القسم الثالث: نظام الأسرة أو (الأحوال الشخصية)

ਤੀਜਾ ਭਾਗ: ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਨਿਯਮ ਜਾਂ (ਨਿੱਜੀ ਹਾਲਾਤ)

الباب الأول: النكاح والطلاق والعدة والرضاع وما يتعلق بها

ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ: ਨਿਕਾਹ, ਤਲਾਕ, ਇੱਦਤ ਅਤੇ ਦੁੱਧ-ਪਿਲਾਉਣ/ਸ਼ੀਸ਼ਪਾਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲੇ

قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَتَاكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَدِينَهُ فَزَوِّجُوهُ، إِنْ لَا تَفْعَلُوا تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ عَرِيضٌ».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਉਹ ਆਵੇ ਜਿਸਦਾ ਖੁਲੂਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਦਿਓ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਨਾ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਤਨਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਫਸਾਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ».

قال رسول الله ﷺ «أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِ».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਮੁਅਿਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਇਮਾਨ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੁਲੂਕ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਭਲਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਭਲਾ ਹੈ».

قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الْوَلَدَ مَبْخَلَةٌ مَجْبَنَةٌ، مَجْهَلَةٌ، مَحْزَنَةٌ».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਬੱਚਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਜੂਸ, ਡਰਪੋਕ, ਅਣਜਾਣ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ».

قال رسول الله ﷺ «كُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَالإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ فِي أَهْلِهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالمَرْأَةُ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا رَاعِيَةٌ وَهِيَ مَسْؤُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالخَادِمُ فِي مَالِ سَيِّدِهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ فِي مَالِ أَبِيهِ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਤੁਸੀਂ ਸੱਭ ਰੁਆਈ ਹੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏਅਾਂ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੋ। ਇਮਾਮ ਰਖਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਅਯਤ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ؛ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਅਯਤ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ؛ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਅਯਤ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ؛ ਨੌਕਰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕ ਦੀ ਦੇਨਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਅਯਤ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ; ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਅਯਤ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ। ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਸੱਭ ਰਖਵਾਲ ਹੋ ਅਤੇ ਸੱਭ ਆਪਣੀ ਰਾਅਯਤ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੋ».

قال رسول الله ﷺ «لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍ».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਕੋਈ ਮਰਦ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਅਕੇਲਾ ਨਾ ਰਹੇ, ਸਿਵਾਏ ਕਿ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਹਰਮ ਹੋਵੇ».

قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلْ هَؤُلَاءِ عَلَيْكُمْ».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਇਹ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਣ».

قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَإِذَا شَهِدَ أَمْرًا فَلْيَتَكَلَّمْ بِخَيْرٍ أَوْ لِيَسْكُتْ، وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ، فَإِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلَعٍ، وَإِنَّ أَعْوَجَ شَيْءٍ فِي الضِّلَعِ أَعْلَاهُ، إِنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهُ كَسَرْتَهُ، وَإِنْ تَرَكْتَهُ لَمْ يَزَلْ أَعْوَجَ، اسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ фарਮਾਇਆ: «ਜੋ ਕੋਈ ਅੱਲਾਹ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ 'ਤੇ ਇਮਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀਏ ਜਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਲਾਈ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤ ਇੱਕ ਪੱਟੀ (ਰੀਬ) ਵਿੱਚੋਂ ਬਣੀ ਹੈ—ਅਤੇ ਰੀਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਉਸਦੀ ਉੱਪਰੀ ਹੈ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਵੋਗੇ, ਅਤੇ ਜੇ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤਾਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਮੁੜੀ ਰਹੇਗੀ; ਇਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਓ».

قال رسول الله ﷺ «نَعَمْ صِلي أُمَّكِ».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ фарਮਾਇਆ: «ਹਾਂ، ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਲਈ ਨਮਾਜ ਪੜ੍ਹੋ».

الباب الثاني: المواريث والوصايا والهبة

ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ: ਵਿਰਾਸਤ, ਵਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਹਿਬਾ

قال رسول الله ﷺ «اتَّقُوا اللهَ وَاعْدِلُوا فِي أَوْلادِكُمْ».

ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਡਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਇਨਸਾਫ ਕਰੋ».