القصيدة المحمدية
محمدٌ أشرف الأعراب والعجم — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)
قصيدة فريدة في نظمها؛ كل شطر من أشطارها يبدأ باسم «محمد» ﷺ، فجاءت مدحًا خالصًا متتابعًا لخير الخلق ﷺ: أخلاقه وشمائله وفضله وشفاعته. وهي من أشهر ما يُنشد في الموالد ومجالس المديح.
ਅਲ-ਕਸੀਦਾ ਅਲ-ਮੁਹੰਮਦੀਆ — ਇਮਾਮ ਸ਼ਰਫ਼ ਅਦ-ਦੀਨ ਅਲ-ਬੂਸੀਰੀ
ਇਹ ਆਪਣੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਵਿਤਾ ਹੈ: ਇਸਦੀ ਹਰ ਅੱਧੀ ਪੰਕਤੀ 'ਮੁਹੰਮਦ' ﷺ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ﷺ — ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ — ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਸਿਲਸਿਲਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਲਿਦ ਦੀਆਂ ਮਹਿਫ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
مُحَمَّدٌ أَشْرَفُ الأعْرَابِ والعَجَمِ
مُحَمَّدٌ خَيْرُ مَنْ يَمْشِي عَلَى قَدَمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਸਾਰੇ ਅਰਬਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਅਰਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਹਨ ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
محمدٌ باسطُ المَعْرُوف جَامَعَةً
محمدٌ صاحبُ الإحسانِ والكرمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੇਕੀ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।
محمدٌ تاجُ رُسْلِ الله قاطِبَةً
محمدٌ صادقُ الأقوالِ والكلمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਸੂਲਾਂ ਦਾ ਤਾਜ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਥਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚੇ ਹਨ।
محمدٌ ثابِتُ المِيثاقِ حافِظُهُ
محمدٌ طيبُ الأخلاقِ والشيمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਗੁਣ ਉੱਚੇ ਹਨ।
محمدٌ خبِيَتْ بالنُّورِ طِينَتُهُ
محمدٌ لم يزل نوراً من القدمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂਰ ਨਾਲ ਗੁੰਨ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਨਾਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਨੂਰ ਹਨ।
محمدٌ حاكِمٌ بالْعَدْلِ ذُو شَرَفٍ
محمدٌ معدنُ الإنعامِ والحكمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਬਹੁਤ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਹਾਕਮ ਹਨ, ਉਹ ਬਰਕਤਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹਨ।
محمدٌ خَيْرُ خَلْقِ الله مِنْ مُضَرٍ
محمَّدٌ خَيْرُ رُسْلِ الله كُلِّهِمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਮੁਦਾਰ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਸੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਹਨ।
محمدٌ دِينُهُ حَقَّ النّذِيرُ بِهِ
محمدٌ مجملٌ حقاً على علمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਦਾ ਦੀਨ ਸੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਦੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਡੂੰਘੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹਨ।
محمدٌ ذكرهُ روحٌ لأنفسنا
محمدٌ شكرهُ فرضٌ على الأممِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਾਡੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੂਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਨਾ ਸਾਰੀਆਂ ਕੌਮਾਂ 'ਤੇ ਫਰਜ਼ ਹੈ।
محمدٌ زينةُ الدنيا وبهجتها
محمدٌ كاشفُ الغُمَّاتِ والظلمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਰੌਣਕ ਹਨ, ਉਹ ਗਮਾਂ ਅਤੇ ਹਨੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
محمدٌ سيدٌ طابتْ مناقبهُ
محمدٌ صاغهُ الرحمنُ بالنعمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਰਦਾਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਬਰਕਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
محمدٌ صفوةُ الباري وخيرتهُ
محمد طاهرٌ من سائر التهمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਪਾਕ ਹਨ।
محمد ضاحكٌ للضيفِ مكرمةً
محمَّدٌ جارُهُ والله لَمْ يُضَمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਕਸਮ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।
محمدٌ طابتِ الدنيا ببعثتهِ
محمَّدٌ جاء بالآياتِ والحِكَمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਦੀ ਨਬੀ ਵਜੋਂ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਚੰਗੀ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।
محمدٌ يومَ بعثِ الناسِ شافعنا
محمدٌ نورهُ الهادي من الظلمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਸ਼ਫੀਅ (ਸਿਫਾਰਸ਼ੀ) ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨੂਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਡਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈ।
محمدٌ قائمٌ للهِ ذو هممٍ
محمَّدٌ خاتِمٌ لِلرُّسُلِ كُلِّهمِਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਅੱਲ੍ਹਾ ਲਈ ਮਹਾਨ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਸੂਲਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਵਾਲੇ ਹਨ।