القسم السادس: الآداب والأخلاق
छैटौं खण्ड: शिष्टाचार र नैतिकता
الباب الأول: السيرة النبوية والشمائل والإعجاز
पहिलो अध्याय: पैगम्बरको जीवनी, गुणहरू र चमत्कारहरू
قال رسول الله ﷺ «يَا أَنْجَشَةُ، رُوَيْدَكَ سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'हे अन्जशा! यी काँचका भाँडाहरू (महिलाहरू) लाई बिस्तारै हाँक।'
الباب الثاني: فضائل الأنبياء والصحابة والأعمال
दोस्रो अध्याय: नबीहरू, सहाबीहरू र कार्यहरूको गुण
قال رسول الله ﷺ «أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللهِ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا، ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "अल्लाहलाई सबैभन्दा प्रिय कार्यहरू समयमा नमाज पढ्नु, त्यसपछि आमाबुबाप्रति दयालु हुनु, त्यसपछि अल्लाहको मार्गमा जिहाद गर्नु हो।"
قال رسول الله ﷺ «خَيْرُ بَيْتٍ فِي الْمُسْلِمِينَ بَيْتٌ فِيهِ يَتِيمٌ يُحْسَنُ إِلَيْهِ، وَشَرُّ بَيْتٍ فِي الْمُسْلِمِينَ بَيْتٌ فِيهِ يَتِيمٌ يُسَاءُ إِلَيْهِ، أَنَا وَكَافِلُ الْيَتِيمِ فِي الْجَنَّةِ هَكَذَا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "मुसलमानहरूमध्ये सबैभन्दा राम्रो घर त्यो हो जहाँ अनाथलाई राम्रो व्यवहार गरिन्छ, र मुसलमानहरूमध्ये सबैभन्दा खराब घर त्यो हो जहाँ अनाथलाई नराम्रो व्यवहार गरिन्छ। म र अनाथको संरक्षक जन्नतमा यसरी सँगै हुनेछौं।"
قال رسول الله ﷺ «صَنَائِعُ الْمَعْرُوفِ تَقِي مَصَارِعَ السُّوءِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "राम्रा कार्यहरूले खराब अन्त्य (दुर्भाग्य) बाट बचाउँछन्।"
قال رسول الله ﷺ «مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "जसले कुनै राम्रो कामको लागि मार्गदर्शन गर्छ, उसलाई त्यो काम गर्ने व्यक्तिको जस्तै सवाब (पुण्य) प्राप्त हुन्छ।"
قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً حَسَنَةً كَانَ لَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ، وَمَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "जसले इस्लाममा कुनै राम्रो परम्परा (सुन्नत) सुरु गर्छ, उसलाई त्यसको सवाब र उसको पछि त्यसलाई पालन गर्नेहरूको सवाब पनि प्राप्त हुन्छ, उनीहरूको सवाबमा कुनै कमी नगरी। र जसले इस्लाममा कुनै खराब परम्परा सुरु गर्छ, उसलाई त्यसको पाप र उसको पछि त्यसलाई पालन गर्नेहरूको पाप पनि लाग्छ, उनीहरूको पापमा कुनै कमी नगरी।"
الباب الرابع: الأدب والأخلاق والرقائق
चौथो अध्याय: शिष्टाचार, नैतिकता र आत्मिक शुद्धीकरण
«اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ».
अन्यायमा परेका व्यक्तिको प्रार्थनाबाट डराऊ, किनकि अल्लाह र उसको प्रार्थनाको बीचमा कुनै पर्दा हुँदैन।
قال رسول الله ﷺ «اتَّقُوا الظُّلْمَ فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَاتَّقُوا الشُّحَّ فَإِنَّ الشُّحَّ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ حَمَلَهُمْ عَلَى أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'अन्यायबाट बच, किनकि अन्याय कयामतको दिन अन्धकार हुनेछ। र लोभबाट बच, किनकि लोभले तिमीभन्दा अघिका मानिसहरूलाई नष्ट गर्यो; यसले उनीहरूलाई एकअर्काको रगत बगाउन र उनीहरूका लागि वर्जित कुराहरूलाई वैध बनाउन प्रेरित गर्यो।'
قال رسول الله ﷺ «أَثْقَلُ شَيْءٍ فِي مِيزَانِ الْمُؤْمِنِ خُلُقٌ حَسَنٌ، إِنَّ اللهَ يَبْغَضُ الْفَاحِشَ الْمُتَفَحِّشَ البذيء».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'मोमिनको तराजुमा सबैभन्दा भारी चीज असल चरित्र हो। निश्चय नै, अल्लाह अशिष्ट, अश्लील र अभद्र व्यक्तिलाई घृणा गर्नुहुन्छ।'
قال رسول الله ﷺ «أَحْبِبْ حَبِيبَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ بَغِيضَكَ يَوْمًا مَا، وَأَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ حَبِيبَكَ يَوْمًا مَا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'आफ्नो प्रियजनलाई मध्यम रूपमा माया गर, किनकि ऊ कुनै दिन तिम्रो शत्रु बन्न सक्छ। र आफ्नो शत्रुलाई मध्यम रूपमा घृणा गर, किनकि ऊ कुनै दिन तिम्रो प्रियजन बन्न सक्छ।'
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَحَبَّ الله عَبْدًا حَمَاهُ الدُّنْيَا كَمَا يَحْمِي أَحَدُكُمْ سَقِيمَهُ الْمَاءَ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'जब अल्लाहले कुनै बन्दालाई माया गर्नुहुन्छ, तब उहाँले उसलाई संसारबाट त्यसरी नै बचाउनुहुन्छ जसरी तिमीहरूमध्ये कसैले आफ्नो बिरामीलाई पानीबाट बचाउँछ।'
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَحَبَّ الله عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنَّ الله يُحِبُّ فُلَانًا فَأَحِبَّهُ فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ، فَيُنَادِي جِبْرِيلُ فِي أَهْلِ السَّمَاءِ إِنَّ الله يُحِبُّ فُلَانًا فَأَحِبُّوهُ فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ، ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي الأَرْضِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'जब अल्लाहले कुनै बन्दालाई माया गर्नुहुन्छ, तब उहाँले जिब्रिललाई बोलाउनुहुन्छ र भन्नुहुन्छ: 'निश्चय नै, अल्लाहले फलानोलाई माया गर्नुहुन्छ, त्यसैले तिमी पनि उसलाई माया गर।' तब जिब्रिलले उसलाई माया गर्छन्। त्यसपछि जिब्रिलले आकाशका बासिन्दाहरूलाई बोलाएर भन्छन्: 'निश्चय नै, अल्लाहले फलानोलाई माया गर्नुहुन्छ, त्यसैले तिमीहरू पनि उसलाई माया गर।' तब आकाशका बासिन्दाहरूले उसलाई माया गर्छन्। त्यसपछि पृथ्वीमा उसको लागि स्वीकार्यता राखिन्छ।'
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدٍ خَيْرًا عَسَّلَهُ، قِيلَ: كَيْفَ يُعَسِلُهُ؟ قال: يَفْتَحُ لَهُ عَمَلًا صَالِحًا قَبْلَ مَوْتِهِ ثُمَّ يَقْبِضُهُ عليه».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'जब अल्लाहले कुनै बन्दाको लागि भलाइ चाहनुहुन्छ, तब उहाँले उसलाई 'मधुर' बनाउनुहुन्छ।' सोधियो: 'उहाँले उसलाई कसरी 'मधुर' बनाउनुहुन्छ?' उहाँले भन्नुभयो: 'उहाँले उसको मृत्युभन्दा पहिले उसको लागि एउटा असल कार्यको ढोका खोलिदिनुहुन्छ, र त्यसैमा उसको आत्मा लिनुहुन्छ।'
قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدِهِ الْخَيْرَ عَجَّلَ لَهُ الْعُقُوبَةَ فِي الدُّنْيَا، وَإِذَا أَرَادَ الله بِعَبْدِهِ الشَّرَّ أَمْسَكَ عَنْهُ بِذَنْبِهِ، حَتَّى يُوَافِي بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'जब अल्लाहले आफ्नो बन्दाको लागि भलाइ चाहनुहुन्छ, तब उहाँले उसको सजाय यस संसारमा नै छिटो दिनुहुन्छ। र जब अल्लाहले आफ्नो बन्दाको लागि खराबी चाहनुहुन्छ, तब उहाँले उसको पापको लागि सजाय रोकिराख्नुहुन्छ, ताकि कयामतको दिन उसलाई पूर्ण रूपमा हिसाब चुक्ता गर्न सकियोस्।'
قال رسول الله ﷺ «أَرْبَعٌ إِذَا كُنَّ فِيكَ فَلَا عَلَيْكَ مَا فَاتَكَ مِنَ الدُّنْيَا: صِدْقُ الحَدِيثِ، وحِفْظُ الأمانَةِ، وَحُسْنُ الخُلُقِ، وَعِفَّةُ مَطْعَمٍ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'चार कुराहरू यदि तिमीमा छन् भने, तिमीले संसारमा जे गुमाए पनि त्यसले तिमीलाई हानि पुर्याउँदैन: बोलीमा सत्यता, अमानतको रक्षा, असल चरित्र, र पवित्र भोजन (वा जीविका)।'
قال رسول الله ﷺ «ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُحِبَّكَ الله، وَازْهَدْ فِيمَا فِي أَيْدِي النَّاسِ يُحِبَّكَ النَّاسُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'संसारमा वैरागी बन, अल्लाहले तिमीलाई माया गर्नुहुनेछ। र मानिसहरूको हातमा भएको कुरामा वैरागी बन, मानिसहरूले तिमीलाई माया गर्नेछन्।'
قال رسول الله ﷺ «أَفْشِ السَّلامَ، وَأَطْعِمِ الطَّعَامَ، وَصِلِ الأَرْحَامَ، وَقُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ، وَادْخُلِ الجَنَّةَ بِسَلامٍ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'सलाम फैलाऊ, खाना खुवाऊ, नाता सम्बन्ध कायम राख, र मानिसहरू सुतिरहेको बेला रातमा नमाज पढ, तब तिमी शान्तिपूर्वक जन्नतमा प्रवेश गर्नेछौ।'
قال رسول الله ﷺ «أَلا أُخْبِرُكُمْ بِأَفْضَلَ مِنْ دَرَجَةِ الصِّيَامِ وَالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ؟ إِصْلَاحُ ذَاتِ البَيْنِ، فَإِنَّ فَسَادَ ذَاتِ البَيْنِ هِيَ الْحَالِقَةُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'के म तिमीहरूलाई रोजा, नमाज र सदकाको दर्जाभन्दा उत्तम कुरा बताऊँ? त्यो हो मानिसहरूबीचको झगडा मिलाउनु, किनकि मानिसहरूबीचको झगडा 'मुण्डन गर्ने' (नष्ट गर्ने) चीज हो।'
قال رسول الله ﷺ «أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِكُمْ مِنْ شَرِّكُمْ؟ خَيْرُكُمْ مَنْ يُرْجَى خَيْرُهُ وَيُؤْمَنُ شَرُّهُ، وَشَرُّكُمْ مَنْ لَا يُرْجَى خَيْرُهُ وَلَا يُؤْمَنُ شَرُّهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'के म तिमीहरूलाई तिमीहरूमध्येका असल र खराब व्यक्तिबारे बताऊँ? तिमीहरूमध्ये असल त्यो हो जसबाट भलाइको आशा गरिन्छ र जसको खराबीबाट सुरक्षित भइन्छ। र तिमीहरूमध्ये खराब त्यो हो जसबाट कुनै भलाइको आशा गरिँदैन र जसको खराबीबाट सुरक्षित भइँदैन।'
قال رسول الله ﷺ «الْبِرُّ حُسْنُ الْخُلُقِ، وَالإِثْمُ مَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ وَكَرِهْتَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ النَّاسُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'पुण्य असल चरित्र हो, र पाप त्यो हो जुन तिम्रो मनमा खट्किन्छ र तिमी चाहँदैनौ कि मानिसहरूले त्यसको बारेमा थाहा पाऊन्।'
قال رسول الله ﷺ «الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'लज्जा सबै भलाइ हो।'
قال رسول الله ﷺ «الرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى، ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: 'दया गर्नेहरूमाथि परम दयालु, बरकतवाला र उच्च अल्लाहले दया गर्नुहुन्छ। पृथ्वीमा भएकाहरूमाथि दया गर, आकाशमा भएकाले तिमीहरूमाथि दया गर्नुहुनेछ।'
قال رسول الله ﷺ «الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «सल्लाह दिने व्यक्ति विश्वसनीय हुन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «الْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «एक मोमिन अर्को मोमिनका लागि भवनजस्तै हो, जसको एक भागले अर्को भागलाई बलियो बनाउँछ।»
قال رسول الله ﷺ «الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يُسْلمُهُ، وَمَنْ كَانَ فِي حَاجَةِ أَخِيهِ كَانَ اللهُ فِي حَاجَتِهِ، وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرُبَاتِ يَوْمِ القِيَامَةِ، وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللهُ يَوْمَ القِيَامَةِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «एक मुस्लिम अर्को मुस्लिमको भाइ हो। उसले उसलाई अन्याय गर्दैन र उसलाई एक्लो छोड्दैन। जसले आफ्नो भाइको आवश्यकता पूरा गर्छ, अल्लाहले उसको आवश्यकता पूरा गर्नुहुन्छ। जसले कुनै मुस्लिमको कष्ट हटाउँछ, अल्लाहले कयामतको दिन उसको कष्टहरूमध्ये एक कष्ट हटाउनुहुन्छ। र जसले कुनै मुस्लिमको दोष लुकाउँछ, अल्लाहले कयामतको दिन उसको दोष लुकाउनुहुन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «المُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ المُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «मुस्लिम त्यो हो जसको जिब्रो र हातबाट अन्य मुस्लिमहरू सुरक्षित रहन्छन्।»
قال رسول الله ﷺ «المُؤْمِنُ الَّذِي يُخَالِطُ النَّاسَ وَيَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنَ المُؤْمِنِ الَّذِي لاَ يُخَالِطُ النَّاسَ وَلاَ يَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «त्यो मोमिन जसले मानिसहरूसँग घुलमिल गर्छ र उनीहरूको दुर्व्यवहारमा धैर्य गर्छ, त्यो मोमिनभन्दा ठूलो सवाब (पुण्य) पाउँछ जसले मानिसहरूसँग घुलमिल गर्दैन र उनीहरूको दुर्व्यवहारमा धैर्य गर्दैन।»
قال رسول الله ﷺ «الْمُؤْمِنُ يَأْلَفُ وَيُؤْلَفُ وَلَا خَيْرَ فِيمَنْ لَا يَأْلَفُ وَلَا يُؤْلَفُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «मोमिन मिलनसार हुन्छ र उसलाई मन पराइन्छ, र त्यो व्यक्तिमा कुनै भलाइ छैन जो मिलनसार छैन र जसलाई मन पराइँदैन।»
قال رسول الله ﷺ «أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أَبُوكَ، ثُمَّ الْأَقْرَبُ فَالْأَقْرَبُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «तिम्री आमालाई, त्यसपछि तिम्री आमालाई, त्यसपछि तिम्री आमालाई, त्यसपछि तिम्रा बुबालाई, त्यसपछि नजिकका नातेदारहरूलाई।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الرَّجُلَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَةَ قَائِمِ اللَّيْلِ صَائِمِ النَّهَارِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, एक व्यक्तिले आफ्नो असल चरित्रद्वारा रातभर नमाज पढ्ने र दिनभर रोजा राख्ने व्यक्तिको दर्जा प्राप्त गर्छ।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ، وَإِنَّ الْبِرَّ هْدِي إِلَى الْجَنَّةِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللهِ صِدِّيقًا، وَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ، وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللهِ كَذَّابًا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, सत्यताले भलाइतर्फ डोर्याउँछ, र भलाइले जन्नत (स्वर्ग) तर्फ डोर्याउँछ। र एक व्यक्ति सधैं सत्य बोल्छ जबसम्म उसलाई अल्लाहकहाँ 'सिद्दीक' (अत्यन्त सत्यवादी) को रूपमा लेखिँदैन। र निश्चय नै, झूटले दुष्टतातर्फ डोर्याउँछ, र दुष्टताले जहन्नम (नरक) तर्फ डोर्याउँछ। र एक व्यक्ति सधैं झूट बोल्छ जबसम्म उसलाई अल्लाहकहाँ 'कज्जाब' (अत्यन्त झूटो) को रूपमा लेखिँदैन।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا الله تَعَالَى الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, तिमीमा दुई गुणहरू छन् जसलाई अल्लाह तआला (सर्वोच्च अल्लाह) ले मन पराउनुहुन्छ: सहनशीलता र धैर्यता।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ أَحْسَنَكُمْ أَخْلَاقًا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, मलाई तिमीहरूमध्ये सबैभन्दा प्रिय ती हुन् जसको चरित्र सबैभन्दा राम्रो छ।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ لَسِحْرًا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, बयान (वाक्पटुता) मा जादू हुन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حِكْمَةً».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, कवितामा बुद्धिमत्ता हुन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّكُمْ لَنْ تَسَعُوا النَّاسَ بِأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ لِيَسَعْهُمْ مِنْكُمْ بَسْطُ الْوَجْهِ وَحُسْنُ الْخُلُقِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, तिमीहरूले मानिसहरूलाई आफ्नो धनले सन्तुष्ट पार्न सक्दैनौ, तर तिमीहरूले उनीहरूलाई प्रसन्न अनुहार र असल चरित्रले सन्तुष्ट पार्न सक्छौ।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّمَا النَّاسُ كَالإِبِلِ المِائَةِ لَا تَكَادُ تَجِدُ فِيهَا رَاحِلَةً».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, मानिसहरू सय ऊँटहरूजस्तै हुन्, जसमध्ये तिमीले मुस्किलले एउटा सवारीयोग्य ऊँट पाउन सक्छौ।»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّمَا بُعِثْتُ لأُتَمِمَ مَكَارِمَ الأَخْلَاقِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «निश्चय नै, मलाई असल नैतिकताहरूलाई पूर्ण गर्न पठाइएको हो।»
قال رسول الله ﷺ «إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ، فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ، وَلَا تَحَسَّسُوا، وَلَا تَجَسَّسُوا، وَلَا تَنَافَسُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “शंकाबाट बच्नुहोस्, किनकि शंका सबैभन्दा झूटो कुरा हो। अरूको लुकेका कुराहरू खोज्ने प्रयास नगर्नुहोस्, जासुसी नगर्नुहोस्, एक-अर्कासँग प्रतिस्पर्धा नगर्नुहोस्, एक-अर्कासँग ईर्ष्या नगर्नुहोस्, एक-अर्कालाई घृणा नगर्नुहोस्, एक-अर्काबाट मुख नफर्काउनुहोस्, र अल्लाहका बन्दा भई भाइ-भाइ बनेर बस्नुहोस्।”
قال رسول الله ﷺ «تَجِدُونَ النَّاسَ مَعَادِنَ خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا، وَتَجِدُونَ خَيْرَ النَّاسِ فِي هَذَا الشَّأْنِ أَشَدَّهُمْ لَهُ كَرَاهِيَةً قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ فِيهِ، وَتَجِدُونَ شَرَّ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِنْدَ اللهِ ذَا الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَيَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “तपाईंले मानिसहरूलाई खानीहरू जस्तै पाउनुहुनेछ; जसमध्ये जाहिलिया (इस्लाम पूर्वको अज्ञानताको युग) मा जो राम्रा थिए, तिनीहरू इस्लाममा पनि राम्रा हुनेछन् यदि उनीहरूले धर्मको ज्ञान प्राप्त गरे। र तपाईंले यस मामिला (नेतृत्व) मा सबैभन्दा राम्रा मानिसहरूलाई ती पाउनुहुनेछ जसले यसमा प्रवेश गर्नु अघि यसलाई सबैभन्दा बढी घृणा गर्थे। र तपाईंले कयामतको दिन अल्लाहको सामु सबैभन्दा खराब मानिसलाई दुई मुखे व्यक्ति पाउनुहुनेछ, जो एक समूहकहाँ एउटा अनुहार लिएर जान्छ र अर्को समूहकहाँ अर्को अनुहार लिएर जान्छ।”
قال رسول الله ﷺ «تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “खाना खुवाउनुहोस् र चिनजानका तथा अपरिचित सबैलाई सलाम गर्नुहोस्।”
قال رسول الله ﷺ «رُبَّ أَشْعَثَ أَغْبَرَ، مَدْفُوعٍ بِالْأَبْوَابِ، لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللهِ لأَبَرَّهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “कतिपय यस्ता मानिसहरू हुन्छन् जो कपाल फिँजिएका, धूलोले ढाकिएका हुन्छन्, जसलाई ढोकाबाट धपाइन्छ, तर यदि उनीहरूले अल्लाहको नाममा कसम खाए भने, अल्लाहले उनीहरूको कसम पूरा गरिदिनुहुन्छ।”
قال رسول الله ﷺ «عِفُوا تَعِفُّ نِسَاؤُكُمْ، وبَرُّوا آبَاءَكُمْ تَبَرُّكُمْ أَبْنَاؤُكُمْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “तिमीहरू पवित्र बन, तिमीहरूका महिलाहरू पनि पवित्र बन्नेछन्। आफ्ना बुबाहरू प्रति राम्रो व्यवहार गर, तिमीहरूका सन्तानले पनि तिमीहरू प्रति राम्रो व्यवहार गर्नेछन्।”
قال رسول الله ﷺ «كَفَى بِالمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “मानिसका लागि झूटो हुन यति नै पर्याप्त छ कि उसले सुनेका सबै कुराहरू सुनाओस्।”
قال رسول الله ﷺ «لا بَأْسَ بِالْغِنَى لِمَنِ اتَّقَى، وَالصِّحَّةُ لِمَنِ اتَّقَى، خَيْرٌ مِنَ الْغِنَى، وَطِيبُ النَّفْسِ مِنَ النَّعِيمِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “अल्लाहसँग डराउने व्यक्तिका लागि धनमा कुनै खराबी छैन। र अल्लाहसँग डराउने व्यक्तिका लागि स्वास्थ्य धनभन्दा उत्तम हो। र मनको सन्तुष्टि (शान्ति) एक ठूलो वरदान हो।”
قال رسول الله ﷺ «لا تَبَاغَضُوا وَلا تَقَاطَعُوا وَلا تَحَاسَدُوا وَلا تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ الله إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمُ الله، وَلا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاثِ لَيَالٍ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “एक-अर्कालाई घृणा नगर्नुहोस्, एक-अर्कासँग सम्बन्ध विच्छेद नगर्नुहोस्, एक-अर्कासँग ईर्ष्या नगर्नुहोस्, एक-अर्काबाट मुख नफर्काउनुहोस्, र अल्लाहले तिमीहरूलाई आदेश दिए अनुसार अल्लाहका बन्दा भई भाइ-भाइ बनेर बस्नुहोस्। र कुनै पनि मुस्लिमका लागि आफ्नो भाइलाई तीन रातभन्दा बढी समयसम्म त्याग्नु जायज छैन।”
قال رسول الله ﷺ «لَا تَحْقِرَنَّ مِنَ الْمَعْرُوفِ شَيْئًا وَلَوْ أَنْ تَلْقَى أَخَاكَ بِوَجْهِ طَلْقٍ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “कुनै पनि राम्रो कामलाई सानो नठान्नुहोस्, चाहे त्यो आफ्नो भाइलाई हँसिलो अनुहारका साथ भेट्नु नै किन नहोस्।”
قال رسول الله ﷺ «لا تضربوا إماء الله».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “अल्लाहका महिला बन्दाहरूलाई नपिट्नुहोस्।”
قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “चुक्ली गर्ने व्यक्ति जन्नतमा प्रवेश गर्नेछैन।”
قال رسول الله ﷺ «لا تَغْضَبْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “रिस नगर्नुहोस्।”
قال رسول الله ﷺ «لا تَكُونُوا عَوْنًا لِلشَّيْطَانِ عَلَى أَخِيكُمْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “आफ्नो भाइको विरुद्धमा शैतानको सहयोगी नबन्नुहोस्।”
قال رسول الله ﷺ «لا تُنْزَعُ الرَّحْمَةُ إِلَّا مِنْ شَقِيٍّ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “दया केवल अभागी (वा दुष्ट) व्यक्तिबाट मात्र हटाइन्छ।”
قال رسول الله ﷺ «لا حَلِيمَ إِلا ذُو عَثْرَةٍ، وَلا حَكِيمَ إِلا ذُو تَجْرِبَةٍ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “भूल नगर्ने कोही धैर्यवान हुँदैन, र अनुभव नभएको कोही बुद्धिमान हुँदैन।”
قال رسول الله ﷺ «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ يَلْتَقِيَانِ، فَيَصُدُّ هَذَا وَيَصُدُّ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: “कुनै पनि मुस्लिमका लागि आफ्नो भाइलाई तीन रातभन्दा बढी समयसम्म त्याग्नु जायज छैन, यस्तो अवस्थामा कि उनीहरू भेट्दा एक-अर्काबाट मुख फर्काउँछन्। ती दुईमध्ये उत्तम त्यो हो जसले पहिले सलाम गर्छ।”
قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ، قِيلَ: إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنًا، قَالَ: إِنَّ اللهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ، الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ».
जसको हृदयमा एक अणु बराबर पनि घमण्ड छ, त्यो जन्नतमा प्रवेश गर्दैन। सोधियो: 'मानिसले आफ्नो लुगा राम्रो होस् र जुत्ता राम्रो होस् भन्ने चाहना राख्छ, (के यो पनि घमण्ड हो?)' उहाँ ﷺ ले भन्नुभयो: 'अल्लाह सुन्दर हुनुहुन्छ र सुन्दरतालाई मन पराउनुहुन्छ। घमण्ड भनेको सत्यलाई अस्वीकार गर्नु र मानिसहरूलाई तुच्छ ठान्नु हो।'
قال رسول الله ﷺ «لا يَرْحَمُ اللهُ مَنْ لا يَرْحَمُ النَّاسَ».
जसले मानिसहरूमाथि दया गर्दैन, अल्लाहले उसमाथि दया गर्नुहुन्न।
قال رسول الله ﷺ «لا يَرْمِي رَجُلٌ رَجُلًا بِالْفُسُوقِ، وَلا يَرْمِيهِ بِالْكُفْرِ إلا ارْتَدَّتْ عَلَيْهِ، إِنْ لَمْ يَكُنْ صَاحِبُهُ كَذَلِكَ».
कुनै व्यक्तिले अर्को व्यक्तिलाई 'फासिक' (पापी) वा 'काफिर' (कुफ्र गर्ने) भन्नु हुँदैन, यदि उसले त्यसो गर्छ भने, त्यो आरोप उसैमाथि फर्कन्छ, यदि उसको साथी (जसलाई आरोप लगाइएको छ) त्यस्तो छैन भने।
قال رسول الله ﷺ «لا يَزَالُ قَلْبُ الْكَبِيرِ شَابًَّا فِي اثْنَتَيْنِ: فِي حُبِّ الدُّنْيَا، وَطُولِ الأَمَلِ».
वृद्ध मानिसको हृदय दुई कुरामा सधैं जवान रहन्छ: संसारको प्रेम र लामो आशामा।
قال رسول الله ﷺ «لا يَسْتُرُ الله عَلَى عَبْدٍ فِي الدُّنْيَا، إلاَّ سَتَرَهُ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
अल्लाहले संसारमा कुनै बन्दाको दोष लुकाउनुहुन्छ भने, कयामतको दिन पनि उसलाई लुकाउनुहुनेछ।
قال رسول الله ﷺ «لا يَسْتُرُ عَبْدٌ عَبْدًا فِي الدُّنْيَا إلاَّ سَتَرَهُ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
जब कुनै बन्दाले संसारमा अर्को बन्दाको दोष लुकाउँछ, तब अल्लाहले कयामतको दिन उसको दोष लुकाउनुहुनेछ।
قال رسول الله ﷺ «لا يُشِيرُ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ بِالسِّلاحِ، فَإِنَّهُ لا يَدْرِي لَعَلَّ الشَّيْطَانَ يَنْزِعُ فِي يَدِهِ فَيَقَعُ فِي حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ».
तिमीहरूमध्ये कसैले पनि आफ्नो भाइतिर हतियारले संकेत नगरोस्, किनकि उसलाई थाहा छैन, शैतानले उसको हातबाट हतियार खोसेर उसलाई नरकको खाडलमा खसालिदिन सक्छ।
قال رسول الله ﷺ «لا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ عَبْدِي وَأَمَتِي، كُلُّكُمْ عَبِيدُ الله، وَكُلُّ نِسَائِكُمْ إِمَاءُ الله، وَلَكِنْ لِيَقُلْ غُلامِي وَجَارِيَتِي، وَفَتَايَ وَفَتَاتِي».
तिमीहरूमध्ये कसैले पनि 'मेरो दास' र 'मेरी दासी' नभनोस्। तिमीहरू सबै अल्लाहका दास हौ, र तिमीहरूका सबै महिलाहरू अल्लाहका दासी हुन्। तर 'मेरो बालक' र 'मेरी बालिका', 'मेरो युवा' र 'मेरी युवती' भनोस्।
قال رسول الله ﷺ «لا يَكُونُ اللَّعَّانُونَ شُفَعَاءَ وَلا شُهَدَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ».
धेरै श्राप दिनेहरू कयामतको दिन सिफारिसकर्ता (शफाअत गर्ने) वा साक्षी हुनेछैनन्।
قال رسول الله ﷺ «لا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ».
एक मोमिनलाई एउटै प्वालबाट दुई पटक डसिँदैन।
قال رسول الله ﷺ «لا يَنْبَغِي لِصِدِّيقٍ أَنْ يَكُونَ لَعَّانًا».
एक सच्चा मित्र (सिद्दीक) को लागि श्राप दिने हुनु उचित छैन।
قال رسول الله ﷺ «لا يَنْبَغِي لِمُؤْمِنٍ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ قِيلَ وَكَيْفَ يُذِلُّ نَفْسَهُ؟ قَالَ (يَتَعَرَّضُ مِنَ الْبَلَاءِ لِمَا لا يُطِيقُ)».
एक मोमिनको लागि आफूलाई अपमानित गर्नु उचित छैन। सोधियो: 'उसले आफूलाई कसरी अपमानित गर्छ?' उहाँ ﷺ ले भन्नुभयो: '(त्यो) यस्तो विपत्तिमा फस्छ जसलाई उसले सहन सक्दैन।'
«لَقَلْبُ ابْنِ آدَمَ أَشَدُّ انْقِلابًا مِنَ الْقِدْرِ إِذَا اسْتَجْمَعَتْ غَلْيًا».
आदमका सन्तानको हृदय उम्लिरहेको भाँडोभन्दा पनि छिटो परिवर्तन हुन्छ।
قال رسول الله ﷺ «لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيًا مِنْ ذَهَبٍ، أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَادِيَانِ، وَلَنْ يَمْلأَ فَاهُ إِلَّا التُّرَابُ، وَيَتُوبُ الله عَلَى مَنْ تَابَ».
यदि आदमका सन्तानसँग सुनको एउटा उपत्यका भए पनि, उसले दुईवटा उपत्यका होस् भन्ने चाहना राख्छ। र उसको मुख माटोले मात्र भरिनेछ (अर्थात्, मृत्युले मात्र उसको लोभ समाप्त हुनेछ)। र जसले पश्चात्ताप गर्छ, अल्लाहले उसको पश्चात्ताप स्वीकार गर्नुहुन्छ।
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ، إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الغَضَبِ».
बलवान त्यो होइन जसले कुस्तीमा अरूलाई पछार्छ, बरु बलवान त्यो हो जसले क्रोधको बेला आफूलाई नियन्त्रण गर्छ।
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ الغِنَى عَنْ كَثْرَةِ العَرَضِ وَلَكِنَّ الغِنَى غِنَى النَّفْسِ».
धनी हुनु भनेको धेरै सामान हुनु होइन, बरु धनी हुनु भनेको आत्माको धनी हुनु हो।
قال رسول الله ﷺ «لَيْسَ المُؤْمِنُ بالَّذِي يَشْبَعُ وَجَارُهُ جَائِعٌ إلى جَنْبِهِ وهو يَعْلَمُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «त्यो व्यक्ति साँचो मोमिन (विश्वासी) होइन जसले आफू पेटभरि खान्छ जबकि उसको छिमेकी भोकै छ र उसलाई यो कुरा थाहा छ।»
قال رسول الله ﷺ «مَثَلُ القَائِمِ عَلَى حُدُودِ الله وَالوَاقِعِ فِيهَا، كَمَثَلِ قَوْمِ اسْتَهَمُوا عَلَى سَفِينَةٍ فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلَاهَا وَبَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا، فَكَانَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا إِذَا اسْتَقَوْا مِنَ المَاءِ مَرُّوا عَلَى مَنْ فَوْقَهُمْ فَقَالُوا لَوْ أَنَّا خَرَقْنَا فِي نَصِيبِنَا خَرْقًا وَلَمْ نُؤْذِ مَنْ فَوْقَنَا، فَإِنْ يَتْرُكُوهُمْ وَمَا أَرَادُوا هَلَكُوا جَمِيعًا، وَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ نَجَوْا وَنَجَوْا جَمِيعًا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «अल्लाहका सीमाहरूलाई कायम राख्ने र ती सीमाहरू उल्लङ्घन गर्नेहरूको उदाहरण एउटा यस्तो समूहको जस्तो छ जसले एउटा जहाजमा ठाउँका लागि चिट्ठा हाले। कसैले माथिल्लो भाग पाए, र कसैले तल्लो भाग। तल्लो भागमा बस्नेहरूलाई जब पानीको आवश्यकता पर्थ्यो, उनीहरू माथिका मानिसहरूकहाँ जान्थे। उनीहरूले भने, 'यदि हामीले आफ्नो भागमा एउटा प्वाल बनायौँ र माथिका मानिसहरूलाई दुःख दिएनौँ भने के हुन्छ?' यदि उनीहरूलाई उनीहरूको इच्छाअनुसार गर्न दिइयो भने, सबै नष्ट हुनेछन्। तर यदि उनीहरूले उनीहरूलाई रोके भने, उनीहरू सबै बच्नेछन् र सबैलाई बचाउनेछन्।»
قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ مُصِيبَةٍ تُصِيبُ الْمُسْلِمَ إِلَّا كَفَّرَ اللهُ بِهَا عَنْهُ، حَتَّى الشَّوْكَةَ يُشَاكُهَا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «कुनै पनि विपत्तिले मुस्लिमलाई छुँदैन, अल्लाहले त्यसबाट उसका पापहरू क्षमा गरिदिनुहुन्छ, यहाँसम्म कि एउटा काँडाले घोच्दा पनि।»
قال رسول الله ﷺ «مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «मोमिनहरूको आपसमा प्रेम, दया र सहानुभूतिमा उनीहरूको उदाहरण एउटा शरीरको जस्तो छ; जब त्यसको एउटा अङ्ग बिरामी हुन्छ, तब सारा शरीर अनिद्रा र ज्वरोले प्रभावित हुन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ آمِنًا فِي سِرْبِهِ، مُعَافًى فِي جَسَدِهِ، عِنْدَهُ قُوتُ يَوْمِهِ، فَكَأَنَّمَا حِيزَتْ لَهُ الدُّنْيَا بِحَذَافِيرِهَا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «तिमीहरूमध्ये जो कोही आफ्नो समुदायमा सुरक्षित, शरीरमा स्वस्थ र आफ्नो दिनको लागि पर्याप्त भोजनसहित बिहान उठ्छ, उसलाई मानौँ सम्पूर्ण संसार नै प्राप्त भयो।»
قال رسول الله ﷺ «مِنَ الكَبَائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ وَالِدَيْهِ، قَالُوا: يَا رَسُولَ الله، وَهَل يَشْتُمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ؟ قَالَ: نَعَمْ، يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ، وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «मानिसले आफ्ना आमाबुबालाई गाली गर्नु ठूला पापहरूमध्ये एक हो।» उनीहरूले सोधे, 'हे अल्लाहका रसूल ﷺ, के कुनै मानिसले आफ्ना आमाबुबालाई गाली गर्छ र?' उहाँले भन्नुभयो, 'हो, उसले अर्को मानिसको बुबालाई गाली गर्छ, तब त्यो मानिसले उसको बुबालाई गाली गर्छ, र उसले अर्को मानिसको आमालाई गाली गर्छ, तब त्यो मानिसले उसको आमालाई गाली गर्छ।'
قال رسول الله ﷺ «مَنْ ذَبَّ عَنْ لَحْمِ أَخِيهِ بِالغَيْبَةِ كَانَ حَقًّا عَلَى اللهِ أَنْ يُعْتِقَهُ مِنَ النَّارِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जसले आफ्नो भाइको इज्जतलाई परनिन्दाबाट बचाउँछ, अल्लाहमाथि यो अधिकार छ कि उहाँले उसलाई नरकको आगोबाट मुक्त गरिदिनुहुन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «مِنْ رَأَى عَوْرَةً فَسَتَرَهَا كَانَ كَمَنْ أَحْيَا مَوْءُودَةً مِنْ قَبْرِهَا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जसले कसैको कमजोरी (वा गोप्य कुरा) देख्छ र त्यसलाई लुकाउँछ, ऊ त्यस्तो व्यक्ति जस्तै हो जसले गाडिएकी बालिकालाई उसको चिहानबाट जीवित पारेको हो।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ وَأَنْ يُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जसले आफ्नो जीविकामा वृद्धि होस् र आफ्नो आयु लामो होस् भन्ने चाहन्छ, उसले आफ्ना नातेदारहरूसँग राम्रो सम्बन्ध कायम राखोस्।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَانَ سَهْلًا هَيِّنًا لَيِّنًا، حَرَّمَهُ الله عَلَى النَّارِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जो व्यक्ति सरल, नम्र र उदार हुन्छ, अल्लाहले उसलाई नरकको आगोमाथि हराम गरिदिनुहुन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «(مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتَهُ قال: وما جائزته يا رسول الله؟ (يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ، وَالضِّيَافَةُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ، فَمَا كَانَ وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ عَلَيْهِ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ)».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जसले अल्लाह र अन्तिम दिनमा विश्वास गर्छ, उसले आफ्नो पाहुनालाई उसको पुरस्कारसहित सम्मान गरोस्।» उनीहरूले सोधे, 'हे अल्लाहका रसूल ﷺ, उसको पुरस्कार के हो?' उहाँले भन्नुभयो, 'एक दिन र एक रात। र आतिथ्य तीन दिनको लागि हो। त्यसभन्दा बढी जे हुन्छ, त्यो उसको लागि सदकाह (दान) हो। र जसले अल्लाह र अन्तिम दिनमा विश्वास गर्छ, उसले राम्रो कुरा गरोस् वा मौन रहोस्।'
قال رسول الله ﷺ «مَنْ لَا يَرْحَمِ النَّاسَ لَا يَرْحَمُهُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जसले मानिसहरूमाथि दया गर्दैन, अल्लाह, सर्वशक्तिमान र महान्, उसमाथि दया गर्नुहुन्न।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَظَمَ غَيْظًا وَهُوَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنْفِذَهُ دَعَاهُ اللهُ عَلَى رُؤُوسِ الْخَلَائِقِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُخَيِّرَهُ فِي أَيِّ الْحُورِ شَاءَ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जसले आफ्नो क्रोधलाई दबाउँछ जबकि उसलाई त्यसलाई कार्यान्वयन गर्ने क्षमता छ, अल्लाहले उसलाई कयामतको दिन सबै प्राणीहरूको सामु बोलाउनुहुनेछ र उसलाई जुन हूर (स्वर्गीय युवती) चाहन्छ, त्यो छान्ने अधिकार दिनुहुनेछ।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ وَقَاهُ اللهُ شَرَّ مَا بَيْنَ لَحْيَيْهِ وَشَرَّ مَا بَيْنَ رِجْلَيْهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जसलाई अल्लाहले उसको दुई बङ्गारा (जिभ्रो) को बीचको खराबीबाट र उसको दुई खुट्टा (निजी अङ्ग) को बीचको खराबीबाट बचाउनुहुन्छ, ऊ जन्नत (स्वर्ग) मा प्रवेश गर्नेछ।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ يُحْرَمِ الرِّفْقَ يُحْرَمِ الْخَيْرَ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «जसलाई नम्रताबाट वञ्चित गरिन्छ, उसलाई सबै भलाइबाट वञ्चित गरिन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ يُردِ الله بِهِ خَيْرًا يُصِبْ مِنْهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, «अल्लाहले जसको भलाइ चाहनुहुन्छ, उहाँले उसलाई परीक्षामा पार्नुहुन्छ।»
قال رسول الله ﷺ «مَهْلًا يَا عَائِشَةُ، عَلَيْكِ بِالرِّفْقِ، وَإِيَّاكِ وَالْعُنْفَ وَالْفُحْشَ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «हे आइशा! नम्रता अपनाऊ, र हिंसा तथा अश्लीलताबाट बच।»
قال رسول الله ﷺ «هَلْ مَعَكَ مِنْ شِعْرِ أُمَيَّةَ بْنِ الصَّلْتِ» شَيْئًا؟».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «के तिमीसँग उमय्याह इब्निस सल्टको कविताको केही अंश छ?»
قال رسول الله ﷺ «وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، وَاللَّهِ لَا يُؤْمِنُ، الَّذِي لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «अल्लाहको कसम, ऊ मोमिन (विश्वासी) होइन। अल्लाहको कसम, ऊ मोमिन होइन। अल्लाहको कसम, ऊ मोमिन होइन, जसको छिमेकी उसको खराबीबाट सुरक्षित छैन।»
قال رسول الله ﷺ «وَاللَّهِ لَلدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللهِ مِنْ هَذَا عَلَيْكُمْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «अल्लाहको कसम, यो संसार अल्लाहको लागि तिमीहरूका लागि यो भन्दा पनि तुच्छ छ।»
قال رسول الله ﷺ «يا أبا ذر، أَتَرَى أَنَّ كَثْرَةَ المَالِ هُوَ الغِنَى؟ إِنَّمَا الغِنَى غِنَى القَلْبِ، والفقر فَقْرُ القَلْبِ مَنْ كَانَ الغِنَى فِي قَلْبِهِ، فَلَا يَضُرُّهُ مَا لَقِيَ مِنَ الدُّنْيَا، وَمَنْ كَانَ الفَقْرُ فِي قَلْبِهِ، فَلَا يُغْنِيهِ مَا أَكْثَرَ لَهُ مِنَ الدُّنْيَا، وَإِنَّمَا يَضُرُّ نَفْسَهُ شُحُّهَا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «हे अबू जर! के तिमीलाई लाग्छ कि धेरै धन हुनु नै धनी हुनु हो? वास्तवमा धनी हुनु भनेको हृदयको धनी हुनु हो, र गरिबी भनेको हृदयको गरिबी हो। जसको हृदयमा धनीपन छ, उसलाई संसारमा जे प्राप्त हुन्छ, त्यसले हानि गर्दैन। र जसको हृदयमा गरिबी छ, उसलाई संसारमा जतिसुकै धेरै प्राप्त भए पनि त्यसले धनी बनाउँदैन। र वास्तवमा उसको लोभले नै उसलाई हानि पुर्याउँछ।»
قال رسول الله ﷺ «يَا أَبَا ذَرٍ، أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ، إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ، إِخْوَانُكُمْ خَوَلُكُمْ، جَعَلَهُمُ اللهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ، فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ، وَلِيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ، وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ، فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «हे अबू जर! के तिमीले उसलाई उसकी आमाको कारणले गाली गर्यौ? तिमीमा अज्ञानता (जाहिलिय्याह) को अवशेष छ। तिमीहरूका भाइहरू तिमीहरूका सेवक हुन्, अल्लाहले उनीहरूलाई तिमीहरूको अधीनमा राखेका छन्। त्यसैले जसको भाइ उसको अधीनमा छ, उसले उसलाई आफूले खाने कुरा खुवाओस्, र आफूले लगाउने कुरा लगाओस्। र उनीहरूलाई उनीहरूको क्षमताभन्दा बढी कामको बोझ नदेऊ। यदि तिमीहरूले उनीहरूलाई बोझ दियौ भने, उनीहरूलाई सहयोग गर।»
قال رسول الله ﷺ «يَا أَبَا ذَرٍ، انْظُرْ أَرْفَعَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ فِي عَيْنِكَ قَالَ: فَنَظَرْتُ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَيْهِ حُلَّةٌ، قُلْتُ هَذَا، قَالَ لِي: انْظُرْ أَوْضَعَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ، قَالَ: فَنَظَرْتُ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَيْهِ أَخْلَاقٌ، قُلْتُ هَذَا، قَالَ: وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ هَذَا عِنْدَ اللهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ خَيْرٌ مِنْ مِلْءِ الْأَرْضِ مِنْ مِثْلِ هَذَا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «हे अबू जर! मस्जिदमा तिम्रो नजरमा सबैभन्दा उच्च व्यक्तिलाई हेर।» मैले हेरेँ, त्यहाँ एक व्यक्ति थियो जसले राम्रो पोशाक लगाएको थियो। मैले भनेँ, 'यो हो।' उहाँले मलाई भन्नुभयो: «मस्जिदमा सबैभन्दा तुच्छ व्यक्तिलाई हेर।» मैले हेरेँ, त्यहाँ एक व्यक्ति थियो जसले फाटेको लुगा लगाएको थियो। मैले भनेँ, 'यो हो।' उहाँले भन्नुभयो: «जसको हातमा मेरो प्राण छ, त्यसको कसम! कयामतको दिन अल्लाहको नजिक यो व्यक्ति (फाटेको लुगा लगाएको) यस्ता (राम्रो लुगा लगाएका) व्यक्तिहरूले भरिएको पृथ्वीभन्दा उत्तम हुनेछ।»
قال رسول الله ﷺ «يَا حَنْظَلَةُ! سَاعَةً وَسَاعَةً وَلَوْ كَانَتْ تَكُونُ قُلُوبُكُمْ كَمَا تَكُونُ عِنْدَ الذِّكْرِ لَصَافَحَتْكُمُ الْمَلائِكَةُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «हे हन्जला! (जीवनमा) एक घडी (इबादतको) र एक घडी (संसारिक कार्यको) हुन्छ। यदि तिमीहरूको हृदय जिक्र (अल्लाहको स्मरण) को समयमा जस्तो हुन्छ, सधैं त्यस्तै रहन्थ्यो भने, फरिश्ताहरूले तिमीहरूसँग हात मिलाउने थिए।»
قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، مَتَى عَهْدُتِنِي فَحَّاشًا، إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللهِ مَنْزِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ تَرَكَهُ النَّاسُ اتِّقَاءَ شَرِّهِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «हे आइशा! तिमीले मलाई कहिले अश्लील (वा खराब बोली बोल्ने) पाएकी छौ? कयामतको दिन अल्लाहको नजिक सबैभन्दा खराब दर्जामा त्यो व्यक्ति हुनेछ, जसलाई मानिसहरूले उसको खराबीबाट बच्नका लागि त्यागेका हुन्छन्।»
قال رسول الله ﷺ «يَا نِسَاءَ الْمُسْلِمَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ جَارَةٌ لِجَارَتِهَا وَلَوْ فِرْسِنَ شَاةٍ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «हे मुस्लिम महिलाहरू! कुनै छिमेकी महिलाले आफ्नी छिमेकीलाई तुच्छ नठानोस्, भले ही त्यो भेडाको खुर (जस्तो सानो चीज) किन नहोस्।»
قال رسول الله ﷺ «يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «सजिलो बनाओ, गाह्रो नबनाओ। खुशीको खबर सुनाओ, घृणा उत्पन्न नगर।»
قال رسول الله ﷺ «يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي وَالْمَاشِي عَلَى الْقَاعِدِ وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «सवारीमा भएको व्यक्तिले हिँडिरहेको व्यक्तिलाई सलाम गरोस्, र हिँडिरहेको व्यक्तिले बसेको व्यक्तिलाई, र थोरै संख्याका मानिसहरूले धेरै संख्याका मानिसहरूलाई।»
قال رسول الله ﷺ «يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَيَشِبُّ فِيْهِ اثْنَتَانِ: الْحِرْصُ عَلَى الْعُمْرِ، وَالْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «मानिस बूढो हुन्छ, तर उसमा दुई कुरा जवान रहन्छन् (वा बढ्छन्): लामो आयुको लालसा र धनको लालसा।»
قال رسول الله ﷺ «اغْتَنِمْ خَمْسًا قَبْلَ خَمْسٍ: حَيَاتَكَ قَبْلَ مَوْتِكَ، وَصِحَّتَكَ قَبْلَ سَقَمِكَ، وَفَرَاغَكَ قَبْلَ شُغْلِكَ، وَشَبَابَكَ قَبْلَ هَرَمِكَ، وَغِنَاكَ قَبْلَ فَقْرِكَ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो: «पाँच कुरालाई पाँच कुरा आउनु अघि फाइदा उठाओ (वा कदर गर): तिम्रो जीवनलाई तिम्रो मृत्यु आउनु अघि, तिम्रो स्वास्थ्यलाई तिम्रो बिरामी हुनु अघि, तिम्रो फुर्सदलाई तिम्रो व्यस्तता आउनु अघि, तिम्रो जवानीलाई तिम्रो बुढ्यौली आउनु अघि, र तिम्रो धनीपनलाई तिम्रो गरिबी आउनु अघि।»
الباب الخامس: التوبة والمغفرة
पाँचौं अध्याय: पश्चात्ताप र क्षमा
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يَبْسُطُ يَدَهُ بِاللَّيْلِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ النَّهَارِ وَيَبْسُطُ يَدَهُ بِالنَّهَارِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ اللَّيْلِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "निश्चय नै Allah रातमा आफ्नो हात फैलाउनुहुन्छ ताकि दिनमा पाप गर्नेले पश्चात्ताप गरोस्, र दिनमा आफ्नो हात फैलाउनुहुन्छ ताकि रातमा पाप गर्नेले पश्चात्ताप गरोस्, जबसम्म सूर्य पश्चिमबाट उदाउँदैन।"
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يَقْبَلُ تَوْبَةَ الْعَبْدِ مَا لَمْ يُغَرْغِرْ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "निश्चय नै Allah बन्दाको पश्चात्ताप स्वीकार गर्नुहुन्छ जबसम्म उसको प्राण घाँटीमा आउँदैन।"
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى يُمْهِلُ حَتَّى إِذَا كَانَ ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ نَزَلَ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا فَنَادَى: هَلْ مِنْ مُسْتَغْفِرٍ، هَلْ مِنْ تَائِبٍ، هَلْ مِنْ سَائِلٍ، هَلْ مِنْ دَاعٍ، حَتَّى يَنْفَجِرَ الْفَجْرُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "निश्चय नै Allah पर्खनुहुन्छ, जब रातको अन्तिम एक तिहाइ भाग हुन्छ, उहाँ संसारको आकाशमा अवतरण गर्नुहुन्छ र पुकार्नुहुन्छ: 'के कोही क्षमा माग्ने छ? के कोही पश्चात्ताप गर्ने छ? के कोही माग्ने छ? के कोही प्रार्थना गर्ने छ?' जबसम्म बिहान हुँदैन।"
قال رسول الله ﷺ «كُلُّ ابْنِ آدَمَ خَطَّاءٌ، وَخَيْرُ الخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "आदमका हरेक सन्तान पापी हुन्, र पापीहरूमध्ये सबैभन्दा उत्तम ती हुन् जसले पश्चात्ताप गर्छन्।"
قال رسول الله ﷺ «كُلُّ أُمَّتِي مُعَافَى إِلاَّ الْمُجَاهِرِينَ، وَإِنَّ مِنَ الْمُجَاهَرَةِ أَنْ يَعْمَلَ الرَّجُلُ بِاللَّيْلِ عَمَلًا، ثُمَّ يُصْبِحَ وَقَدْ سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ فَيَقُولَ: يَا فُلَانُ، عَمِلْتُ البَارِحَةَ كَذَا وَكَذَا، وَقَدْ بَاتَ يَسْتُرُهُ رَبُّهُ، وَيُصْبِحُ يَكْشِفُ سِتْرَ اللَّهِ عَنْهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "मेरा सबै उम्मतलाई माफ गरिनेछ, खुल्लमखुल्ला पाप गर्नेहरू बाहेक। र खुल्लमखुल्ला पाप गर्नु भनेको यो हो कि एक व्यक्तिले रातमा कुनै काम गर्छ, अनि बिहान हुन्छ र Allah ले उसको पाप ढाकिदिनुभएको हुन्छ, तर उसले भन्छ: 'हे फलानो, मैले हिजो राति यस्तो यस्तो काम गरें', जबकि उसको रबले रातभरि उसको पाप ढाकिदिनुभएको थियो र बिहान उसले Allah को पर्दाफास गर्छ।"
قال رسول الله ﷺ «للهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أَحَدِكُمْ أَنْ يَسْقُطَ عَلَى بَعِيرِهِ وَقَدْ أَضَلَّهُ بِأَرْضِ فَلَاةٍ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "Allah आफ्नो बन्दाको पश्चात्तापले तिमीहरूमध्ये कोही उजाड भूमिमा आफ्नो ऊँट हराएर फेरि भेट्दा जति खुसी हुन्छ, त्यो भन्दा धेरै खुसी हुनुहुन्छ।"
قال رسول الله ﷺ «لِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِي».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "मेरा उम्मतका ती व्यक्तिहरूका लागि जसले यसमा अमल गर्छन्।"
قال رسول الله ﷺ «مَنْ تَابَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا تَابَ الله عَلَيْهِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "जसले सूर्य पश्चिमबाट उदाउनु अघि पश्चात्ताप गर्छ, Allah ले उसको पश्चात्ताप स्वीकार गर्नुहुन्छ।"
قال رسول الله ﷺ «مَهْلًا يَا خَالِدُ فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا صَاحِبُ مَكْسٍ لَغُفِرَ لَهُ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "हे खालिद, धैर्य गर! त्यस अल्लाहको कसम जसको हातमा मेरो ज्यान छ, उसले यस्तो पश्चात्ताप गरेकी छे कि यदि कर उठाउनेले पनि यस्तो पश्चात्ताप गरेको भए, उसलाई माफ गरिन्थ्यो।"
«هَلَّا تَرَكْتُمُوهُ؟ لَعَلَّهُ أَنْ يَتُوبَ فَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَيْهِ».
"तिमीहरूले उसलाई किन छोडेनौ? सायद उसले पश्चात्ताप गरोस् र Allah ले उसको पश्चात्ताप स्वीकार गर्नुहुन्छ।"
قال رسول الله ﷺ «وَيْحَكِ ارْجِعِي فَاسْتَغْفِرِي الله وَتُوبِي إِلَيْهِ».
अल्लाहका रसूल ﷺ ले भन्नुभयो, "तिमीलाई धिक्कार छ! फर्की जा, र Allah सँग क्षमा माग, र उहाँतिर पश्चात्ताप गर।"