Rasullarga imon
Odamlar rasullarga ehtiyoj sezadilar, chunki ular yuborilgan qavm bilan bir jins — tug'iladi, o'ladi, ovqatlanadi va bozorlarda yuradi. Qadimgi xalqlar inson yuborilishini hayrat bilan qarshi olishgan, ammo Alloh payg'ambar xalqining guruhidan bo'lishi kerakligini ta'kidlaydi, shunda ular unga o'rnak oladilar. Payg'ambarlar ichida ilohiylik yo'q; ular Alloh tomonidan vahiy bilan tanlangan izzatli bandalardir.
Rasullarning ismati (xato qilmasligi) shariatni yetkazishda mustahkam; ular Allohdan rivoyat qilganda nafsdan gapirmaydilar. Dunyoviy masalalar va vahiy tushmagan shaxsiy ijtihodlarda xato yuz berishi mumkin, ammo Alloh bunday xatolarni tasdiqlamaydi va ularga to'g'ri yo'lni ko'rsatadi, bu muhim jihatlar A'ma voqeasi va Badr qullari haqidagi hikoyalarda ham kuzatiladi — chunki osmondan kelgan vahiy haqqoniy me'yordir.
Muhammad ﷺ nabiylar zanjirining oxiri bo'lib, uning risolasi barcha odamlar uchun umumiy va har bir zamon hamda joy uchun mos keladi. Shariat katta moslashuvchanlik bilan kelgan; e'tiqod va ibodatlarga oid qat'iy matnlar o'zgartirilmaydi, biroq ma'muriy va siyosiy ishlar hamda muomalalarda musulmonlarga umumiy manfaatni ta'minlash uchun keng ijtihod maydoni qoldirilgan, bunda Islomning umumiy qoidalariga rioya qilish sharti bor.
Muhammad ﷺ ning shaxsiyati o'zi alohida mo'jiza bo'lib, uning haqqoniyligi, ishonchliligi, ashablari orasidagi kamtarligi va zohidona hayoti uning ulug'vorligining barchasi dalillaridir. U mukammal inson edi, ammo Alloh uni risola bilan tanladi va maxsus tadbiq qildi; u insoniyat tarixida noyob namunadir va Alloh uni Odam farzandlari orasida unga o'xshash qilib yaratmagan ﷺ.
يحتاج الناس إلى الرسل لأنهم بشرٌ من جنس من أُرسلوا إليهم، يولدون ويموتون ويأكلون ويمشون في الأسواق. وقد عجبت الأمم قديماً من إرسال بشر، لكن الله بين أن الرسول يجب أن يكون من جنس قومه ليتأسوا به. فليس في الرسل شيء من الألوهية، بل هم عباد مكرمون اصطفاهم الله بالوحي.
عصمة الرسل ثابتة فيما يتعلق بتبليغ الشريعة؛ فإذا بلغوا عن الله فهم لا ينطقون عن الهوى. أما في الأمور الدنيوية والاجتهادات الشخصية التي لم ينزل فيها وحي، فقد يقع الخطأ، ولكن الله لا يقرهم عليه بل يبين لهم الصواب، كما حدث في قصة الأعمى وقصة أسرى بدر، تأكيداً لأن وحي السماء هو الميزان القويم.
محمد ﷺ هو خاتم الأنبياء، ورسالته عامة للناس كافة وصالحة لكل زمان ومكان. لقد جاءت الشريعة بمرونة عظيمة، حيث وضعت نصوصاً قطعية للعقائد والعبادات لا تقبل التغيير، بينما تركت مساحة واسعة في المعاملات الإدارية والسياسية ليجتهد فيها المسلمون بما يحقق المصلحة العامة، شريطة الالتزام بقواعد الإسلام العامة.
تتسم شخصية محمد ﷺ بكونها معجزة في حد ذاتها؛ فصدقه وأمانته وتواضعه بين أصحابه وحياته الزاهدة كلها دلائل على عظمته. لقد كان بشراً كاملاً، لكن الله اختصه بالرسالة وأعده إعداداً خاصاً، فكان نموذجاً فريداً في تاريخ البشرية، ولم يخلق الله في طراز أبناء آدم مثله ﷺ.