Allohga iymon
Allohga iymon — bu oddiy nazariy g‘oya yoki aql ziyofati emas; u har bir insonning fitratiga chuqur singib ketgan. Qanchalik inson dunyoning so‘nggi zavqlariga berilsa ham, qiynoq yoki sinov paytida u yaratuvchisiga yuzlanadi va Unga murojaat qiladi; bunday hollarda qalb uning yaratuvchisini tanib, bunday buyuk ma’budi inkor etish mumkin emasligini anglaydi.
Aql bizga har bir cheklangan mavjudotning yaratuvchisi bo‘lishi zarurligini ko‘rsatadi: insonning urug‘dan boshlab butun bir shaklga aylanib yetilishi, koinotning betakror tartibi va narsalar o‘rtasidagi muloqot — bularning barchasi ortida bilimli va hikmatli Zotning turganini ko‘rsatadi. Sog‘lom aql materiya o‘z-o‘zidan yaratilganini yoki tasodif butun bu nizomni paydo qilganini qabul qila olmaydi.
Allohni bilish va tan olish Uning oyatlari — tabiat va Qur’ondagi dalillar orqali keladi; bu dalillar fitrat va aqlni birdek uyg‘otadi. Mo‘min Allohni koinotning Yaratuvchisi va Egasi deb taniganida, Unga yagona iloh sifatida ibodat qiladi, foyda yoki zarar so‘rashni faqat Udan kutadi va buyuk payg‘ambarlar yo‘lini kuzatadi — ularning yuraklari va amallari faqat Allohga qarashli bo‘lgan.
Chin iymon mo‘minning amaliy hayotida namoyon bo‘ladi: u faqat qalbiy e’tiqod emas, balki Allohning amrlariga itoat va amal qilishda ham ko‘rinadi. Allohni sevish va Uningdan qo‘rqish — ibodat ruhidir, u mo‘minning har kungi oddiy ishini samimiy niyat bilan amalga oshirilsa, ibodatga aylanib, mo‘minni Nabi Muhammad ﷺning keltirgan hidoyatiga ergashtiradi.
الإيمان بالله ليس مجرد فكرة نظرية أو ترفاً عقلياً، بل هو فطرة راسخة في أعماق كل إنسان. إن النفس البشرية، مهما حاول المرء حجبها بالشهوات أو غطّاها بالانشغال بالماديات، تعود عند الشدائد والأخطار لتنادي خالقها وتلجأ إليه، مدركةً بعقلها الباطن أن لهذا الكون رباً قديراً، وأن وجودها لا يمكن أن يكون مصادفة محضة بلا صانع.
يعلمنا العقل أن كل شيء في هذا الكون المحدود يحتاج إلى مُوجد، فالتفكر في عظمة خلق الإنسان من نطفة إلى إنسان متكامل، والنظام الدقيق الذي يسير عليه الكون، والروابط بين الأشياء؛ كل ذلك يقطع بأن وراء هذا الوجود إلهاً عليماً حكيماً. إن العقل السليم يقف عاجزاً عن تصور أن المادة خلقت نفسها أو أن المصادفة أوجدت هذا النظام البديع.
إن معرفة الله تأتي من خلال التأمل في آياته الكونية والقرآنية التي تخاطب الفطرة والعقل معاً. فعندما يدرك المسلم أن الله هو الخالق والمالك لهذا الكون، فإنه يوحده في ألوهيته، لا يشرك معه أحداً في عبادته، ولا يطلب النفع أو دفع الضر إلا منه، متأسياً في ذلك بمسيرة الأنبياء عليهم السلام الذين وجهوا قلوبهم وأعمالهم لله وحده.
يظهر الإيمان الصادق في عمل المؤمن وسلوكه، فهو لا يقتصر على العقيدة القلبية، بل يتجلى في الطاعة والامتثال لأوامر الله. إن حب الله وخوفه هما روح العبادة التي تحول حياة المؤمن إلى سلسلة متصلة من الأعمال النافعة، حيث يتحول العمل اليومي العادي بصدق النية والإخلاص إلى عبادة يبتغي بها المؤمن وجه ربه، متبعاً في ذلك ما جاء به النبي محمد ﷺ.