قصيدة البُردة
الكواكب الدرية في مدح خير البرية — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)
أشهر قصائد المديح النبوي على الإطلاق، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله بعد أن أصابه الفالج، فرأى النبي ﷺ في المنام يمسح على وجهه ويلقي عليه بردته، فقام وقد شُفي. سارت بها الركبان وشُرحت مئات الشروح وتُرجمت إلى لغات العالم.
कसीदत अल-बुर्दा — इमाम शरफ अद-दीन अल-बुसिरी
आजवर रचलेल्या पैगंबरी स्तुतीपर कवितांमध्ये ही सर्वात प्रसिद्ध आहे. इमाम अल-बुसिरी यांनी ती लिहिली होती, अल्लाह त्यांच्यावर दया करो. अर्धांगवायूने ग्रस्त झाल्यानंतर त्यांनी ही कविता लिहिली, जेव्हा त्यांना स्वप्नात पैगंबर ﷺ दिसले, त्यांनी त्यांच्या चेहऱ्यावर हात फिरवला आणि आपली शाल त्यांच्यावर टाकली, त्यानंतर ते पूर्णपणे बरे होऊन जागे झाले. ही कविता जगभरात दूरवर पसरली आहे, शेकडो भाष्ये आणि अनेक जागतिक भाषांमध्ये तिचे भाषांतर झाले आहे.
أمِنْ تذَكُّرِ جيرانٍ بذي سلمِ
مزجتَ دمعاً جرى من مقلةٍ بدمِधि सलाममधील शेजाऱ्यांच्या आठवणीने तुमच्या डोळ्यांतून अश्रूंसोबत रक्तही वाहत आहे काय?
أمْ هبَّتِ الريحُ من تلقاءِ كاظمةٍ
وأوْمَضَ البَرْقُ في الظلْماءِ مِنْ إضَمِकी काझिमाच्या दिशेने वारा वाहिला, आणि इधममधून गडद अंधारात वीज चमकली?
فما لعينيكَ إن قلتَ اكففا هَمَتا
ومَا لِقَلْبِك إنْ قُلْتَ اسْتَفِقْ يَهِمِतुझ्या डोळ्यांना काय झाले आहे की तू त्यांना थांबायला सांगितल्यावरही ते अश्रू ढाळतात, आणि तुझ्या हृदयाला काय झाले आहे की तू त्याला जागे होण्यास सांगितल्यावरही ते व्याकुळ होते?
أَيَحْسَبُ الصَّبُّ أنَّ الحُبَّ مُنْكتِمٌ
ما بَيْنَ مُنْسَجِم منهُ ومضطَرِمِप्रेम करणारा खरोखरच असे मानतो का की प्रेम लपवता येते, जेव्हा त्याच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहतात आणि हृदयात आग पेटलेली असते?
لولاَ الهَوَى لَمْ تُرِقْ دَمْعاً عَلَى طَلَلٍ
ولا أرقتَ لذكرِ البانِ والعَلمِजर प्रेम नसते, तर तू ओसाड अवशेषांवर अश्रू ढाळले नसतेस, किंवा बान वृक्ष किंवा पर्वताच्या शिखराच्या उल्लेखाने तुला झोप लागली नसती.
فكيفَ تُنْكِرُ حُبَّا بعدَ ما شَهِدَتْ
بهِ عليكَ عدولُ الدَّمْعِ والسَّقَمमग तू प्रेमाचा इन्कार कसा करू शकतोस, जेव्हा तुझ्या अश्रू आणि आजाराचे निष्पक्ष साक्षीदार तुझ्याविरुद्ध साक्ष देत आहेत?
وَأثْبَتَ الوجْدُ خَطَّيْ عَبْرَةٍ وضَنًى
مِثْلَ البَهارِ عَلَى خَدَّيْكَ والعَنَمِआणि उत्कटतेने तुझ्या गालांवर अश्रू आणि कृशतेच्या दोन रेषा कोरल्या आहेत, ज्या पिवळ्या बहार फुलांसारख्या आणि लाल अनम बेरींसारख्या दिसतात.
نعمْ سرى طيفُ من أهوى فأرقني
والحُبُّ يَعْتَرِضُ اللَّذاتِ بالأَلَمِहोय, माझ्या प्रियकराची प्रतिमा रात्री माझ्या भेटीला आली आणि तिने मला जागे ठेवले, कारण प्रेम नेहमीच सर्व सुखांमध्ये वेदना मिसळते.
يا لائِمِي في الهَوَى العُذْرِيِّ مَعْذِرَةً
منِّي إليكَ ولو أنصفتَ لم تلُمِहे माझ्या पवित्र प्रेमाबद्दल मला दोष देणाऱ्या, मी तुला माझी माफी मागतो, जरी तू खरोखरच न्यायप्रिय असतास तर मला दोष दिला नसतास.
عَدَتْكَ حالِيَ لا سِرِّي بمُسْتَتِرٍ
عن الوُشاةِ ولادائي بمنحسمِमाझी अवस्था तुझ्यासमोर उघड झाली आहे; माझे रहस्य चुगल्या करणाऱ्यांपासून लपलेले नाही, आणि माझा आजारही बरा होणारा नाही.
مَحَّضَتْنِي النُّصْحَ لكِنْ لَسْتُ أَسْمَعُهُ
إنَّ المُحِبَّ عَن العُذَّالِ في صَمَمِतू मला प्रामाणिक सल्ला दिलास, पण मी तो ऐकत नाही, कारण खरोखरच, प्रेम करणारा आपल्या निंदकांच्या शब्दांसाठी बहिरा असतो.
إني اتهمتُ نصيحَ الشيبِ في عذلٍ
والشَّيْبُ أَبْعَدُ في نُصْحٍ عَنِ التُّهَمमी तर वार्धक्याच्या उपदेशावरही संशय घेतला, जेव्हा त्याने मला दोष दिला, तरीही वार्धक्य आपल्या सल्ल्यात संशयापासून सर्वात दूर असते.
فإنَّ أمَّارَتي بالسوءِ مااتعظتْ
من جهلها بنذيرِ الشيبِ والهرمِकारण माझी वाईट गोष्टींकडे प्रवृत्त करणारी आत्मा, वार्धक्य आणि जीर्णतेने आणलेल्या इशाऱ्याकडे दुर्लक्ष करून, आपल्या अज्ञानामुळे बोध घेत नाही.
ولا أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضيفٍ المَّ برأسي غير محتشمِआणि माझ्या डोक्यावर निर्लज्जपणे आलेल्या वार्धक्यरूपी पाहुण्यासाठी तिने चांगल्या कर्मांची कोणतीही आदरातिथ्य तयार केली नाही.
لو كنت أعلم أني ما أوقره
كتمت سرا بدا لي منه بالكتمजर मला माहीत असते की मी या पाहुण्याचा आदर करणार नाही, तर त्याच्या आगमनाचे जे रहस्य मला दिसले ते मी लपवले असते.
من لي بِرَدِّ جماحٍ من غوايتها
كما يُرَدُّ جماحُ الخيلِ باللجمِतिच्या उन्मत्तपणा आणि भ्रमांना कोण आवर घालू शकेल, जसे घोड्यांच्या उन्मत्तपणाला लगामांनी आवर घातला जातो?
فلا تَرُمْ بالمعاصِي كَسْرَ شَهْوَتِها
إنَّ الطعامَ يُقَوِّي شهوةَ النهمِम्हणून, पापांच्या माध्यमातून तिच्या वासनांना मोडण्याचा प्रयत्न करू नकोस, कारण अन्न तर खादाड माणसाची भूक आणखी वाढवते.
والنفسُ كالطفلِ إن تهملهُ شَبَّ على
حُبِّ الرَّضاعِ وإنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمआणि आत्मा एका लहान मुलासारखा आहे: जर तू त्याला दुर्लक्षित केलेस, तर ते स्तनपानाच्या प्रेमात वाढेल, पण जर तू त्याला दूध सोडवलेस, तर ते दूध सोडेल.
فاصرفْ هواها وحاذرْ أنْ تُوَلِّيَهُ
إنَّ الهوى ما تولَّى يُصمِ أوْ يَصمِम्हणून, तिच्या वासनांना दूर कर आणि तिला अधिकार देण्यापासून सावध रहा, कारण वासनांना एकदा अधिकार दिला की त्या एकतर बहिरे करतात किंवा नष्ट करतात.
وَراعِها وهيَ في الأعمالِ سائِمةٌ
وإنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فلا تُسِمआणि ती कर्मांमध्ये मोकळी चरत असताना तिची काळजी घे, पण जर तिला कुरण गोड वाटले, तर तिला पुढे चरू देऊ नकोस.
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةٍ لِلْمَرءِ قاتِلَةً
من حيثُ لم يدرِ أنَّ السُّمَّ في الدَّسَمِकितीतरी प्राणघातक सुखांनी स्वतःला माणसासाठी सुंदर बनवले आहे, ज्याला हे माहीत नव्हते की विष त्याच्या आकर्षणातच दडलेले आहे.
وَاخْشَ الدَّسائِسَ مِن جُوعٍ وَمِنْ شِبَع
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِभूक आणि तृप्ती या दोन्हीमध्ये दडलेल्या कपटी धोक्यांपासून सावध रहा, कारण अनेकदा वंचिततेचे धोके अतिसेवनापेक्षा अधिक गंभीर असतात.
واسْتَفْرِغ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قد امْتَلأتْ
مِنَ المَحارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِज्या डोळ्यांनी निषिद्ध गोष्टींकडे पाहिले आहे, त्यातून अश्रूंचा वर्षाव होऊ दे, आणि प्रामाणिक पश्चात्तापातून आलेल्या संयमाचे दृढपणे पालन कर.
وخالفِ النفسَّ والشيطانَ واعصهما
وإنْ هُما مَحَّضاكَ النُّصحَ فاتهمआपल्या नीच आत्म्याचा आणि सैतानाचा विरोध कर, दोघांचीही आज्ञा मानू नकोस, आणि जरी त्यांनी तुला प्रामाणिक सल्ला दिला असे वाटले तरी, त्यावर संशय घे.
وَلا تُطِعْ منهما خَصْماً وَلا حَكمَاً
فأنْتَ تَعْرِفُ كيْدَ الخَصْمِ والحَكمِत्या दोघांपैकी कोणाचीही आज्ञा मानू नकोस, ना विरोधक म्हणून ना न्यायाधीश म्हणून, कारण तुला विरोधक आणि मध्यस्थ या दोघांचीही कपटनीती चांगलीच माहीत आहे.
أسْتَغْفِرُ الله مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لقد نسبتُ به نسلاً لذي عقمِमी अल्लाहकडे अशा शब्दांसाठी क्षमा मागतो, ज्यांच्यासोबत कर्मे नाहीत, कारण अशा शब्दांनी मी वांझ व्यक्तीला संतती दिली असे म्हटले आहे.
أمرتكَ الخيرَ لكنْ ماائتمرتُ بهِ
وما استقمتُ فماقولي لك استقمِमी तुला चांगले करण्याची आज्ञा दिली, पण मी स्वतः त्या सल्ल्याचे पालन केले नाही, ना मी स्थिर राहिलो, मग मी तुला सरळ मार्गावर राहण्यास कसे सांगू?
ولا تَزَوَّدْتُ قبلَ المَوْتِ نافِلةً
ولَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ ولَمْ أَصُمِमी मरणापूर्वी कोणतेही अतिरिक्त पुण्य जमा केले नाही, ना मी अनिवार्य प्रार्थनांव्यतिरिक्त कोणतीही प्रार्थना केली, ना मी उपवास केला.
ظلمتُ سُنَّةَ منْ أحيا الظلامَ إلى
أنِ اشْتَكَتْ قَدَماهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمमी त्या व्यक्तीच्या ﷺ सुन्नतीवर अन्याय केला आहे, ज्यांनी रात्री उपासनेत जागवल्या, इतके की त्यांच्या पायांना सूज येऊन वेदना झाल्याची तक्रार केली.
وشدَّ مِنْ سَغَبٍ أحشاءهُ وَطَوَى
تحتَ الحجارةِ كشحاً مترفَ الأدمِआणि त्यांनी ﷺ भुकेमुळे आपले आतडे आवळले, आणि दगडांखाली त्यांनी ﷺ सहजतेची सवय असलेल्या कोमल त्वचेचा भाग बांधला.
وراودتهُ الجبالُ الُشُّمُّ من ذهبٍ
عن نفسهِ فأراها أيما شممِसोन्याच्या उंच पर्वतांनी त्यांना ﷺ त्यांच्या आत्म्याबद्दल प्रलोभित केले, तरीही त्यांनी ﷺ त्यांना अत्यंत उदात्तता आणि ऐहिक संपत्तीबद्दल तिरस्कार दाखवला.
وأكَّدَتْ زُهْدَهُ فيها ضرورتهُ
إنَّ الضرورةَ لاتعدو على العصمِत्यांची गरजच त्यांच्या त्यागाची पुष्टी करत होती, कारण खरी गरज दैवी संरक्षण मिळालेल्यांवर मात करू शकत नाही.
وَكَيفَ تَدْعُو إلَى الدُّنيا ضَرُورَةُ مَنْ
لولاهُ لم تخرجِ الدنيا من العدمِआणि ज्यांच्या ﷺ अस्तित्वाशिवाय हे जग अस्तित्वातच आले नसते, त्यांची गरज त्यांना या जगाकडे कसे आकर्षित करू शकेल?
محمدٌ سيدُّ الكونينِ والثَّقَلَيْنِ
والفريقينِ من عُربٍ ومن عجمِमुहम्मद ﷺ हे दोन्ही जगांचे, जिन्न आणि मानवांचे, तसेच अरब आणि गैर-अरब या दोन्ही लोकांचे स्वामी आहेत.
نبينَّا الآمرُ الناهي فلا أحدٌ
أبَرَّ في قَوْلِ «لا» مِنْهُ وَلا «نَعَمِ»आमचे पैगंबर ﷺ हे आज्ञा देणारे आणि मनाई करणारे आहेत, आणि 'नाही' किंवा 'होय' म्हणण्यात त्यांच्या ﷺ पेक्षा अधिक सत्यवादी कोणीही नाही.
هُوَ الحَبيبُ الذي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكلِّ هَوْلٍ مِنَ الأهوالِ مُقْتَحَمِते ﷺ प्रिय आहेत, ज्यांची शिफारस प्रत्येक भयानक संकटात, ज्याचा सामना करावा लागतो, त्यासाठी मागितली जाते.
دعا إلى اللهِ فالمستمسكونَ بهِ
مستمسكونَ بحبلٍ غيرِ منفصمِत्यांनी ﷺ अल्लाहकडे बोलावले, आणि जे त्यांना ﷺ घट्ट धरून आहेत, ते खरोखरच न तुटणाऱ्या दोरीला धरून आहेत.
فاقَ النبيينَ في خلْقٍ وفي خُلُقٍ
ولمْ يدانوهُ في علمٍ ولا كَرَمِत्यांनी ﷺ सर्व पैगंबरांना शारीरिक रचना आणि उदात्त चारित्र्यात मागे टाकले, आणि ज्ञान किंवा उदारतेत कोणीही त्यांच्या ﷺ श्रेष्ठतेजवळ पोहोचू शकले नाही.
وكلهمْ من رسول اللهِ ملتمسٌ
غَرْفاً مِنَ البَحْرِ أوْ رَشْفاً مِنَ الدِّيَمِआणि ते सर्व, पैगंबर, अल्लाहच्या ﷺ पैगंबरांकडून त्यांच्या ज्ञानाच्या सागरातून एक ओंजळभर किंवा त्यांच्या विपुल कृपेच्या वर्षावातून एक घोट मागत होते.
وواقفونَ لديهِ عندَ حَدِّهمِ
من نقطةِ العلمِ أومنْ شكلةِ الحكمِआणि ते त्यांच्या ﷺ समोर त्यांच्या मर्यादेत उभे आहेत, त्यांच्याकडून ﷺ ज्ञानाचा एक बिंदू किंवा शहाणपणाचा एक स्वल्पविराम (मात्रा) प्राप्त करत आहेत.
فهْوَ الذي تَمَّ معناهُ وصُورَتُه
ثمَّ اصطفاهُ حبيباً بارىءُ النَّسمِते ﷺ असे आहेत ज्यांचे सार आणि रूप परिपूर्ण झाले, आणि आत्म्यांच्या निर्मात्याने त्यांना आपले प्रियकर म्हणून निवडले.
مُنَّزَّهٌ عن شريكٍ في محاسنهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فيهِ غيرُ مُنْقَسِمَते ﷺ आपल्या सद्गुणांमध्ये कोणत्याही भागीदारापासून पवित्र आहेत, कारण त्यांच्यातील सौंदर्याचे सार अविभाज्य आहे.
دَعْ ما ادَّعَتْهُ النَّصارَى في نَبيِّهِمِ
وَاحكُمْ بما شِئْتَ مَدْحاً فيهِ واحْتَكِمِख्रिश्चनांनी त्यांच्या पैगंबराविषयी जे दावे केले ते सोडून द्या, आणि त्यांच्या स्तुतीमध्ये तुम्हाला हवे तेवढे निर्णय घ्या आणि तुमच्या निर्णयात ठाम रहा.
وانْسُبْ إلى ذاتِهِ ما شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إلى قَدْرِهِ ما شِئْتَ منْ عِظَمِत्यांच्या अस्तित्वाला ﷺ तुम्हाला हवा तो सन्मान द्या, आणि त्यांच्या स्थानाला तुम्हाला हवी ती महानता द्या.
فإن فضلَ رسولِ اللهِ ليسَ لهُ
حَدٌّ فيُعْرِبَ عنه ناطِقٌ بفَمِकारण अल्लाहच्या पैगंबरांच्या ﷺ श्रेष्ठत्वाला कोणतीही मर्यादा नाही, जी कोणी आपल्या मुखाने व्यक्त करू शकेल.
لو ناسبتْ قدرهُ آياتهُ عظماً
أحيا اسمهُ حينَ يُدعى دارسَ الرِّممِजर त्यांचे चमत्कार त्यांच्या अफाट स्थानाशी जुळले असते, तर त्यांचे नाव उच्चारताच ते जीर्ण झालेल्या हाडांनाही जिवंत करू शकले असते.
لَمْ يَمْتَحِنَّا بما تعْمل العُقولُ بِهِ
حِرْصاً علينا فلمْ ولَمْ نَهَمِआमच्यावरील काळजीपोटी, त्यांनी ﷺ आम्हाला अशा गोष्टींनी तपासले नाही ज्या समजून घेण्यासाठी बुद्धीला संघर्ष करावा लागतो, त्यामुळे आम्ही गोंधळलो नाही किंवा विचलित झालो नाही.
أعيا الورى فهمُ معانهُ فليس يُرى
في القُرْبِ والبعدِ فيهِ غير منفحِمِत्यांच्या अर्थांचे आकलन करण्याने सर्व सृष्टी थकून गेली, त्यामुळे जवळून असो वा दूरून, त्यांच्या अस्तित्वाने भारावून न गेलेला कोणीही दिसत नाही.
كالشمسِ تظهرُ للعينينِ من بُعُدٍ
صَغِيرَةٍ وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أممٍते ﷺ सूर्यासारखे आहेत, जो दूरून डोळ्यांना लहान दिसतो, पण जवळून पाहिल्यावर दृष्टीला थकवतो.
وكيفَ يُدْرِكُ في الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قومٌ نيامٌ تسلَّوا عنهُ بالحُلُمِआणि जे लोक झोपलेले आहेत, स्वप्नांनी त्यांच्यापासून ﷺ विचलित झाले आहेत, ते या जगात त्यांची खरी वास्तविकता कशी समजू शकतील?
فمبلغُ العلمِ فيهِ أنهُ بشرٌ
وأنهُ خيرُ خلقِ اللهِ كلهمِत्यांच्याविषयीचे ﷺ ज्ञानाचे अंतिम टोक हेच आहे की ते एक मानव आहेत, आणि ते अल्लाहच्या सर्व निर्मितीमध्ये सर्वोत्तम आहेत.
وَكلُّ آيِ أَتَى الرُّسْلُ الكِرامُ بها
فإنما اتَّصلتْ من نورهِ بهمِआणि प्रत्येक चिन्ह जे आदरणीय पैगंबरांनी आणले, ते खऱ्या अर्थाने त्यांच्या ﷺ प्रकाशातून त्यांच्याशी जोडलेले होते.
فإنهُ شمسٌ فضلٍ همْ كواكبها
يُظْهِرْنَ أَنْوارَها للناسِ في الظُلَمकारण ते ﷺ श्रेष्ठत्वाचे सूर्य आहेत, आणि ते (इतर पैगंबर) त्याचे तारे आहेत, जे अंधारात लोकांना आपला प्रकाश दाखवतात.
أكرمْ بخلقِ نبيٍّ زانهُ خُلُقٌ
بالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بالبِشْرِ مُتَّسِمِकिती उदात्त आहे त्या पैगंबरांची ﷺ निर्मिती, जे अशा चारित्र्याने सुशोभित आहेत, ज्यात सर्व सौंदर्य समाविष्ट आहे आणि जे प्रसन्नतेने चिन्हांकित आहेत!
كالزَّهرِ في تَرَفٍ والبَدْرِ في شَرَفٍ
والبَحْر في كَرَمٍ والدهْرِ في هِمَمِते ﷺ कोमलतेत फुलासारखे, सन्मानात पौर्णिमेच्या चंद्रासारखे, उदारतेत समुद्रासारखे आणि उच्च निश्चयात काळासारखे आहेत.
كأنهُ وهو فردٌ من جلالتهِ
في عَسْكَرٍ حينَ تَلْقاهُ وفي حَشَمِजणू काही ते ﷺ एकटे असले तरी, त्यांच्या वैभवामुळे, जेव्हा त्यांना भेटले जाते तेव्हा ते सैन्यात आणि परिवारात असल्यासारखे दिसतात.
كَأَنَّما اللُّؤْلُؤُ المَكْنونُ في صَدَفِ
من معدني منطقٍ منهُ ومبتسمِजणू काही शिंपल्यातील लपलेले मोती त्यांच्या ﷺ वाणीच्या आणि हास्याच्या दोन खाणीतून बाहेर पडतात.
لا طِيبَ يَعْدِلُ تُرْباً ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبَى لِمُنْتَشِقٍ منهُ ومُلْتَئِمत्यांच्या ﷺ अस्थींना वेढलेल्या धुळीची बरोबरी कोणताही सुगंध करू शकत नाही; धन्य तो जो त्यातून सुगंध घेतो आणि त्याला चिकटून राहतो.
أبان مولدهُ عن طيبِ عُنصرهِ
يا طِيبَ مُبْتَدَإٍ منه ومُخْتَتَمِत्यांच्या ﷺ जन्माने त्यांच्या अस्तित्वाची शुद्धता प्रकट केली; अहो, त्यांची सुरुवात आणि त्यांचा शेवट किती पवित्र आहे!
يومٌ تفرَّسَ فيهِ الفرسُ أنهمُ
قد أنذروا بحلولِ البؤسِ والنقمِतो असा दिवस होता जेव्हा पर्शियन लोकांनी पाहिले की त्यांना दुःख आणि सूडाच्या आगमनाची चेतावणी मिळाली आहे.
وباتَ إيوانُ كسرى وهو منصدعٌ
كشملِ أصحابِ كسرى غيرَ ملتئمِखुसरोचा इवान (राजवाडा) त्या रात्री तडा गेलेला आणि विखुरलेला होता, जसा त्याच्या साथीदारांचा विखुरलेला समूह कधीही एकत्र येऊ शकला नाही.
والنَّارُ خامِدَةُ الأنفاس مِنْ أَسَفٍ
عليه والنَّهرُ ساهي العين من سدمِपवित्र अग्नी, जणू दुःखाने श्वास रोखून, त्यांच्यावर विझलेला होता, तर नदी, दुःखाने निस्तेज डोळ्यांनी, कोरडी पडल्यासारखी वाटत होती.
وساء ساوة أن غاضتْ بحيرتها
ورُدَّ واردها بالغيظِ حين ظمىَसावा दुःखी झाले, कारण त्याचे सरोवर आटले होते, आणि जे पाणी पिण्यासाठी आले होते त्यांना निराश होऊन परत पाठवले गेले, त्यांची तहान शमली नाही.
كأنَّ بالنارِ مابالماء من بللٍ
حُزْناً وبالماءِ ما بالنَّارِ من ضرمِजणू काही अग्नीने, आपल्या दुःखात, पाण्याची आर्द्रता धारण केली होती, आणि पाण्याने, आपल्या शोकात, अग्नीची दाहकता धारण केली होती.
والجنُّ تهتفُ والأنوار ساطعةٌ
والحَقُّ يَظْهَرُ مِنْ مَعْنىً ومِنْ كَلِمजिन्न ओरडताना ऐकू येत होते, आणि तेजस्वी प्रकाश चमकत होता, कारण सत्य त्याच्या गहन अर्थातून आणि बोललेल्या शब्दांतून प्रकट होऊ लागले होते.
عَموُا وصمُّوا فإعلانُ البشائرِ لمْ
تُسْمَعْ وَبارِقَةُ الإِنْذارِ لَمْ تُشَمतरीही ते आंधळे आणि बहिरे होते, त्यामुळे आनंदाच्या बातमीची घोषणा ऐकू आली नाही, आणि चेतावणीची चमकही जाणवली नाही.
مِنْ بَعْدِ ما أَخْبَرَ الأقْوامَ كاهِنُهُمْ
بأَنَّ دينَهُمُ المُعْوَجَّ لَمْ يَقُمِहे तेव्हा घडले जेव्हा त्यांच्या स्वतःच्या भविष्यवेत्त्यांनी लोकांना सांगितले होते की त्यांचा वाकडा धर्म यापुढे टिकणार नाही.
وبعدَ ما عاينوا في الأفقِ من شُهُبٍ
منقضةٍ وفقَ مافي الأرضِ من صنمِआणि त्यांनी क्षितिजावर उल्कापात पाहिल्यानंतर, पृथ्वीवर मूर्ती पाडल्या जात असताना त्याप्रमाणेच त्या कोसळत होत्या.
حتى غدا عن طريقِ الوحيِ مُنهزمٌ
من الشياطينِ يقفو إثرَ منهزمِअखेर, दैवी प्रकटीकरणाच्या मार्गावरून, सैतान पूर्णपणे पराभूत झाले, एक दुसऱ्याच्या मागोमाग पळत होते.
كأَنُهُمْ هَرَباً أبطالُ أَبْرَهَةٍ
أوْ عَسْكَرٌ بالحَصَى مِنْ رَاحَتَيْهِ رُمِيत्यांच्या पळण्यात, ते अब्रहाच्या नायकांसारखे होते, किंवा त्यांच्या ﷺ तळहातातून फेकलेल्या गोट्यांनी मारले गेलेल्या सैन्यासारखे.
نَبْذاً بهِ بَعْدَ تَسْبِيحِ بِبَطْنِهما
نَبْذَ المُسَبِّحِ مِنْ أحشاءِ مُلْتَقِمِत्यांच्या ﷺ तळहातांमध्ये देवाची स्तुती केल्यानंतर त्यांना बाहेर फेकण्यात आले, जसे गिळणाऱ्याच्या आतड्यांमधून स्तुती करणाऱ्याला बाहेर फेकले जाते.
جاءتْ لدَعْوَتِهِ الأشجارُ ساجِدَةً
تَمْشِي إليهِ عَلَى ساقٍ بِلا قَدَمِझाडे त्यांच्या ﷺ हाकेला प्रतिसाद देत, साष्टांग दंडवत घालत, पायांशिवाय आपल्या खोडांवर चालत त्यांच्याकडे आली.
كأنَّما سَطَرَتْ سَطْراً لِمَا كَتَبَتْ
فروعها من بديعِ الخطِّ في اللقمِजणू काही त्यांच्या फांद्यांनी जमिनीवर सुंदर अक्षरांनी एक ओळ कोरली होती, त्यांचा मार्ग चिन्हांकित करत.
مثلَ الغمامةِ أنىَسارَ سائرةٌ
تقيهِ حرَّ وطيسٍ للهجيرِ حميढगाप्रमाणे, ते ﷺ जिथे जिथे चालत असत तिथे फिरत असे, त्यांना दुपारच्या कडक उन्हाच्या तीव्र उष्णतेपासून वाचवत असे.
أقسمتُ بالقمرِ المنشقِّ إنَّ لهُ
مِنْ قَلْبِهِ نِسْبَةً مَبْرُورَةَ القَسَمِमी विदीर्ण चंद्राची शपथ घेतो, कारण त्याचा त्यांच्या ﷺ हृदयाशी संबंध आहे, एक शपथ जी खरोखरच पूर्ण झाली.
ومَا حَوَى الغارُ مِنْ خَيْرٍ ومَنْ كَرَم
وكلُّ طرفٍ من الكفارِ عنه عميआणि त्या गुहेत कितीतरी चांगुलपणा आणि उदारता होती, तरीही काफिरांचे प्रत्येक डोळे त्याकडे आंधळे होते.
فالصدقُ في الغارِ والصديقُ لم يرِما
وَهُمْ يقولونَ ما بالغارِ مِنْ أَرمِसत्य ﷺ आणि सत्यवादी (अबू बकर) गुहेत स्थिर राहिले, तर काफिरांनी घोषित केले की गुहेत कोणीही नाही.
ظَنُّوا الحَمامَ وظَنُّو العَنْكَبُوتَ على
خيْرِ البَرِيَّةِ لَمْ تَنْسُجْ ولمْ تَحُمत्यांना वाटले की कबूतरे आणि कोळी, सर्वोत्कृष्ट निर्मितीवर, त्यांचे संरक्षण करण्यासाठी ना जाळे विणले होते ना घिरट्या घातल्या होत्या.
وقايةُ اللهِ أغنتْ عن مضاعفةٍ
من الدروعِ وعن عالٍ من الأطمِअल्लाहचे संरक्षण पुरेसे होते, त्यामुळे दुहेरी ढाली किंवा उंच किल्ले अनावश्यक ठरले.
ما سامني الدهرُ ضيماً واستجرتُ بهِ
إلاَّ استلمتُ الندى من خيرِ مُستلمِकाळाने माझ्यावर कधीही संकट आणले नाही आणि मी त्यांच्या ﷺ आश्रयाला गेलो नाही, असे कधी झाले नाही की मला आश्रय देणाऱ्यांमध्ये सर्वोत्तम असलेल्यांकडून उदारता मिळाली नाही.
لاتنكرُ الوحيَ من رؤياهُ إنَّ لهُ
قَلْباً إذا نامَتِ العَيْنانِ لَمْ يَنمِत्यांच्या ﷺ दृष्टांतांद्वारे आलेल्या प्रकटीकरणाचा इन्कार करू नका, कारण त्यांचे हृदय असे होते की डोळे मिटून झोपेत असतानाही ते जागृत राही.
وذاكَ حينَ بُلوغٍ مِنْ نُبُوَّتِهِ
فليسَ يُنْكَرُ فيهِ حالُ مُحْتَلِمِहे त्यांच्या ﷺ पैगंबरपदाच्या अगदी सुरुवातीला घडले, त्यामुळे (ऐहिक अर्थाने) स्वप्न पाहणाऱ्याची अवस्था त्यांच्या दृष्टांतांना लागू पडत नाही.
تَبَارَكَ الله ما وحْيٌ بمُكْتَسَبٍ
وَلا نَبِيٌّ عَلَى غَيْبٍ بِمُتَّهَمِअल्लाह धन्य असो, कारण प्रकटीकरण हे प्रयत्नाने मिळवण्यासारखे नाही, आणि पैगंबरावर अदृश्य गोष्टींबद्दल खोटेपणाचा कधीही संशय घेतला जाऊ शकत नाही.
كَمْ أبْرَأَتْ وَصِبا باللَّمْسِ راحَتهُ
وأَطْلَقَتْ أرِباً مِنْ رِبْقَةِ اللَّمَمِत्यांच्या ﷺ पवित्र तळहाताच्या केवळ स्पर्शाने कितीतरी आजारी व्यक्ती बऱ्या झाल्या, आणि कितीतरी वेडेपणाने ग्रासलेल्यांना त्यांच्या बंधनातून मुक्त केले.
وأحْيَتِ السنَةَ الشَّهْبَاءَ دَعْوَتُهُ
حتى حَكَتْ غُرَّةً في الأَعْصُرِ الدُّهُمِत्यांच्या ﷺ प्रार्थनेने उजाड, दुष्काळग्रस्त वर्षाला पुन्हा जिवंत केले, इतके की ते अंधाऱ्या युगांमध्ये तेजस्वी पांढऱ्या तेजाप्रमाणे चमकले.
بعارضٍ جادَ أو خلتَ البطاحَ بها
سيبٌ من اليَمِّ أو سيلٌ من العرمِउदार मेघांमुळे दऱ्या इतक्या भरून गेल्या की, जणू त्या समुद्राच्या लाटांनी किंवा अल-अरेम धरणाच्या प्रवाहाने भरल्या आहेत असे वाटले.
دعني ووصفي آياتٍ له ظهرتْ
ظهورَ نارِ القرى ليلاً على علمِमला त्यांच्या ﷺ साठी प्रकट झालेल्या स्पष्ट चिन्हांचे वर्णन करू द्या, जी रात्री पर्वताच्या शिखरावर दिसणाऱ्या गावातील आगीप्रमाणे चमकत होती.
فالدرُّ يزدادُ حُسناً وهو منتظمٌ
وليسَ ينقصُ قدراً غير منتظمِकारण मोती एकत्र गुंफल्याने अधिक सुंदर दिसतात, तरीही ते विखुरलेले असले तरी त्यांचे मूळ मूल्य कमी होत नाही.
فما تَطاوَلُ آمالُ المَدِيحِ إلى
ما فيهِ مِنْ كَرَمِ الأَخْلاَقِ والشِّيَمِअशा प्रकारे, स्तुतीची आकांक्षा त्यांच्या ﷺ उदात्त चारित्र्य आणि उत्कृष्ट गुणांच्या पूर्ण व्याप्तीपर्यंत पोहोचू शकत नाही.
آياتُ حقٍّ من الرحمنِ محدثةٌ
قَدِيمَةٌ صِفَةُ المَوْصوفِ بالقِدَمही परम दयाळू अल्लाहकडून आलेली सत्याची चिन्हे आहेत, जी नवीन प्रकट झाली आहेत, तरीही ती शाश्वत म्हणून वर्णन केलेल्या एकाच्या प्राचीन गुणांना मूर्त रूप देतात.
لم تقترنْ بزمانٍ وهي تخبرنا
عَن المعادِ وعَنْ عادٍ وعَنْ إرَمِती कोणत्याही विशिष्ट काळाने बांधलेली नाहीत, तरीही ती आपल्याला परलोक आणि 'आद' व 'इरम' या प्राचीन लोकांबद्दल माहिती देतात.
دامَتْ لَدَيْنا فَفاقَتْ كلَّ مُعْجِزَةٍ
مِنَ النَّبِيِّينَ إذْ جاءتْ ولَمْ تَدُمِती आपल्यासोबत टिकून राहिली आहेत, त्यामुळे मागील पैगंबरांच्या प्रत्येक चमत्काराला त्यांनी मागे टाकले आहे, जे प्रकट झाले पण टिकले नाहीत.
مُحَكَّماتٌ فما تبقينَ من شبهٍ
لذي شقاقٍ وما تبغينَ من حكمِती निर्णायक आणि स्पष्ट आहेत, कोणत्याही वाद घालणाऱ्यासाठी शंकेला जागा ठेवत नाहीत, आणि त्यांना आणखी कोणत्याही निर्णयाची गरज नाही.
ما حُورِبَتْ قَطُّ إلاَّ عادَ مِنْ حَرَبٍ
أَعْدَى الأعادي إليها مُلقِيَ السَّلَمِत्यांच्या ﷺ (किंवा त्यांच्या संदेश/कुराण) विरुद्ध कधीही युद्ध झाले नाही, असे झाले नाही की सर्वात कट्टर शत्रू युद्धातून शांततेने शरण येऊन परतले नाहीत.
رَدَّتْ بلاغَتُها دَعْوى مُعارِضِها
ردَّ الغيور يدَ الجاني عن الحُرمِत्यांच्या ﷺ वक्तृत्वाने विरोधकांच्या दाव्यांना असे परतवून लावले, जसे एक उत्साही संरक्षक पवित्र स्थानापासून आक्रमणकर्त्याचा हात दूर ठेवतो.
لها مَعانٍ كَمَوْجِ البَحْر في مَدَدٍ
وفَوْقَ جَوْهَرِهِ فِي الحُسْنِ والقِيَمِत्यांच्या ﷺ अर्थांची व्याप्ती समुद्राच्या लाटांइतकी आहे, तरीही ते त्याच्या मूळ सौंदर्या आणि मूल्यापेक्षा श्रेष्ठ आहेत.
فما تُعَدُّ وَلا تُحْصَى عَجَائبُها
ولا تُسامُ عَلَى الإكثارِ بالسَّأَمِत्यांच्या ﷺ चमत्कारांची गणना किंवा मोजणी करता येत नाही, आणि वारंवार पठण करूनही ते कधीही कंटाळवाणे होत नाही.
قرَّتْ بها عينُ قاريها فقلت له
لقد ظفِرتَ بِحَبْلِ الله فاعْتَصِمِत्याचे पठण करणाऱ्याच्या डोळ्यांना त्यात शांती मिळते, म्हणून मी त्याला म्हणालो, "तुम्ही खरोखरच अल्लाहची दोरी पकडली आहे, तर तिला घट्ट धरून ठेवा."
إنْ تَتْلُها خِيفَةً مِنْ حَرِّ نارِ لَظَى
أطْفَأْتَ نارَ لَظَى مِنْ وِرْدِها الشَّبمِजर तुम्ही नरकाच्या दाहक उष्णतेच्या भीतीने त्याचे पठण केले, तर तुम्ही त्याच्या शीतल पठणाने नरकाच्या ज्वाला विझवून टाकाल.
كأنها الحوضُ تبيضُّ الوجوه به
مِنَ العُصاةِ وقد جاءُوهُ كَالحُمَمِजणू ते (पैगंबरांचे ﷺ) कौसरचे हौद आहे, ज्याद्वारे कोळशासारखे काळे झालेले पापी, त्याच्याजवळ आल्यावर त्यांचे चेहरे तेजस्वी होतात.
وَكالصِّراطِ وكالمِيزانِ مَعدِلَةً
فالقِسْطُ مِنْ غَيرها في الناس لَمْ يَقُمِत्यांची न्यायनिष्ठा सरळ मार्ग आणि तराजूच्या समतोल्यासारखी आहे, कारण त्याशिवाय लोकांमध्ये धार्मिकता स्थापित होऊ शकणार नाही.
لا تعْجَبَنْ لِحَسُودٍ راحَ يُنكِرُها
تَجاهُلاً وهْوَ عَينُ الحاذِقِ الفَهِمِहे गुण जाणूनबुजून नाकारणाऱ्या मत्सर करणाऱ्यावर आश्चर्यचकित होऊ नका, जरी तो स्वतः विवेकी आणि ज्ञानी व्यक्तीचा मूर्तिमंत नमुना असला तरी.
قد تنكرُ العينُ ضوء الشمسِ من رمدٍ
ويُنْكِرُ الفَمُّ طَعْمَ الماء منْ سَقَمखरोखरच, डोळा आजारामुळे सूर्याचा प्रकाश नाकारू शकतो, आणि तोंड आजारामुळे पाण्याची चव नाकारू शकते.
ياخيرَ من يَمَّمَ لعافونَ ساحتَهُ
سَعْياً وفَوْقَ مُتُونِ الأَيْنُقِ الرُّسُمِहे त्या सर्वोत्तम व्यक्ती, ज्यांच्या पवित्र स्थळाकडे कृपेचे याचक पायी किंवा वेगवान, खुणा केलेल्या उंटिणींच्या पाठीवर बसून प्रवास करतात.
وَمَنْ هُو الآيَةُ الكُبْرَى لِمُعْتَبِرٍ
وَمَنْ هُوَ النِّعْمَةُ العُظْمَى لِمُغْتَنِمِआणि जो विचार करणाऱ्यासाठी सर्वात मोठे चिन्ह आहे, आणि जो लाभ मिळवू इच्छिणाऱ्यासाठी सर्वात महान आशीर्वाद आहे.
سريتَ من حرمٍ ليلاً إلى حرمِ
كما سرى البدرُ في داجٍ من الظلمِतुम्ही रात्री एका पवित्र स्थळावरून दुसऱ्या पवित्र स्थळाकडे प्रवास केला, जसा पौर्णिमेचा चंद्र गडद अंधारातून मार्गक्रमण करतो.
وَبِتَّ تَرْقَى إلَى أنْ نِلْتَ مَنْزِلَةً
من قابِ قوسينِ لم تدركْ ولم ترمِआणि तुम्ही रात्री चढत राहिलात, जोपर्यंत तुम्ही "दोन धनुष्यांच्या लांबी" किंवा त्याहून जवळच्या स्थानावर पोहोचला नाहीत, अशी उंची जी इतरांनी कधीही गाठली नाही किंवा तिची आकांक्षाही केली नाही.
وقدَّمتكَ جميعُ الأنبياءِ بها
والرُّسْلِ تَقْدِيمَ مَخْدُومٍ عَلَى خَدَمआणि त्या आरोहणात सर्व पैगंबरांनी आणि दूतांनी तुम्हाला पुढे केले, जसे सेवकांवर मालकाला प्राधान्य दिले जाते.
وأنتَ تخترق السبعَ الطِّباقَ بهمْ
في مَوْكِبٍ كنْتَ فيهِ صاحِبَ العَلَمِआणि तुम्ही त्यांच्यासोबत सात स्तरांच्या आकाशातून मार्गक्रमण केले, एका भव्य मिरवणुकीत जिथे तुम्ही ध्वजवाहक होता.
حتى إذا لَمْ تَدَعْ شَأْواً لمُسْتَبِقٍ
من الدنوِّ ولا مرقيً لمستنمِजोपर्यंत तुम्ही जवळिकीसाठी कोणत्याही स्पर्धकासाठी कोणतीही आकांक्षा ठेवली नाही, किंवा वर चढू इच्छिणाऱ्यासाठी कोणतीही चढाई ठेवली नाही.
خفضتَ كلَّ مقامٍ بالإضافة إذ
نُودِيتَ بالرَّفْعِ مِثْلَ المُفْرَدِ العَلَمजेव्हा तुम्हाला अशा उच्च पदावर बोलावले गेले, तेव्हा तुम्ही इतर प्रत्येक स्थानाला तुलनेत कमी केले, जसे एक अद्वितीय, प्रतिष्ठित ध्वज.
كيما تفوزَ بوصلٍ أيِّ مستترٍ
عن العيونِ وسرٍّ أيِ مُكتتمِजेणेकरून तुम्ही असे मिलन प्राप्त कराल, जे सर्व डोळ्यांपासून कितीही झाकलेले असले तरी, आणि असे रहस्य, जे कितीही खोलवर दडलेले असले तरी.
فَحُزْتَ كلَّ فَخَارٍ غيرَ مُشْتَرَكٍ
وجُزْتَ كلَّ مَقامٍ غيرَ مُزْدَحَمِअशा प्रकारे, तुम्ही प्रत्येक गौरव प्राप्त केला जो केवळ तुमचाच होता, आणि तुम्ही प्रत्येक स्थानापलीकडे गेलात जे गर्दीने भरलेले नव्हते.
وَجَلَّ مِقْدارُ ما وُلِّيتَ مِنْ رُتَبٍ
وعزَّ إدْراكُ ما أُولِيتَ مِنْ نِعَمِआणि तुम्हाला सोपवलेल्या पदांचे माप भव्य होते, आणि तुम्हाला प्रदान केलेले आशीर्वाद आकलनशक्तीच्या पलीकडचे होते.
بُشْرَى لَنا مَعْشَرَ الإسلامِ إنَّ لنا
من العنايةِ رُكناً غيرَمنهدمِआम्हा इस्लामच्या समुदायासाठी आनंदाची बातमी आहे, कारण खरोखरच आमच्याकडे, दैवी कृपेमुळे, एक अविनाशी आधारस्तंभ आहे.
لمَّا دعا الله داعينا لطاعتهِ
بأكرمِ الرُّسلِ كنَّا أكرمَ الأممِजेव्हा अल्लाहने आमच्या बोलावणाऱ्याला (पैगंबरांना ﷺ) त्याच्या आज्ञापालनासाठी बोलावले, सर्वात श्रेष्ठ दूतांद्वारे, तेव्हा आम्ही सर्वात सन्मानित राष्ट्र बनलो.
راعتْ قلوبَ العدا أنباءُ بعثتهِ
كَنَبْأَةٍ أَجْفَلَتْ غَفْلاً مِنَ الغَنَمِत्यांच्या मिशनच्या बातमीने शत्रूंच्या हृदयात दहशत निर्माण केली, जसे अचानक आलेल्या धोक्याच्या घंटेने बेसावध मेंढ्यांना घाबरवून सोडते.
ما زالَ يلقاهمُ في كلِّ معتركٍ
حتى حَكَوْا بالقَنا لَحْماً على وضَمते ﷺ प्रत्येक युद्धभूमीवर त्यांना सामोरे जात राहिले, जोपर्यंत ते भालांनी कापलेल्या मांसासारखे, कसाईच्या लाकडी ठोकळ्यावर ठेवलेल्या मांसासारखे दिसू लागले.
ودوا الفرار فكادوا يغبطونَ بهِ
أشلاءَ شالتْ مع العقبانِ والرَّخمِत्यांना पळून जाण्याची तीव्र इच्छा होती आणि त्यांनी गरुड आणि गिधाडांनी उचलून नेलेल्या विखुरलेल्या अवशेषांचा जवळजवळ हेवा केला.
تمضي الليالي ولا يدرونَ عدتها
ما لَمْ تَكُنْ مِنْ ليالِي الأَشْهُرِ الحُرُمِरात्री सरत गेल्या, आणि त्यांना त्यांची संख्या माहित नव्हती, जोपर्यंत त्या पवित्र महिन्यांच्या रात्रींपैकी नव्हत्या.
كأنَّما الدِّينُ ضَيْفٌ حَلَّ سَاحَتَهُمْ
بِكلِّ قَرْمٍ إلَى لحْمِ العِدا قَرِمधर्म स्वतःच जणू एक पाहुणा म्हणून त्यांच्या दारात आला होता, प्रत्येक पराक्रमी योद्ध्यासह, जो शत्रूंच्या मांसासाठी आतुर होता.
يَجُرُّ بَحْرَ خَمِيسٍ فوقَ سابِحَةٍ
يرمي بموجٍ من الأبطالِ ملتطمِते ﷺ वेगवान घोड्यांवर स्वार होऊन, समुद्रासारख्या सैन्याचे नेतृत्व करतात, जे एकमेकांवर आदळणाऱ्या शूरवीरांच्या लाटा फेकत होते.
من كلِّ منتدبٍ لله محتسبٍ
يَسْطو بِمُسْتَأْصِلٍ لِلْكُفْرِ مُصطَلِمप्रत्येकजण अल्लाहसाठी समर्पित, त्याच्या प्रतिफळाची अपेक्षा करणारा, जो कुफ्र (नास्तिक्य) समूळ नष्ट करणाऱ्या शस्त्राने प्रहार करतो.
حتَّى غَدَتْ مِلَّةُ الإسلام وهْيَ بِهِمْ
مِنْ بَعْدِ غُرْبَتِها مَوْصُولَةَ الرَّحِمत्यांच्या प्रयत्नांमुळे इस्लामचा धर्म, आपल्या परकेपणाच्या काळानंतर, दृढपणे स्थापित झाला आणि नातेसंबंधांनी जोडला गेला.
مكفولةً أبداً منهم بخيرٍ أبٍ
وخير بعلٍ فلم تيتم ولم تئمِत्यांच्याद्वारे तो नेहमीच सुरक्षित राहिला, जणू सर्वोत्तम पित्याकडून आणि सर्वोत्तम पतीकडून, त्यामुळे तो अनाथ राहिला नाही किंवा संरक्षणाविना राहिला नाही.
هُم الجِبالُ فَسَلْ عنهمْ مُصادِمَهُمْ
ماذا رأى مِنْهُمُ في كلِّ مُصطَدَمते पर्वतांसारखे आहेत, म्हणून त्यांच्या शत्रूंना विचारा की प्रत्येक युद्धात त्यांना त्यांच्याकडून काय अनुभवायला मिळाले.
وسل حُنيناً وسل بدراً وسلْ أُحُداً
فُصُولَ حَتْفٍ لهُمْ أدْهَى مِنَ الوَخَمआणि हुनैनला विचारा, बद्रला विचारा, आणि उहुदला विचारा, कारण ते त्यांच्या शत्रूंसाठी मृत्यूच्या अशा कथा सांगतात, ज्या कोणत्याही महामारीपेक्षा भयंकर होत्या.
المصدري البيضَ حُمراً بعدَ ما وردت
من العدا كلَّ مُسْوَّدٍ من اللممِते असे आहेत ज्यांनी आपल्या पांढऱ्या तलवारी लाल केल्या, शत्रूंमधील प्रत्येक काळ्या केसांच्या शत्रूला भेटल्यानंतर.
وَالكاتِبِينَ بِسُمْرِ الخَطِّ مَا تَرَكَتْ
أقلامهمْ حرفَ جسمٍ غبرَ منعجمِआणि ते असे लेखक आहेत ज्यांनी आपल्या तपकिरी भाल्यांनी असे लेखन केले की, त्यांच्या लेखण्यांनी शरीराचा कोणताही भाग न भेदलेला सोडला नाही.
شاكي السِّلاحِ لهم سيمى تميزهمْ
والوردُ يمتازُ بالسيمى عن السلمِते शस्त्रसज्ज आहेत आणि त्यांची एक विशिष्ट ओळख आहे, जसे गुलाब आपल्या विशिष्ट लक्षणांमुळे बाभळीच्या झाडापेक्षा वेगळा दिसतो.
تُهدى إليكَ رياحُ النصرِ نشرهمُ
فتحسبُ الزَّهرَ في الأكمامِ كلَّ كميविजयाचे वारे त्यांचा सुगंध तुमच्याकडे घेऊन येतात, आणि तुम्हाला प्रत्येक योद्धा कळीतील फुलासारखा वाटतो.
كأنهمْ في ظهورِ الخيلِ نبتُ رُباً
مِنْ شِدَّةِ الحَزْمِ لاَ مِنْ شِدَّةِ الحُزُمघोड्यांच्या पाठीवर ते टेकड्यांवरील रोपांसारखे दृढ दिसतात, त्यांच्या दृढ निश्चयामुळे, केवळ त्यांच्या खोगीरांच्या ताकदीमुळे नव्हे.
طارت قلوبُ العدا من بأسهمِ فرقاً
فما تُفَرِّقُ بين البهم والبُهمِत्यांच्या सामर्थ्यामुळे शत्रूंची हृदये भीतीने उडून गेली, त्यामुळे त्यांना दुर्बळ आणि बलवान यांच्यातील फरकही कळेनासा झाला.
ومن تكنْ برسول الله نصرتُه
إن تلقهُ الأُسدُ في آجامها تجمِज्याला अल्लाहच्या पैगंबरांकडून ﷺ मदत मिळते, त्याला सिंह त्यांच्या गुहांमध्ये भेटले तरी ते शांत होतील.
ولن ترى من وليٍّ غير منتصرِ
بهِ ولا مِنْ عَدُوّ غَيْرَ مُنْقصمِआणि तुम्हाला त्यांचा ﷺ असा कोणताही मित्र दिसणार नाही जो त्यांच्यामुळे विजयी झाला नाही, किंवा असा कोणताही शत्रू दिसणार नाही जो पूर्णपणे पराभूत झाला नाही.
أحلَّ أمَّتَهُ في حرزِ ملَّتهِ
كاللَّيْثِ حَلَّ مَعَ الأشبال في أجَمत्यांनी ﷺ आपल्या समुदायाला आपल्या धर्माच्या आश्रयात सुरक्षित ठेवले, जसा सिंह आपल्या पिल्लांसह घनदाट झुडपात सुरक्षित राहतो.
كمْ جدَّلَتْ كلماتُ اللهِ من جدلٍ
فيهِ وكم خَصَمَ البُرْهانُ مِنْ خَصِمِअल्लाहच्या शब्दांनी त्यांच्याविषयी कितीतरी वाद मिटवले, आणि कितीतरी शत्रूंना स्पष्ट पुराव्याने पराभूत केले.
كفاكَ بالعِلْمِ في الأُمِيِّ مُعْجِزَةً
في الجاهليةِ والتأديبِ في اليتمِनिरक्षर पैगंबरांमधील ﷺ ज्ञान हेच तुमच्यासाठी एक चमत्कार पुरेसे आहे, अज्ञानाच्या काळात, आणि त्यांच्या अनाथपणातही त्यांची परिपूर्ण शिस्त.
خَدَمْتُهُ بِمَديحٍ أسْتَقِيلُ بِهِ
ذُنُوبَ عُمْرٍ مَضَى في الشِّعْرِ والخِدَمमी त्यांची ﷺ या स्तुतीने सेवा केली आहे, ज्याद्वारे मी कवितेत आणि इतरांची सेवा करण्यात घालवलेल्या आयुष्यातील पापांसाठी क्षमा मागतो.
إذ قلداني ما تُخشى عواقبهُ
كَأنَّني بهما هَدْيٌ مِنَ النَّعَمकारण त्यांनी (कविता आणि सेवा) मला अशा गोष्टींनी बांधले, ज्यांच्या परिणामांची मला भीती वाटते, जणू मी त्यांच्यामुळे बळी देण्याचा प्राणी आहे.
أطَعْتُ غَيَّ الصِّبَا في الحَالَتَيْنِ ومَا
حصلتُ إلاَّ على الآثامِ والندمِमी तारुण्याच्या मूर्खपणाचे दोन्ही अवस्थांमध्ये पालन केले, आणि मला पाप आणि पश्चात्ताप याशिवाय काहीही मिळाले नाही.
فياخسارةَ نفسٍ في تجارتها
لم تشترِ الدِّينَ بالدنيا ولم تَسُمِअरेरे, आत्म्याच्या या व्यवहारात किती मोठे नुकसान झाले! कारण त्याने या क्षणभंगुर जगाच्या बदल्यात धर्म विकत घेतला नाही, किंवा त्याची किंमतही लावली नाही.
وَمَنْ يَبِعْ آجِلاً منهُ بِعاجِلِهِ
يَبِنْ لهُ الغَبْنُ في بَيْعِ وَفي سَلَمِआणि जो कोणी आपले शाश्वत परलोक आपल्या क्षणिक ऐहिक लाभासाठी विकतो, त्याला प्रत्येक व्यवहारात, तात्काळ असो वा विलंबित, मोठे नुकसान स्पष्टपणे दिसेल.
إنْ آتِ ذَنْباً فما عَهْدِي بِمُنْتَقِضٍ
مِنَ النبيِّ وَلا حَبْلِي بِمُنْصَرِمِजरी मी एखादे पाप केले तरी, पैगंबरांशी ﷺ माझा करार तुटलेला नाही, आणि त्यांच्याशी माझे नाते कधीही तुटणार नाही.
فإنَّ لي ذمةً منهُ بتسميتي
مُحمداً وَهُوَ الخَلْيقِ بالذِّمَمِकारण मला त्यांच्याकडून ﷺ माझ्या 'मुहम्मद' या नावामुळे संरक्षणाचे वचन मिळाले आहे, आणि ते ﷺ खरोखरच असे करार पाळण्यास सर्वात योग्य आहेत.
إنْ لَمْ يَكُن في مَعادِي آخِذاً بِيَدِي
فضلاً وإلا فقلْ يازَلَّةَ القدمِजर ते ﷺ पुनरुत्थानाच्या दिवशी कृपापूर्वक माझा हात धरणार नाहीत, तर खरोखरच कोणी म्हणेल, "अरेरे, किती मोठी घसरण झाली!"
حاشاهُ أنْ يحرمَ الرَّاجي مكارمهُ
أو يرجعَ الجارُ منهُ غيرَ محترمِत्यांच्याकडून ﷺ अशी अपेक्षा करणे अशक्य आहे की ते आशा करणाऱ्याला आपल्या उदार गुणांपासून वंचित ठेवतील, किंवा त्यांच्या संरक्षणाची अपेक्षा करणारा सन्मानाशिवाय परत जाईल.
ومنذُ ألزمتُ أفكاري مدائحهُ
وَجَدْتُهُ لِخَلاصِي خيرَ مُلْتَزِمआणि जेव्हापासून मी माझे विचार त्यांच्या ﷺ स्तुतीसाठी समर्पित केले आहेत, तेव्हापासून मला ते माझ्या मुक्तीसाठी सर्वोत्तम हमीदार वाटले आहेत.
وَلَنْ يَفُوتَ الغِنى مِنْهُ يداً تَرِبَتْ
إنَّ الحَيا يُنْبِتُ الأزهارَ في الأكَمِआणि त्यांची ﷺ अफाट उदारता कधीही दरिद्री हातापर्यंत पोहोचण्यास कमी पडणार नाही, कारण खरोखरच, जीवन देणारा पाऊस टेकड्यांवरही फुले फुलवतो.
وَلَمْ أُرِدْ زَهْرَةَ الدُّنْيا التي اقتطَفَتْ
يدا زُهيرٍ بما أثنى على هرمِमला या जगाचे क्षणभंगुर फूल नको होते, जे झुहैरने हरमची स्तुती करून तोडले होते.
يا أكرَمَ الخلق مالي مَنْ أَلُوذُ به
سِوَاكَ عندَ حلولِ الحادِثِ العَمِمِहे सृष्टीतील सर्वोत्तम ﷺ, जेव्हा व्यापक आपत्ती कोसळते, तेव्हा तुमच्याविण मला अन्य आधार नाही, ज्याच्या मध्यस्थीने मी अल्लाहकडे विनवू शकेन.
وَلَنْ يَضِيقَ رَسولَ الله جاهُكَ بي
إذا الكريمُ تَحَلَّى باسْمِ مُنْتَقِمِआणि हे अल्लाहचे पैगंबर ﷺ, माझे अस्तित्व तुमच्या उच्च स्थानाला कमी करणार नाही, जरी सर्व उदार परमेश्वर 'बदला घेणारा' या नावाने स्वतःला सुशोभित करत असला तरी.
فإنَّ من جُودِكَ الدنيا وَ ضَرَّتها
ومن علومكَ علمَ اللوحِ والقلمِकारण तुमच्या ﷺ असीम उदारतेतूनच हे जग आणि परलोक दोन्ही उत्पन्न झाले आहेत, आणि तुमच्या ﷺ गहन ज्ञानातूनच 'लौह-ए-महफूझ' (संरक्षित फलक) आणि 'कलम' (लेखणी) चे ज्ञान आले आहे.
يا نَفْسُ لا تَقْنَطِي مِنْ زَلَّةٍ عَظُمَتْ
إنَّ الكَبائرَ في الغُفرانِ كاللَّمَمِहे माझ्या आत्म्या, कितीही मोठे पाप असले तरी निराश होऊ नकोस, कारण खरोखरच, ईश्वरी क्षमतेच्या विशालतेत, मोठी पापेही लहान चुकांसारखी आहेत.
لعلَّ رحمةَ ربي حين يقسمها
تأتي على حسب العصيانِ في القسمِकदाचित माझ्या पालनकर्त्याची दया, जेव्हा तो तिचे वाटप करेल, तेव्हा ती वाटपात अवज्ञा (पाप) च्या प्रमाणानुसार येईल.
ياربِّ واجعل رجائي غير منعكسٍ
لَدَيْكَ وَاجعَلْ حِسابِي غَيرَ مُنْخَزِمِहे पालनकर्त्या, माझी तुझ्यावरील आशा कधीही व्यर्थ जाऊ देऊ नकोस, आणि माझा हिशोब निर्दोष ठेव.
والطفْ بعبدكَ في الدارينَِّ إن لهُ
صبراً متى تدعهُ الأهوالُ ينهزمِआणि तुझ्या सेवकावर दोन्ही जगात दया कर, कारण त्याची सहनशीलता, जेव्हा संकटे त्याला आव्हान देतात, तेव्हा ती लगेच ढासळते.
وائذنْ لِسُحْبِ صلاةٍ منكَ دائمةٍ
على النبيِّ بمنهلٍّ ومنسجمِआणि तुझ्याकडून ﷺ पैगंबरांवर सतत आशीर्वादरूपी ढगांना परवानगी दे, जे मुबलक आणि अखंडपणे बरसत राहतील.
ما رَنَّحَتْ عَذَباتِ البانِ ريحُ صَباً
وأطْرَبَ العِيسَ حادي العِيسِ بِالنَّغَمِजोपर्यंत पूर्वेकडील वारा बान वृक्षाच्या नाजूक फांद्यांना डोलवतो, आणि उंटांचा चालक आपल्या मधुर गाण्याने उंटांना आनंदित करतो.