Malaikalarga imon

Musulmon odam malaikalarga, Allohning yaratgan mavjudotlaridan ekanligiga imon keltiradi; Ularni mutlaq itoat va tanzihga (doimiy tasbihga) sazovor qilib tanlagan. Ular asl holatida insonlarga ko'rinmaydigan nuroniy mavjudotlardir, biroq Alloh ularga zarurat tug‘ilganda jismoniy shakllarga kirish qobiliyatini bergan — xuddi payg‘ambarlarni ziyorat qilganlarida bo‘lgani kabi. Ularning vazifalari turlicha: Allohning amrlarini bajarish, vahiyni yetkazish, olam ishlarini boshqarish, bandalarning amallarini yozish, mo‘minlarni himoya qilish va ularni mustahkamlash kabilardan iborat.

Jinlar Alloh tomonidan olovdan yaratilgan boshqa bir lohiy mavjudotlar bo‘lib, ular ham insonlar singari mas’ul va hisob-kitob qilinuvchilardir; imonli solihlar va itoatni buzgan gunohkorlarga bo‘linadi. Biz ularni asl qiyofasida ko‘ra olmaymiz, ammo ular bizni ko‘radi — bu ularning mavjudligini idrok etishdagi farqlarga izoh bo‘ladi. Ular g‘aybni bilmaydilar, ularning hayoti olamdagi Allohning sun’iyatlariga bo‘ysunadi, va ular Allohning iznisiz hech kimga zarar yoki foyda yetkazolmaydilar.

Shaytonlar jinlarning kofirlari bo‘lib, ularni insonlarga qarshi chiqish va vasvasaga solish yo‘lida Iblis boshqaradi. Ularning qudrati asosan vasvasa solish va yomonlikni go‘zallashtirish bilan cheklangan; ular bandalarga majburan hukm o‘rnatish vakolatiga ega emaslar. Alloh zikriga yopishib, o‘zini to‘g‘ri yo‘lga solgan mo‘min ularning hiylalaridan panoh topadi, holbuki nafsiga ergashib Rabbini unutgan kishi ularning makriga tushadi.

Malaika va jinlarga imon hamda bu g‘ayb olamining mavjudligiga qat’iy e’tiqod mo‘min qalbida Allohni ulug‘lashni kuchaytiradi. Inson malaikalar uning ishlarini kuzatib, so‘zlarini yozib borishini bilsa, bu uni sirida va oshkorada Allohni yodda tutib yashashga, shayton vasvasalaridan Allohdan panoh so‘rashga undaydi; natijada axloqiy jihatdan mustahkamlanib, Allohning mukofoti va rahmatini umid qilib itoat va gunohlardan tiyilish tarafiga yetaklanadi.

يؤمن المسلم بالملائكة كخلق من خلق الله، اصطفاهم للطاعة المطلقة والتسبيح الدائم. هم كائنات نورانية غير مرئية للبشر في هيئتها الأصلية، لكن الله منحهم القدرة على التشكل بأشكال مادية عند الحاجة، كما حدث في زيارتهم للأنبياء. وظيفتهم تتنوع بين تنفيذ أوامر الله، وحمل الوحي، وتدبير شؤون الكون، وتسجيل أعمال العباد، وحماية المؤمنين وتثبيتهم.

أما الجن، فهم خلق آخر أوجده الله من نار، وهم مكلفون ومحاسبون تماماً كالبشر، ينقسمون إلى مؤمنين صالحين وعصاة متمردين. نحن لا نراهم في صورتهم الأصلية، لكنهم يروننا، مما يفسر التفاوت في إدراك وجودهم. وهم لا يعلمون الغيب، وحياتهم تخضع لسنن الله في الكون، ولا يملكون ضراً ولا نفعاً إلا بإذنه تعالى.

الشياطين هم كفار الجن، يقودهم إبليس في معاداة البشر وسلوك طريق الإغواء. إن قدرتهم تقتصر على الوسوسة وتزيين الشر، ولا يملكون سلطاناً قسرياً على العباد. فالمؤمن الذي يتمسك بذكر الله ويستقيم على أمره، يكون في حصن من مكائدهم، بينما يسقط في حبائلهم من يتبع هواه ويغفل عن ربه.

تثمر عقيدة الإيمان بالملائكة والجن واليقين بوجود هذا العالم الغيبي تعظيماً لله في قلب المؤمن. حين يعلم الإنسان أن هناك ملائكة ترقب أفعاله وتكتب أقواله، يدفعه ذلك إلى مراقبة الله في سره وعلنه، والاستعاذة من وساوس الشيطان، مما يقوي الجانب الأخلاقي ويدفع نحو الطاعة وتجنب المعاصي رجاءً في ثواب الله ورحمته.