsy nataony dia toy an'i Az-Zabba' izy.

أوْ هُوَ النحلُ قَرْصُهَا يَجْلُبُ الحَت
فَ إليها وما له إنْكَاءُ

Na izy dia toy ny tantely izay ny fanindronany no mitondra fahafatesana ho azy, nefa tsy manimba maharitra ny kendreny.

صَرَعَتْ قومَهُ حبائِلُ بَغْيٍ
مَدَّها المكرُ منهم والدَّهاءُ

Ny fandriky ny tsy rariny, izay napetraky ny hafetsen'izy ireo sy ny fitaka nataony, no nandrava ny vahoakany.

فأتتهم خيلٌ إلى الحرب تختا
لُ وللخيْلِ في الوغَى خُيَلاءُ

Dia tonga tamin'izy ireo ny soavaly ho amin'ny ady, nitsinjaka tamim-pireharehana, satria ny soavaly dia manana fireharehana voajanahary amin'ny ady.

قَصَدَتْ فيهم القنا فقَوافِي ال
طعْنِ منها ما شأنها الإيطاءُ

Ny lefona dia nikendry azy ireo, ary ny fanindronana nataony dia tsy nisy famerimberenana, fa namely tamim-pahatapahan-kevitra.

وأثَارَتْ بأرضِ مكةَ نَقْعَاً
ظُنَّ أن الغُدُوَّ منها عِشاءُ

Ary nampiakatra vovoka be toy izany tany amin'ny tanin'i Maka izy ireo, ka ny maraina dia noheverina ho hariva.

أحْجَمَتْ عندهُ الحجُون وأكْدى
عِنْد إعطائه القليلَ كَدَاءُ

Teo anatrehany ﷺ, na ny tendrombohitra mikitoatoana aza toa nihemotra, ary ny tany karankaina aza namoa rehefa nanome zavatra kely izy ﷺ.

وَدَهَتْ أَوْجُهاً بها وبيوتاً
مُلّ منها الإكفاءُ والإقواءُ

Ary namely tarehy sy trano tany izany, tsy nitsahatra, ka na ny lesoka ara-poetika toy ny 'ikfa' sy 'iqwa' aza dia ho reraky ny famaritana azy.

فَدَعَوْا أحْلَمَ البريَّةِ والعفْ
وُ جوابُ الحليمِ والإغْضاءُ

Koa niantso ny be fandeferana indrindra tamin'ny zavaboary rehetra ﷺ izy ireo, satria ny famelan-keloka sy ny fanadinoana no valiny voajanahary ho an'ny tena be fandeferana.

ناشدوه القُرْبَى التي من قُرَيْش
قطعَتْهَا التِّراتُ والشَّحْناءُ

Niangavy azy ﷺ tamin'ny fifandraisan'ny Quraysh izy ireo, fifandraisana izay efa tapaka hatry ny ela noho ny ady sy ny fankahalana.

فعَفا عَفْوَ قَادرٍ لم يُنَغِّصْ
هُ عليهم بما مضى إغراءُ

Koa namela heloka izy ﷺ tamin'ny famelan-keloky ny olona manana fahefana, famelan-keloka izay tsy voaloton'ny fitaomana avy amin'ny fahatezerana taloha tamin'izy ireo.

وإذا كان القطْع وَالوصلُ لل
هِ تَسَاوَى التَّقْرِيبُ وَالإِقْصاءُ

Ary rehefa atao ho an'Andriamanitra irery ihany ny fanapahana sy ny fampifandraisana fifandraisana, dia mitovy lanja ny fanatonana sy ny fialana.

وسواءٌ عليه فيما أتاهُ
مِنْ سِواهُ المَلامُ وَالإطْراءُ

Ary nitovy taminy ﷺ izany, momba izay tonga taminy avy amin'ny hafa, na fanomezan-tsiny izany na fiderana.

وَلَو انَّ انتقامَهُ لِهَوَى النَّف
سِ لَدَامَتْ قطيعةٌ وَجَفَاءُ

Ary raha toa ka avy amin'ny faniriana manokana ny valifaty nataony ﷺ, dia ho naharitra mandrakizay ny fisarahana sy ny faharatsiana.

قام للَّه في الأُمورِ فأَرْضَى ال
لهَ منه تَبايُنٌ وَوَفاءُ

Nijoro ho an'Andriamanitra tamin'ny raharaha rehetra izy ﷺ, ary noho izany dia faly Andriamanitra tamin'ny fiavahany manokana sy ny tsy fivadihany.

فِعْلُهُ كلُّهُ جَمِيلٌ وَهل يَنْ
صَحُ إلّا بمَا حَوَاهُ الإناءُ

Tsara avokoa ny asany rehetra ﷺ, fa moa ve misy zavatra hafa avoakan'ny fitoerana afa-tsy izay ao anatiny?

أطْربَ السامعينَ ذِكْرُ عُلاهُ
يا لَرَاحٍ مَالَتْ بهَا النُّدَماءُ

Ny fahatsiarovana ny voninahiny ﷺ dia mampifaly ny mpihaino, toy ny fifaliana mamonjy izay mampihodinkodina ny namana.

النبيُّ الأميُّ أعلمُ مَنْ أس
نَدَ عنه الرُّوَاةُ وَالحكَماءُ

Ny Mpaminany ﷺ izay tsy nianatra dia izy no mahay indrindra amin'ireo rehetra nampitain'ny mpitantara sy ny olon-kendry fahalalana.

وَعَدَتْنِي ازْدِيَارَهُ العامَ وَجْنا
ءٌ وَمَنَّتْ بِوَعْدِها الوجْناءُ

Nisy rameva vavy haingana nampanantena ahy hitsidika azy ﷺ tamin'ity taona ity, ary notanterahin'io biby matanjaka io ny fampanantenany.

أفلا أنْطَوِي لها في اقْتضائِي
ه لِتُطْوَى ما بَيْنَنا الأَفْلاءُ

Tsy tokony hanafaingana ho azy ve aho amin'ny fanatanterahana izany dia izany, mba ho voatafita haingana ny tany efitra midadasika eo anelanelantsika?

بألُوفِ البَطْحاءِ يُجْفِلُهَا النِّي
لُ وقد شَفَّ جَوْفَهَا الإِظْماءُ

Rameva an'arivony maro avy any an-dohasaha, entin'ny reniranon'i Neily, no mahia ny kibony noho ny hetaheta.

أنْكَرَتْ مِصْرَ فَهيَ تَنْفِرُ ما لا
حَ بِنَاءٌ لِعَيْنِهَا أوْ خَلاءُ

Nanda an'i Ejipta izy (ilay rameva vavy), niala tamin'izay trano na toerana malalaka niseho teo imasony.

فأَقَضّتْ عَلَى مبَارِكها بِرْ
كَتهَا فالبُّوَيْبُ فالخَضْراءُ

Dia nandalo ny toeram-pialan-tsasany tao Birket izy, avy eo Buwayb, ary avy eo Al-Khadra'.

فالقِبَابُ التي تَلِيها فبِئْرُ ال
نخْلِ وَالرَّكْبُ قائِلُونَ رِوَاءُ

Avy eo ireo dome manaraka, avy eo Bir al-Nakhl, izay ipetrahan'ny mpitaingina, afaka ny hetahetany.

وَغَدَتْ أَيْلَةُ وَحِقْلٌ وَقُرٌّ
خَلْفَها فَالمَغَارَةُ الفَيْحَاءُ

Ary Ayla, Hiql, ary Qurr dia navela tao aoriany, narahin'ny lava-bato malalaka.

فعيونُ الأَقْصَابِ يَتبعُها النَّب
كُ وَيتْلو كُفَافَةَ العَوْجاءُ

Avy eo ny loharanon'i Al-Aqsab, narahin'i Al-Nabk, ary avy eo Kafafat al-Awja'.

حاوَرَتْهَا الحوراءُ شَوْقاً فينبو
عٌ فَرَقَّ اليَنْبُوعُ وَالْحَوْراءُ

Ilay vehivavy tsara maso niresaka taminy (ilay rameva) noho ny faniriana, avy eo Yanbu', izay nanjary nalemy sady ilay loharano no ilay vehivavy tsara maso.

لاحَ بالدَّهْنَوَيْنِ بَدْرٌ لها بَع
دَ حُنَيْنٍ وَحَنَّتِ الصَّفْرَاءُ

Nisy volana feno niseho taminy tao Al-Dahna'ayn taorian'i Hunayn, ary naniry mafy i Al-Safra'.

ونَضَتْ بَزْوَةٌ فرابغُ فالجُحْ
فَةُ عنها ما حاكه الإِنضاءُ

Ary Bazwa, avy eo Rabigh, avy eo Al-Juhfa dia navela tao aoriany, niaraka tamin'ny havizanana izay nanjo azy.

وأرَتْهَا الخَلاصَ بئْرُ عَليٍّ
فَعِقَابُ السَّوِيقِ فالخَلصاءُ

Ary i Bir Ali dia naneho azy ny faran'ny dia, avy eo Iqab al-Sawīq, avy eo Al-Khalsa'.

فهْيَ من ماء بئْرِ عُسفَانَ أو مِنْ
بَطْنِ مَرٍّ ظمآنةٌ خَمْصَاءُ

Noho izany, avy amin'ny ranon'i Bir Usfan izy, na avy amin'ny lohasahan'i Marr, mbola mangetaheta sy mahia.

قَرَّبَ الزَّاهِرَ المساجِدُ منها
بخُطاها فالبُطءُ منها وَحاءُ

Nentin'ny moske akaiky azy tamin'ny diany i Al-Zahir, ka ny fahatarana rehetra avy aminy dia nanjary enta-mavesatra.

هذه عِدَّةُ المنازلِ لا ما
عدَّ فيه السّماكُ وَالعَوَّاءُ

Ireo no tena isan'ny toeram-pialan-tsasatra amin'ny dia, fa tsy ireo voatanisa tamin'ny Al-Simak sy Al-Awwa' (kintana).

فكأَني بها أُرَحِّلُ منْ مَك
كَةَ شمساً سماؤُها البَيْداءُ

Toy ny hoe miala avy any Maka miaraka aminy aho, masoandro izay ny laniny dia ny tany efitra midadasika.

مَوْضِعُ البَيْتِ مَهْبِطُ الوَحْي مأْوى ال
رسلِ حيثُ الأنوارُ حيثُ البَهاءُ

Io no toerana misy ny Trano, ny fidinan'ny fanambarana, ny fialofan'ny Iraka, toerana be hazavana sy voninahitra.

حيثُ فرضُ الطَّوَافِ والسَّعْيُ وَالحل
قُ وَرَمْيُ الجِمار وَالإِهداءُ

Izay anisan'ny adidy ny fihodinana, ny fihazakazahana ara-pombafomba, ny fanaratana, ny fitorahana vato ny andry, ary ny fanolorana sorona.

حَبَّذا حَبَّذَا معاهِدُ منها
لم يُغَيِّرْ آياتِهِنَّ البِلاءُ

Tena tsara, tena tsara tokoa ireo toerana masina izay tsy novan'ny fahoriana ny famantarana azy.

حَرَمٌ آمِن وَبَيْتٌ حَرامٌ
وَمَقَامٌ فيه المُقامُ تَلاءُ

Fitoerana masina azo antoka sy trano masina izy, ary toerana izay ny fonenana ao aminy dia voninahitra.

فَقَضَيْنَا بها مَناسِكَ لا يُح
مَدُ إلّا في فِعْلِهِنَّ القضاءُ

Dia nanao fombafomba masina tao izahay, izay ny didy avy amin'Andriamanitra dia tsy deraina afa-tsy amin'ny fanatanterahana azy.

وَرَمَيْنَا بها الفِجَاجَ إلَى طَيْ
بَةَ والسَّيْرُ بالمطايا رِماءُ

Ary tamin'izy ireo dia nandeha namakivaky ny lalana malalaka nankany Taybah izahay, ny dianay tamin'ny biby fiompiana haingana toy ny zana-tsipìka manidina.

فأصَبْنا عَنْ قَوْسِها غَرضَ القُر
بِ وَنِعْمَ الخَبِيئَةُ الكَوْمَاءُ

Dia tamin'ny tsipìkany no nahazoanay ny tanjon'ny fahakaikezana, ary tena tsara tokoa ilay rameva matavy, ny harena miafinay ho an'ny dia.

فرأينا أرضَ الحَبيبِ يَغُضُّ ال
طرفَ منها الضياءُ وَالْلأْلاءُ

Dia hitanay ny tanin'ny Malala ﷺ, izay ny hazavana sy ny famirapiratana aza dia mampidina ny maso amim-panajana.

فكأنَّ البَيْدَاءَ مِنْ حيثُما قا
بَلَتِ العَينَ رَوْضَة غَنَّاءُ

Dia toy ny hoe ny tany efitra, na aiza na aiza hitan'ny maso azy, dia niova ho zaridaina maitso mavana sy mamelana.

وكأَنَّ البِقاعَ زَرَّتْ عليها
طَرَفَيْها مُلاءَةٌ حَمْرَاءُ

Ary toy ny hoe voaravaka ireo faritra, ny tendrony roa nofehezin'ny lamba mena midorehitra.

وكأَنَّ الأَرجاء تَنشُر نَشْر ال
مِسْكِ فيها الجَنُوبُ وَالجِرْبِياءُ

Ary toy ny hoe ny manodidina, miaraka amin'ny rivotra avy any atsimo sy avaratra-andrefana, dia namelona ny fofon'ny misika nanerana azy.

فإذا شِمتَ أو شَمِمْتَ رُبَاها
لاحَ منها برقٌ وفاحَ كِباءُ

Koa raha nijery na nifofona ny toerana avo tao ianao, dia nisy tselatra nipoitra avy tao ary nisy fofona mamy nitsoka.

أيَّ نُورٍ وَأيَّ نَوْرٍ شَهِدْنا
يَوْمَ أَبْدَت لَنا القِبَابَ قُباءُ

Hazavana sy voninkazo manao ahoana no hitanay tamin'ny andro nanehoan'i Quba ny dome-ny taminay!

قَرَّ منها دَمْعِي وفَرَّ اصْطبَارِي
فدُمُوعي سَيْلٌ وصَبْرِي جُفاءُ

Nikoriana maimaim-poana ny ranomasoko avy tao ary nandositra ny faharetako, ka nanjary riaka ny ranomasoko ary nanjavona toy ny sombin-dranomasina ny faharetako.

فترى الرَّكْبَ طائرِينَ من الشَّوْ
قِ إِلى طَيْبَةٍ لَهُمْ ضَوْضاءُ

Dia hitanao ny mpandeha mitsidina noho ny faniriana mankany Taybah, manao tabataba.

وكأَنَّ الزُّوَّارَ مَا مَسَّتِ البَأْ
ساءُ منهم خَلْقاً ولا الضَّرَّاءُ

Ary toy ny hoe tsy nisy fahoriana na loza nanjo ny mpitsidika mihitsy.

كلُّ نفسٍ منها ابتهال وسؤْلٌ
ودُعاءٌ وَرَغْبَة وَابْتِغَاءُ

Ny fanahy rehetra teo anivon'izy ireo dia feno fitalahoana sy fangatahana, vavaka, faniriana, ary fitadiavana mafy.

وَزَفيرٌ تَظُنُّ منه صُدوراً
صادحاتٍ يَعْتادُهُنَّ زُقاءُ

Ary fisentoana izay mety hiheveranao fa ny tratra dia vorona mihira izay mahazatra ny feony.

وَبُكَاءٌ يُغْرِيِهِ بالعين مَدّ
وَنجيبٌ يَحُثُّه اسْتِعلاءُ

Ary fitomaniana izay mampirisika ny maso hikoriana, ary fitarainana mendri-kaja entanin'ny fankalazana ara-panahy.

وجُسومٌ كَأَنَّمَا رَحَضَتْهَا
منْ عظيم المَهَابَةِ الرُّحَضاءُ

Ary vatana toy ny hoe nosasana tamin'ny hatsembohan'ny fahatahorana lehibe.

وَوجُوهٌ كأَنَّما ألْبَسَتْها
منْ حياءٍ ألوانَها الحرْباءُ

Ary tarehy toy ny hoe nampitafian'ny tanalahy ny lokony, noho ny fahamenarana.

ودموعٌ كأنّما أرسلتها
من جفونٍ سحابةٌ وطفاءُ

Ary ranomaso toy ny hoe nalefan'ny rahona feno rano avy amin'ny hodi-maso.

فَحَطَطْنا الرِّحالَ حيثُ يحَطُّ ال
وِزْرُ عنّا وترفع الحوجاءُ

Dia nametraka ny entanay izahay teo amin'izay toerana esorina amintsika ny fahotantsika ary tanteraka ny filantsika.

وَقَرَأْنا السلامَ أكْرَمَ خلق ال
لَه مِنْ حيثُ يُسمَعُ الإقْراءُ

Ary namaky fiarahabana ho an'ny nofinidin'i Allah indrindra izahay, avy amin'ny toerana izay heno sy raisina ny famakiana toy izany.

وذهلنا عند اللقاء وكم أَذْ
هَلَ صَبَّاً من الحَبيبِ لِقاءُ

Ary taitra izahay tamin'ny fihaonana, fa impiry moa ny fihaonan'ny mpifankatia amin'ny malalany no mamela azy ireo ho gaga tanteraka?

وَوَجمنَا مِنَ المَهَابَةِ حتَّى
لا كلامٌ منا ولا إيماءُ

Ary gaga izahay noho ny fanajana lehibe ka tsy nisy teny na fihetsika nivoaka avy aminay.

وَرَجَعْنا وَللقلُوبِ التفاتا
تٌ إليه وللجُسوم انْثِناءُ

Ary niverina izahay, na dia nitodika tany aminy hatrany aza ny fonay tamin'ny fijery feno faniriana, ary niondrika nankany aminy ny vatanay.

وَسَمحْنا بما نُحِبُّ وقد يَس
مَحُ عند الضرورةِ البُخلاءُ

Ary nanome malalaka izay sarobidy taminay izahay, fa na ny tena kely saina aza dia mety hanome ny harenany rehefa misy ny ilana azy.

يا أبا القاسمِ الذي ضِمنَ إِقسا
مِي عليه مَدْحٌ لهُ وَثَنَاءُ

Ry Abul Qasim ﷺ, ny voadiko masina dia natokana ho an'ny fiderana sy ny fankalazana anao.

بالعلومِ التي عَليكَ مِن الل
هِ بلا كاتِبٍ لها إِمْلاءُ

Amin'ny alalan'ny fahalalana masina nomena anao avy amin'i Allah, izay nandidiana anao tsy nisy mpanao soratra.

ومسير الصَّبا بنصْرِك شَهْرا
فكأَنَّ الصَّبا لَدَيكَ رُخاءُ

Ary amin'ny alalan'ny rivotra avy any atsinanana izay nandeha iray volana hanampy anao, dia toy ny hoe ny rivotra mihitsy no nanjary malefaka sy nankatoa ny baikonao.

وَعَلِيٍّ لمَّا تَفَلْتَ بِعَيْنَيْ
هِ وكلتاهما مَعاً رمْداءُ

Ary amin'i Ali, rehefa nitsoka tamin'ny masony ianao ﷺ, izay samy voan'ny aretin'ny maso tamin'izany fotoana izany.

فَغَدا ناظراً بِعَيْنَيْ عُقَابٍ
في غَزاةٍ لها العُقَابُ لِواءُ

Dia afaka nahita tamin'ny faharanitan'ny mason'ny voromahery izy, tamin'ny ady izay nanjary faneva fandresena ny voromahery mihitsy.

وَبِرَيْحانَتَيْنِ طيبُهُما مِن
كَ الذي أودعتهُما الزَّهْراءُ

Ary amin'ireo zavamaniry roa manitra, izay avy aminao ny fofony, ary natolotr'i Az-Zahra ho eo ambany fiahianao feno fitiavana.

كُنْتَ تُؤْوِيهِمَا إليك كما آ
وَتْ من الخَطِّ نُقْطَتَيْهَا اليَاءُ

Nofihininao akaiky izy ireo, toy ny hoe ny litera 'ya' no miaro ny teboka roa eo ambanin'ny tsipikany.

مِنْ شهيدَيْنِ ليس يُنْسِيَني الطَّف
فُ مُصابَيْهِما وَلا كَرْبَلاءُ

Avy amin'ireo maritiora roa, izay ny loza nanjo azy ireo dia tsy afaka manadino ahy na ny tanin'i At-Taff na Karbala.

مَا رَعَى فيهما ذِمامَك مرؤو
سٌ وَقد خانَ عَهْدَكَ الرُّؤساءُ

Tsy nisy mpitarika nanaja ny fitokisanao masina momba azy ireo, ary tokoa, namadika ny fanekena nataony taminao ny mpitondra.

أبْدَلوا الودَّ وَالحَفيظَةَ في القُرْ
بَى وَأَبدَتْ ضِبَابها النَّافِقاءُ

Nifanakalo fitiavana sy fiarovana ho an'ny havana tamin'ny fankahalana izy ireo, ary niseho ny faharatsiana miafina amin'ny fihatsarambelatsihy.

وَقَسَتْ منهم قلوبٌ عَلَى مَنْ
بَكَتِ الأرضُ فقدَهم والسماءُ

Ary nihamafy ny fon'izy ireo tamin'ireo izay nialan'ny tany sy ny lanitra nitomany noho ny fahaverezany.

فابْكِهِمْ ما اسْتَطَعْتَ إنَّ قليلاً
في عَظيمٍ مِن المُصابِ البُكاءُ

Koa mitomania azy ireo araka izay azonao atao, fa kely ihany ny ranomaso rehetra manoloana ny loza lehibe toy izany.

كلَّ يوْمٍ وَكلُّ أَرْضٍ لِكَرْبي
منهمُ كَرْبَلا وَعاشورَاءُ

Noho ny alaheloko azy ireo, ny andro rehetra dia toy ny Ashura ary ny tany rehetra dia lasa Karbala.

آلَ بَيْتِ النبيِّ إِنَّ فُؤادِي
ليسَ يُسْلِيهِ عَنْكم التَّأْسَاءُ

Ry Fianakavian'ny Mpaminany ﷺ, marina tokoa fa tsy mahita fampiononana na fanamaivanana ny foko momba ny fahorianareo.

غيرَ أَنِّي فَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَى الل
هِ وَتَفْوِيضِيَ الأُمورَ بَراءُ

Afatsy izany dia natolotro an'Andriamanitra ny raharahako, ary ny fanolorako ny raharaha rehetra dia fanafahana amin'ny tsiny rehetra.

رُبَّ يومٍ بِكَربَلاءَ مُسيئٍ
خَفَّفَتْ بعض وِزْرِهِ الزَّوْراءُ

Impiry moa ny andro tany Karbala, ho an'ny mpanao ratsy, no nanamora ny sasany tamin'ny entan'ny fahotany ny Zaurā'.

وَالأَعادِي كَأَنَّ كلَّ طَرِيحٍ
منهمُ الزَّقُّ حُلَّ عَنْه الوِكاءُ

Ary ny fahavalo, toy ny hoe ny tsirairay tamin'ireo lavo teo aminy dia siny divay nesorina ny fanakanana, ka lany tanteraka ny ainy.

آلَ بيتِ النبيِّ طبتُم فطابَ الْ
مَدْحُ لِي فيكُمُ وَطابَ الرّثاءُ

Ry Fianakavian'ny Mpaminany ﷺ, madio sy tsara ianareo, ka samy tsara sy mendrika ny fiderako anareo sy ny fitomaniako.

أنا حَسَّانُ مَدْحِكم فإذَا نُحْ
تُ عليكمْ فإنَّنِي الخنساءُ

Izaho no Hassan amin'ny fiderana anareo, ary raha mitomany anareo aho, dia izaho no Al-Khansa'.

سُدْتُمُ النّاسَ بالتُّقَى وَسِواكم
سَوَّدَتْهُ البَيْضاءُ والصَّفْراءُ

Nitarika ny olona tamin'ny alalan'ny fahatsarana ianareo, fa ny hafa kosa nanjary mpitarika tamin'ny volafotsy sy volamena.

وَبِأصحابك الذين همُ بَعْ
دَكَ فينا الهُداةُ وَالأوْصِياءُ

Ary amin'ireo Mpiara-dia aminao, izay aorianao no mpitari-dalana sy mpandimby eo amintsika.

أَحْسَنُوا بعدكَ الخِلافَةَ فِي الدي
نِ وَكلٌّ لِما تَوَلَّى إزَاءُ

Nitantana tsara ny Kalifaty teo amin'ny fivavahana izy ireo taorianao, ary ny tsirairay dia nifanaraka tanteraka tamin'ny asa nataony.

أَغْنياءٌ نزاهَةً فُقَرَاء
عُلَمَاءٌ أَئمَّةٌ أُمَرَاءُ

Nanankarena tamin'ny fahamarinana izy ireo nefa mahantra tamin'ny fananana eto an-tany, manam-pahaizana, mpitarika, ary komandy.

زَهِدُوا في الدُّنَا فما عُرِفَ المَي
لُ إلَيْهَا منهم وَلا الرَّغْبَاءُ

Nandà ny fiainana eto an-tany izy ireo, ka tsy nisy fironana na faniriana mafy ho amin'izany fantatra avy taminy.

أَرْخَصُوا في الوغَى نُفُوسَ مُلُوكٍ
حارَبُوها أسلابُها إغْلاءُ

Tamin'ny ady, nataony mora ny ain'ireo mpanjaka niadiany, na dia sarobidy aza ny babo azony.

كلُّهُمْ في أحكامه ذو اجتهادٍ
وَصَوابٍ وَكُلُّهمْ أَكفاءُ

Izy rehetra, tamin'ny fitsarany, dia nanana fahazotoana sy fahamarinana, ary samy mahay avokoa.

رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمُ وَرَضُوا عَنْ
هُ فأنَّى يَخطو إليهم خَطَاءُ

Nankasitraka azy ireo Andriamanitra, ary nankasitraka Azy izy ireo, ka ahoana no hahatongavan'ny fahadisoana aminy?

جاء قَوْمٌ مِنْ بَعْدِ قَوْمٍ بحَقٍّ
وَعَلَى المَنْهَجِ الحَنِيفِيِّ جاؤوا

Nisy taranaka nifandimby tonga, nitazona ny fahamarinana, ary nanaraka ny lalan'i Abrahama mahitsy.

ما لموسى وَلا لعِيسى حَوارِي
يُونَ في فَضْلِهم وَلا نُقَبَاءُ

Tsy nanana mpianatra na lohan'ny foko i Mosesy na i Jesosy izay ny hatsaram-panahiny dia nitovy tamin'ny an'ireo Mpiara-dia.

بأَبي بَكْرٍ اِلذي صَحَّ لِلنَّا
سِ به في حياتك الإِقتِداءُ

Amin'i Abu Bakr, izay narahin'ny olona araka ny tokony ho izy nandritra ny fiainanao ﷺ.

والمُهَدِّي يَوْمَ السَّقِيفَةِ لَما
أرْجَفَ الناسُ أنه الدَّأْدَاءُ

Ary ilay nitari-dalana tamin'ny andron'i Saqifah, rehefa nampiely tsaho ny olona fa loza lehibe izany.

أَنقذَ الدينَ بعدَ ما كان للد
دينِ عَلَى كلِّ كُرْبَةٍ إشْفَاءُ

Namonjy ny fivavahana izy rehefa saika ho rava tamin'ny fahoriana rehetra.

أَنْفَقَ المالَ في رِضَاكَ وَلا مَن
نٌ وَأَعْطَى جَمَّاً وَلا إكْداءُ

Nandany harena ho an'ny fahafinaretanao izy, tsy nirehareha tamin'ny fahalalahan-tanany, ary nanome be dia be, tsy nisy fihazonana.

وأبي حَفْصٍ الذي أظهر الل
هُ به الدينَ فارعَوى الرُّقباءُ

Ary amin'i Abu Hafs (Umar), izay nampisehoan'Andriamanitra ny fivavahana tamin'ny alalany, ka nampitsahatra ny fahavalo mpiambina.

والذي تَقْرُبُ الأباعِدُ في الل
هِ إليه وَتَبْعُدُ القُرَباءُ

Ary izy no mahatonga ny lavitra hanakaiky an'Andriamanitra, ary ny akaiky kosa ho lasa lavitra.

عُمَر بن الخطابِ مَنْ قَوْلُهُ الفَص
لُ ومَنْ حُكْمُهُ السَّوِيُّ السّواءُ

Umar ibn al-Khattab, izay manapaka ny teniny ary marina tanteraka ny fitsarany.

فَرَّ منه الشيطانُ إذْ كانَ فارو
قاً فلِلنَّارِ مِنْ سَنَاهُ انْبِراءُ

Nandositra azy i Satana, satria izy no Al-Faruq, ary ny afobe aza mihemotra noho ny fahazavany mamirapiratra.

وَابْن عفَّانَ ذِي الأيادي التي طا
لَ إلى المصطفى بها الإِسْدَاءُ

Ary Ibn Affan, tompon'ny asa soa izay naharitra ny soa nataony tamin'ny Voafidy ﷺ.

حَفَر البِئْرَ جَهَّزَ الجَيْشَ أهْدَى الْ
هَدْيَ لما أنْ صَدَّهُ الأعْداءُ

Nandavaka ny fantsakana izy, nanamboatra ny tafika, ary nanolotra ny biby hatao sorona rehefa nosakanan'ny fahavalo izy.

وَأبَى أنْ يَطُوفَ بالبيتِ إذْ لمْ
يَدْنُ منه إلى النبيِّ فِناءُ

Ary nanda tsy hanao tawaf manodidina ny Kaaba izy rehefa tsy nisy olona avy amin'ny mpiara-dia tamin'ny Mpaminany ﷺ teo akaiky teo.

فَجَزَتْهُ عنها بِبِيعَةِ رِضْوا
نٍ يَدٌ مِنْ نَبِيِّهِ بَيْضَاءُ

Koa ny tanana masina avy amin'ny Mpaminany ﷺ dia namaly soa azy tamin'izany tamin'ny Voadin'i Ridwan.

أدَبٌ عنده تَضَاعَفَتِ الأع
مالُ بالترْكِ حَبَّذَا الأُدَباءُ

Izany no fahalalam-pombany, izay nampitombo ny asa soa tamin'ny fialana amin'ny ratsy; tena tsara tokoa ny olona manana fahalalam-pomba!

وَعَلِيٍّ صِنْوِ النبيّ وَمَنْ دِي
نُ فُؤادِي وِدادُهُ وَالوَلاءُ

Ary Ali, havan'ny Mpaminany ﷺ, izay ny fitiavany sy ny tsy fivadihany no fivavahan'ny foko.

وَوَزيرِ ابن عَمِّه في المعالي
ومِنَ الأهلِ تُسْعَدُ الوُزَراءُ

Ary ny minisitra zanak'olo-mpiray tam-po aminy tamin'ny asa mendrika, satria ny minisitra avy amin'ny fianakaviana dia tahiana.

لم يَزِدْهُ كَشْفُ الغِطاءِ يَقِيناً
بَل هُوَ الشمْسُ ما عليه غِطاءُ

Tsy nampitombo ny fahatokisany ny fanesorana ny voaly, satria izy dia toy ny masoandro tsy misy voaly.

وبباقِي أصحابِكَ المُظْهِرِ التَّرْ
تيبِ فينا تَفْضِيلُهم والولاءُ

Ary amin'ireo namanao sisa, izay hita miharihary eo amintsika ny fahamboniany sy ny tsy fivadihany araka ny laharany.

طَلْحَةِ الخَيْرِ المُرْتَضِيهِ رَفيقاً
وَاحداً يومَ فَرَّت الرُّفَقَاءُ

Talha ilay Tsara, izay nofidiny ﷺ ho namana tokana tamin'ny andro nandositra ny namana hafa.

وَحَوارِيِّكَ الزُّبَيْرِ أبي القَرْ
مِ الذي أَنْجَبَتْ بِهِ أسماءُ

Ary ny mpianatrao Al-Zubayr, rain'ilay mendrika, izay naterak'i Asma.

وَالصَّفِيَّيْنِ تَوْأَمِ الفضل سَعْدٍ
وسَعِيدٍ إنْ عُدَّتِ الأصْفياءُ

Ary ireo roa voafidy, kambana amin'ny hatsaram-panahy, Saad sy Saeed, raha isaina ny madio.

وابْنِ عَوْفٍ مَنْ هَوَّنَتْ نفسُه الدُّن
يَا بِبَذْلٍ يُمِدُّهُ إثْراءُ

Ary Ibn Awf, izay nanambany izao tontolo izao ny fanahiny tamin'ny fahalalahan-tanana, izay notohanan'ny hareny.

والمُكَنَّى أبا عُبيْدَةَ إذْ يَعْ
زِي إليه الأمانةَ الأُمَناءُ

Ary ilay fantatra amin'ny anarana hoe Abu Ubaydah, izay iankinan'ny olona azo itokisana ny fahatokisana.

وَبِعَمَّيْكَ نَيِّرَي فَلَكِ المَج
دِ وكلٌّ أتَاهُ منك إتاءُ

Ary amin'ireo dadatoanao roa, ireo kintana roa mamirapiratra ao amin'ny lanitry ny voninahitra, ary avy aminao no niavian'ny fitahiana ho an'ny tsirairay.

وبأمِّ السِّبْطَيْنِ زَوْجِ عَلِيٍّ
وَبَنِيها وَمَنْ حَوَتْهُ العَبَاءُ

Ary amin'ny renin'ireo zafikely roa, vadin'i Ali, sy ny zanany, ary izay rehetra voarakotry ny kapaoty.

وَبِأَزواجكَ اللَّواتي تَشَرَّفْ
ن بأنْ صانَهُنَّ منك بِناءُ

Ary amin'ireo vadinao, izay nomem-boninahitra tamin'ny fiarovana avy aminao.

الأمانَ الأمانَ إنَّ فُؤادِي
من ذُنوبٍ أَتَيْتُهُنَّ هَواءُ

Fialofana, fialofana! Fa ny foko dia mibaribary tanteraka ary mangovitra noho ny fahotana nataoko.

قد تَمَسَّكْتُ مِنْ وِدَادِكَ بالحَب
لِ الذي اسْتَمْسَكَتْ به الشفَعاءُ

Nifikitra tamin'ny tady fitiavanao aho, ilay tady izay nihazonan'ny mpanelanelana rehetra mafy.

وَأبى اللَّهُ أنْ يَمَسَّنِيَ السُّو
ءُ بحالٍ وَلِي إليك الْتِجاءُ

Nandà Andriamanitra ny hahatratra ahy ny ratsy, satria nitady fialofana aminao aho.

قد رَجَوْناكَ للأُمورِ الّتي أب
رَدُها فِي فُؤَادِنا رَمْضاءُ

Napetrakay taminao ny fanantenanay tamin'ny raharaha rehetra, na dia ny kely indrindra aza dia toy ny fasika mirehitra ao am-ponay.

وَأَتَيْنا إليكَ أَنْضاءَ فَقْرٍ
حَمَلَتْنا إلى الغِنَى أَنْضاءُ

Tonga aminao izahay, reraky ny fahantrana, fa io harerahana io mihitsy no nitondra anay ho amin'ny harena marina.

وانْطَوَتْ في الصُّدُورِ حاجاتُ نفسٍ
ما لها عَنْ نَدَى يَدَيْكَ انْطِوَاءُ

Ary ao am-ponay dia misy filan'ny fanahy miafina, izay tsy ho voavaha na ho afa-po raha tsy amin'ny fahalalahan-tananao.

فأَغِثْنَا يَا مَنْ هُوَ الغَوثُ والغَيْ
ثُ إذا أَجْهَدَ الورَى اللّأْوَاءُ

Koa vonjeo izahay, ry ilay fanampiana sy oram-pahasoavana, rehefa reraky ny fahoriana ny olombelona ﷺ.

وَالجَوَادُ الذِي به تُفْرَجُ الغُم
مَةُ عَنا وتُكْشَفُ الحَوْباءُ

Ary ilay malala-tanana izay manala ny fahoriana amintsika, ary manambara ny loza.

يا رحيماً بالمؤمنين إذا ما
ذَهِلَت عن أبنائها الرُّحَماءُ

Ry ilay mamindra fo amin'ny mpino, na dia rehefa manadino ny zanany aza ny be famindram-po indrindra amin'ny olona.

يا شفيعاً في المُذنبين إذا أش
فقَ مِنْ خَوفِ ذَنْبِهِ البُرَآءُ

Ry mpanelanelana ho an'ny mpanota, na dia rehefa mangovitra noho ny tahotra ny fahotany aza ny tsy manan-tsiny.

جُدْ لعاصٍ ومَا سِوايَ هُوَ العا
صِي وَلكنْ تَنَكُّرِي اسْتِحْياءُ

Aoka ho malala-tanana amin'ny mpanota, ary na dia izaho aza no mpanota, ny fandavako dia voaly fotsiny ho an'ny fahamaotinana.

وتَدَارَكْهُ بالعناية ما دا
مَ له بالذِّمامِ منك ذماءُ

Ary tratraro amin'ny fikarakaranao izy, raha mbola mitazona ny sisa tavela amin'ny fiarovanao sy ny fanekenao izy.

أخَّرَتْهُ الأعمالُ والمالُ عَمَّا
قدَّمَ الصَّالحُونَ والأغنياءُ

Ny asany sy ny hareny dia nanakana azy tsy hahazo ny soa izay natolotry ny marina sy ny manankarena.

كل يومٍ ذُنُوبُهُ صاعداتٌ
وعليها أنفاسُهُ صُعَدَاءُ

Isan'andro dia miakatra ny fahotany, ary ny fofonainy dia fisentoana mavesatra eo ambanin'ny lanjany.

أَلِفَ البِطْنَةَ المُبَطِّئَة السَّيْ
رِ بدار بها البِطانُ بِطَاءُ

Zatra ny fihinanana tafahoatra izy, izay mampiadana ny dia, ao amin'ny fonenana izay malaina tokoa ny mpiboribory.

فَبَكَى ذَنْبَهُ بِقَسْوَةِ قَلْبٍ
نَهَتِ الدَّمْعَ فالبُكاءُ مُكاءُ

Koa nitomany ny fahotany izy tamin'ny fo mafy izay nandrara ny ranomaso, ka nahatonga ny fitomaniany ho feo poakaty fotsiny.

وغَدَا يَعْتِبُ القَضَاءُ ولا عذ
ر لعاص فيما يسوق القضاءُ

Ary nanomboka nanome tsiny ny didim-pitondran'Andriamanitra izy, nefa tsy misy fialan-tsiny ho an'ny mpanota amin'izay entin'ny lahatra.

أوثقته من الذنوب دُيُونٌ
شَدَّدَتْ فِي اقْتِضائِها الغُرَماءُ

Ny trosa fahotana no namatotra azy, ary ny mpampindram-bola dia mitaky tsy an-kijanona ny fandoavana izany.

ما لَهُ حِيلَةٌ سِوَى حِيلَةِ المُو
ثَقِ إِمَّا تَوَسُّلٌ أَوْ دُعَاءُ

Tsy manana fomba hafa izy afa-tsy ny an'ny voafatotra: na mitady fanelanelanana na mivavaka.

رَاجِياً أَنْ تعودَ أعمالُه السُّو
ءُ بِغُفْرَانِ اللَّهِ وَهْيَ هَباءُ

Manantena fa ny asany ratsy dia ho lasa tsinontsinona noho ny famelan-kelok'Andriamanitra.

أَوْ تُرَى سَيِّئاتُهُ حَسَناتٍ
فيقَالُ اسْتحالتِ الصَّهْباءُ

Sa hita ho asa tsara ny ratsy nataony, ka holazaina fa niova ho zavatra hafa mihitsy ilay divay mena?

كلُّ أمْرٍ تُعنَى به تُقْلَبُ الأعْ
يانُ فيه وتَعْجَبُ البُصَراءُ

Ny raharaha rehetra izay karakarainao dia miova ny tena fotony, ka mahagaga ireo manana fahaiza-mandinika lalina.

رُبَّ عَيْنٍ تَفَلْتَ في مائها المِلْ
حِ فأضْحَى وَهْوَ الفُراتُ الرَّوَاءُ

Impiry moa ny loharano, izay nitsoranao ﷺ rora tao anatin'ny ranony masira, no tonga toy ny reniranon'i Eofrata mamy sy mikoriana taorian'izany.

آهِ مِما جَنَيْتُ إنْ كانَ يُغْنِي
ألِفٌ مِنْ عَظيمِ ذنْبٍ وهاءُ

Endrey ny zavatra nataoko, raha toa ka ampahany kely fotsiny amin'ny fahotana lehibe no ampy!

أرْتَجِي التَّوْبَةَ النَّصُوحَ وفِي القَلْ
بِ نفَاقٌ وفي اللسانِ رِياءُ

Maniry fibebahana marina aho, nefa misy fihatsarambelatsihy ao am-poko ary fisehosehoana eo amin'ny lelako.

ومتى يَسْتَقيمُ قَلْبِي ولِلْجِسْ
مِ اعْوِجَاجٌ مِنْ كَبْرتي وانْحِناءُ

Ary rahoviana no ho mahitsy ny foko, raha miondrika sy miolakolaka ny vatako noho ny fahanterako sy ny fahalemeko?

كُنْتُ في نَوْمَةِ الشَّبابِ فما اسْتَيْ
قَظْتُ إِلَّا ولِمَّتي شَمْطاءُ

Reraka tao anatin'ny torimaso tanora aho, ary tsy nifoha raha tsy efa fotsy volo ny voloko teo anoloana.

وتمادَيْتُ أَقْتَفي أَثَرَ القَوْ
مِ فطالَتْ مَسَافَةٌ واقْتِفَاءُ

Ary nanohy nanaraka ny dian'ny hafa aho, ka lasa lavitra loatra ny dia sy ny fanenjehana.

فوَرا السائرينَ وهْوَ أمامِي
سُبُلٌ وَعْرَةٌ وأرضٌ عَراءُ

Ao aorian'ireo mpandeha marina, nefa mbola eo anoloako ihany, dia misy lalana mikitoantoana sy tany karakaina, lao.

حَمِدَ المُدلِجونَ غِبَّ سُرَاهُم
وكَفَى مَنْ تَخَلَّف الإِبْطاءُ

Ireo izay nandeha tamim-pahazotoana nandritra ny alina dia nahazo fiderana taorian'ny diany, fa ho an'ireo izay taraiky kosa, ny fahatarana mihitsy no vokatry ny nataony.

رِحلةٌ لَمْ يَزَلْ يُفنِّدني الصَّي
فُ إِذَا مَا نَوَيْتُها والشِّتاءُ

Dia iray izay sakanana ahy foana ny fahavaratra, isaky ny mikasa izany aho, toy izany koa ny ririnina.

يَتَّقِي حُرُّ وجْهِي الحَرَّ والبَرْ
دَ وَقَدْ عَزَّ مِنْ لَظى الاتِّقاءُ

Ny tavako mendri-kaja dia miezaka misoroka ny hafanana sy ny hatsiaka, nefa lasa sarotra loatra ny miaro tena amin'ny lelafo mirehitra.

ضِقْتُ ذَرْعاً مِمَّا جَنَيْتُ فَيوْمِي
قَمْطَرِيرٌ وليلَتي دَرْعاءُ

Tena ory aho noho ny zavatra nataoko, ka maizina ny androko ary maizina ny alina.

وَتَذَكَّرْتُ رَحْمَةَ اللَّهِ فالبِش
رُ لِوَجْهِي أنّى انْتَحَى تِلْقاءُ

Dia nahatsiaro ny famindram-pon'i Allah aho, ary namirapiratra ny fifaliana teo amin'ny tavako na taiza na taiza nitodihany.

فألحَّ الرَّجاء والخوفُ بالقَلْ
بِ ولِلْخَوفِ والرَّجا إِخْفاءُ

Ka nifikitra tao am-poko ny fanantenana sy ny tahotra, satria samy manana fiafenana miafina ny tahotra sy ny fanantenana.

صَاحِ لا تأسَ إنْ ضَعُفْتَ عَنِ الطَّا
عةِ واسْتَأْثَرَتْ بها الأقوياءُ

Ry namana, aza kivy raha malemy amin'ny fankatoavana ianao, ary ny matanjaka no nanjaka tamin'izany.

إنَّ للَّهِ رَحمةً وأحَقُّ ال
ناسِ منه بالرَّحمةِ الضُّعَفَاءُ

Eny tokoa, manana famindram-po i Allah, ary ireo malemy no mendrika indrindra ny famindram-pony.

فابقَ في العُرْجِ عندَ مُنْقَلَبِ الذَّوْ
دِ ففِي العَوْدِ تَسْبِقُ العَرْجاءُ

Koa mijanòna eo anivon'ireo mandringa eo amin'ny fiolahana amin'ny andian'omby, fa amin'ny fiverenana, mety hahatratra mihitsy ilay mandringa.

لا تَقُلْ حاسداً لِغَيْرِك هذَا
أثْمَرَتْ نَخْلَهُ ونَخْلِي عَفاءُ

Aza miteny, noho ny fialonana amin'ny hafa, hoe: "Namokatra ny palmany, fa ny palmako kosa tsy namokatra."

وائْتِ بالمَسْتَطاع مِنْ عَمَل البر
ر فقدْ يُسْقِطُ الثِّمارَ الإِتاءُ

Ary ataovy izay asa soa rehetra azonao atao, fa na dia ny voankazo be aza dia mety hahatonga ny sasany hianjera.

وبِحُبِّ النبيِّ فابْغِ رِضَى الل
هِ فَفِي حُبِّهِ الرِّضا والحِبَاءُ

Koa, amin'ny fitiavana ny Mpaminany ﷺ, katsaho ny fahafalian'Andriamanitra, fa ao amin'ny fitiavany no ahitana ny fahafaham-po avy amin'Andriamanitra sy ny valisoa be dia be.

يا نبيَّ الهُدَى اسْتِغَاثَةَ مَلْهو
فٍ أَضَرَّتْ بحالِه الحوْبَاءُ

Ry Mpaminanin'ny Tari-dalana ﷺ, izao no fiantsoantson'ny olona iray ao anatin'ny fahoriana lalina, izay voa mafy ny toe-javatra misy azy noho ny fahotana.

يَدَّعِي الحُبَّ وهْوَ يأْمُرُ بالسُّو
ءِ ومَنْ لِي أنْ تَصْدُقَ الرَّغْبَاءُ

Milaza ho tia izy, nefa mandidy ny ratsy, ary ahoana no ahafahako manantena fa ho marina ny faniriako ny fahatsorana?

أَيُّ حُبٍّ يَصِحُّ منه وطَرْفِي
لِلْكَرَى واصِلٌ وطَيْفُكَ رَاءُ

Inona no fitiavana marina mety hivoaka avy amin'ilay olona izay voasarika hatrany amin'ny torimaso ny masony, raha toa ka eo foana ny endrikao masina ﷺ mba ho hita?

ليت شِعرِي أَذَاكَ مِنْ عُظمِ ذَنْبٍ
أمْ حُظُوظُ المُتَيَّمِينَ حُظَاءُ

Enga anie ka ho fantatro raha noho ny haben'ny fahotako ity toe-javatra ity, sa anjara voatendrin'ireo izay tia fatratra fotsiny izany.

إنْ يكُنْ عُظْمُ زَلَّتي حَجْبَ رُؤْيَا
كَ فقدْ عَزَّ داءَ قلبي الدَّواءُ

Raha toa ka tokoa ny haben'ny fahadisoako no nanakona ny fahitana anao ﷺ tamiko, dia lasa tsy azo tanterahina intsony ny fanafody ho an'ny aretin'ny foko.

كيف يَصدا بالذَّنْبِ قلبُ مُحِبٍّ
وله ذِكْرُكَ الجميلُ جِلاءُ

Ahoana no ahafahan'ny fon'ny mpitia ho voaloton'ny fahotana, raha toa ka ny fahatsiarovana anao ﷺ tsara tarehy no manadio azy?

هذه عِلَّتي وأنت طبيبي
ليسَ يَخفَى عليك في القلبِ داءُ

Ity no aretiko, ary ianao ﷺ no dokoterako, fa tsy misy aretim-po miafina aminao.

ومِنَ الفَوْزِ أنْ أبُثَّكَ شكوَى
هِيَ شكوَى إليكَ وهْيَ اقْتضاءُ

Fandresena tokoa ny ahafahako mitaraina aminao ﷺ, fitarainana atao aminao izay zo ara-dalàna ihany koa.

ضُمِّنتها مَدَائح مُستطابٌ
فيك منها المَديحُ والإصغاءُ

Nampidiriko tao anatiny ny fiderana, izay sady mahafinaritra ny fiderana no ny fihainoana amim-pitandremana rehefa atao aminao ﷺ.

قلما حاوَلتْ مَدِيحكَ إِلّا
سَاعَدَتْهَا مِيمٌ ودالٌ وحَاءُ

Zara raha nanandrana namorona fiderana anao ﷺ aho ka tsy nanampy ahy avy hatrany ny litera Mim, Dal, ary Ha.

حقَّ لِي فيكَ أنْ أُسَاحِلَ قوْماً
سَلَّمَتْ منهم لَدَلْوِي الدِّلاءُ

Zo ara-dalàna ho ahy momba anao ﷺ ny hifaninana amin'ireo poeta izay nilavo lefona tamin'ny ahy ny sininy tamin'ny fahaizana mamorona tononkalo.

إنَّ لِي غيرةً وقد زَاحَمَتْني
في معاني مَديحِكَ الشُّعراءُ

Eny tokoa, manana fialonana mafy aho, satria nifaninana tamiko ireo poeta hafa tamin'ny fakana ny hevitra lalina amin'ny fiderana anao ﷺ.

ولقلبي فيك الغُلوُّ وأنَّى
لِلِساني في مَدْحِكَ الغُلواءُ

Ny foko dia mitahiry fitiavana tafahoatra ho anao ﷺ, nefa ahoana no ahafahan'ny lelako hahatratra izany fara tampony izany amin'ny fanehoana ny fiderana anao?

فأَثِبْ خاطِراً يَلَذُّ له مَدْ
حُك عِلْماً بأَنه اللَّأْلاءُ

Koa, valio soa ny saina izay mahita fahafinaretana amin'ny fiderana anao ﷺ, satria fantany tsara fa famirapiratana madio izany fiderana izany.

حاكَ مِنْ صَنْعَةِ القَرِيض بُرُوداً
لَكَ لم تحْكِ وشْيَها صَنْعَاءُ

Nanorina avy amin'ny kanto tononkalo lamba tsara tarehy ho anao ﷺ izy, izay na dia ireo mpanao asa tanana mahay any Sana'a aza tsy afaka nanao tahaka ny peta-kofehy sarotra nataony.

أعجزَ الدُّرَّ نَظمُهُ فاستوتْ في
هِ اليَدَانِ الصَّناعُ والخَرْقَاءُ

Ny famoronana azy dia nahatonga na dia ny perla aza ho tsy ampy, ka nanjary nitovy ny tanana mahay sy ny tanana kamo tamin'ny famoronana azy.

فَارْضَهُ أفْصَحَ امرئٍ نطقَ الضَّا
دَ فقامتْ تَغَارُ منها الظاءُ

Koa ekeo izany, ry olona mahay miteny indrindra ﷺ, izay nanonona ny litera Dad tamin'ny fahalavorariana toy izany ka nitsangana ny litera Zha noho ny fialonana azy.

أبِذِكْرِ الآياتِ أُوفِيكَ مَدْحَاً
أيْنَ مِنى وأَيْنَ منها الوفَاءُ

Afaka manatanteraka marina ny fiderana anao ﷺ ve aho amin'ny alalan'ny fanononana fotsiny ireo andininy masina, raha toa ka voafetra loatra ny fahaizako ary aiza no ahitana ny tena fahatanterahana avy amin'izy ireo?

أمْ أُمَارِي بهِنَّ قَوْمَ نَبِيٍّ
ساءَ ما ظَنَّهُ بِيَ الأغبياءُ

Sa tokony hifanditra amin'ireo andininy ireo amin'ny vahoakan'ny Mpaminany ﷺ aho, endrey ny ratsy nanombanan'ireo adala ahy!

ولَكَ الأُمَّةُ التي غَبَطَتْهَا
بكَ لَمَّا أتيْتَها الأنبياءُ

Ary anao ny firenena izay nialonan'ireo mpaminany aza, rehefa tonga tao aminy ianao.

لَمْ نَخَفْ بَعْدَكَ الضَّلالَ وفينا
وَارِثُوا نُورِ هَدْيِكَ العُلَماءُ

Tsy natahotra ny fiviliana izahay taorianao, satria eo anivonay ireo manam-pahaizana mandova ny fahazavan'ny tari-dalanao.

فانْقَضَتْ آيُ الَانبياءُ وَآيا
تُكَ في الناس ما لَهُنَّ انْقضاءُ

Efa nifarana ny famantarana ireo mpaminany, fa ny famantaranao kosa eo anivon'ny olona dia tsy misy fiafarany.

والكراماتَ منهمُ مُعجزاتٌ
حازَهَا مِنْ نَوَالِكَ الأولياءُ

Ary ny fahagagana nasehon'izy ireo dia zava-mahagaga azon'ireo olo-masina tamin'ny alalan'ny fahalalahan-tananao.

إنَّ مِنْ مُعجزاتِكَ العَجزَ عَنْ وص
فِكَ إذْ لا يَحُدُّهُ الإحصاءُ

Eny tokoa, anisan'ny fahagagana anananao ny tsy fahafahana mamaritra anao, satria tsy misy fanisana afaka mandrakotra ny maha-ianao anao.

كيفَ يَسْتَوعِبُ الكلامُ سَجَايا
كَ وَهَلْ تَنْزِحُ البحار الرِّكَاءُ

Ahoana no ahafahan'ny teny tsotra mandrakotra ny toetra mendrika anananao, ary moa ve ho ritra ny ranomasina marivo?

ليسَ مِنْ غايَةٍ لِوَصْفِكَ أَبغي
ها وللْقَوْلِ غايَةٌ وانتهاءُ

Tsy mikatsaka fetra ho an'ny famaritana anao aho, na dia misy fetra sy fiafarana aza ny teny.

إنما فضلُكَ الزَّمَانُ وآيا
تُكَ فيما نَعُدُّهُ الآناءُ

Eny tokoa, ny fahatsaranao dia ny fotoana mihitsy, ary ny famantaranao dia ireo fotoana isainay.

لَمْ أُطِلْ في تَعْدادِ مَدْحِكَ نُطْقي
ومُرادِي بذلك استقصاءُ

Tsy nanitatra ny lahateniko tamin'ny fanisana ny fiderana anao aho, na dia ny tanjoko aza dia ny ho feno.

غير إنيَ ظمآنُ وَجْدٍ ومَا لي
بِقَليلٍ مِنَ الورودِ ارْتِواءُ

Kanefa mangetaheta fitiavana mafana aho, ary tsy misy rano kely afaka mamono ny hetahetako.

فسلامٌ عليك تَتْرَى مِنَ الل
هِ وَتَبْقَى به لَكَ البَأواءُ

Koa fiadanana anie ho anao ﷺ, tsy tapaka avy amin'i Allah, ary amin'izany anie haharitra ny voninahitrao.

وسلامٌ عليك منكَ فما غَي
رُك منه لكَ السلام كِفاءُ

Ary fiadanana anie ho anao ﷺ avy aminao ihany, fa tsy misy hafa afa-tsy ianao no mendrika izany fiadanana izany.

وَسَلامٌ مِنْ كلِّ ما خَلَقَ الل
هُ لِتحْيا بِذِكْرِكَ الأملاءُ

Ary fiadanana avy amin'izay rehetra noforonin'i Allah, mba ho velona amin'ny fahatsiarovana anao ny taranaka.

وَصلاةٌ كالمِسْكِ تَحْمِله مِن
ني شمَالٌ إليكَ أَو نكْباءُ

Ary vavaka toy ny misk, entin'ny rivotra avy any avaratra na rivotra mifanipaka avy amiko ho anao ﷺ.

وَسَلامٌ عَلَى ضَرِيحِكَ تخْضَل
لُ به منه تُرْبَةٌ وَعْساءُ

Ary fiadanana anie ho an'ny fasanao ﷺ, izay mahatonga ny taniny malefaka sy fasika ho mando.

وَثَنَاءٌ قَدَّمْتَ بينَ يَدَيْ نَجْ
وَايَ إذْ لم يكن لَديَّ ثَراءُ

Ary fiderana natolotro talohan'ny fivavahako, satria tsy nanana harena aho.

ما أَقَامَ الصلاةَ مَنْ عَبَدَ الل
هِ وقامتْ بِربِّهَا الأشياءُ

Endrey ny fomba nahatanterahan'izay nanompo an'i Allah ny vavaka, raha ny zavatra rehetra kosa nijanona teo anilan'ny Tompony!