القسم الثاني: أحكام العبادات

ଦ୍ଵିତୀୟ ଭାଗ: ଇବାଦତର ବିଧିବିଧାନ

الباب الأول: الطهارة

ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ: ତହାରତ

قال رسول الله ﷺ «لَا تُزْرِمُوهُ.. دَعُوهُ» قاله ﷺ للصحابة بشأن أعرابي بال في ناحية المسجد ثم دعاه وقال له «إِنَّ هَذِهِ الْمَسَاجِدَ لَا تَصْلُحُ لِشَيْءٍ مِنْ هَذَا الْبَوْلِ وَلَا الْقَذَرِ، إِنَّمَا هِيَ لِذِكْرِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَالصَّلَاةِ وَقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ».

ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ରସୂଲ ﷺ କହିଲେ, «ତାକୁ ଅଟକାଅ ନାହିଁ.. ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ।» ଏହା ସେ ﷺ ସାହାବାମାନଙ୍କୁ ଜଣେ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କହିଥିଲେ ଯିଏ ମସଜିଦର ଗୋଟିଏ କୋଣରେ ପରିସ୍ରା କରୁଥିଲେ। ତା’ପରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, «ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ମସଜିଦଗୁଡ଼ିକ ଏହିପରି କୌଣସି ପରିସ୍ରା କିମ୍ବା ମଇଳା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ମହାନ ଏବଂ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ସ୍ମରଣ (ଜିକ୍ର), ନମାଜ ଏବଂ କୁରଆନ ପାଠ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ।»

الباب الثاني: الصلاة والمساجد

ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ: ନମାଜ ଏବଂ ମସଜିଦ

«مَنْ تَطَهَّرَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ مَشَى إِلَى بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ الله لِيَقْضِيَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ الله كَانَتْ خَطْوَتَاهُ إِحْدَاهُمَا تَحُطُّ خَطِيئَةً وَالأُخْرَى تَرْفَعُ دَرَجَةً».

«ଯିଏ ନିଜ ଘରେ ପବିତ୍ରତା (ଓଜୁ) ହାସଲ କରେ, ତା’ପରେ ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ଫର୍ଜଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଏକ ଫର୍ଜ (ନମାଜ) ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ଘରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଏକ ଘର (ମସଜିଦ) ଆଡ଼କୁ ଚାଲି ଚାଲି ଯାଏ, ତେବେ ତାହାର ଦୁଇ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପାପକୁ ମେଣ୍ଟାଇ ଦିଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ତା’ର ପଦବୀ ବୃଦ୍ଧି କରେ।»

الباب الثالث: الزكاة والصدقات

ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ: ଜକାତ ଓ ସଦକା

قال رسول الله ﷺ «تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ، وَأَمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ وَنَهْيُكَ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ، وَإِرْشَادُكَ الرَّجُلَ فِي أَرْضِ الضَّلَالِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَإِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَةَ وَالْعَظْمَ عَنِ الطَّرِيقِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَإِفْرَاغُكَ مِنْ دَلْوِكَ فِي دَلْوِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ».

ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ରସୂଲ ﷺ କହିଲେ, «ତୁମ ଭାଇର ମୁହଁକୁ ଦେଖି ତୁମର ହସିବା ଏକ ସଦକା (ଦାନ), ଭଲ କାମର ଆଦେଶ ଦେବା ଓ ଖରାପ କାମରୁ ବାରଣ କରିବା ଏକ ସଦକା, ଜଣେ ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସଠିକ୍ ପଥ ଦେଖାଇବା ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ସଦକା, ରାସ୍ତାରୁ ପଥର, କଣ୍ଟା କିମ୍ବା ହାଡ଼ ହଟାଇବା ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ସଦକା ଏବଂ ନିଜ ବାଲ୍ଟିରୁ ନିଜ ଭାଇର ବାଲ୍ଟିକୁ ପାଣି ଢାଳିବା ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ସଦକା ଅଟେ।»

قال رسول الله ﷺ «أَنْفِقِي وَلا تُحْصِي فَيُحْصِي اللهُ عَلَيْكِ، ولَا تُوعِي فَيُوعِي اللهُ عَلَيْكِ».

ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ରସୂଲ ﷺ କହିଲେ, «ଦାନ କର ଏବଂ ତାକୁ ଗଣନା କର ନାହିଁ, ନଚେତ୍ ଆଲ୍ଲାହ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦେବାବେଳେ ଗଣିବେ। ଏବଂ ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରି ରଖ ନାହିଁ, ନଚେତ୍ ଆଲ୍ଲାହ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ନିଜର ଦୟାକୁ ରୋକି ଦେବେ।»

قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَأَلَ النَّاسَ أَمْوَالَهُمْ تَكَثُّرًا فَإِنَّمَا يَسْأَلُ جَمْرًا فَلْيَسْتَقِلَّ أَوْ لِيَسْتَكْثِرْ».

ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ରସୂଲ ﷺ କହିଲେ, «ଯିଏ ନିଜର ଧନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଲୋକମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଭିକ୍ଷା କରେ, ସେ ବାସ୍ତବରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଙ୍ଗାର ମାଗୁଛି। ତେଣୁ ତା'ର ଇଚ୍ଛା, ସେ କମ୍ ମାଗୁ କିମ୍ବା ଅଧିକ।»

الباب الرابع: الحج والعمرة والزيارة

ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ: ହଜ୍, ଉମରା ଏବଂ ଜିଆରତ

قال رسول الله ﷺ في خطبة الوداع: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا: يَوْمٌ حَرَامٌ، قَالَ (فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا) قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ قَالَ (فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا) قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ قَالَ (فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ، اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ، فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ».

ଆଲ୍ଲାହଙ୍କ ରସୁଲ ﷺ ବିଦାୟୀ ଖୁତବାରେ କହିଲେ: «ହେ ଲୋକମାନେ! ଆଜି କେଉଁ ଦିନ?» ସେମାନେ କହିଲେ: ‘ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନ।’ ସେ ﷺ ପଚାରିଲେ: «ତେବେ ଏହା କେଉଁ ସହର?» ସେମାନେ କହିଲେ: ‘ଏକ ପବିତ୍ର ସହର।’ ସେ ﷺ ପଚାରିଲେ: «ତେବେ ଏହା କେଉଁ ମାସ?» ସେମାନେ କହିଲେ: ‘ଏକ ପବିତ୍ର ମାସ।’ ସେ ﷺ କହିଲେ: «ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମମାନଙ୍କର ରକ୍ତ, ତୁମମାନଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପରସ୍ପର ପାଇଁ ସେହିପରି ପବିତ୍ର (ହରାମ), ଯେପରି ତୁମମାନଙ୍କର ଏହି ଦିନ, ତୁମମାନଙ୍କର ଏହି ସହରରେ ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କର ଏହି ମାସରେ ପବିତ୍ର ଅଟେ। ହେ ଆଲ୍ଲାହ! କ'ଣ ମୁଁ (ତୁମର ବାର୍ତ୍ତା) ପହଞ୍ଚାଇ ଦେଇଛି? ହେ ଆଲ୍ଲାହ! କ'ଣ ମୁଁ ପହଞ୍ଚାଇ ଦେଇଛି? ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ପହଞ୍ଚାଇ ଦେଉ। ମୋ ପରେ ତୁମେମାନେ ପରସ୍ପରର ବେକ କାଟି କାଫିର (ଅବିଶ୍ୱାସୀ) ହୋଇଯାଅ ନାହିଁ।»

الباب الخامس: الجنائز والوفاة والقبور

ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ: ଜନାଜା, ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ କବର

قال رسول الله ﷺ «اذْكُرُوا مَحَاسِنَ مَوْتَاكُمْ وَكُفُّوا عَنْ مَسَاوِيهِمْ».

ଆଲ୍ଲାହାଙ୍କ ରସୁଲ ﷺ କହିଲେ, «ତୁମର ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଭଲ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରୁହ।»

قال رسول الله ﷺ «(السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، وَدِدْتُ أَنَّا قَدْ رَأَيْنَا إِخْوَانَنَا)» قَالُوا: أَوَلَسْنَا إِخْوَانَكَ؟ قَالَ: «بَلْ أَنْتُمْ أَصْحَابِي، وَإِخْوَانُنَا الَّذِينَ لَمْ يَأْتُوا بَعْدُ» فَقَالُوا كَيْفَ تَعْرِفُ مَنْ لَمْ يَأْتِ بَعْدُ مِنْ أُمَّتِكَ؟ فَقَالَ: «أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا لَهُ خَيْلٌ غُرٌّ مُحَجَّلَةٌ بَيْنَ ظَهْرَيْ خَيْلٍ دُهْمٍ بُهْمٍ أَلَا يَعْرِفُ خَيْلَهُ؟) قَالُوا: بَلَى، قَالَ: (فَإِنَّهُمْ يَأْتُونَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنَ الْوُضُوءِ، وَأَنَا فَرَطُهُمْ عَلَى الْحَوْضِ، أَلَا لَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي كَمَا يُذَادُ الْبَعِيرُ الضَّالُّ، أُنَادِيهِمْ أَلَا هَلُمَّ فَيُقَالُ: إِنَّهُمْ قَدْ بَدَّلُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ: سُحْقًا سُحْقًا)».

ଆଲ୍ଲାହାଙ୍କ ରସୁଲ ﷺ କହିଲେ, «(ହେ ବିଶ୍ୱାସୀ ଲୋକମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ, ତୁମ ଉପରେ ଶାନ୍ତି ବର୍ଷୁ। ଏବଂ ଆମେ, ଯଦି ଆଲ୍ଲାହା ଚାହିଁବେ, ତୁମ ସହିତ ମିଶିବୁ। ମୁଁ ଚାହେଁ ଯେ ଆମେ ଆମର ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଥାନ୍ତୁ।)» ସେମାନେ କହିଲେ: କ'ଣ ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ଭାଇ ନୁହଁ କି? ସେ ﷺ କହିଲେ: «ବରଂ ତୁମେମାନେ ମୋର ସାଥୀ। ଆମର ଭାଇମାନେ ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିନାହାଁନ୍ତି।» ସେମାନେ ପଚାରିଲେ: ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଉମ୍ମତର ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ ଯେଉଁମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିନାହାଁନ୍ତି? ସେ ﷺ କହିଲେ: «ମୋତେ କୁହ, ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କପାଳ ଓ ଗୋଡ଼ରେ ଧଳା ଚିହ୍ନ ଥିବା ଘୋଡ଼ା ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ସେ କ'ଣ ନିଜ ଘୋଡ଼ାକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିବ ନାହିଁ?» ସେମାନେ କହିଲେ: ହଁ, ନିଶ୍ଚୟ। ସେ ﷺ କହିଲେ: (ସେମାନେ ୱୁଜୁ (ଅବ୍ଲୁସନ୍) ଯୋଗୁଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖ ଏବଂ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଆସିବେ, ଏବଂ ମୁଁ ହାୱଦ୍ (କୁଣ୍ଡ) ଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଥିବି। କିନ୍ତୁ କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ ମୋ ହାୱଦରୁ ସେହିପରି ତଡ଼ି ଦିଆଯିବ ଯେପରି ଏକ ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ ଓଟକୁ ତଡ଼ି ଦିଆଯାଏ। ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକିବି: 'ଏଠାକୁ ଆସ!' କିନ୍ତୁ କୁହାଯିବ: 'ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପରେ (ଧର୍ମକୁ) ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲେ।' ତେଣୁ ମୁଁ କହିବି: 'ଦୂର ହୁଅ, ଦୂର ହୁଅ!')»

قال رسول الله ﷺ «لا تسبوا الأموات، فتؤذوا الأحياء».

ଆଲ୍ଲାହାଙ୍କ ରସୁଲ ﷺ କହିଲେ, «ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କର ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ଜୀବିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେବ।»

قال رسول الله ﷺ «لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمُ الْمَوْتَ إِمَّا مُحْسِنًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَزْدَادَ خَيْرًا، وَإِمَّا مُسِيئًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَسْتَعْتِبَ».

ଆଲ୍ଲାହାଙ୍କ ରସୁଲ ﷺ କହିଲେ, «ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ମୃତ୍ୟୁ କାମନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି ସେ ଜଣେ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ତେବେ ସେ ହୁଏତ ନିଜର ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ, ଏବଂ ଯଦି ସେ ଜଣେ ପାପୀ, ତେବେ ସେ ହୁଏତ ଅନୁତାପ କରିପାରେ।»

قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَتَوَفَّى لَهُمَا ثَلَاثَةٌ مِنَ الْوَلَدِ لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ إِلَّا أَدْخَلَهُمُ الله الجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَةِ الله إِيَّاهُمْ».

ଆଲ୍ଲାହାଙ୍କ ରସୁଲ ﷺ କହିଲେ, «ଯେକୌଣସି ମୁସଲମାନ ଦମ୍ପତିଙ୍କର ତିନିଜଣ ସନ୍ତାନ ଯୌବନାବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆଲ୍ଲାହା ସେହି ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ନିଜ ଦୟା ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କ (ମାତାପିତାଙ୍କୁ) ଜନ୍ନତରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇବେ।»

قال رسول الله ﷺ «مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ».

ଆଲ୍ଲାହାଙ୍କ ରସୁଲ ﷺ କହିଲେ, «ଯିଏ ଜଣେ ଅସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଯାଏ, ସେ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନ୍ନତର ଫଳ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥାଏ।»

قال رسول الله ﷺ «يَقُولُ اللهُ تَعَالَى: مَا لِعَبْدِي الْمُؤْمِنِ عِنْدِي جَزَاءٌ إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا ثُمَّ احْتَسَبَهُ إِلَّا الْجَنَّةُ».

ଆଲ୍ଲାହାଙ୍କ ରସୁଲ ﷺ କହିଲେ, «ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଆଲ୍ଲାହା କୁହନ୍ତି: ମୋର ବିଶ୍ୱାସୀ ଦାସ ପାଇଁ ମୋ ପାଖରେ ଜନ୍ନତ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରସ୍କାର ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଦୁନିଆରୁ ତା'ର କୌଣସି ପ୍ରିୟଜନକୁ ନେଇଯାଏ ଏବଂ ସେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣ କରେ।»