Wiara w Dzień Ostatni

Muzułmanin wierzy, że śmierć nie jest końcem istnienia, lecz przejściem z domu działań do życia wiecznego, które jest prawdziwym początkiem dla każdego człowieka. Podczas gdy nieuważni widzą w śmierci kres, wierzący rozumie ją jako przebudzenie z uśpienia doczesnego; rozpoczyna się wtedy życie barzach, które poprzedza trwałe błogosławieństwo albo bolesną karę, co skłania wierzącego do nieustannego przygotowania się na spotkanie z Bogiem przez pokutę, proszenie o przebaczenie i zwracanie praw ich właścicielom.

Pamiętanie o Dniu Ostatnim jest zasadniczym filarem, który kształtuje życie wierzącego; widząc pogrzeby i groby przypomina sobie, że to jego przeznaczenie, ale nie popada w rozpacz, lecz rozlicza się sam przed upływem czasu. Szczery wierzący znajduje w wspominaniu życia ostatecznego pomoc w wytrwałości w posłuszeństwie i silną motywację, która powstrzymuje go od popełniania grzechów, z nadziei na zadowolenie Boga i z obawy przed Jego karą w dniu, gdy serca i spojrzenia będą poruszone.

Po zmartwychwstaniu i wydobyciu ludzi z grobów każdy zostanie wskrzeszony w stanie, w jakim umarł; wszyscy zostaną zgromadzeni, by stanąć przed trybunałem boskiej sprawiedliwości. W tym ciężkim dniu każdemu człowiekowi czytana będzie jego księga, w której uczynki zostały zapisane z najdrobniejszą dokładnością; nie pomoże wówczas ani pozycja, ani majątek — ocaleje ten, kto miał dobre uczynki, a zhańbiony zostanie ten, kto podążał za swymi namiętnościami i sprzeniewierzył się Panu; każdy otrzyma nagrodę zgodnie ze swoją wiarą i uczynkami.

Mieszkania wierzących w Raju różnią się w zależności od ich szczerości i wysiłku; jest to miejsce przygotowane przez Boga dla bogobojnych, którzy wytrwali na ziemi w prawdzie. Tymczasem zaprzeczający i oporni otrzymają karę za swoją uporczywość w niewierze, gdyż w Dniu Sądu doświadczą wielkiej straty, której skrucha nie zdoła naprawić. Dlatego wierzący stara się należeć do tych po prawicy, którzy oczekują miłosierdzia i przebaczenia Boga, i unika wszystkiego, co prowadzi do Jego gniewu i kary.

يؤمن المسلم بأن الموت ليس نهاية الوجود، بل هو انتقال من دار العمل إلى حياة أبدية هي البداية الحقيقية لكل إنسان. فبينما يرى الغافلون الموت غايةً، يدرك المؤمن أنه يقظة من غفلة الدنيا، لتبدأ حياة البرزخ التي تسبق النعيم المقيم أو العذاب الأليم، مما يجعل المؤمن دائم الاستعداد للقاء الله بالتوبة والاستغفار ورد الحقوق لأهلها.

إن استحضار اليوم الآخر يُعدُّ ركناً أصيلاً يضبط حياة المؤمن؛ فهو يرى الجنائز والقبور فيتذكر أنها مصيره، لكنه لا يجزع بل يحاسب نفسه قبل فوات الأوان. فالمؤمن الصادق يجد في استذكار الآخرة عوناً على الصبر على الطاعات، ووازعاً قوياً يمنعه من ارتكاب المعاصي، طمعاً في رضا الله وخوفاً من عقابه يوم تتقلب فيه القلوب والأبصار.

عند قيام الساعة وبعث الناس من قبورهم، يُبعث كل امرئ على الحالة التي مات عليها، فيساق الجميع للحشر ليقفوا أمام محكمة العدل الإلهي. في ذلك اليوم العصيب، يقرأ كل إنسان كتابه الذي سُجلت فيه أعماله بدقة متناهية، ولا يغني فيه جاه ولا مال، بل ينجو من كان عمله صالحاً، ويذلُّ من اتبع هواه وعصى ربه، فلكل جزاؤه بحسب إيمانه وعمله.

تتفاوت منازل المؤمنين في الجنة بحسب إخلاصهم وجهادهم، وهي دار أعدها الله للمتقين الذين صبروا في الدنيا على الحق. أما المنكرون المعاندون فيلقون جزاء إصرارهم على الكفر، حيث يدركون يوم القيامة عظم الخسارة حين لا ينفع الندم. لذا، يسعى المؤمن ليكون من أصحاب اليمين الذين يرجون رحمة الله وعفوه، ويجتنب كل ما يؤدي إلى سخطه وعذابه.