ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ﷺ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ﷺ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ
ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਸੀ। البراء بن عازب رضي الله عنه ਨੇ ਕਿਹਾ: «ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੀ ਤਲਾਵਤ ਸੁਣਦੇ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੀ»। وأبو موسى الأشعري رضي الله عنه ਨੇ ਕਿਹਾ: «ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਤ ਉਸ ਦੀ ਤਲਾਵਤ ﷺ ਸੁਣਦਿਆਂ ਦੇਖਦੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੂੰ ਸੋਚੇਂਗਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ آਲ داؤد ਦੇ ਮਜ਼ਾਮੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਜ਼ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ» — [al-Bukhari wa Muslim].
- ਉਸ ਦੀ ਤਲਾਵਤ ﷺ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਲ-ਦਾਊਦ ਦੇ ਮਜ਼ਾਮੀਰ ਵਾਂਗ ਸੀ — ਇਹ ਗੱਲ أبو موسى الأشعري ਨੇ ਫਿਕਹੀ ਸਹੀਹਾਂ (ਸਹੀਹīn) ਵਿੱਚ ਕਹੀ
- ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ﷺ, ਉਹ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਸੀ — ਇਹ ਗੱਲ البراء بن عازب رضي الله عنه ਨੇ ਕਹੀ
- ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜਦਾਰ ਸੀ — ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਫ਼ਜ਼ਾ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ
- ਉਹ ترتੀਲ ਨਾਲ ਤਲਾਵਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਹੁਰਫ਼ ਨੂੰ ਵਾਜ਼ਾਹਤ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ — [Abu Dawud]
ਉਸ ਦੀ ਫਸਾਹਤ ਅਤੇ ਬਿਆਨਕਲਾ ﷺ
عائشة رضي الله عنها ਨੇ ਕਿਹਾ: «ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਲੜੀਵਾਰ ਕਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ؛ ਬਲਕਿ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ, ਵੱਖਰੇ ਬੋਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ ਯਾਦ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਸੀ» — [al-Bukhari wa Muslim]. وأنس رضي الله عنه ਨੇ ਕਿਹਾ: «ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਇਕੋ ਲਫ਼ਜ਼ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦੋਹਰਾਉਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇ» — [al-Bukhari]. ਅਤੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: «أُوتِيتُ جوامع الكلم» مطلب ਇਹ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਯਨੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ — [Muttafaqun 'alayh]
- جوامع الكلم: ਉਸ ਦਾ ਬੋਲ ﷺ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲਾ ਪਰ ਮਤਲਬਾਂ ਵਿਆਪਕ — [Muttafaqun 'alayh]
- ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀ ਸੀ — ਹਰ ਗੱਲਬਾਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਰੱਖ ਲਿਆ — [Muttafaqun 'alayh] عن عائشة رضي الله عنها
- ਉਹ ਇੱਕੋ ਲਫ਼ਜ਼ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇ — [al-Bukhari] عن أنس
- ਉਹ ترتੀਲ ਅਤੇ ترسّل ਵਾਲੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ — [Abu Dawud]
- ਉਹ ਹਰ ਕੌਮ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਕਸਦ ਸਮਝ ਲੇਂਦਾ ਸੀ
ਉਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ﷺ
ਰਸੂਲ ﷺ ਅਰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਫਸਾਹਤ-ਵਾਲੇ ਸਨ। ਆਪ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: «ਮੈਂ ਅਰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਫਸਾਹਤ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਕੁਰੈਸ਼ ਤੋਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈੰ ਬਨੀ ਸਅਦ ਬਨ ਬਕਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾ-ਬਢਿਆ ਹਾਂ»। ਉਹ ਅਰਬਾਂ ਤੇ ਗੈਰ-ਅਰਬਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਦੇ ਬੋਲੇਬਾਜ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਬਨੀ ਸਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ-ਪੋਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਰਬੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ہی ਫਸਾਹਤਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਮੀਠਾਸ ਨਾਲ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਆ ਨਾ ਕੀਤਾ۔
- ਅਰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਫਸਾਹਤ-ਵਾਲਾ — ਬਨੀ سعد ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ, ਜੋ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਫਸਾਹਤ ਵਾਲੀ ਸੀ
- ਮੈੰ ਕੁਰੈਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਹਾਂ — ਅਤੇ ਕੁਰੈਸ਼ ਅਰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਫਸਾਹਤ ਵਾਲੀ ਕੌਮ ਸੀ
- ਉਸਨੇ ਅਰਬੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰ ਕੌਮ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੌਤਾਬਿਕ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ
- ਉਹ ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ — ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ