Мацаг барих
Мацаг барих нь Исламын дөрөв дэх тулгуур юм. Энэ нь ариун Рамадан сарын турш үүр цайхаас нар жаргах хүртэл хоол хүнс, ундаа болон бусад мацаг зөрчигч зүйлсээс татгалзах явдал юм. Мацаг барих нь таква (бурханлаг сүсэг бишрэл), тэвчээр, ядууст өрөвдөх сэтгэлийг сургадаг сургууль юм.
Ислам дахь мацаг нь өвөрмөц боловсролын сургууль юм. Энэ нь зүгээр нэг хоол хүнс, ундаанаас татгалзах төдийгүй, харин өөрийгөө хянах, хүслээ Аллахын тушаалд захируулах практик дасгал юм. Халуун өдрүүдэд итгэгчийн өлсгөлөн, цангаа нь түүний хүсэл зоригийн хүчийг сорьж, Аллах Таалагийн тааллыг эрэлхийлэн мөргөлийн хүнд хэцүүг тэвчих замаар өөрийн хүсэл тачаалыг хэрхэн ялахыг заадаг.
Мацаг барихын хамгийн дээд мэргэн ухааны нэг нь бусдыг мэдрэх сэтгэлийг хөгжүүлэх явдал юм. Баян хүн өлсөх үедээ ядуу, хоосон хүмүүсийн зовлонг мэдэрч, энэ нь түүний зүрхэнд өглөг өгөх, тайтгаруулах хүслийг төрүүлдэг. Энэ нь нийгмийн харилцан энэрэл, шударга ёсны хичээл бөгөөд хүмүүсийн хоорондох ялгаа арилж, сэтгэл нь хомсдогсдод туслахыг эрмэлздэг. Ингэснээр мөргөл нь хувийн хэрэг байхаа больж, зүрх сэтгэлийг нэгтгэж, нийгмийг бэхжүүлдэг үйлдэл болж хувирдаг.
Түүнчлэн, мацаг нь итгэгчийн зүрхэнд тасралтгүй өөрийгөө хянах сэтгэлийг үлдээдэг. Учир нь тэрээр ганцаараа байхдаа ч, олон нийтийн дунд байхдаа ч мацаг зөрчигч зүйлсээс татгалздаг бөгөөд энэ нь шашны мөн чанар болох таква (бурханлаг сүсэг бишрэл)-ийг түүний дотор бэхжүүлдэг. Энэхүү мөргөлийг жил бүр давтах замаар мусульман хүн амьдралынхаа бүх хэрэгт Аллахын тушаалыг санаж дагах дадалтай болж, ямар ч уруу таталт, сэтгэлзүйн дарамт байсан ч Эзнийгээ уурлуулдаг зүйлсээс татгалзаж, Түүний арга замыг баримтлах чадвартай болдог.
الصيام هو الركن الرابع، ويكون بالامتناع عن الطعام والشراب وسائر المفطرات من طلوع الفجر إلى غروب الشمس في شهر رمضان المبارك. الصيام مدرسة للتقوى والصبر والرحمة بالفقراء.
يُعد الصوم في الإسلام مدرسةً تربويةً فريدة، فهو ليس مجرد امتناع عن الطعام والشراب، بل هو تمرينٌ عمليٌّ على ضبط النفس وإخضاع رغباتها لأمر الله. إن شعور المؤمن بالجوع والعطش في الأيام الحارة يجعله يختبر قوة الإرادة، ويُعلمه كيف ينتصر على شهواته، مستعينًا بالصبر على مشقة العبادة ابتغاءً لمرضاة الله تعالى.
ومن أسمى حكم الصوم تنميةُ الشعور بالآخرين، فعندما يجوع الغني، يدرك بحسه حقيقة ما يعانيه الفقير المعدم، مما يبعث في قلبه الرغبة في العطاء والمواساة. إنه درسٌ في التراحم الاجتماعي والعدل، حيث تذوب الفوارق بين الناس، وتتوق النفس لمساعدة المحرومين، فتتحول العبادة من شأنٍ فرديٍّ إلى ممارسةٍ تؤلف بين القلوب وتشد أزر المجتمع.
كما يورث الصوم في قلب المؤمن رقابةً ذاتيةً مستمرة؛ إذ يمتنع عن المفطرات في الخلوة والجلوة، وهذا يعزز في نفسه التقوى التي هي جوهر الدين. ومن خلال تكرار هذه العبادة كل عام، يتعود المسلم على استحضار طاعة الله في كل شؤون حياته، فيصبح قادراً على ترك ما يغضب ربه، والالتزام بمنهجه مهما بلغت المغريات والضغوطات النفسية.