القسم الخامس: نظام الحياة الاجتماعية في الإسلام
အပိုင်း ၅: အစ္စလာမ်၏ လူမှုဘဝ စနစ်
الباب الأول: اللباس والزينة والسكن
အခန်း ပထမ: အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ခြင်းနှင့် နေထိုင်ရာ
قال رسول الله ﷺ «لا تَتْرُكُوا النَّارَ فِي بُيُوتِكُمْ حِينَ تَنَامُونَ».
ပရောဖက် မုဟာမဒ် ﷺ က ပြောပါသည်။ «အိပ်ချိန်တွင် သင်တို့အိမ်များထဲ မီးကို မထားပါနဲ့။»
قال رسول الله ﷺ «لا يَنْظُرُ اللهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاءَ».
ပရောဖက် မုဟာမဒ် ﷺ က ပြောပါသည်။ «ဘုရားသခင်သည် ဂုဏ်ယူမှုကြောင့် သူ့အဝတ်ကို ဆွဲဆန့်ထားသောသူကို မမြင်ပါ။»
قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا عِنْدَ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ بِخَلْقِ الله».
ပရောဖက် မုဟာမဒ် ﷺ က အာစ္ရှာကို ပြောကြားပါသည်။ «န့်ကဿာနေ့၌ ဘုရားသခင်ရှေ့တွင် အပြစ်ဒဏ် အကြီးဆုံးခံရမည့်လူများမှာ ဘုရားသခင်၏ ဖန်တီးမှုကို နှိုင်းယှဉ်၍ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖန်တီးမှုနှင့် တူအောင် ကြိုးစားသူများဖြစ်ကြသည်။»
الباب الثاني: الطعام والشراب
အခန်း ဒုတိယ: အစားအစာနှင့် သောက်စရာ
قال رسول الله ﷺ «اجْتَمِعُوا عَلَى طَعَامِكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللهِ عَلَيْهِ يُبَارَكْ لَكُمْ فِيهِ».
ဘုရားသခင်၏ သံတော် မုဟမက် ﷺ က ပြောကြားခဲ့သည်၊ “မိမိတို့၏ အစားအစာပေါ်တွင် စုပေါင်းစားကြပြီး ဘုရား၏ အမည်ကို ဖတ်ဆိုလိုက်ပါ၊ ထို့ကြောင့် အစားအသောက်၌ သင်တို့အတွက် ကောင်းမြတ်မှု ရရှိမည်။”
قال رسول الله ﷺ «بَيْتٌ لا تَمْرَ فِيهِ جِيَاعٌ أَهْلُهُ».
မုဟမက် ﷺ က ပြောသည်၊ “တမားမရှိသော အိမ်တွင် အိမ်သူအိမ်သားများမှာ စားလို့မီခြင်းမရှိသော အခြေပင် ဖြစ်ကြသည်။”
قال رسول الله ﷺ «غَطُّوا الإِنَاءَ، وأَوْكُوا السِّقَاءَ، وَأَغْلِقُوا الأَبْوَابَ، وَأَطْفِئُوا السِّرَاجَ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَحُلُّ سِقَاءً، وَلَا يَفْتَحُ بَابًا، وَلَا يَكْشِفُ إِنَاءً، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ أَحَدُكُمْ إِلَّا أَنْ يَعْرُضَ عَلَى إِنَائِهِ عُودًا وَيَذْكُرَ اسْمَ اللهِ فَلْيَفْعَلْ، فَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ عَلَى أَهْلِ الْبَيْتِ بَيْتَهُمْ».
မုဟမက် ﷺ က ပြောသည်၊ “ပန်းကန်များကို ဖုံးလွှမ်းထားပါ၊ ရေသင်္ဘော(သို့) ရေထုတ်ပိုင်းများကို ချုပ်ဆွဲထားပေးပါ၊ တံခါးများကို ပိတ်ထားပါ၊ မီးလင်းကို ဖျက်ပစ်ပါ။ အကြောင်းမှာ ရာဇာတစ်ပါးသည် ရေချိုးတာကို ချုပ်မထား၊ တံခါးကို ဖွင့်မထား၊ ပန်းကန်ကို ဖော်မချေ။ သင်တို့ထဲမှ မည်သူမဆို ပန်းကန်ပေါ်သို့ သစ်သားတံတစ်လက်ထား၍ ဘုရားအမည်ကို ပြောလိုက်နိုင်လျှင် ထိုအတိုင်း သင့်လုပ်ပါ။ အကယ်၍ မလုပ်နိုင်ပါက ‘الفوَيْسِقَة’ ဟု ခေါ်သော အရာသည် အိမ်သူအိမ်သားတို့၏ အိမ်ပေါ် မီးရှို့တတ်ပါသည်။”
قال رسول الله ﷺ «مَا مَلأَ آدَمِيٌّ وِعَاءً شَرًّا مِنْ بَطْنِهِ بِحَسْبِ ابْنِ آدَمَ أُكُلاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ فَإِنْ كَانَ لا مَحَالَةَ، فَثُلُثٌ لِطَعَامِهِ، وَثُلُثٌ لِشَرَابِهِ، وَثُلُثٌ لِنَفَسِهِ».
မုဟမက် ﷺ က ပြောသည်၊ “လူသား၏ ဝမ်းထဲကို အလွန်ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်တက်ခြင်းထက် အနည်းငယ်သာ စားသုံးသင့်သည်။ ابن آدم အတွက် ခါးကို သက်သာစေမည့် အနည်းငယ်သော အစားအစာလောက်ပဲ လုံလောက်သည်။ အကယ်၍ မဖြစ်မနေ စားရမည်ဆိုပါက တစ်ပုံကို အစာအတွက်၊ တစ်ပုံကို ရေသောက်ရန်၊ တစ်ပုံကို အသက်ရှူရန် ထားပါ။”
قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، أَكْرِمِي كَرِيمَكِ، فَإِنَّهَا مَا نَفَرَتْ عَنْ قَوْمٍ قَطُّ فَعَادَتْ إِلَيْهِمْ».
မုဟမက် ﷺ က အာရှာအား ပြောသည်၊ “အာရှာရေ၊ မင်းဧည့်ခံရမည့် ကရိမ်(ကောင်းပြုသူ) ကို ဂုဏ်ပြုပြီး ဆက်ဆံပါ၊ သူမသည် တစ်ခါမှ ကိုးကားထားသော လူစုတစ်စုကို စွန့်ခွာ၍ ပြန်လာသော အရိုးမဟုတ်ပါ။”
«نَهَى النَّبِيُّ ﷺ أَنْ يُتَنَفَّسَ فِي الإِنَاءِ، أَوْ يُنْفَخَ فِيهِ».
နဘီ ﷺ က ပန်းကန်ထဲတွင် အသက်ရှူထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပန်းကန်အတွင်းသို့ လေထွက်ဖို့ မုတ်ဆိတ်ဖြင့် မုတ်ဆက်ခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့သည်။
الباب الثالث: الصيد والذبائح والأضاحي
အခန်း တတိယ: အမဲဖမ်းခြင်း၊ သတ်၍ စားသုံးသော တိရစ္ဆာန်များနှင့် အနှစ်သက်ဖြင့် သတ်၍ ပေးအပ်သော သတ္တဝါများ (အဒူဟာ)
«نَهَى النَّبِيُّ ﷺ أَنْ يُقْتَلَ شَيْءٌ مِنَ الدَّوَابِ صَبْرًا».
နဘီ ﷺ က တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကို စိတ်ရှည်ဖြစ်ဖို့အတွက် သတ်ပစ်ရန် တားမြစ်ခဲ့သည်။